SKKN:Một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích nhảy cao kiểu “bước qua” cho học sinh lớp 9 Trường PTDT Nội Trú THCS Krông Ana

Mục tiêu nghiên cứu: Thông qua kết quả nghiên cứu lựa chọn được một số bài tập nhằm nâng cao thành tích trong môn nhảy cao phù hợp với học sinh. Từ đó nâng cao hiệu quả công tác giáo dục ở nhà trường phổ thông.

M C L C Ụ Ụ

PH N I: PH N M  Đ U Ầ Ầ Ở Ầ

1. Lí do ch n đ  tàiọ ề 2

2. M c tiêu, nhi m v  c a đ  tài: ụ ệ ụ ủ ề 3

3. Đ i tố ượng nghiên c uứ 3

4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ 4

5 Phương pháp nghiên c u ứ 4

PH N II: N I DUNG Ầ Ộ 1. C  s  lý lu n c a đ  tài :……… ………… ……… ………ơ ở ậ ủ ề 7 2   Th c   tr ng   v n   đ   nghiên   c u:……… ự ạ ấ ề ứ ……… 14

3   N i   dung   và   hình   th c   c a   gi i   pháp:ộ ứ ủ ả ……… 15       

a   M c   tiêu   c a   gi i   ph……… ụ ủ ả ……… 15

b. N i dung và cách hình th c th c hi n gi i pháp:……… ộ ứ ự ệ ả

16

c,   M i   quan   hố ệ   gi a   các   gi i   pháp,   bi n   pháp:ữ ả ệ

……… 17

d. K t qu  thu đế ả ược qua kh o nghi m, giá tr  khoa h c c a vi c  ng d ng ả ệ ị ọ ủ ệ ứ ụ

và   ki m   nghi m   trong   th c   ti n   các   bài   t p:……… ể ệ ự ễ ậ

……….20

PH N III: K T LU N ­ KI N NGH Ầ Ế Ậ Ế Ị

1. K t lu n: ế ậ 26

2. Ki n ngh : ế ị 27 Tài li u tham kh o ệ ả 28

1. Lý do ch n đ  tài::ọ ề

Giáo d c th  ch t trong trụ ể ấ ường h c là m t b  ph n h t s c quan tr ngọ ộ ộ ậ ế ứ ọ  

c a phong trào th  thao qu n chúng nói chung, nh ng do đ i tủ ể ầ ư ố ượng là tu i tr ,ổ ẻ  

h c sinh, sinh viên đông đ o, đọ ả ược h c và t p luy n theo chọ ậ ệ ương trình b tắ  

bu c, có bài b n và n  n p cho nên giáo d c th  ch t trong trộ ả ề ế ụ ể ấ ường h c đọ ượ  ccoi là m t thành ph n, m t b  ph n c  b n c a n n th  d c th  thao.ộ ầ ộ ộ ậ ơ ả ủ ề ể ụ ể

      Giáo d c th  ch t trong trụ ể ấ ường h c còn có tác d ng t o ra ti m năngọ ụ ạ ề  

l n v  l c lớ ề ự ượng v n đ ng viên năng khi u, cung c p cho đ t nậ ộ ế ấ ấ ước ngày 

càng nhi u tài năng th  thao. Lúc sinh th i ch  t ch H  Chí Minh, Đ ng ta r tề ể ờ ủ ị ồ ả ấ  quan tâm t i công tác giáo d c th  ch t trong trớ ụ ể ấ ường h c.ọ

      Năm 1964 Đ ng ta có ch  trả ủ ương “Ph i th c hi n giáo d c toàn di n: ả ự ệ ụ ệ  

Đ o đ c, trí tu , th  d c, m  d c và lao đ ng cho thanh thi u niên trong ạ ứ ệ ể ụ ỹ ụ ộ ế  

tr ườ ng h c” ọ  .Và quy t đ nh: ế ị “B t đ u đ a vi c d y th  d c và m t  s  môn ắ ầ ư ệ ạ ể ụ ộ ố  

th  thao c n thi t vào ch ể ầ ế ươ ng trình h c t p c a các tr ọ ậ ủ ườ ng ph  thông, ổ   chuyên nghi p và đ i h c” ệ ạ ọ (Ngh  quy t TW VIII khóa III) ị ế

Trong th i k  m i hi n nay, Đ ng ta ch  trờ ỳ ớ ệ ả ủ ương ph i ph n đ u: ả ấ ấ “Th c ự  

hi n giáo d c th  ch t trong t t c  các tr ệ ụ ể ấ ấ ả ườ ng h c” ọ (Ch  th  36CT/TW c aỉ ị ủ  ban bí th  TW Đ ng khóa VII)ư ả

Trong chương trình giáo d c trung h c ph  thông có r t nhi u môn thụ ọ ổ ấ ề ể thao đã được đ a vào gi ng d y nh : Đá c u, C u lông, Th  d c c  b n…ư ả ạ ư ầ ầ ể ụ ơ ả  

nh t là đi n kinh. T p luy n đi n kinh không đòi h i các sân bãi d ng cấ ề ậ ệ ề ỏ ụ ụ 

ph c t p nên đã tr  thành môn th  thao c  b n đứ ạ ở ể ơ ả ược đ a vào gi ng d y trongư ả ạ  nhà trường v i nh ng n i dung nh : Ch y, Nh y cao, Nh y xa… Đi u này đãớ ữ ộ ư ạ ả ả ề  

nh h ng l n đ n s  phát tri n c a c  th  h c sinh, ch a thúc đ y s  phát

tri n toàn di n   các em, k t qu  đ t để ệ ở ế ả ạ ược còn th p, nó th  hi n rõ qua vi cấ ể ệ ệ  đánh giá k t qu  h c t p   cu i h c kì, cu i năm h c. Và đ c bi t là qua cácế ả ọ ậ ở ố ọ ố ọ ặ ệ  

kì h i kh e phù đ ng thành tích nhi u môn th  thao ­ đi n kinh ch a cao.ộ ỏ ổ ề ể ề ư  Vì 

