Mục tiêu của đề tài: Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của những tiết luyện nói đối với học sinh lớp 6, 7. Nâng cao bốn kĩ năng cơ bản: nghe – nói - đọc - viết, đặc biệt là kĩ năng nói. Giúp học sinh mạnh dạn, tự tin trong tiết luyện nói, nói có kết hợp với ánh mắt cử chỉ, thái độ, tình cảm.
Trang 1I. Ph n m đ u ầ ở ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
T x a đ n nay, ừ ư ế k năng nói là m t trong nh ng k năng vô cùng quanỹ ộ ữ ỹ
tr ng trong giao ti p hàng ngày cũng nh khi th c thi công vi c. ọ ế ư ự ệ Ngôn ng ữ
ti ng nói đã góp ph n quan tr ng trong vi c trao đ i thông tin, bi u hi n tìnhế ầ ọ ệ ổ ể ệ
c m, tr ng thái tâm lý và là m t y u t quan tr ng trong bi u l văn hóa, tínhả ạ ộ ế ố ọ ể ộ cách con người. Vì th , ế vi c rèn kĩ năng nói t x a đã đệ ừ ư ược ông cha ta chú
tr ng: ọ
“L i nói ch ng m t ti n muaờ ẳ ấ ề
L a l i mà nói cho v a lòng nhau”.ự ờ ừ
Đ c bi t là trong lĩnh v c giáo d c kĩ năng nói l i đặ ệ ự ụ ạ ược chú tr ngọ nhi u h n. ề ơ Đòi h i ngỏ ười giáo viên hướng d n, gi ng d y sao cho h c sinhẫ ả ạ ọ
c a mình có đủ ược k năng giao ti p th t t t. ỹ ế ậ ố Kĩ năng này ch y u đủ ế ược rèn thông qua môn Ng văn. Hi n nay môn Ng văn đã th c hi n theo phữ ệ ữ ự ệ ươ ngpháp d y h c theo hạ ọ ướng tích c c ự làm cho gi h c sôi n i h n, giáo viênờ ọ ổ ơ và
h c sinhọ tho i mái h n so v i trả ơ ớ ước đây. Đ c bi t là trong phân môn T p làmặ ệ ậ văn r t coi tr ng c b n kĩ năng: nghe, nói, đ c, vi t cho h c sinh. ấ ọ ả ố ọ ế ọ Qua b nố kỹ năng này hình thành năng l c c m th , năng l c b c l , bi u đ t t tự ả ụ ự ộ ộ ể ạ ư ưởng, tình
c m b ng ngôn ng nói, vi t ả ằ ữ ế ti ng Vi t cho ế ệ h c sinh. ọ M c dù v y, ặ ậ h u nh kĩầ ư năng nói, thuy t trình c a h c sinh còn r t h n chế ủ ọ ấ ạ ế. Vì th c đ n ti t ế ứ ế ế “Luy nệ nói” đa số h c sinh c m th yọ ả ấ r t lo l ng, băn khoăn, r t rè, ch s mình b th yấ ắ ụ ỉ ợ ị ầ
cô giáo g i lên ọ trình bày trướ ớ th m chí có h c sinh không mu n h c ti tc l p, ậ ọ ố ọ ế
đó. M t trong nh ng nguyên nhân là do phộ ữ ương pháp d y c a giáo viên ch aạ ủ ư
h p lý, các hình th c t ch c ho t đ ng h c t p trên l p trong gi luy n nóiợ ứ ổ ứ ạ ộ ọ ậ ớ ờ ệ
Trang 2ch a thu hút đư ượ ực s đam mê c a h c sinh. ủ ọ M t khác, trong ặ quá trình d y giáoạ viên h u nh không l a ch n n i dung luy n nói đ thao gi ng ho c làmầ ư ự ọ ộ ệ ể ả ặ chuyên đ vì h c sinh không ch đ ng, không tích c c thì gi d y khó có thề ọ ủ ộ ự ờ ạ ể đem l i hi u qu ạ ệ ả
