SKKN: Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng làm văn miêu tả cho học sinh lớp 4 ở trường PTDTBT

Mục tiêu đề tài: Giúp học sinh nắm chắc chắn đặc điểm của văn miêu tả ở lớp 4 là rất cần thiết và quan trọng. Có hiểu biết về văn miêu tả thì học sinh mới vận dụng linh hoạt kiến thức, vốn sống, vốn ngôn ngữ của mình đúng cách trong viết văn miêu tả. Từ đó học sinh sử dụng có hiệu quả các biện pháp như so sánh, nhân hóa, thể hiện đước cái nhìn thiện cảm, tình cảm, nội tâm của mình vào bài làm. Sử dụng từ ngữ miêu tả trong sáng, một cái nhìn tinh tế, bài viết sinh động và gần gủi với đời sống của học sinh hơn.

“M T S  GI I PHÁP CH  Đ O NÂNG CAO CH T LỘ Ố Ả Ỉ Ạ Ấ ƯỢNG LÀM VĂN 

MIÊU T  CHO H C SINH L P 4   TRẢ Ọ Ớ Ở ƯỜNG PTDTBT”

1. PH N M  Đ UẦ Ở Ầ

1.1 Lý do ch n đ  tài, sáng ki n, gi i pháp:ọ ề ế ả

Ti ng Vi t là ti ng ph  thông c a dân t c Vi t Nam. Trong nhà trế ệ ế ổ ủ ộ ệ ườ  ng

Ti u h c, Ti ng Vi t là đ i tể ọ ế ệ ố ượng mà h c sinh c n chi m lĩnh. Đ ng th i, cũngọ ầ ế ồ ờ  

là m t môn h c độ ọ ược g i là môn Ti ng Vi t. Môn Ti ng Vi t   b c Ti u h cọ ế ệ ế ệ ở ậ ể ọ  

có nhi m v  hình thành và phát tri n cho h c sinh các kĩ năng: nghe, nói, đ c,ệ ụ ể ọ ọ  

vi t đ  h c t p và giao ti p trong môi trế ể ọ ậ ế ường ho t đ ng, góp ph n rèn luy n cácạ ộ ầ ệ  thao tác t  duy. Môn Ti ng Vi t còn cung c p cho h c sinh nh ng ki n th c banư ế ệ ấ ọ ữ ế ứ  

đ u v  v n t , v n s ng, nh ng kĩ năng c  b n nh t trong giao ti p. H c t pầ ề ố ừ ố ố ữ ơ ả ấ ế ọ ậ  môn này, h c sinh còn đọ ược b i dồ ưỡng tình yêu ti ng Vi t, hình thành thói quenế ệ  

gi  gìn s  trong sáng c a ti ng Vi t, góp ph n hình thành nhân  cách con ngữ ự ủ ế ệ ầ ườ  i

Qua th c t  gi ng d y và qu n lý t i trự ế ả ạ ả ạ ường PTDTBT h n 10 năm, tôiơ  

nh n th y phân môn T p làm văn là phân môn khó nh t trong các phân môn c aậ ấ ậ ấ ủ  môn Ti ng Vi t, trong đó kĩ năng vi t văn miêu t  c a h c sinh dân t c Bru­ Vânế ệ ế ả ủ ọ ộ  

Ki u còn b c l  nh ng h n ch  nh t đ nh. Đ  th c hi n đề ọ ộ ữ ạ ế ấ ị ể ự ệ ược m c tiêu c aụ ủ  phân môn T p làm văn là ph i xây d ng đậ ả ự ược kĩ năng nói và vi t thành th o, cácế ạ  

em c n huy đ ng t t c  các ki n th c c a các phân môn T p đ c, Chính t ,ầ ộ ấ ả ế ứ ủ ậ ọ ả  Luy n t  và câu, K  chuy n, và các môn khoa h c khác…Trong khi đó, các emệ ừ ể ệ ọ  

h c y u thì r t “chán” h c phân môn t p làm văn.ọ ế ấ ọ ậ

Nh m góp ph n đ i m i phằ ầ ổ ớ ương pháp d y h c và nâng cao ch t lạ ọ ấ ượ  ng

d y h c trong nhà trạ ọ ường nói chung, d y cho h c sinh l p 4 h c t t h n vănạ ọ ớ ọ ố ơ  miêu t  nói riêng, tôi m nh d n đ a ra SKKN c a mình v i đ  tài: “ả ạ ạ ư ủ ớ ề M t s ộ ố  

bi n pháp ch  đ o nâng cao ch t l ệ ỉ ạ ấ ượ ng làm văn miêu t  cho h c sinh l p 4  ả ọ ớ ở  

tr ườ ng PTDTBT”

1.2 Đi m m i c a đ  tài, sáng ki n: ể ớ ủ ề ế

Đi m m i c a “ Sáng ki n m t s  gi i pháp ch  đ o nh m nâng cao ch tể ớ ủ ế ộ ố ả ỉ ạ ằ ấ  

lượng làm văn miêu t  l p 4   trả ớ ở ường PTDTBT ”. T  th c tr ng c a h c sinh làừ ự ạ ủ ọ  

h c sinh dân t c Bru­ Vân Ki u   trọ ộ ề ở ường còn h n ch  v  làm văn miêu t  Nângạ ế ề ả  cao ch t lấ ượng làm văn miêu t  còn th  hi n   s  đ ng b , th ng nh t trongả ể ệ ở ự ồ ộ ố ấ  công tác qu n lý ch  đ o đ i v i t , kh i, đ n giáo viên. Chuyên môn ph i tăngả ỉ ạ ố ớ ổ ố ế ả  

cường ch  đ o th c hi n sinh ho t chuyên môn v i hình th c đi sâu vào t ngỉ ạ ự ệ ạ ớ ứ ừ  chuyên đ  c  th  c a phân môn t p làm văn. Tăng cề ụ ể ủ ậ ường công tác ch  đ o d yỉ ạ ạ  

h c v  phọ ề ương pháp d y ki u bài t p làm văn miêu t  theo m t trình t  h p lý,ạ ể ậ ả ộ ự ợ  

b ng các cách khác nhau, phát hi n đằ ệ ược đ c đi m, phân bi t đ  v t này v i đặ ể ệ ồ ậ ớ ồ 