v y các bài t p b  tr  chuyên môn là y u t  quan tr ng c a quá trình hìnhậ ậ ổ ợ ế ố ọ ủ  thành k  thu t đ ng tác. Bài t p b  tr  chuyên môn nh m tác đ ng có hi uỹ ậ ộ ậ ổ ợ ằ ộ ệ  

qu , có ch  đích vào vi c phát tri n các t  ch t th  l c (s c nhanh, s cả ủ ệ ể ố ấ ể ự ứ ứ  

m nh, s c b n, khéo léo và m m d o cùng kh  năng ph i h p v n đ ng) vàạ ứ ề ề ẻ ả ố ợ ậ ộ  

k  x o đ ng tác c a các môn th  thao. Trong k  thu t nh y cao nói chung vàỹ ả ộ ủ ể ỹ ậ ả  

k  thu t nh y cao ki u ỹ ậ ả ể “b ướ c qua” được gi ng d y   hai năm cu i c p. M tả ạ ở ố ấ ộ  trong nh ng y u t   nh hữ ế ố ả ưởng tr c ti p đ n thành tích nh y cao ki u ự ế ế ả ể “b ướ   c

qua” là vi c n m b t đúng k  thu t, đ  th c hi n đệ ắ ắ ỹ ậ ể ự ệ ược yêu c u này các giáoầ  viên đ u s  d ng các bài t p b  tr  chuyên môn đ  c ng c  và nâng cao kề ử ụ ậ ổ ợ ể ủ ố ỹ thu t cho h c sinh.ậ ọ  Nh ng bài t p b  tr  nh y cao ki u ữ ậ ổ ợ ả ể “b ướ c qua” có vai trò quan tr ng, tác đ ng có ch  đích, hi u qu  vào các giai đo n c a k  thu t.ọ ộ ủ ệ ả ạ ủ ỹ ậ  Qua ki m tra  đánh giá k t qu  h c t p  n i dung   Nh y cao Ki u ể ế ả ọ ậ ộ ả ể “b ướ   c qua” c a h c sinh chúng tôi nh n th y t  l  % h c sinh n m b t k  thu t cònủ ọ ậ ấ ỷ ệ ọ ắ ắ ỹ ậ  kém, d n đ n thành tích nh y cao ch a cao nh  mong mu n. T  nh ng v nẫ ế ả ư ư ố ừ ữ ấ  

đ  nêu trên, tôi th c hi n nghiên c u: ề ự ệ ứ Xu t phát t  nh ng v n đ  nêu trên,ấ ừ ữ ấ ề  

v i th c t  c a trớ ự ế ủ ường, b n thân tôi m nh d n nghiên c u đ  tài: ả ạ ạ ứ ề M t s  bài ộ ố  

t p b  tr  nh m nâng cao thành tích nh y cao ki u “b ậ ổ ợ ằ ả ể ướ c qua” cho h c ọ   sinh l p 9 Tr ớ ườ ng PTDT N i Trú THCS Krông Ana ộ   – Huy n Krông  ệ Ana – 

­ Nhi m v  2:  ệ ụ Nghiên c u  ng d ng các bài t p nh m nâng cao thànhứ ứ ụ ậ ằ  tích trong môn nh y cao ki u bả ể ước qua cho h c sinh l p 9 Trọ ớ ường PTDT N iộ  Trú THCS Huy n Krông Ana.ệ

3. Đ i t ố ượ ng nghiên c u: ứ

M t s  bài t p b  tr    nh m nâng cao thành tích nh y cao ki u ộ ố ậ ổ ợ ằ ả ể  

“b ướ c qua” cho h c sinh l p 9 Tr ọ ớ ườ ng PTDT N i Trú THCS Huy n ộ ệ   Krông Ana.

Chúng tôi ch n đ i t ng là 38 em h c sinh l p  9 chia làm hai nhóm. ọ ố ượ ọ ớ

­ Nhóm th c nghi m ự ệ : g m 19 em h c sinh l p 9 th i gian t p luy n m iồ ọ ớ ờ ậ ệ ỗ  

tu n 1 bu i, m i bu i 1 ti t n i dung t p luy n do chúng tôi đ a ra theo cácầ ổ ỗ ổ ế ộ ậ ệ ư  bài t p đã xác đ nh.ậ ị

­ Nhóm đ i ch ng ố ứ : Chúng tôi đã ch n ng u nhiên  19 em h c sinh namọ ẫ ọ  

l p th i gian t p luy n gi ng nh  nhóm th c nghi m m i tu n 1 bu i, m iớ ờ ậ ệ ố ư ự ệ ỗ ầ ổ ỗ  

bu i 1 ti t n i dung t p luy n theo phân ph i chổ ế ộ ậ ệ ố ương trình hi n hànhệ

­ Th i gian t  ch c th c hi n 11 tu n.ờ ổ ứ ự ệ ầ

4. Gi i h n ph m vi nghiên c uớ ạ ạ ứ

­ Ph m vi nghiên c u là h c sinh l p 9 Trạ ứ ọ ớ ường PTDT N i Trú THCSộ  Huy n Krông Ana.ệ

­ Ph m vi áp d ng h c sinh các trạ ụ ọ ường THCS trên toàn huy n.ệ

a. Ph ươ ng pháp tham kh o tài li u: ả ệ  tham kh o các tài li u có liên quanả ệ  

đ n đ  tài nghiên c u. ế ề ứ

­ Sách Sinh lý h c th  d c th  thao.ọ ể ụ ể

­ Sách lý lu n và phậ ương pháp giáo d c th  ch t.ụ ể ấ

­ Giáo trình gi ng d y đi n kinh Đ i H c Vinhả ạ ề ạ ọ

­ Sách Phương pháp nghiên c u khoa h c th  d c th  thao.ứ ọ ể ụ ể

­ Sách phương pháp toán h c th ng kê trong th  d c th  thao.ọ ố ể ụ ể

Các văn ki n ngh  quy t Trung ệ ị ế Ương Đ ng, hi n pháp nả ế ước C ng hòaộ  

xã h i ch  nghĩa Vi t Nam.ộ ủ ệ

b. Ph ươ ng pháp dùng bài ki m tra (Test) ể

 Trong quá trình nghiên c u đ  tài này, đ  đánh giá trình đ  t  ch t, s cứ ề ể ộ ố ấ ứ  

m nh t c đ  c a h c sinh Trạ ố ộ ủ ọ ường PTDT N i Trú THCS Huy n Krông Anaộ ệ  chúng tôi đã s  d ng bài th  đử ụ ử ược th a nh n trong th c t  th  d c th  thaoừ ậ ự ế ể ụ ể  