Trước th c t y, tôi luôn băn khoăn, tìm tòi các bi n pháp giáo d c h cự ế ấ ệ ụ ọ sinh đ các em yêu thích ti t ể ế “Luy n nóiệ ” h n, t đó các em s h c t p t t h n,ơ ừ ẽ ọ ậ ố ơ
đ c bi t là t tin, m nh d n trong khi giao ti p cũng nh trong gi ặ ệ ự ạ ạ ế ư ờ “Luy nệ nói”. Vì v y, tôi m nh d n ch n đ tài: “ M t vài kinh nghi m phát huy năngậ ạ ạ ọ ề ộ ệ
l c nói c a h c sinh qua ti t ự ủ ọ ế “Luy n nóiệ ” trong môn Ng văn 6, 7 t i trữ ạ ườ ngTHCS Lê Đình Chinh” đ chia s cùng đ ng nghi p.ể ẻ ồ ệ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
a) M c tiêu ụ
Nh m nâng cao ch t lằ ấ ượng và hi u qu c a nh ng ti t luy n nói đ iệ ả ủ ữ ế ệ ố
v i h c sinh l p 6, 7. ớ ọ ớ Nâng cao b n kĩ năng c b n: nghe – nói đ c vi t, đ cố ơ ả ọ ế ặ
Trang 3 Phát hi n đệ ượ đi mc ể y u c a ế ủ h c sinhọ , t đóừ giúp h c sinhọ nh n raậ
kh c ph c đắ ụ ược nh ng đi m y u đ vi t t t bài t p làm vănữ ể ế ể ế ố ậ , Qua đó có thể rèn luy n cho h c sinh kh năng th hi n, kh năng giao ti p c a mình trongệ ọ ả ể ệ ả ế ủ nhà trường và ngoài xã h i;ộ giúp các em t tin, b n lĩnh trong khi giao ti p;ự ả ế
đ ng th i ồ ờ góp ph n nâng cao ch t lầ ấ ượng b môn ộ Ng vữ ăn nói riêng cũng như
ch t lấ ượng chung c a toàn trủ ường.
b) Nhi m v c a đ tài ệ ụ ủ ề
Nhìn nh n th c tr ng d y h c ti t ậ ự ạ ạ ọ ế “Luy n nóiệ ” đ t đó th y rõể ừ ấ
3. Đ i tố ượng nghiên c uứ
Gi i pháp nâng cao ch t lả ấ ượng ti t “Luy n nói”, phát huy năng l c nóiế ệ ự
c a h c sinh trong môn Ng văn 6, 7.ủ ọ ữ
4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ
Đ tài này đề ược th c hi n trong ph m vi tìm hi u các ti t "Luy n nói"ự ệ ạ ể ế ệ
c a sách giáo khoa Ng Văn 6, 7 và áp d ng cho các em h c sinh l p 6A2, 7A2ủ ữ ụ ọ ớ
Trang 4c a trủ ường THCS Lê Đình Chinh trong năm h c 2016 2017 và năm h c 2017 ọ ọ 2018.
5. Phương pháp nghiên c uứ
a) Nhóm ph ươ ng pháp nghiên c u lý lu n ứ ậ
Phương pháp phân tích t ng h p tài li u: Nghiên c u các tài li u vổ ợ ệ ứ ệ ề rèn kĩ năng nói trong môn Ng văn.ữ
b) Nhom ph́ ươ ng pháp nghiên c u th c ti n ứ ự ễ
Phư ng pháp đi u tra: Nguyên nhân d n đ n tình tr ng h c sinh ch aơ ề ẫ ế ạ ọ ư
m nh d n nói trạ ạ ướ ậc t p th ể
Phương pháp t ng k t kinh nghi m giáo d c: Qua th c t gi ng d yổ ế ệ ụ ự ế ả ạ
b môn Ng văn các kh i l p đ c bi t là l p 6ª2, 7ª2, t tình hình h c t pộ ữ ở ố ớ ặ ệ ớ ừ ọ ậ
c a h c sinh qua ti t “Luy n nói”.ủ ọ ế ệ
Phương pháp kh o nghi m, th nghi m.ả ệ ử ệ
c) Ph ươ ng pháp th ng kê toán h c ố ọ
Th ng kê k t qu h c t p c a h c sinh qua ki m tra đánh giá.ố ế ả ọ ậ ủ ọ ể