v t khác, t  cây c i, t  loài v t, m i lo i có s  khác nhau v  không gian th iậ ả ố ả ậ ỗ ạ ự ề ờ  gian, tình c m c a con ngả ủ ườ ớ ải v i c nh v t, đ  v t, loài v t. Mà đi u c t lõi vàậ ồ ậ ậ ề ố  

s  khác bi t đ i v i đ i tự ệ ố ớ ố ượng h c sinh dân t c Bru­ Vân Ki u là ph i tr c quanọ ộ ề ả ự  sinh đ ng, g n g i đ n c  th  trong quá trình hình thành ki n th c cho h c sinh.ộ ầ ủ ế ụ ể ế ứ ọ  

tri th c cũng nh  nh n th c c a h c sinh còn nh ng h n ch  nh t đ nh. Nh mứ ư ậ ứ ủ ọ ữ ạ ế ấ ị ằ  

kh c ph c nh ng nhắ ụ ữ ược đi m đó tăng cể ường d y h c tích h p Ti ng Vi t choạ ọ ợ ế ệ  

h c sinh dân t c t  l p 3 đ n l p 5. Đi m khác bi t n a là giáo viên d y ti ngọ ộ ừ ớ ế ớ ể ệ ữ ạ ế  

Vi t l p 4 cũng yêu c u ph i thông hi u ti ng Bru­ Vân Ki u b ng cách t  h cệ ớ ầ ả ể ế ề ằ ự ọ  

và nhà trường g i đi đào t o,   huy n hay t nh. Sáng ki n đ a ra đử ạ ở ệ ỉ ế ư ược m t gi iộ ả  pháp có tính  u vi t là tích lũy v n t , ki n th c văn h c, s  tay chính t , s  tayư ệ ố ừ ế ứ ọ ổ ả ổ  văn h c nh m giúp h c sinh ch t l c các t  ng  hay, nh ng hình  nh  n tọ ằ ọ ắ ọ ừ ữ ữ ả ấ ượng, sinh đ ng, nh ng câu văn câu th  giàu hình  nh, t  đó các em “giàu” v n t , v nộ ữ ơ ả ừ ố ừ ố  

s ng khi vi t văn. B  trí đ i ngũ phù h p v i năng l c s  trố ế ố ộ ợ ớ ự ở ường c a giáo viên,ủ  giao trách nhi m cho nh ng giáo viên th c s  có có năng khi u, năng l c vệ ữ ự ự ế ự ề 

ti ng Vi t đ m nh n d y phân môn ti ng Vi t c a kh i 4,5.T  đó giáo viên cóế ệ ả ậ ạ ế ệ ủ ố ừ  

th i gian nghiên c u kĩ bài d y, so n gi ng có chi u sâu h n, ch t lờ ứ ạ ạ ả ề ơ ấ ượng bài 

so n đạ ược nâng cao do đó ch t lấ ượng d y phân môn t p làm văn đ i v i d ngạ ậ ố ớ ạ  bài miêu t  m i đ t đả ớ ạ ược k t qu  nh  mong mu n.ế ả ư ố

1.3 Ph m vi áp d ng đ  tài, sáng ki n: ạ ụ ề ế

 T p trung nghiên c u m t s  gi i pháp ch  đ o nâng cao ch t lậ ứ ộ ố ả ỉ ạ ấ ượng kĩ năng làm văn miêu t  cho h c sinh l p 4   trả ọ ớ ở ường PTDTBT, th c hi n trong n iự ệ ộ  

b  trộ ường PTDTBT, đã và đang áp d ng  tri n khai d y h c trong nh ng nămụ ể ạ ọ ữ  

h c v a qua, có th  v n d ng d y h c   đ a bàn khó khăn,có nh ng đ c đi mọ ừ ể ậ ụ ạ ọ ở ị ữ ặ ể  

tương đ ng, đ i tồ ố ượng là h c sinh dân t c Bru­ Vân Ki u.ọ ộ ề

2.Ph n n i dung ầ ộ

2.1. Th c tr ng c a n i dung c n nghiên c u: ự ạ ủ ộ ầ ứ

       Trường v a m i đừ ớ ược thành l p cách đây v a tròn 13 năm, đ n nay c  sậ ừ ế ơ ở 

v t ch t phòng h c c  b n đã đáp  ng đậ ấ ọ ơ ả ứ ược theo yêu c u, trang thi t b  d y h cầ ế ị ạ ọ  

v n ch a đáp  ng đ  nhu c u d y h c. Đ c bi t trẫ ư ứ ủ ầ ạ ọ ặ ệ ường đóng chân trên đ a bànị  

xã biên gi i vùng đ c bi t khó khăn có 100% h c sinh là con em dân t c Bru­Vânớ ặ ệ ọ ộ  

Ki u. Đa s  các h c sinh đ u nói ti ng m  đ  ti ng Bru­ Vân Ki u, ti ng Vi tề ố ọ ề ế ẹ ẻ ế ề ế ệ  còn nhi u h n ch , v n t  ng  c a các em còn nghèo, v n còn b t đ ng v  ngônề ạ ế ố ừ ữ ủ ẫ ấ ồ ề  

ng  đ c bi t là h c sinh m i vào l p 1. Đ i s ng kinh t  c a nhân dân cònữ ặ ệ ọ ớ ớ ờ ố ế ủ  nhi u thi u th n, có nhi u h  nghèo, đ t b a còn ph  thu c vào các ngu n trề ế ố ề ộ ứ ữ ụ ộ ồ ợ 

c p c a Nhà nấ ủ ước. Ph  huynh ch a th t quan tâm nhi u đ n vi c h c t p c aụ ư ậ ề ế ệ ọ ậ ủ  con em. Đ a hình hi m tr , có nhi u khe su i r t nguy hi m khi đi l i vào mùaị ể ở ề ố ấ ể ạ  

m a. Các b n s ng bi t l p, cách  xa trung tâm xã t  7km đ n 20 km đư ả ố ệ ậ ừ ế ườ  ng

r ng . M t đ  dân c  sinh s ng th a th t, đ  tu i c a h c sinh   các b n khôngừ ậ ộ ư ố ư ớ ộ ổ ủ ọ ở ả  