được tác gi  Nguy n Kim Minh áp d ng trong công trình nghiên c u khoa h cả ễ ụ ứ ọ  

c a mình (1986). Bài th  g m: ủ ử ồ

Ch y 30m xu t phát cao: Đ  đánh giá t c đ ạ ấ ể ố ộ

+ T  th  chu n b : Đ ng chân trư ế ẩ ị ứ ước, chân sau (chân trước d m lênẫ  

v ch xu t phát) ngạ ấ ườ ơi h i cúi v  trề ước, tr ng tâm d n v  chân trọ ồ ề ước, m tắ  nhìn th ng v  phía trẳ ề ước

+  Cách th c hi n: Khi nh n đự ệ ậ ược tín hi u xu t phát ngệ ấ ườ ậi t p nhanh chóng ch y h t c  ly 30m v i t c đ  nhanh nh t.ạ ế ự ớ ố ộ ấ

+ Cách đánh giá: Thành tích được tính b ng th i gian ch y h t c  ly,ằ ờ ạ ế ự  

­ B t cao t i ch : Đánh giá s c m nh t c đ  c a chânậ ạ ỗ ứ ạ ố ộ ủ

+ T  th  chu n b : Trư ế ẩ ị ước tiên cho ngườ ậi t p đ ng sát b  tứ ờ ường, đ ngứ  nghiêm không ki ng gót và đ a hai tay lên cao r i đánh d u   đi m cao nh tể ư ồ ấ ở ể ấ  lên b  tờ ường

+ Cách th c hi n: T  t  th  chu n b  ngự ệ ừ ư ế ẩ ị ườ ậi t p khu u g i h  th pỵ ố ạ ấ  

tr ng tâm, góc đ c gi a đùi t  110ọ ọ ữ ừ 0 – 1200 thân ngườ ậ ởi g p   kh p hông, ngớ ườ  i

h i g p v  trơ ậ ề ước, tr ng tâm d n đ u vào hai chân, hai tay đ a ra sau. Sau đóọ ồ ề ư  

du i h t các kh p, kh p hông, kh p đ u g i, kh p c  chân tác d ng xu ngỗ ế ớ ớ ớ ầ ố ớ ổ ụ ố  

đ t m t l c l n nh t, nhanh chóng b t lên cao. Đ ng th i tay đánh t  sau raấ ộ ự ớ ấ ậ ồ ờ ừ  

trước v i lên cao và đánh d u vào b  tớ ấ ờ ường   đi m cao nh t.ở ể ấ

+ Cách đánh giá: Thành tích được tính b ng kho ng cách t  đi m trằ ả ừ ể ướ  clúc b t nh y đ n đi m sau b t nh y đã đánh d u vào b  tậ ả ế ể ậ ả ấ ờ ường đ n v  đo làơ ị  

cm, m i ngỗ ườ ượi đ c b t hai l n, thành tích đậ ầ ượ ấ ầc l y l n b t cao nh t.ậ ấ

c. Ph ươ ng pháp th c nghi m s  ph m ự ệ ư ạ

Đ  gi i quy t đ  tài này chúng tôi th c hi n theo phể ả ế ề ự ệ ương pháp th cự  nghi m song song. Trong quá trình nghiên c u chúng tôi đã phân thành haiệ ứ  nhóm: 

­ Nhóm th c nghi m ự ệ : g m 19 em h c sinh nam l p 9 th i gian t p luy nồ ọ ớ ờ ậ ệ  

m i tu n 1 bu i, m i bu i 1 ti t n i dung t p luy n do chúng tôi đ a ra theoỗ ầ ổ ỗ ổ ế ộ ậ ệ ư  các bài t p đã xác đ nh.ậ ị

­ Nhóm đ i ch ng ố ứ : Chúng tôi đã ch n ng u nhiên 19 em h c sinh namọ ẫ ọ  

l p 9 th i gian t p luy n gi ng nh  nhóm th c nghi m m i tu n 1 bu i, m iớ ờ ậ ệ ố ư ự ệ ỗ ầ ổ ỗ  

bu i 1 ti t n i dung t p luy n theo phân ph i chổ ế ộ ậ ệ ố ương trình hi n hànhệ

­ Th i gian t  ch c th c hi n 11 tu n.ờ ổ ứ ự ệ ầ

II. PH N N I DUNG Ầ Ộ

1. C  s  lí lu n:ơ ở ậ

T p luy n nh y cao có ý nghĩa r t l n trong công tác giáo d c và b iậ ệ ả ấ ớ ụ ồ  

dưỡng h c sinh trong nhà trọ ường. Qua đó nh m hình thành các ph m ch t ýằ ẩ ấ  chí và đ o đ c c a con ngạ ứ ủ ười m i góp ph n vào giáo d c và nâng cao trí tu ,ớ ầ ụ ệ  giáo d c lao đ ng và giáo d c th m m  cho các em.ụ ộ ụ ẩ ỹ