II. Ph n n i dung ầ ộ
1. C s lý lu nơ ở ậ
Nh chúng ta đã bi t, giao ti p là m t ho t đ ng vô cùng quan tr ng đ iư ế ế ộ ạ ộ ọ ờ
s ng c a m i ngố ủ ỗ ườ Dù trong cu c s ng hay trong công vi c giao ti p đ u lài. ộ ố ệ ế ề
c u n i gi a con ngầ ố ữ ườ ới v i con người giúp chúng ta hi u nhau h n.Vì th giaoể ơ ế
ti pế là đi u ki n t n t i c a con ngề ệ ồ ạ ủ ười và xã h i. Chúng ta hãy th hình dungộ ử xem xã h i s nh th nào n u m i ngộ ẽ ư ế ế ọ ườ ồ ại t n t i trong đó không có m i quanố
Trang 5h v i nhau, m i cá nhân ch bi t mình mà không bi t, không quan tâm, khôngệ ớ ỗ ỉ ế ế
có m i liên h gì v i nh ng ngố ệ ớ ữ ười xung quanh? Đó không ph i là m t xã h iả ộ ộ
mà ch là m t t p h p r i r c nh ng cá nhân đ n l M i quan h ch t chỉ ộ ậ ợ ờ ạ ữ ơ ẻ ố ệ ặ ẽ
gi a con ngữ ười v i con ngớ ười trong xã h i còn là đi u ki n đ xã h i phátộ ề ệ ể ộ tri n.ể B i v y, d y h c theo quan đi m giao ti p là m t trong nh ng t tở ậ ạ ọ ể ế ộ ữ ư ưở ngquan tr ng c a chi n lọ ủ ế ược d y h c các môn ngôn ng trạ ọ ữ ở ường ph thông.ổ
Hi n nay các nệ ước trên th gi i r t coi tr ng quan đi m này, l y ho t đ ngế ớ ấ ọ ể ấ ạ ộ giao ti p là m t trong nh ng căn c đ hình thành và phát tri n các ho t đ ngế ộ ữ ứ ể ể ạ ộ ngôn ng mà c th là năng l c nghe, nói, đ c, vi t cho ngữ ụ ể ự ọ ế ườ ọi h c. Đ c bi t làặ ệ năng l c nói đã giúp con ngự ười hình thành và phát tri n r t nhi u ph m ch t.ể ấ ề ẩ ấ
Vì th , t x a ông cha ta đã r t coi tr ng vi c giáo d c l i nói: “H c ăn, h cế ừ ư ấ ọ ệ ụ ờ ọ ọ nói, h c gói, h c m ”ọ ọ ở
Nói là hình th c giao ti p t nhiên c a con ngứ ế ự ủ ười. Nhìn vào nh ng cu cữ ộ trò chuy n gi a các em h c sinh v i nhau trong gi ra ch i hay trong nh ngệ ữ ọ ớ ờ ơ ữ
cu c g p nhau sau kì ngh hè, ta th y chúng t nhiên và sinh đ ng bi t bao! Thộ ặ ỉ ấ ự ộ ế ế
nh ng trong ti t “Luy n nói” nhi u h c sinh thư ế ệ ề ọ ường ngày v n bi t ăn nói sinhố ế
đ ng b ng tr nên lúng túng, ngộ ỗ ở ượng ngh u. Dị ường nh tính t tin, m nh d nư ự ạ ạ
thường ngày c a các em đã bi n m t, gi h c th t căng th ng, n ng nủ ế ấ ờ ọ ậ ẳ ặ ề. B iở
vì, lúc này, h c sinh đọ ược nói trong m t môi trộ ường giao ti p khác môi trế ườ ng
xã h i, t p th công chúng. H n n a, luy n nói trong nhà trộ ậ ể ơ ữ ệ ường là nói theo
nh ng ch đ , nh ng v n đ không quen thu c trong đ i s ng hàng ngày, l iữ ủ ề ữ ấ ề ộ ờ ố ạ yêu c u nói có m ch l c, liên k t, không đầ ạ ạ ế ược tu ti n, do đó c n ph i luy nỳ ệ ầ ả ệ nói trong môi trường xã h i. Rèn năng l c nói cho h c sinh cũng là rèn luy n vộ ự ọ ệ ề