đ ng đ u. Do đó các em   b n xa không có đi u ki n g p g  giao l u, h c h iồ ề ở ả ề ệ ặ ỡ ư ọ ỏ  các b n   vùng thu n l i.Th m chí n i các em sinh s ng v n ch a có đi n lạ ở ậ ợ ậ ơ ố ẫ ư ệ ướ  i,

ch a hư ưởng được ni m h nh phúc tr n v n. Cái nhu c u t i thi u  y thôi tề ạ ọ ẹ ầ ố ể ấ ưở  ng

ch ng nh  đ n gi n, t m thừ ư ơ ả ầ ường v i chúng ta, nh ng các em đâu xem đớ ư ượ  c

nh ng chữ ương trình thi u nhi, phim ho t hình hay là nh ng bu i bi u di n vănế ạ ữ ổ ể ễ  ngh  c a các b n cùng trang l a, nh ng bu i t i xem truy n hình tr c ti pệ ủ ạ ứ ữ ổ ố ề ự ế  

nh ng chữ ương trình l n nói v  cu c s ng, kinh t  xã h i, văn h c, th  ca, nh cớ ề ộ ố ế ộ ọ ơ ạ  

h a  Thì các em đâu d  gì có “v n s ng”, v n t  phong phú, bóng b y đọ ễ ố ố ố ừ ẩ ượ  c.Chính nh ng y u t  đó thôi cũng  nh hữ ế ố ả ưởng không nh  đ n ch t lỏ ế ấ ượng, kĩ năng 

vi t t p làm văn nói chung và làm văn miêu t  nói riêng.  ế ậ ả

  2.2. Ch t lấ ượng h c sinh.ọ

 Nhìn chung ch t lấ ượng d y h c c a nhà trạ ọ ủ ường trong nh ng năm g n đâyữ ầ  

đã có nh ng bữ ước ti n vế ượ ật b c v  nhi u m t. Nh ng đ  so sánh v i các đ n về ề ặ ư ể ớ ợ ị  vùng thu n l i thì   m t s  h c sinh , m t s  k  năng v n ch a hoàn thành v

chu n ki n th c kĩ năng c a môn h c. ẩ ế ứ ủ ọ

Các k  năng c  b n (nghe, nói, đ c, vi t) c  b n hoàn thành, ch t lỹ ơ ả ọ ế ơ ả ấ ượ  nglàm bài vi t hay, có sáng t o, dùng t  ng  m ch l c còn khiêm t n. H c sinh đ cế ạ ừ ữ ạ ạ ố ọ ọ  

v n còn sai d u thanh do phẫ ấ ương ng , vi t còn sai v  l i dùng t  và kh  năngữ ế ề ỗ ừ ả  

di n đ t, v n t  còn “nghèo”, t  duy còn h n ch , ít sáng t o. Ch t lễ ạ ố ừ ư ạ ế ạ ấ ượng về các bài t p làm văn ch a cao, v n còn nh ng h n ch  nh t đ nh, d ng bài vănậ ư ẫ ữ ạ ế ấ ị ạ  miêu t    l p 4 c  b n v n còn th p h n so v i các trả ở ớ ơ ả ẫ ấ ơ ớ ường   vùng thu n l i.ở ậ ợ

Trong ngôn ng  và l i di n đ t lúng túng, v n còn mang n ng tính ch t đ cữ ố ễ ạ ẫ ặ ấ ặ  thù c a đ a phủ ị ương (phương ng ).ữ

H c văn miêu t , làm văn miêu t  nh ng nhi u h c sinh l i thi u v n s ngọ ả ả ư ề ọ ạ ế ố ố  

th c t  nên d n đ n m t s  tình hu ng hay g p trong d y h c văn miêu t  nh :ự ế ẫ ế ộ ố ố ặ ạ ọ ả ư  

H c sinh  làm bài văn r t ng n­ kho ng 8, 10 dòng; các em s  d ng các g i ýọ ấ ắ ả ử ụ ợ  

c a giáo viên hay s  d ng các đo n văn m u đ  vi t. Ti ng Vi t là ti ng nói đủ ử ụ ạ ẫ ể ế ế ệ ế ể giao ti p c a các em  nh ng v n Ti ng Vi t l i r t h n ch  Trong khi đó, vi cế ủ ư ố ế ệ ạ ấ ạ ế ệ  

h c ki u bài miêu t  trong phân môn T p làm văn l p 4 l i yêu c u v n t  ng ,ọ ể ả ậ ớ ạ ầ ố ừ ữ  năng l c t  duy r t l n. V n t  c a các em ch a phong phú, ch a hi u h t nghĩaự ư ấ ớ ố ừ ủ ư ư ể ế  

c a t  nên vi c v n d ng vào bài làm còn  sai sót.ủ ừ ệ ậ ụ

Hoàn thành Ch a hoàn thànhư Ghi chú

được giáo viên v n d ng tri t đ  nên lậ ụ ệ ể ượng ki n th c, kĩ năng cung c p cho cácế ứ ấ  

em trong m t ti t T p làm văn thộ ế ậ ường r t l n, nhi u lúc d n đ n tình tr ng quáấ ớ ề ẫ ế ạ  

t i trong ti t h c. Giáo viên đã có nhi u c  g ng trong vi c đ i m i phả ế ọ ề ố ắ ệ ổ ớ ươ  ngpháp d y h c nh ng đ i m i ch a th t m nh   m  mà còn “ e ng i” khôngạ ọ ư ổ ớ ư ậ ạ ẽ ạ  

“thoát li” các g i ý c a sách giáo khoa, v n bó bu c trong khuôn m u.ợ ủ ẫ ộ ẫ

    Chính vì th  mà vi c b i dế ệ ồ ưỡng v  chuyên môn nghi p v  đ  nâng cao tayề ệ ụ ể  ngh  cho giáo viên đã và đang đề ược b  ph n chuyên môn, nhà trộ ậ ường h t s cế ứ  chú tr ng. Do đó trong năm h c 2014­ 2015 đ i ngũ giáo viên c a nhà trọ ọ ộ ủ ường đã 

có s  ti n b  vự ế ộ ượ ật b c v  chuyên môn, kinh nghi m d y h c t p làm văn đề ệ ạ ọ ậ ượ  cnâng lên và đ c bi t là d y h c làm văn miêu t    h c sinh l p 4, đặ ệ ạ ọ ả ở ọ ớ ược đ u tầ ư đúng m c.ứ

2.4. “M t s  gi i pháp ch  đ o nâng cao ch t l ộ ố ả ỉ ạ ấ ượ ng làm văn miêu 

t  cho h c sinh l p 4   tr ả ọ ớ ở ườ ng PTDTBT”.