Nh y cao là ho t đ ng ph c t p đả ạ ộ ứ ạ ược th c hi n liên t c b t đ u tự ệ ụ ắ ầ ừ 

ch y đà cho đ n lúc k t thúc là vạ ế ế ượt qua xà r i xu ng đ t. Thành tích nh yơ ố ấ ả  cao ph  thu c vào k  thu t và s c l c c a ngụ ộ ỹ ậ ứ ự ủ ười nh y. V  k  thu t các y uả ề ỹ ậ ế  

t  quy t đ nh thành tích nh y cao là: t c đ  ban đ u (t c đ  t ng h p c aố ế ị ả ố ộ ầ ố ộ ổ ợ ủ  

ch y đà và  gi m nh y); góc đ  bay (góc t o b i phạ ậ ả ộ ạ ở ương c a t c đ  ban đ uủ ố ộ ầ  

và phương n m ngang) và t  th  qua xà c a ngằ ư ế ủ ười nh y ­ t  th  nào có t ngả ư ế ổ  

tr ng tâm g n xà h n s  có đi u ki n đ t thành tích cao h n.ọ ầ ơ ẽ ề ệ ạ ơ

D y h c cho h c sinh chính là quá trình rèn luy n đ  có k  thu t nh yạ ọ ọ ệ ể ỹ ậ ả  đúng và góp ph n phát tri n th  ch t cho các em.ầ ể ể ấ

Hi n t i, nh y cao đã có t i 5 k  thu t qua xà, g m: bệ ạ ả ớ ỹ ậ ồ ước qua, c t kéo,ắ  

n m nghiêng, úp b ng và l ng qua xà. Tằ ụ ư ương  ng v i m i k  thu t qua xà cóứ ớ ỗ ỹ ậ  

m t cách ch y đà và các bộ ạ ước k  thu t khác nhau. Trong đó k  thu t nh yỹ ậ ỹ ậ ả  cao ki u ể b ướ c qua tuy thành tích không cao b ng ki u úp b ng hay l ng quaằ ể ụ ư  

xà, nh ng đ i v i h c sinh THCS thì k  thu t bư ố ớ ọ ỹ ậ ước qua là t i  u. Đây là kố ư ỹ thu t r t thông d ng, thích h p cho m i đ i tậ ấ ụ ợ ọ ố ượng t p luy n.ậ ệ

Th c t  gi ng d y môn Th  d c   các trự ế ả ạ ể ụ ở ường THCS v n đ  d ng c ,ấ ề ụ ụ  sân bãi còn đ n gi n nh ng đ  có đơ ả ư ể ược thành tích trong t p luy n và thi đ uậ ệ ấ  đòi h i quá trình gi ng d y giáo viên ph i hỏ ả ạ ả ướng d n h c sinh tuân thẫ ọ ủ nghiêm túc các nguyên t c quy đ nh, giúp các em n m b t và th c hi n kắ ị ắ ắ ự ệ ỹ thu t đ ng tác m t cách chính xác, thu n th c.ậ ộ ộ ầ ụ

N u t p luy n k  thu t ế ậ ệ ỹ ậ nh y cao ki uả ể  bước qua cho h c sinh THCSọ  

m t cách đ y đ , chính xác, kh c ph c độ ầ ủ ắ ụ ược nh ng sai l m thữ ầ ường m c, đ aắ ư  

ra các bi n pháp thích h p, kh  thi thì ch c ch n r ng ch t lệ ợ ả ắ ắ ằ ấ ượng h c t p c aọ ậ ủ  

b  môn đi n kinh nói chung và môn nh y cao nói riêng s  độ ề ả ẽ ược nâng cao

Nh y cao ki uả ể  bước qua có k  thu t tỹ ậ ương đ i đ n gi n, tuy nhiên khiố ơ ả  

th c hi n k  thu t này các em v n m c ph i nh ng sai l m v i nhi u nguyênự ệ ỹ ậ ẫ ắ ả ữ ầ ớ ề  nhân khác nhau. Đ c bi t là   m c xà cao, các em luôn   tr ng thái s  hãi,ặ ệ ở ứ ở ạ ợ  thi u t p trung d n đ n th c hi n đ ng tác k  thu t gi t c c, thi u tính nh pế ậ ẫ ế ự ệ ộ ỹ ậ ậ ụ ế ị  nhàng. M t khác v i quy đ nh c a phân ph i chặ ớ ị ủ ố ương trình môn Th  d c 2ể ụ  

ti t/tu n là tế ầ ương đ i ít đ  các em có th i gian lĩnh h i, ti p thu đ ng tác kố ể ờ ộ ế ộ ỹ thu t m t cách nhu n nhuy n, thu n th c. Vì v y v n đ  đ t ra cho giáo viênậ ộ ầ ễ ầ ụ ậ ấ ề ặ  

d y h c môn Th  d c là ph i tìm ra nh ng bi n pháp t i  u nh t đ  gâyạ ọ ể ụ ả ữ ệ ố ư ấ ể  

h ng thú cho h c sinh t p luy n, giúp các em kh c ph c nh ng sai l m, hoànứ ọ ậ ệ ắ ụ ữ ầ  thi n k  thu t và đ t k t qu  cao v  thành tích.ệ ỹ ậ ạ ế ả ề

Đ c đi m tâm sinh lí l a tu i h c sinh trung h c c  s :ặ ể ứ ổ ọ ọ ơ ở

H c sinh các trọ ường THCS thường   l a tu i 14 ­ 15. Đ  có c  s  khoaở ứ ổ ể ơ ở  

h c cho vi c l a ch n các bài t p phát tri n s c m nh t c đ  chúng ta c nọ ệ ự ọ ậ ể ứ ạ ố ộ ầ  tìm hi u m t s  đ c đi m c  b n v  tâm sinh lý c a l a tu i 14 ­ 15 có liênể ộ ố ặ ể ơ ả ề ủ ứ ổ  quan t i vi c t p luy n TDTT nói chung và v i vi c phát tri n s c m nh t cớ ệ ậ ệ ớ ệ ể ứ ạ ố  

đ  nói riêngộ . 