nhân cách. Chính vì th , ti t " Luy n nói" là m t ti t h c th t quan tr ng và cóế ế ệ ộ ế ọ ậ ọ
ý nghĩa đ i v i h c sinh THCS, nh t là h c sinh l p 6, l p 7. ố ớ ọ ấ ọ ớ ớ
Trang 6Qua ti t “Luy n nói”ế ệ giáo viên luy n cho h c sinh bi t v n d ng tệ ọ ế ậ ụ ừ
ng và các quy t c ng pháp c b n đã h c đ nói đúng, vi t đúng, bi t di nữ ắ ữ ơ ả ọ ể ế ế ễ
đ t ý tạ ưởng chính xác, rõ ràng, trong sáng. H n n a, giáo viên còn rèn luy nơ ữ ệ cho h c sinh các m t c th nh ng đi u, t th , nét m t, âm lọ ặ ụ ể ư ữ ệ ư ế ặ ượng, có sự giao c m tr c ti p gi a ngả ự ế ữ ười nói và người nghe…ví d : L i nói (ph i rõụ ờ ả nghĩa, rõ ý), gi ng nói (ph i v a nghe v a c g ng truy n c m) và t th nóiọ ả ừ ừ ố ắ ề ả ư ế (ph i m nh d n, t tin giúp cho l i nói có s c thuy t ph c h n). Nói năng t tả ạ ạ ự ờ ứ ế ụ ơ ố
có ý nghĩa h t s c quan tr ng đ i v i các em không ch trong th i gian h c t pế ứ ọ ố ớ ỉ ờ ọ ậ
M t khác, ph n l n các bài luy n nói đ u r t dài, dung lặ ầ ớ ệ ề ấ ượng ki nế
th c nhi u. Mà ứ ề th i gian luy n nói ờ ệ ch có ỉ 45 phút không t o đạ ược đi u ki n choề ệ
t t c h c sinh đấ ả ọ ược nói. Do v y mà trong m t ti t luy n nói ch t p trung vàoậ ộ ế ệ ỉ ậ
nh ng em khá, gi i, chăm còn nh ng h c sinh l i s th đ ng, không phát huyữ ỏ ữ ọ ườ ẽ ụ ộ
đượ H n n a h c sinh ngoài gi h c, các em quen nói t do còn trong gi t pc. ơ ữ ọ ờ ọ ự ờ ậ nói, các em ph i tr l i, ph i suy nghĩ, ph i gi gìn l i nói c a mình dả ả ờ ả ả ữ ờ ủ ướ ự i sgiám sát c a giáo viên. Đ tài, v n đ đ t ra trong gi là do th y đ t ra chủ ề ấ ề ặ ờ ầ ặ ứ không ph i nh ng v n thả ữ ấ ường ngày c a cu c s ng nên có nh ng h c sinhủ ộ ố ữ ọ
Trang 7ngoài đ i v n ăn nói r t ho t bát nh ng đ ng trờ ố ấ ạ ư ứ ướ ậc t p th , trong các ti tể ế
“Luy n nói” v n còn lúng túng. ệ ẫ
H n n a, trơ ữ ường THCS Lê Đình Chinh là m t xã vùng sâu, vùng xa,ộ ở các em đ u xu t thân và sinh s ng vùng nông thôn, ít có d p đi đây, đi đó đề ấ ố ở ị ể
m r ng t m nhìn nên thở ộ ầ ường có tâm lí e dè, ng i nói ho c không t tin khi nóiạ ặ ự
trước đông người. M t khác các em h c sinh đây ch y u ngặ ọ ở ủ ế ườ ối g c Qu ngả Nam, Qu ng Ngãi do nh hả ả ưởng c a t ng đ a phủ ừ ữ ị ương nhi u nên phát âmề
ch a t t, nói sai nhi u. Ch ng h n, nh :ư ố ề ẳ ạ ư
+ Âm gi a th p /a/ lên hàng gi a b c trung /ữ ấ ữ ậ ươ/ và nguyên âm sau tròn môi /o/ v âm gi a th p /a/ ví d : ai đó > a đáu, nòng n c > nàng n c, /a/ ề ữ ấ ụ ư ọ ạ