th  hình dung để ượ ụ ể ự ậc c  th  s  v t, s  vi c ho c th  gi i n i tâm c a con ngự ệ ặ ế ớ ộ ủ ười

Nhà văn Ph m H : “ Miêu t  là khi đ c nh ng gì chúng ta bi t, ngạ ổ ả ọ ữ ế ườ ọi đ c 

nh  th y cái đó hi n ra trư ấ ệ ước m t mình: m t con ngắ ộ ười, con v t, m t dòng sông,ậ ộ  

ngườ ọi đ c còn có th  nghe để ượ ả ếc c  ti ng nói, ti ng kêu, ti ng nế ế ước ch y, th m ả ậchí còn ng i th y mùi hôi, mùi s a, mùi hử ấ ữ ương hoa hay mùi rêu, mùi  m m c,…ẩ ố

nh ng đó m i ch  là miêu t  bên ngoài, còn s  miêu t  bên trong n a là miêu t  ư ớ ỉ ả ự ả ữ ảtâm tr ng vui, bu n, yêu, ghét c a con ngạ ồ ủ ười, con v t và c  cây c ”ậ ả ỏ

Nh  v y, miêu t  là lo i văn dùng l i nói có hình  nh và có c m xúc làm ư ậ ả ạ ờ ả ảcho người nghe ngườ ọi đ c, hình dung m t cách rõ nét, c  th  v  ngộ ụ ể ề ười, v t, ậ

c nh v t s  vi c nh  nó v n có trông đ i s ng. M t bài văn miêu t  hay, không ả ậ ự ệ ư ố ờ ố ộ ả

nh ng ph i th  hi n rõ nét, chính xác, sinh đ ng đ i tữ ả ể ệ ộ ố ượng miêu t  mà còn th  ả ể

hi n   trí tệ ở ưởng tượng, c m xúc và đánh giá c a ngả ủ ười vi t v i đ i tế ớ ố ượng được miêu t  B i vì trong th c t  không ai t  mà đ  t , mà thả ở ự ế ả ể ả ường t  đ  g i g m ả ể ử ắsuy nghĩ,c m xúc s  đánh giá, nh ng tình c m yêu ghét c  th  c a mình. Các bàiả ự ữ ả ụ ể ủ  văn miêu t    ti u h c ch  yêu c u t  nh ng đ i tả ở ể ọ ỉ ầ ả ữ ố ượng mà h c sinh y u m n, ọ ế ếthích thú. Vì v y qua bài làm c a mình, các em ph i g i g m tình y u thậ ủ ả ử ắ ế ương 

v i nh ng gì mình miêu t ớ ữ ả

Đ i tố ượng c a văn miêu t  trong chủ ả ương trình l p 4 g m có miêu t  đ  ớ ồ ả ồ

v t, cây c i, con v t.ậ ố ậ

T  đ  v t: ả ồ ậ

Đ i tố ượng c a văn miêu t  đ  v t   l p 4 là nh ng v t h c sinh thủ ả ồ ậ ở ớ ữ ậ ọ ường 

th y trong đ i s ng hàng ngày c a các em, vì v y cũng tr  thành g n gũi v i các ấ ờ ố ủ ậ ở ầ ớ

em. Đó có th  là cái bàn h c, quy n sách, chi c c p, cái đ ng h  báo th c, chi cể ọ ể ế ặ ồ ồ ứ ế  

thước k , chi c bút chì,c c t y,….Chúng là nh ng đ  v t vô tri, vô giác nh ng ẻ ế ụ ẩ ữ ồ ậ ư

g n gũi và có ích đ i v i h c sinh.ầ ố ớ ọ

M i đ  v t đ u có m t hình dáng, màu s c, kích thỗ ồ ậ ề ộ ắ ước, ch t li u c  th  ấ ệ ụ ể

H c sinh miêu t  nh ng đ c đi m này trong bài văn c a mình. V i nh ng đ  v tọ ả ữ ặ ể ủ ớ ữ ồ ậ  

có nhi u b  ph n, các em c n t p trung t  nh ng b  ph n quan tr ng nh t. Đó ề ộ ậ ầ ậ ả ữ ộ ậ ọ ấchính là nh ng nét tiêu bi u đ  phân bi t đ  v t này v i đ  v t khác. Đ  v t ữ ể ể ệ ồ ậ ớ ồ ậ ồ ậ

thường g n li n v i cu c s ng con ngắ ề ớ ộ ố ười nên khi miêu t  ph i nói t i công ả ả ớ

d ng, l i ích c a đ  v t cũng nh  tình c m c a con ngụ ợ ủ ồ ậ ư ả ủ ườ ố ới đ i v i nó. Có nh  ư

v y, đ  v t m i hi n lên m t cách sinh đ ng và có h n.ậ ồ ậ ớ ệ ộ ộ ồ

T  cây c i: ả ố

Đ i tố ượng văn miêu t  cây c i là nh ng cây tr ng xung quanh nhà, tr ng ả ố ữ ồ ồtrên sân trường, trên đường đi, hay c  cánh r ng, g n gũi v i h c sinh hàng ả ừ ầ ớ ọ

ngày…Đó có th  là m t cây ăn qu , m t loài hoa đ p, cây bóng mát, cây l y ể ộ ả ộ ẹ ấ

g …nh ng cây g n gũi và có ích đ i v i con ngỗ ữ ầ ố ớ ười. M i loài cây có m t đ c ỗ ộ ặ