Đ c đi m sinh lý l a tu i 14 ­15. ặ ể ứ ổ

H c sinh các trọ ường THCS thường   l a tu i 14 ­15. Đ  có c  s  khoaở ứ ổ ể ơ ở  

h c cho vi c l a ch n các bài t p phát tri n s c nhanh ­ m nh t c đ  chúng taọ ệ ự ọ ậ ể ứ ạ ố ộ  

c n tìm hi u m t s  đ c đi m c  b n v  tâm sinh lý c a l a tu i 14 ­15 cóầ ể ộ ố ặ ể ơ ả ề ủ ứ ổ  liên quan t i vi c t p luy n TDTT nói chung và v i vi c phát tri n s c nhanhớ ệ ậ ệ ớ ệ ể ứ  

­ m nh t c đ  nói riêng. ạ ố ộ

    * Đ c đi m phát tri n c a h  th ng th n kinhặ ể ể ủ ệ ố ầ  

Do h  th ng th n kinh là m t h  th ng phát tri n s m c a c  th , vìệ ố ầ ộ ệ ố ể ớ ủ ơ ể  

v y   l a tu i 14 ­15 tr ng lậ ở ứ ổ ọ ượng não c a các em đã đ t m c t  1460 gamủ ạ ứ ừ  

đ n 1470 gam tế ương đương v i tr ng lớ ọ ượng não c a ngủ ười trưởng thành. 

Ch c năng c a các trung khu nh : Th  giác, thính giác, xúc giác, c m giác,ứ ủ ư ị ả  trung khu v n đ ng   tậ ộ ương đ i hoàn thi n. Vì v y các em có th  nhanhố ệ ậ ể  chóng h c h i nâng cao tri th c và các k  năng c a cu c s ng, trong đó có kọ ỏ ứ ỹ ủ ộ ố ỹ năng v n đ ng th  thao. Cũng chính do h  th ng th n kinh đậ ộ ể ệ ố ầ ược hoàn thi nệ  

tương đ i nên   l a tu i 14 ­15 các em có th  hình thành t  duy tr u tố ở ứ ổ ể ư ừ ượng và 

t  duy lô gíc. Quá trình h ng ph n và  c ch  đư ư ấ ứ ế ược cân b ng h n. Tuy v yằ ơ ậ  

cường đ  quá trình h ng ph n v n cao h n. Đó là đi u ki n r t t t đ  phátộ ư ấ ẫ ơ ề ệ ấ ố ể  tri n các t  ch t th  l c nh t là s c m nh, s c b n. Đ ng th i cũng d  dàngể ố ấ ể ự ấ ứ ạ ứ ề ồ ờ ễ  

n m v ng đắ ữ ược các k  thu t khó, t o ti n đ  cho vi c nâng cao thành tíchỹ ậ ạ ề ề ệ  

th  thao. ể

     * Đ c đi m phát tri n c a c  quan v n đ ng. ặ ể ể ủ ơ ậ ộ

   C  quan v n đ ng c a c  th  ch  y u g m c  b p, xơ ậ ộ ủ ơ ể ủ ế ồ ơ ắ ương kh p và dâyớ  

ch ng. ằ

V  h  xề ệ ương: Do quá trình phát tri n c a c  th  thể ủ ơ ể ường kéo dài t i 20ớ  

­ 24 tu i. Vì v y   tu i 14 ­15 v n còn   trong th i k  phát tri n m nh c aổ ậ ở ổ ẫ ở ờ ỳ ể ạ ủ  

xương. Tuy v y thành ph n h u c  trong xậ ầ ữ ơ ương gi m d n và thành ph n vôả ầ ầ  

c  tăng d n làm cho xơ ầ ương c ng và ch u t i t t h n. ứ ị ả ố ơ

 l a tu i 14 ­15 chi u cao trung bình hàng năm c a nam ch  kho ng 

1,7 cm còn   n  th p h n. ở ữ ấ ơ

H  c : Nhìn chung   giai đo n 14 ­15 s  phát tri n c a h  c    nam vàệ ơ ở ạ ự ể ủ ệ ơ ở  

n  đ u có xu hữ ề ướng phát tri n hoàn thi n các nhóm c  nh , tăng thi t di nể ệ ơ ỏ ế ệ  các nhóm c  l n, các bó c  trong quá trình luy n t p phát tri n ngày m t sănơ ớ ơ ệ ậ ể ộ  

ch c h n làm cho s c m nh tăng lên.ắ ơ ứ ạ

Riêng dây ch ng và kh p c a VĐV   l a tu i này n u không duy trì t pằ ớ ủ ở ứ ổ ế ậ  

m m d o thề ẻ ường xuyên h p lý có th  làm cho linh ho t kh p b  gi m xu ng.ợ ể ạ ớ ị ả ố  

T  đó làm gi m biên đ  đ ng tác, thừ ả ộ ộ ường xuyên luy n t p m c đ  d o daiệ ậ ứ ộ ẻ  tăng đáng k , nh t là các VĐV th  d c d ng c ể ấ ể ụ ụ ụ

     * Đ c đi m phát tri n h  th ng tim m ch. ặ ể ể ệ ố ạ

 tu i 14 ­15 tim phát tri n to h n, thành c  tim dày lên, van tim phát

tri n t t làm cho c  tim bóp m nh h n làm cho cung lể ố ơ ạ ơ ượng tim l n h n.ớ ơ

     * Đ c đi m phát tri n h  th ng hô h p. ặ ể ể ệ ố ấ

 tu i 14 ­15 h  th ng hô h p đã phát tri n g n đ t trình đ  c a ng i

trưởng thành. 