> /oa/, /ao/, /o/ > /ô/ (ch Hai > ch He, ba > boa, cái bao > cái bô, nói láo >ị ị nói l , ăn cháo > ăn ch , Thánh Gióng > Thánh Gi ng, ), nh ng ch có v nố ố ố ữ ữ ầ /oai/ > uôi (c khoai > c khuôi).ủ ủ
+ Nguyên âm /i/ chuy n thành / / ng n ví d : xinh x n > x n x ng. ể ư ắ ụ ắ ư ắ+ Nguyên âm /au/ l i m t chúm môi ví d : hoàn toàn > hàng tàng.ạ ấ ụ
+ Nguyên âm kép /iê/ > /i/, /ươ/ > /ươ/ ví d : ki m > kím, kì di u ụ ế ệ
Trang 8 Khi tr l i th y giáo h c sinh có thói quen l p l i t ng nhi u, di nả ờ ầ ọ ặ ạ ừ ữ ề ễ
đ t v ng v , thi u m ch l c.ạ ụ ề ế ạ ạ
Khi trình bày trướ ậc t p th tác phong ch a m nh d n, t tin, thể ư ạ ạ ự ườ ng
d a vào dàn ý đ đ c.ự ể ọ
H c sinh nói nh , c l p không nghe đọ ỏ ả ớ ược, nhi u em phát âm ch aề ư
t t, nói sai nhi u, còn s d ng t đ a phố ề ử ụ ừ ị ương
M t khác, m tặ ộ s ố giáo viên ch a đ u t nhi u cho ti t “Luy n nói”, ch aư ầ ư ề ế ệ ư chú ý đ n ế rèn kĩ năng nói cho h c sinhọ H n n a ơ ữ h u nh trong các năm h cầ ư ọ
trước ch a th c hi n m t chuyên đ nào v ti t “Luy n nói”.ư ự ệ ộ ề ề ế ệ
c) Đánh giá, phân tích các v n đ v th c tr ng ấ ề ề ự ạ
M cặ dù sách giáo khoa đã đ iổ m iớ theo khuynh hướ quan tâm ng
t iớ vi cệ rèn luy nệ kĩ năng nói cho h cọ sinh, phân ph i chố ương trình đ u cóề
ti t “Luy n nói” ế ệ ở cả hai h c kì, c th nhọ ụ ể ư sau:
Đ i v i l p 6: ố ớ ớ
+ Ti t 29 43: Luy n nói kế ệ ể chuy nệ
+ Ti t 83 84: Luy n nói vế ệ ề quan sát, tưởng tượng, so sánh và nh n xétậ trong văn miêu t ả
+ Ti t 96: ế Luy n nói v văn miêu tệ ề ả
Đ i v i l p 7: ố ớ ớ
+ Ti t 40: ế Luy n nói: Văn bi u c m v s v t, con ngệ ể ả ề ự ậ ười
+ Ti t 56: ế Luy n nói: Phát bi u c m nghĩ v tác ph m văn h cệ ể ả ề ẩ ọ
+ Ti t 112ế : Luy n nói: Bài văn gi i thích m t v n đệ ả ộ ấ ề
Trang 9Ngoài ra, còn có nh ng ti t rèn luy n kĩ năng trình bày, di n đ t ý b ngữ ế ệ ễ ạ ằ
l iờ nói. Nh ng th i lư ờ ượng nh th ch a đ m b o đ rèn luy n kĩ năng nói choư ế ư ả ả ể ệ
h c sinh. ọ
Là m t giáo viên tr c ti p gi ng d yộ ự ế ả ạ môn Ng vănữ nhi u năm, tôi nh nề ậ
th y th c t c a vi c nói và vi tấ ự ế ủ ệ ế văn c a h c sinhủ ọ trường tôi hi n nay còn y uệ ế ,
nh t là h c sinh l p 6, 7.ấ ọ ớ Đ c bi t là kĩ năng nói c a ặ ệ ủ h c sinhọ , kĩ năng trình bày
m t v n đ trộ ấ ề ướ ậc t p th , đám đông l i càng khó h n. Nhi u h c sinh còn sể ạ ơ ề ọ ợ
s t, r t rè, nói v p váp, th m chí không nói đệ ụ ấ ậ ược, không phân bi t đệ ược gi aữ nói và đ c; ho c n u b th y cô bu c ph i nói thì các em ọ ặ ế ị ầ ộ ả th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