đi m, hình dáng riêng, l i ích nh t đ nh. Vì v y, khi miêu t , hể ợ ấ ị ậ ả ướng cho h c sinhọ  

ph i làm n i b t nh ng đ c đi m đó. T  cây ăn qu  c n t p trung miêu t  hình ả ổ ậ ữ ặ ể ả ả ầ ậ ảdáng c a cây, mùi v  c a qu , t  loài hoa, c n t  hủ ị ủ ả ả ầ ả ương s c c a hoa, hình dáng ắ ủ

c a hoa…, t  cây bóng mát ph i làm r  dáng cây, tán lá…ủ ả ả ỏ

Cây c i s ng trông thiên nhiên, g n gũi v i con ngố ố ầ ớ ười. Khi miêu t , c n ả ầ

g n chúng v i c nh v t xung quanh, nh  m t tr i, bóng mây, gió, nắ ớ ả ậ ư ặ ờ ước, chim, sông, su i, ao, h , con đố ồ ường, sân trường, vườn và con người luôn hi n h u. ệ ữKèm theo đó là l i ích c a cây c i và tình c m g n bó c a ngợ ủ ố ả ắ ủ ườ ả ố ới t  đ i v i cây 

c i…ố

T  loài v t: ả ậ

Đ i tố ượng c a văn miêu t  loài v t là nh ng con v t quen thu c g n gũi ủ ả ậ ữ ậ ộ ầ

v i h c sinh. Đó là con l n, con bê, con gà, con cún con, con mèo, con kh , con ớ ọ ợ ỉ

g u bông, con búp bê…M i con v t đ u có đ c đi m riêng v  hình dáng, ngo i ấ ỗ ậ ề ặ ể ề ạhình, đ c tính gi ng nòi riêng, thói quen riêng, tính cách c a m i con v t luôn có ặ ố ủ ỗ ậ

s  khác bi t c a m i loài v t. Khi miêu t , hự ệ ủ ỗ ậ ả ướng cho h c sinh miêu t  cái ọ ảchung và nh ng nét riêng bi t, tiêu bi u c a t ng loài v t, màu s c, vóc dáng, ữ ệ ể ủ ừ ậ ắtính n t. Nh ng con v t miêu t  là nh ng con v t g n gũi thân thi t và có nhi u ế ữ ậ ả ữ ậ ầ ế ề

l i ích, bài vi t ph i th  hi n đợ ế ả ể ệ ượ ực s  chăm sóc ân c n, chu đáo, th  hi n r  ầ ể ệ ỏtình c m yêu quý c a h c sinh đ i v i con v t mình t ả ủ ọ ố ớ ậ ả

Bài văn miêu t  đả ược xây d ng trên c  s  nh ng hình  nh, nh ng  n ự ơ ở ữ ả ữ ấ

tượng v  đ i tề ố ượng mà người vi t thu lế ượm, c m nh n đả ậ ược thông qua các giác quan c a mình. Bài văn miêu t  mang tính ch t ngh  thu t cao, mang tính sáng ủ ả ấ ệ ậ

t o, tính riêng bi t c a ngạ ệ ủ ười vi t. Ngôn ng  trong miêu t  là th  ngôn ng  ế ữ ả ứ ữngh  thu t giàu s c g i t , g i c m và là ngôn ng  c a nh ng bi n pháp tu t  ệ ậ ứ ợ ả ợ ả ữ ủ ữ ệ ừ

T  là mô ph ng, tô v  l i, là so sánh ví von, nhân hóa b ng hình  nh…ch  ả ỏ ẽ ạ ằ ả ứ

không ph i là k  l ả ể ể

Văn miêu t  mang tính ch t thông báo th m mĩ, dù miêu t  đ i tả ấ ẩ ả ố ượng nào, 

có bám sát th c t  đ n đâu thì văn miêu t  cũng không bao gi  sao chép, ch p ự ế ế ả ờ ụ

nh máy móc nh ng s  v t hi n t ng mà là k t qu  c a s  nh n xét, t ng 

tượng, đánh giá h t s c phong phú. Đó là s  miêu t  đế ứ ự ả ược cái m i, cái riêng bi t ớ ệ

c a đ i tủ ố ượng thông qua c m nh n c a m i ngả ậ ủ ỗ ười khi t ả

Ví d : Nhà văn Thép M i l i l y c m h ng c a anh chi n sĩ đang m  v  tụ ớ ạ ấ ả ứ ủ ế ơ ề ương 

l i c a đ t nạ ủ ấ ước khi ng m trăng trong bài T p đ c Trung thu đ c l p (SGK ắ ậ ọ ọ ậTV4/T1 trang 66, 67). “Trăng sáng mùa thu v ng v c chi u kh p thành ph , làng ằ ặ ế ắ ố

m c, núi r ng, n i quê hạ ừ ơ ương thân thi t c a các em…”ế ủ

Ví d : Còn v i Tr n Đăng Khoa, m t tài năng   tu i thi u nhi, thì trăng không ụ ớ ầ ộ ở ổ ếcòn là lá lúa, chi c câu liêm vàng, chi c đĩa b c… n a, mà Tr n Đăng khoa đã ế ế ạ ữ ầ

c m nh n m t cách tinh t  b ng tình yêu trăng c a tâm h n tr  th , r t h n ả ậ ộ ế ằ ủ ồ ẻ ơ ấ ồnhiên và trong sáng: 

Trăng h ng l  l ng trồ ơ ử ước nhà th m ngon, ng t mát n i vơ ọ ơ ườn quê

Trăng h ng nh  qu  chínồ ư ả

L  l ng mà không r i.ơ ử ơCùng là v ng trăng, hay m t s  v t nh ng m i ngầ ộ ự ậ ư ỗ ườ ải c m nh n theo cách ậriêng c a mình, mà nh ng ngủ ữ ười khác không phát hi n đệ ược ho c ch a phát ặ ư

hi n.ệ

Văn miêu t  không h n ch  s  tả ạ ế ự ưởng tượng, không ngăn c n s  sáng t o c a ả ự ạ ủ

người vi t, nh ng không có nghĩa là cho phép ngế ư ười vi t “b a” m t cách tùy ý. ế ị ộ

Đ  t  hay, t  đúng thì c n ph i tr i nghi m th c t , chân th t. Giáo viên ph i ể ả ả ầ ả ả ệ ự ế ậ ả

u n n n đ  h c sinh không có thái đ , gi  t o, sáo r ng, đ n vô c m, vô h n ố ắ ể ọ ộ ả ạ ỗ ế ả ồtrong miêu t …ả

Gi i pháp th  hai:ả ứ

  Gi i pháp ch n nhân t  đi n hình trong đ i ngũ đ  làm công tác nâng ả ọ ố ể ộ ể   cao ch t l ấ ượ ng d y h c làm văn miêu t    l p 4 ạ ọ ả ở ớ

Trong công tác phân công, b  trí đ i ngũ đ m nhi m các ph n hành t  đ uố ộ ả ệ ầ ừ ầ  năm h c, trong t ng năm h c. V i b n thân là phó hi u trọ ừ ọ ớ ả ệ ưởng ph  trách chuyênụ  môn nên tôi n m r t ch c ch n năng l c, s  trắ ấ ắ ắ ự ở ường, đi m m nh, đi m h n chể ạ ể ạ ế 

c a t ng giáo viên. Đ ng th i v i củ ừ ồ ờ ớ ương v  là ch  t ch Công đoàn trị ủ ị ường nên tôi 