Đ c đi m tâm lý l a tu i. ặ ể ứ ổ

Đ c đi m n i b t v  tâm lý c a l a tu i là ch u  nh hặ ể ổ ậ ề ủ ứ ổ ị ả ưởng m nh mạ ẽ 

c a c  2 nhân t  bên trong và bên ngoài. ủ ả ố

* Nhân t  bên trong: G m các y u t  nh  s  khát v ng ham mu n hi uố ồ ế ố ư ự ọ ố ể  

bi t, khám phá th  gi i trong đó có s  th  s c v i các ho t đ ng TDTT. Vìế ế ớ ự ử ứ ớ ạ ộ  

v y TDTT đã có s c cu n hút m nh m  đ i v i các em. ậ ứ ố ạ ẽ ố ớ

* Nhân t  bên ngoài:   tu i 14 ­15 là giai đo n các em luôn mu n thố Ở ổ ạ ố ể 

hi n mình là "ngệ ườ ới l n" nên m i hành đ ng c a các em đ u b t chọ ộ ủ ề ắ ướ  c

ngườ ới l n. Chính đi u này đã t o ra đ ng l c cho các em h ng ph n trong quáề ạ ộ ự ư ấ  trình ho t đ ng, khám phá và tìm hi u th  gi i xung quanh. ạ ộ ể ế ớ

 tu i 14 ­15 quá trình nh n th c c a các em cũng đ c nâng cao rõ

r t. Các em có th  nh n th c đệ ể ậ ứ ược cái hay, cái đ p c a s  v t, cái đúng, cáiẹ ủ ự ậ  sai c a m t v n đ  m t cách b n ch t h n. Tuy nhiên, nh ng nh n th c nàyủ ộ ấ ề ộ ả ấ ơ ữ ậ ứ  còn có t  l  chu n m c ch a cao và đ  sâu s c ch a đ t m c c a ngỷ ệ ẩ ự ư ộ ắ ư ạ ứ ủ ườ  i

trưởng thành. 

Tóm l i, s  phát tri n và l n lên v  m t sinh lý cũng là m t quá trình làm choạ ự ể ớ ề ặ ộ  tâm lý c a các em đủ ược hoàn thi n. Quá trình phát tri n v  sinh lý và tâm lýệ ể ề  

c a các em có tính giai đo n. N m v ng đủ ạ ắ ữ ược đ c đi m tâm sinh lý l a tu iặ ể ứ ổ  

c a các em đ  s  d ng các đ i sách gi ng d y hu n luy n h p lý là ti n đủ ể ử ụ ố ả ạ ấ ệ ợ ề ề 

c a s  nâng cao hi u qu  gi ng d y hu n luy n c a các giáo viên và hu nủ ự ệ ả ả ạ ấ ệ ủ ấ  luy n viên th  thao. ệ ể

  Vài nét v  tình hình gi ng d y và h c t p môn nh y cao   các ề ả ạ ọ ậ ả ở  

tr ườ ng trung h c c  s : ọ ơ ở

Nh y cao là môn th  thao không đòi h i nhi u v  trang thi t b , kĩ thu tả ể ỏ ề ề ế ị ậ  

tương đ i đ n gi n, d  ph  c p, phù h p v i m i l a tu i, gi i tính, do đóố ơ ả ễ ổ ậ ợ ớ ọ ứ ổ ớ  

nh y cao là m t n i dung c  b n trong chả ộ ộ ơ ả ương trình giáo d c th  ch t. ụ ể ấ

Trong các kì H i Kh e Phù Đ nghoc sinh gi i TDTT t  c p trộ ỏ ổ ỏ ừ ấ ường đ nế  

c p qu c gia đ u có thi đ u nh y cao, các h c sinh nói chung và các v n đ ngấ ố ề ấ ả ọ ậ ộ  viên nói riêng đã l p đậ ược nh ng thành tích đáng khen ng i. Tuy nhiên thànhữ ợ  tích nh y cao c a h c sinh nả ủ ọ ước ta so v i thành tích c a h c sinh các nớ ủ ọ ướ  ctrên th  gi i còn   m c chênh l ch quá l n.ế ớ ở ứ ệ ớ

 c p Trung h c c  s  các em đ c làm quen và t p luy n v i 

Ở ấ ọ ơ ở ượ ậ ệ ớ kĩ thu tậ  

nh y cao   m c đ  đ n gi n. Vi c gi ng d y môn nh y cao trong nhi u nămả ở ứ ộ ơ ả ệ ả ạ ả ề  qua đã được chú tr ng và đ t k t qu  nh t đ nh, song v n còn ph i ph n đ uọ ạ ế ả ấ ị ẫ ả ấ ấ  nhi u h n n a m i đáp  ng đề ơ ữ ớ ứ ược phong trào ngày càng m nh m  Đ  gi ngạ ẽ ể ả  

d y t t h n n a môn nh y cao cho h c sinh, c n ph i n m ch c đạ ố ơ ữ ả ọ ầ ả ắ ắ ược đ iố  

tượng và không ng ng ch n l a c i ti n, các bi n pháp, n i dung gi ng d yừ ọ ự ả ế ệ ộ ả ạ  cho phù h p, gây  nh hợ ả ưởng t t đ n s  phát tri n toàn di n các b  ph n cố ế ự ể ệ ộ ậ ơ 

th  h c sinh.ể ọ

Tác d ng c a t p luy n môn nh y cao trong tr ụ ủ ậ ệ ả ườ ng h c: ọ

Nh y cao là m t môn th  thao khá ph  bi n, đả ộ ể ổ ế ược nhi u ngề ườ ưi  a thích 

và tham gia t p luy n.ậ ệ

T p luy n nh y cao có tác d ng r t l n trong vi c phát tri n các t  ch tậ ệ ả ụ ấ ớ ệ ể ố ấ  

th  l c, nâng cao kh  năng t p trung s c, t  ch  và rèn luy n lòng dũng c m,ể ự ả ậ ứ ự ủ ệ ả  tính kiên trì và kh c ph c khó khăn trong rèn luy n. Thông qua các bài t p ắ ụ ệ ậ kĩ thu t c a ch y đà và gi m nh y, làm tăng cậ ủ ạ ậ ả ường và phát tri n các t  ch t s cể ố ấ ứ  nhanh, s c m nh và s c m nh t c đ  c a ng i t p. Th c hi n t t các k  thu tứ ạ ứ ạ ố ộ ủ ườ ậ ự ệ ố ỹ ậ  trên không và r i xu ng đ t, đã rèn luy n đơ ố ấ ệ ượ ực s  khéo léo, tính chính xác, nâng cao kh  năng ph i h p v n đ ng, giúp cho ngả ố ợ ậ ộ ườ ậi t p nâng cao s c kh e c  vứ ỏ ả ề 

th  ch t l n tinh th n, ph c v  đ c l c cho lao đ ng s n xu t và chi n đ u.ể ấ ẫ ầ ụ ụ ắ ự ộ ả ấ ế ấ