m t cách đ i phó, đ i kháiộ ố ạ , không theo m t trình t , h th ng nào c , bi n giộ ự ệ ố ả ế ờ
“Luy n nóiệ ” nh m t gi t pư ộ ờ ậ làm văn không chú ý đ n v n đ nói.ế ấ ề
Vì th , v n đ đ t ra cho m i giáo viên là làm th nào đ gi d yế ấ ề ặ ỗ ế ể ờ ạ
“Luy n nói” đem l i hi u qu cao? Trong quá trình d y h c, tôi luôn trăn trệ ạ ệ ả ạ ọ ở
v phề ương pháp đ nâng cao ch t lể ấ ượng c a ti t d y này. Trủ ế ạ ước th c t đó,ự ế tôi quy t đ nh ch n đ tài này đ trình bày nh ng suy nghĩ, kinh nghi m c aế ị ọ ề ể ữ ệ ủ
b n thân khi d y các bài "Luy n nói"ả ạ ệ trong phân môn T p làm văn nh m phátậ ằ huy năng l c nói c a h c sinh.ự ủ ọ Áp d ng sau hai năm h c 2016 2017 và 2017 ụ ọ
2018, tôi d n nh n th y s khác bi t trong các ti t h c Ng văn, nh t là ti tầ ậ ấ ự ệ ế ọ ữ ấ ế
“Luy n nói. ệ Các em tr nên sôi n i, hào h ng h n m i khi t i ti t h cở ổ ứ ơ ỗ ớ ế ọ , dườ ng
nh lúc này các em đã đón nh n đư ậ ượ m t lu ng đi n vô hình nào đó lan truy nc ộ ồ ệ ề cho c l p làm nóng lên không khí h c t pả ớ ọ ậ Nhi u em mu n đề ố ược trình bày
trướ ớc l p. H n n a, các em cũng ch u khó chu n b trơ ữ ị ẩ ị ước n i dung bài h c theoộ ọ
hướng d n c a giáo viên. Đ c bi t là ch t lẫ ủ ặ ệ ấ ượng các bài nói được nâng lên
3. N i dung và hình th c c a gi i phápộ ứ ủ ả
Trang 10a) M c tiêu c a gi i pháp ụ ủ ả
Nh m phát huy kh năng nói c a h c sinh và nâng cao ch t lằ ả ủ ọ ấ ượng và
hi u qu c a nh ng ti t “Luy n nói” đ i v i h c sinh l p 6, 7 góp ph n nângệ ả ủ ữ ế ệ ố ớ ọ ớ ầ cao ch t lấ ượng b môn Ng văn trong nhà trộ ữ ường
Phát huy t i đa tính tích c c, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh.ố ự ủ ộ ạ ủ ọ
b) N i dung và cách th c th c hi n gi i pháp ộ ứ ự ệ ả
Đ ể giúp h c sinh th c hành t t trongọ ự ố ti tế “Luy n nói”ệ trong phân môn
T p làm văn, ậ tôi xin đ a ra m t vài bi n pháp sau: ư ộ ệ
* Bi n pháp th nh tệ ứ ấ : Hướng d n vi c chu n b bài nhà cho h c sinhẫ ệ ẩ ị ở ọ (th c hi n ti t trự ệ ở ế ước)
Mu n m t gi luy n nói đ t k t qu t t thì vi c chu n b bài nhà c aố ộ ờ ệ ạ ế ả ố ệ ẩ ị ở ủ các em là r t quan tr ng. Mu n các em chu n b bài t t, có ch t lấ ọ ố ẩ ị ố ấ ượng thì sự chu n b , hẩ ị ướng d n c a giáo viên cũng ph i chu đáo. Trong sách giáo khoaẫ ủ ả
thường có m t s v n đ đ giáo viên l a ch n, v y nên giáo viên c n ch nộ ố ấ ề ể ự ọ ậ ầ ọ
đ nào cho phù h p, đ có hi u qu cao cho đ i tề ợ ể ệ ả ố ượng h c sinh c a mình d y.ọ ủ ạ Khi đã ch n đọ ược đ phù h p r i, giáo viên ph i phân vi c c th cho t ng đ iề ợ ồ ả ệ ụ ể ừ ố