đã tham m u v i đ ng chí Hi u trư ớ ồ ệ ưởng b  trí phân công ph n hành nhi m vố ầ ệ ụ phù h p v i năng l c, đi u ki n hoàn c nh, s c kh e, nguy n v ng c a t ngợ ớ ự ề ệ ả ứ ỏ ệ ọ ủ ừ  giáo viên đ  t  đó l a ch n b  trí công vi c m t cách khoa h c và h p lýể ừ ự ọ ố ệ ộ ọ ợ  

nh t.T  nh ng đ nh hấ ừ ữ ị ướng c  th  đó nhà trụ ể ường và chuyên môn xem xét tình hình th c t  c a đ n v , có bao nhiêu l p 4, kh  năng, ch t lự ế ủ ơ ị ớ ả ấ ượng l p đó nh  thớ ư ế nào?. Sau đó l a ch n nh ng giáo viên có năng l c, s  trự ọ ữ ự ở ường, năng khi u vế ề phân môn Ti ng Vi t, nhi t huy t, yêu ngh , có tin th n trách nhi m cao, có s cế ệ ệ ế ề ầ ệ ứ  

kh e đ  đ m đỏ ể ả ương d y h c Ti ng Vi t l p 4. B  trí nh ng giáo viên d y gi i,ạ ọ ế ệ ớ ố ữ ạ ỏ  

hi u bi t để ế ược ti ng Bru­Vân Ki u, có kinh nghiêm lâu năm trong d y h c l p 4ế ề ạ ọ ớ  nói chung và có năng l c v  d y Ti ng Vi t nói riêng. Đ ng viên và đ ng th iự ề ạ ế ệ ộ ồ ờ  giao nhi m v  c  th  cho t ng giáo viên đ ng l p ph i tuân th  s  ch  đ o c aệ ụ ụ ể ừ ứ ớ ả ủ ự ỉ ạ ủ  nhà trường nh m nâng cao hi u qu  d y h c phân môn t p làm văn và chú tr ngằ ệ ả ạ ọ ậ ọ  

đ n ch t lế ấ ượng làm văn miêu t  l p 4 vì kĩ năng này h c sinh còn h n ch ,ả ớ ọ ạ ế  

Chuyên môn, t  chuyên môn l p k  ho ch b i dổ ậ ế ạ ồ ưỡng đ i ngũ theo hộ ướng 

d n nhi m v  năm h c. N m b t th c ti n năng l c c a giáo viên, ch t lẫ ệ ụ ọ ắ ắ ự ễ ự ủ ấ ượng 

c a h c sinh t  đó l p k  ho ch và đ a ra nh ng gi i pháp b i dủ ọ ừ ậ ế ạ ư ữ ả ồ ưỡng, ch  đ o ỉ ạ

d y h c sát v i th c ti n c a đ n v  T  k  ho ch t ng quát c a c  năm h c, ạ ọ ớ ự ễ ủ ơ ị ừ ế ạ ổ ủ ả ọ

đ n k  ho ch b i dế ế ạ ồ ưỡng giáo viên theo t ng giai đo n, đ n tháng, tu n. T  ch cừ ạ ế ầ ổ ứ  

công khai các k  ho ch đ  có s  bàn b c th ng nh t chung trong t  kh i, b c ế ạ ể ự ạ ố ấ ổ ố ậ

h c th c hi n đ m b o có h  th ng. Chuyên môn phân công c  th  đ n t  ọ ự ệ ả ả ệ ố ụ ể ế ổ

chuyên môn th c hi n các chuyên đ , t  đó t  phân công, t  ch c th o lu n các ự ệ ề ừ ổ ổ ứ ả ậ

phương pháp, hình th c t  ch c d y h c sao cho có hi u qu  cao nh t. Các ứ ổ ứ ạ ọ ệ ả ấthành viên trong t  th o lu n xây d ng hoàn thành ý tổ ả ậ ự ưởng c a m t chuyên đ , ủ ộ ềhay m t bài d y, sau đó l a ch n m t giáo viên có năng l c th c hi n chuyên đ  ộ ạ ự ọ ộ ự ự ệ ề

đó sau đó đánh giá, kh o sát ch t lả ấ ượng theo đ nh hị ướng trên. T  ch c đánh giá ổ ứ

nh n xét và t  ch c rút k nh nghi m qua th c ti n c a chuyên đ  Ví d : Đ u là ậ ổ ứ ị ệ ự ễ ủ ề ụ ề

d y văn miêu t , nh ng các chuyên đ  th  hi n m t khía c nh, m t m ng riêng, ạ ả ư ề ể ệ ộ ạ ộ ả

nh m làm phong phú h n v  phằ ơ ề ương pháp d y h c, cách th c t  ch c ho t đ ngạ ọ ứ ổ ứ ạ ộ  

d y h c. ạ ọ

Ví d : T  ch c ho t đ ng nhóm, sao cho có hi u qu  trong ti t TLV t  ụ ổ ứ ạ ộ ệ ả ế ả

c nh trong bài luy n t p t  c nh. S  d ng các phả ệ ậ ả ả ử ụ ương pháp d y h c nào trong ạ ọ

ti t quan sát đ  v t sao cho có hi u qu  cao. S  d ng phế ồ ậ ệ ả ử ụ ương pháp d y h c m iạ ọ ớ  VNEN trong d y ki u bài tr  bài ki m tra vi t… ạ ể ả ể ế

T  nh ng bu i sinh ho t chuyên đ  đó, đã t o c  h i cho giáo viên phát ừ ữ ổ ạ ề ạ ơ ộhuy h t kh  năng c a b n thân, cũng nh  huy đ ng đế ả ủ ả ư ộ ược trí tu  c a c  m t t p ệ ủ ả ộ ậ

th  Qua đánh giá và d y h c th c nghi m và đ i trà, đã đem l i cho đ i ngũ nhàể ạ ọ ự ệ ạ ạ ộ  

trường nh ng kinh nghi m d y h c r t quý báu, sát đúng v i th c ti n và đã t o ữ ệ ạ ọ ấ ớ ự ễ ạ