S c m nh và s c m nh trong nh y cao: ứ ạ ứ ạ ả

Khái ni m v  s c m nh cho đ n nay v n còn có nh ng cách hi u khác nhau.ệ ề ứ ạ ế ẫ ữ ể  

Nh ng theo Nguy n Toán  và  ư ễ Ph m Danh T nạ ố  :“T  ch t s c m nh có th  phânố ấ ứ ạ ể  thành s c m nh tuy t đ i, s c m nh t ng đ i, s c m nh t c đ , s c m nhứ ạ ệ ố ứ ạ ươ ố ứ ạ ố ộ ứ ạ  

b n”. trong đó:ề

­ S c m nh tuy t đ i là năng l c kh c ph c l c c n l n nh t.ứ ạ ệ ố ự ắ ụ ự ả ớ ấ

­ S c m nh tứ ạ ương đ i là s c m nh tuy t đ i c a v n đ ng viên trên 1ố ứ ạ ệ ố ủ ậ ộ  

kg th  tr ng c a h ể ọ ủ ọ

­ S c m nh t c đ  là kh  năng sinh l c trong các đ ng tác nhanh.ứ ạ ố ộ ả ự ộ

­ S c m nh b n là năng l c kh c ph c l c c n nh  trong th i gian dài.ứ ạ ề ự ắ ụ ự ả ỏ ờBên c nh đó,   nhi u tr ng h p còn g p m t d ng s c m nh r t quanạ ở ề ườ ợ ặ ộ ạ ứ ạ ấ  

tr ng đọ ược g i là “s c m nh b t phát”: D ng s c m nh này xu t hi n và giọ ứ ạ ộ ạ ứ ạ ấ ệ ữ vai trò quan tr ng trong các môn có ho t đ ng b t nh y, đọ ạ ộ ậ ả ược tính theo công 

th c.ứ

max max

F I

T

=

Trong đó I là ch  s  đánh giá s c m nh, t c đ  hay s c m nh b t phát,ỉ ố ứ ạ ố ộ ứ ạ ộ  

Fmax là lúc s c m nh t i đa, Tứ ạ ố max là th i gian đ  đ t s c m nh t i đa.ờ ể ạ ứ ạ ố

Nh y cao là n i dung n m trong h  th ng các môn không có chu k , g mả ộ ằ ệ ố ỳ ồ  nhi u đ ng tác liên k t l i v i nhau, thành m t k  thu t hoàn ch nh, ngề ộ ế ạ ớ ộ ỹ ậ ỉ ười ta chia thành 4 giai đo n: ch y đà, gi m nh y, t  th  bay trên không và ti p đ t.ạ ạ ậ ả ư ế ế ấ  Trong b n y u t  đó, y u t  gi m nh y có  nh hố ế ố ế ố ậ ả ả ưởng nhi u nh t t i vi cề ấ ớ ệ  hình thành k  thu t đ ng tác và quy t đ nh thành tích   môn này. Nh ng khâuỹ ậ ộ ế ị ở ư  

gi m nh y, góc đ  gi m nh y… Nh  v y, có th  th y s c m nh trong nh yậ ả ộ ậ ả ư ậ ể ấ ứ ạ ả  cao là d ng s c m nh h n h p, mà ta có th  phân ra m t cách tạ ứ ạ ỗ ợ ể ộ ương đ i, g nố ắ  

li n v i quá trình th c hi n k  thu t bao g m:ề ớ ự ệ ỹ ậ ồ

­ S c m nh t c đ ứ ạ ố ộ: D ng s c m nh này th  hi n trong đ ng tác ch y đà.ạ ứ ạ ể ệ ộ ạ

­  S c m nh b t phát ứ ạ ộ : D ng s c m nh th  hi n trong đ ng tác gi mạ ứ ạ ể ệ ộ ậ  

nh y (s c b t).ả ứ ậ

Theo “Tính chu k  trong hu n luy n th  thao” h u h t các môn th  thaoỳ ấ ệ ể ầ ế ể  

đ u c n s c m nh, nh ng t  ch t s c m nh c n thi t cho t ng môn th  thaoề ầ ứ ạ ữ ố ấ ứ ạ ầ ế ừ ể  khác nhau g i là s c m nh đ c thù c a môn nào đó. S c m nh t i đa đóng vaiọ ứ ạ ặ ủ ứ ạ ố  trò quan tr ng n u không nói là quy t đ nh trong vi c t o ra s c m nh đ c thùọ ế ế ị ệ ạ ứ ạ ặ  

c a môn th  thao.ủ ể

5. Y u t  quy t đ nh đ n đ  cao m t l n nh y ế ố ế ị ế ộ ộ ầ ả

Đ  ngể ườ ậi t p có được m t thành tích t t khi th c hi n các k  thu t nh y caoộ ố ự ệ ỹ ậ ả  thì ngoài các y u t  ch  quan nh  là chi u cao, th  l c t t thì ta c n ph iế ố ủ ư ề ể ự ố ầ ả  quan tâm chú ý đ n vi c giáo d c các t  ch t v n đ ng cho h  Đ c bi t làế ệ ụ ố ấ ậ ộ ọ ặ ệ  

s c m nh t c đ  c a chân đ  ph c v  cho giai đo n d m nh y đứ ạ ố ộ ủ ể ụ ụ ạ ậ ả ượ ố  c t t,

ph i l a ch n áp d ng các bào t p có lả ự ọ ụ ậ ượng v n đ ng tác đ ng l n đ n cậ ộ ộ ớ ế ơ 

th ,  u tiên đ n s  phát tri n các nhóm c    chân đ  cho ngể ư ế ự ể ơ ở ể ườ ậi t p có đượ  c

m t s c b t t t nh t trong nh y cao nói riêng và các môn th  thao  khác nóiộ ứ ậ ố ấ ả ể  chung