tượng h c sinh (có th phân t , nhóm) đ h c sinh chu n b kĩ lọ ể ổ ể ọ ẩ ị ưỡng, tránh
đ i phó qua loa, đ i khái.ố ạ
Giáo viên c n đ nh hầ ị ướng cho các em trong vi c chu n b th t c th ,ệ ẩ ị ậ ụ ể
rõ ràng v c n i dung và cách th c th c hi n: ề ả ộ ứ ự ệ
+ Nói cái gì? (xác đ nh đ tài)ị ề
+ Nói v i ai? (xác đ nh giao ti p)ớ ị ế
+ Nói trong hoàn c nh nào? (xác đ nh hoàn c nh giao ti p)ả ị ả ế
Trang 11+ Nói nh th nào? (cách th c giao ti p đ thuy t ph c ngư ế ứ ế ể ế ụ ười nghe)+ Nói cho có hi u qu (Ph i thu th p, l a ch n đi u c n nói) ệ ả ả ậ ự ọ ề ầ
+ Có l i chào khi b t đ u nói, gi i thi u đ tài s p nói.ờ ắ ầ ớ ệ ề ắ
+ Tránh đ c l i ho c thu c lòng đ đ c l i bài văn chi ti t đã chu n b ọ ạ ặ ộ ể ọ ạ ế ẩ ị+ Gi ng nói rõ ràng, cao đ v a ph i, đúng chu n ng âm, truy n c mọ ộ ừ ả ẩ ữ ề ả
và thuy t ph c ngế ụ ười nghe (bi t lên tr m xu ng b ng ho c th hi n c m xúcế ầ ố ổ ặ ể ệ ả chân thành, t nhiên, không gò bó, áp đ t).ự ặ
+ T o tâm th v ng vàng khi nói: T tin, m nh d n; Tác phong tạ ế ữ ự ạ ạ ự nhiên, gi ng rõ ràngọ , lôi cu n ngố ười nghe
+ Hành đ ng, c ch c a th y trong bu i h c.ộ ử ỉ ủ ầ ổ ọ
+ Lòng yêu nước n ng nàn c a th y đồ ủ ầ ược g i g m qua vi c yêu thaử ắ ệ thi t ti ng m đ c a dân t c.ế ế ẹ ẻ ủ ộ
Trang 12K t bàiế
Nh n xét chung v th y Ha men và nêu c m nghĩ c a em v th y.ậ ề ầ ả ủ ề ầ
Giáo viên có th chia l p thành 4 nhóm và phân công cho h c sinh nhể ớ ọ ư sau:
+ Nhóm 1 chu n b ph n "đ t v n đ "ẩ ị ầ ặ ấ ề
+ Nhóm 2 chu n b ph n "k t thúc v n đ "ẩ ị ầ ế ấ ề
+ Nhóm 3, 4 chu n b ph n "thân bài".ẩ ị ầ
* Bi n pháp th haiệ ứ : T ch c gi luy n nóiổ ứ ờ ệ
Bước th nh t: ứ ấ Ki m tra khâu chu n b nhà c a h c sinh.ể ẩ ị ở ủ ọ
Giáo viên không th b qua hay l làể ỏ ơ bước này. Vì đây là c s cho ti tơ ở ế luy n nói. M t khác, ki m tra ch t ch khâu chu n b nhà s t o thói quenệ ặ ể ặ ẽ ẩ ị ở ẽ ạ
h c t p, t giác cho h c sinh và có bi n phápọ ậ ự ọ ệ
k p th i đ i v i nh ng h c sinh y u ho c lị ờ ố ớ ữ ọ ế ặ ườ i
h c.ọ
Giáo viên cho các em ki m tra theo c pể ặ
đôi trước khi vào ti t h c, giáo viên ch ki mế ọ ỉ ể
tra m t vài em, đ dành th i gian cho h c sinh luy n nói nhi u h n.ộ ể ờ ọ ệ ề ơ
H c sinh ki m tra theo c p đôi ọ ể ặ
Bước th hai: ứ Th ng nh t ố ấ dàn bài chung
ph n này giáo viên ch
Ở ầ ỉ đ a ra nh ng câu h i, nh ng v n đ có tính ch tư ữ ỏ ữ ấ ề ấ
gi i đáp vả ướng m c trong ph n chu n b bàiắ ầ ẩ ị c aủ các h c sinhọ Từ đó, xây d ngự dàn bài chung làm yêu c u v ki n th c đ đánh giá n i dung bài nói c a h cầ ề ế ứ ể ộ ủ ọ sinh.