đi u ki n cho giáo viên th a s c “sáng t o” đem l i nh ng ti t h c b  ích lý thú ề ệ ỏ ứ ạ ạ ữ ế ọ ổcho h c sinh có hi u qu  . Thông qua các bu i sinh ho t chuyên môn theo nh ng ọ ệ ả ổ ạ ữchuyên đ  đã xây d ng t o đề ự ạ ược m t không khí làm vi c dân ch , khoa h c, ai ộ ệ ủ ọcũng mu n c ng hi n. Giáo viên l n cán b  qu n lý đố ố ế ẫ ộ ả ược h c h i l n nhau trongọ ỏ ẫ  quá trình ch  đ o cũng nh  trong quá trình d y h c. K t qu  mang l i là giáo ỉ ạ ư ạ ọ ế ả ạviên t  tin, năng đ ng, sáng t o h n trong d y phân môn t p làm văn nói chung ự ộ ạ ơ ạ ậ

và d y t p làm văn ki u bài miêu t  nói riêng. H c sinh qua h n hai năm d y ạ ậ ể ả ọ ơ ạ

th c nghi m và đự ệ ượ ực s  ch  đ o sâu sát c a chuyên môn nhà trỉ ạ ủ ường đã đem l i ạ

nh ng k t qu  đáng khích l  H c sinh gi  đây không ph i s  h c môn t p làm ữ ế ả ệ ọ ờ ả ợ ọ ậvăn n a, mà đã có ý th c h c môn t p làm văn h n trữ ứ ọ ậ ơ ước.

Gi i pháp th  t : ả ứ ư

Kh c sâu cho h c sinh c u t o c a bài văn miêu t , t  đó h c  ắ ọ ấ ạ ủ ả ừ ọ

sinh n m và v n d ng linh ho t, sáng t o trong quá trình làm văn ắ ậ ụ ạ ạ

Giúp h c sinh n m đọ ắ ược và ch c ch n c u t o c a m t bài văn miêu t  ắ ắ ấ ạ ủ ộ ả

g m ba ph n: m  bài, thân bài, k t bài. T  đó h c sinh bi t phân tích c u t o ồ ầ ở ế ừ ọ ế ấ ạ

c a m t bài văn miêu t  Văn miêu t  là lo i văn căn c  vào nh ng đi u quan ủ ộ ả ả ạ ứ ữ ềsát, ghi chép, c m nh n đả ậ ược v  đ i tề ố ượng (đ  v t, cây c i, loài v t, hi n tồ ậ ố ậ ệ ượ  ngthiên nhiên, con người…), dùng ngôn ng  đ  v  ra hình  nh chân th c c a đ i ữ ể ẽ ả ự ủ ố

tượng đó, trình bày theo m t b  c c h p lý và di n đ t b ng l i văn sinh đ ng, ộ ố ụ ợ ễ ạ ằ ờ ộkhi n cho ngế ườ ọi đ c, người nghe cùng th y, cùng c m nh n nh  mình. Văn ấ ả ậ ưmiêu t  chia làm nhi u lo i.   l p 4, h c sinh đả ề ạ Ở ớ ọ ược h c t  đ  v t, t  cây c i, tọ ả ồ ậ ả ố ả con v t. ậ

Ví d : Đ  bài h c sinh đ c và phân đo n bài văn “Hoàng hôn trên sông ụ ề ọ ọ ạ

Hương” và xác đ nh n i dung c a t ng đo n trong bài văn đó. H c sinh tr  l i, ị ộ ủ ừ ạ ọ ả ờbài văn có b n đo n, g m m t đo n m  bài, hai đo n thu c thân bài và m t ố ạ ồ ộ ạ ở ạ ộ ộ

đo n k t bài.ạ ế

M  bài: ( Cu i bu i chi u… yên tĩnh này.) : c nh hoàng hôn đang l ng ở ố ổ ề ả ắ

xu ng trên thành ph  Hu  yên tĩnh.ố ố ế

Thân bài: ( Mùa thu,… cũng ch m d t.) : S  thay đ i v  màu s c c a sôngấ ứ ự ổ ề ắ ủ  

Hương và ho t đ ng c a con ngạ ộ ủ ườ ừi t  cu i bu i chi u đ n khi thành ph  lên ố ổ ề ế ốđèn

Ph n thân bài g m hai đo n:ầ ồ ạ

Đo n 1: ( Mùa thu…hàng cây. ): Nh ng bi n đ i v  màu s c c a sông ạ ữ ế ổ ề ắ ủ

Hương t  cu i bu i chi u d n lúc t i h n.ừ ố ổ ề ế ố ẳ

Đo n 2: ( Phía bên sông…ch m d t.): Sinh ho t c a xóm C n H n, c a ạ ấ ứ ạ ủ ồ ế ủdân chài trên  sông Hương và c nh thành ph  khi m i lên đèn.ả ố ớ

K t bài: ( Hu  th c d y… ban đ u c a nó.) Hu  đi vào cu c s ng bu i ế ế ứ ậ ầ ủ ế ộ ố ổ

t i.ố

H ướ ng d n cho h c sinh nh ng đi u c n l u ý khi quan sát và miêu t : ẫ ọ ữ ề ầ ư ả

M i c nh đ u đỗ ả ề ược xác đ nh b i m t ph m vi không gian và th i gian ị ở ộ ạ ờ

nh t đ nh. Ví nh  c nh m t ngôi trấ ị ư ả ộ ường thì có các l p h c, khu v c hành chính, ớ ọ ựsân trường, vườn trường, khu t p th  d c th  thao… t t c  thậ ể ụ ể ấ ả ường được bao 

b c b i nh ng b c tọ ở ữ ứ ường hay hàng rào và có c ng trổ ường đ  ra vào. Vể ượt ra ngoài ph m vi đó s  không còn là c nh trạ ẻ ả ường n a. M i c nh g n li n v i m t ữ ỗ ả ắ ề ớ ộ

th i gian nh t đ nh nh  sáng s m, tr a hay chi u t i…Th i gian đi li n v i ánh ờ ấ ị ư ớ ư ề ố ờ ề ớsáng, th i ti t, ho t đ ng c a ngờ ế ạ ộ ủ ười và v t….làm cho c nh có nh ng nét riêng ậ ả ữ