Tóm l i nh ng v n đ  lý lu n, sinh lý cũng nh  các y u t  quy t đ nhạ ữ ấ ề ậ ư ế ố ế ị  thành tích nh y cao nêu trên là c  s  ban đ u đ  xác đ nh hả ơ ở ầ ể ị ướng tác đ ng, l aộ ự  

ch n áp d ng các bài t p có cọ ụ ậ ường đ  h p lý, v i các đ c đi m c a ngộ ợ ớ ặ ể ủ ườ  i

t p cũng nh  tính  u vi t c a chúng trong vi c phát tri n các t  ch t thậ ư ư ệ ủ ệ ể ố ấ ể l cự  

chuyên môn (s c m nh t c đ ) cho h c sinh tham gia t p luy n và thi đ uứ ạ ố ộ ọ ậ ệ ấ  môn nh y cao.ả

2. Th c tr ng cua v n đ  nghiên c u:ự ạ ̉ ấ ề ứ

* Thu n l i ậ ợ  :

  Được s  quan tâm ch  đ o c a nhà trự ỉ ạ ủ ường các tác t  ch c trong vàổ ứ  ngoài nhà trường và đ i ngũ cán b  giáo viên tâm huy t v i ngh  Đa s  h cộ ộ ế ớ ề ố ọ  sinh đ u chăm ngoan, tham gia nhi t tình các phong trào TDTT. H ng nămề ệ ằ  trang thi t b  ph c v  cho gi ng d y và h c t p không ng ng đ u t  muaế ị ụ ụ ả ạ ọ ậ ừ ầ ư  

s m, hi n nay có 1 sân bóng chuy n, 1 h  nh y, xà đ m nh y cao ắ ệ ề ố ả ệ ả

* Khó khăn:

Bên c nh nh ng thu n l i trên thì trong quá trình gi ng d y còn có m tạ ữ ậ ờ ả ạ ộ  

s  khó khăn nh  h c sinh đa s  là con em các dân t c nên vi c t p luy nố ư ọ ố ộ ệ ậ ệ  TDTT r t khó khăn, hoàn c nh gia đình còn khó kh n nên các em còn khó khănấ ả ắ  khi tham gia ho t đ ng TDTT.ạ ộ

* Thành công:

Trong nhi u năm qua tình hình TDTT nói chung và môn th  d c nóiề ể ụ  riêng t i Trạ ường PTDT N i Trú THCS Krông Ana đã có nhi u chuy n bi nộ ề ể ế  tích c c nh  th  tr ng và th  l c c a h c sinh đã đự ư ể ạ ể ự ủ ọ ược nâng cao rõ r t gópệ  

ph n vào giáo d c toàn di n c a nhà trầ ụ ệ ủ ường. H ng năm s  lằ ố ượng h c sinhọ  

gi i và đ t huy chỏ ạ ương các lo i t i HKPĐ c p huy n và c p t nh khôngạ ạ ấ ệ ấ ỉ  

ng ng đừ ược nâng cao. Đ ng th i vi c áp d ng các bài t p vào gi ng d y cũngồ ờ ệ ụ ậ ả ạ  

g p ph n t o h ng thú, tích c c h c t p gi  TDTT đớ ầ ạ ứ ự ọ ậ ờ ược nâng cao

* H n ch : ạ ế

Trong quá trình gi ng d y đa s  các giáo viên còn thiên v  ph n c  b n,ả ạ ố ề ầ ơ ả  

ch a quan tâm chú ý t i vi c nghiên c u và áp d ng các bài t p.ư ớ ệ ứ ụ ậ

Do các em coi nh   môn th  d c vì nó không quan trong nh  các mônẹ ể ụ ư  Toán, anh, văn

* M t m nh: ặ ạ

  Đ i ngũ cán b  giáo viên và h c sinh nhi t tình trong các phong trào,ộ ộ ọ ệ  chuyên môn nhà trường luôn khích l , h  tr , t o đi u ki n t t nh t cho giáoệ ỗ ợ ạ ề ệ ố ấ  viên và h c sinh có m t gi  h c, gi  d y đ t hi u qu  cao.ọ ộ ờ ọ ờ ạ ạ ệ ả

* M t y u: ặ ế

Trong quá trình áp d ng đ  tài: ụ ề “ ng d ng m t s  bài t p nh m nângỨ ụ ộ ố ậ ằ  cao thành tích nh y cao ki u bả ể ước qua Cho hoc sinh l p 9 Trớ ường PTDT N iộ  Trú THCS Krông Ana “ đã đ t đạ ược m t s  thành công nh ng đ  t o đ ng bộ ố ữ ể ạ ồ ộ cho toàn th  b  môn th  d c c n m t quá trình nghiên c u sâu r ng.ể ộ ể ụ ầ ộ ứ ộ

3. N i dung và cách th c c a gi i pháp: ộ ứ ủ ả

a. M c tiêu c a gi i pháp:  ụ ủ ả

“M t s  bài t p nh m nâng cao thành tích nh y cao ki u “bộ ố ậ ằ ả ể ước qua” cho 

h c sinh  l p 9 Trọ ớ ường PTDT N i Trú THCS Krông Ana ” T  yêu c u đó tôiộ ừ ầ  

đã ti n hành kh o sát đ  th ng kê th c tr ng h c t p   môn nh y cao ki u “ế ả ể ố ự ạ ọ ậ ở ả ể  

bước qua” đ  t  đó gi i quy t các nhi m v  c a nghiên c u nh  sau:ể ừ ả ế ệ ụ ủ ứ ư

B ng 3.1 K t qu  h c t p môn nh y cao ki u “b ả ế ả ọ ậ ả ể ướ c qua” c a nam ủ  

h c sinh l p 9 Tr ọ ớ ườ ng PTDT N i Trú THCS  Huy n Krông An    3 năm ộ ệ ở   2014–2015; 2015 – 2016; 2016­2017.

Năm h cọ T ngổ   Gi iỏ Khá Đ t yêu ạ Ch a đ t ư ạ