Trang 13 Bước th ba: Nêu yêu c u trình bày bài nói (ứ ầ Rèn luy n n i dung vàệ ộ hình th c, tác phong nói)ứ
+ Nói ph i đúng tr ng tâm, yêu c u đ bài. D a vào dàn bài th ng nh tả ọ ầ ề ự ố ấ
Bước th b n: Giáo viên hứ ố ướng d n h c sinh luy n cách phát âm m tẫ ọ ệ ộ
s âm, v n hay sai. (ch hố ầ ỉ ướng d n h c sinh ti t đ u tiên)ẫ ọ ế ầ
+ Âm A: Mi ng m r ng, lệ ở ộ ưỡ ạ ấi h th p sát hàm dưới, đ u lầ ưỡi ch mạ chân răng hàm dưới (không rào c n).ả
+ Âm E: Môi th l ng, lả ỏ ưỡi ch m hàm dạ ưới, mép kéo sang hai bên m tộ chút (không rào c n). Ví d : xôi xéo.ả ụ
+ Âm O: Môi tròn xoe đ a v phía trư ề ước, lưỡ ưi đ a v phía sau cu ngề ố
lưỡi nâng lên, mi ng m r ng v a ph i (v a qu tr ng là đệ ở ộ ừ ả ừ ả ứ ược) (không rào
Trang 14h t lên d u s c Ví d : con đ a bò trên đĩa m (giáo viên đ c)ấ ấ ắ ụ ỉ ỡ ọ
Giáo viên h ướ ng d n cách phát âm ẫ
+ D u h i (?): âm đi t trên xu ng d u n ng k t h p v i d u s c (h iấ ỏ ừ ố ấ ặ ế ợ ớ ấ ắ ơ
b ng b t m nh ra)
Bước th năm: ứ H c sinh trình bày bài nói.ọ
Giáo viên nên l a ch n nhi u hình th c, nhi u cách trình bày bài nói khácự ọ ề ứ ề nhau. Có th cho h c sinh tể ọ rình bày bài nói theo t ng ph n: m bài, thân bài, k từ ầ ở ế bài. Ho cặ trình bày bài nói theo s phân công c a t , nhóm (ch n h c sinh khá c aự ủ ổ ọ ọ ủ
t nhóm trình bày tr c, đ h c sinh y u có đi u ki n h c t p và chu n b ).ổ ướ ể ọ ế ề ệ ọ ậ ẩ ị Hay
h c sinh ọ trình bày bài nói theo yêu c u d a vào các m c đ khác nhau: gi i, khá,ầ ự ứ ộ ỏ trung bình, y u.ế
Bước th sáu: H c sinh ứ ọ nh n xét, đánh giá ậ
Đ h c sinh nh n xét bài c a b n chính là t o đi u ki n đ nhi u h cể ọ ậ ủ ạ ạ ề ệ ể ề ọ sinh có c h i đơ ộ ược tham gia luy n nói. V y làm th nào đ c l p đ u thamệ ậ ế ể ả ớ ề gia luy n nói theo đúng nghĩa c a nó? Đó là yêu c u quan tr ng c a ti t d y.ệ ủ ầ ọ ủ ế ạ
Thường thì nh ng gi luy n t p nh th này giáo viên không khéo léo đi uữ ờ ệ ậ ư ế ề khi n thì s d n đ n tình tr ng m t s em s l là, không tham gia luy n t p.ể ẽ ẫ ế ạ ộ ố ẽ ơ ệ ậ
Vì v y giáo viên ph i tìm ra nh ng bi n pháp t t nh t mà trong đó không thậ ả ữ ệ ố ấ ể
b qua vi c d y cách nghe b n đ có cách nói c a riêng mình. V n đ đ t raỏ ệ ạ ạ ể ủ ấ ề ặ
là giáo viên ph i hả ướng cho h c sinh bi t đánh giá th nào cho đúng. Giáo viênọ ế ế
hướng d n h c sinh theo dõi, nh n xét, đánh giá t ng ph n, t ng n i dung cẫ ọ ậ ừ ầ ừ ộ ụ
th theo cách: ch ra u đi m, t n t i c a b n c v hình th c và n i dung th cể ỉ ư ể ồ ạ ủ ạ ả ề ứ ộ ự
hi n.ệ Giáo viên có th d n ra các câu h i nh : ể ẫ ỏ ư