bi t.ệ

Sau khi xác đ nh đ i tị ố ượng miêu t  v i m t ph m vi không gian và th i ả ớ ộ ạ ờgian c  th , các em c n xác đ nh v  trí đ  quan sát. Vi c quan sát có th    m t v  ụ ể ầ ị ị ể ệ ể ở ộ ịtrí c  đ nh, có th    nh ng v  trí khác nhau nh ng v n ph i có m t v  trí ch  ố ị ể ở ữ ị ư ẫ ả ộ ị ủ

y u. Ví nh  ngế ư ười ch p  nh, ph i l a g c đ  đ  c t c nh sao cho n i nh t, b cụ ả ả ự ố ộ ể ắ ả ổ ấ ộ  

l  độ ược nh ng đi u c  b n nh t c a c nh.ữ ề ơ ả ấ ủ ả

Khi đã xác đ nh đị ược v  trí quan sát r i, ta nên có cái nhìn bao quát toàn ị ồ

c nh đ ng th i ph i bi t phân chia c nh ra thành t ng m ng, t ng ph n đ  quanả ồ ờ ả ế ả ừ ả ừ ầ ể  sát

Khi quan sát, ta c n ph i h p các giác quan nh  tai nghe, mũi ng i, tay s , ầ ố ợ ư ử ờ  

c m nh n và c  c m xúc c a b n thân n a.ả ậ ả ả ủ ả ữ

Khi t , ta ph i xác đ nh m t trình t  phù h p v i c nh đả ả ị ộ ự ợ ớ ả ượ ả ả ừc t  T  t  trên 

xu ng hay t  dố ừ ưới lên, t  t  ph i sang trái hay t  ngoài vào trong…m t ph n tùyả ừ ả ừ ộ ầ  thu c vào đ c đi m c a m i c nh.ộ ặ ể ủ ỗ ả

M i b  ph n c a c nh ch  nên ch n t  nh ng nét tiêu bi u nh t đ ng th iỗ ộ ậ ủ ả ỉ ọ ả ữ ể ấ ồ ờ  

ph i xác đ nh đâu là c nh ch  y u đ  t p trung miêu t  N u t  riêng m t đ  ả ị ả ủ ế ể ậ ả ế ả ộ ồ

v t, con v t, m t ngậ ậ ộ ười nào đó, ta c n t  t  m  v  đ i tầ ả ỉ ỉ ề ố ượng đó, còn khi t  c nh,ả ả  

vì c nh thả ường bao g m nhi u th  nên ta c n ch n nh ng nét tiêu bi u nh t. Có ồ ề ứ ầ ọ ữ ể ấ

th  t  ngể ả ười và v t trong c nh nh ng vi c t  đó ph i góp ph n b c l  m t đi uậ ả ư ệ ả ả ầ ọ ộ ộ ề  

gì đó c a c nh, làm cho c nh n i h n đ p h n.ủ ả ả ổ ơ ẹ ơ

Khi t , ta ph i chú ý đ n dả ả ế ường nét, màu s c c a c nh v t và  nh hắ ủ ả ậ ả ưởng 

c a v t th  này đ i v i v t th  khác. Ví d  qua câu văn sau, các em s  th y tác ủ ậ ể ố ớ ậ ể ụ ẻ ấ

đ ng c a ánh trăng lên các v t: “Ánh trăng ph  lên m i v t m t l p vàng m ng ộ ủ ậ ủ ọ ậ ộ ớ ỏtanh, l nh mát và xuyên qua k  lá, đ  loang l  xu ng m t sân…”ạ ẻ ổ ỗ ố ặ

M i c nh l i g n v i đ c đi m thiên nhiên, khí h u, cây c , hoa trái…c aỗ ả ạ ắ ớ ặ ể ậ ỏ ủ  

t ng vùng. Khi t , ta ph i làm toát lên màu s c riêng bi t đó. Ví d  mi n trung ừ ả ả ắ ệ ụ ề

du Phú Th  g n li n v i cây c , đ t mũi Cà Mau x p m n nh ng l m m a dông,ọ ắ ề ớ ọ ấ ố ị ư ắ ư  gió d  nên cây mu n s ng còn ph i quây qu n bên nhau và c m sâu r  trong ữ ố ố ả ầ ắ ễlòng đ t…ấ

M t đi u h c sinh c n ghi nh  khi t  c nh luôn luôn g n v i tình ngộ ề ọ ầ ớ ả ả ắ ớ ười. Thi hào Nguy n Du đã nêu m t nh n xét r t sâu s c: “ Ngễ ộ ậ ấ ắ ười bu n c nh có vui ồ ảđâu bao gi !”. Đúng v y, c nh v t mang theo nó cu c s ng riêng v i nh ng đ c ờ ậ ả ậ ộ ố ớ ữ ặ

đi m riêng. Nh ng con ngể ư ườ ải c m nh n c nh nh  th  nào s  đem đ n cho c nhậ ả ư ế ẻ ế ả  

nh ng tình c m nh  th   y. Đ y là ph n h n c a c nh. C nh không có h n s  ữ ả ư ế ấ ấ ầ ồ ủ ả ả ồ ẻ

tr  tr i, thi u s c s ng.ơ ọ ế ứ ố

Giáo viên cung c p cho h c sinh nh ng ki n th c c  b n trên, h c sinh ấ ọ ữ ế ứ ơ ả ọ

n m ch c và v n d ng linh ho t, giúp h c sinh xác đ nh ch c ch n th  lo i, ắ ắ ậ ụ ạ ọ ị ắ ắ ể ạcách vi t, t  đó ch t lế ừ ấ ượng bài vi t c a h c sinh t ng bế ủ ọ ừ ước được nâng lên. M t ộ

đi u kh ng đ nh r ng h c sinh v n d ng linh ho t đề ẳ ị ằ ọ ậ ụ ạ ược nh ng ki n th c c a ữ ế ứ ủgiáo viên cung c p trên, h c sinh s  t  tin trong quá trình làm bài, vi t bài v i ấ ọ ẻ ự ế ớnhi u c m xúc, bài vi t hay, súc tích.ề ả ế

Gi i pháp th  năm: ả ứ

Giúp h c sinh có kĩ năng quan sát đ i t ọ ố ượ ng c n miêu t , cách ầ ả  

l a ch n hình  nh, n i dung c n miêu t : ự ọ ả ộ ầ ả

Đ nh hị ướng quan sát v a giúp cho h c sinh tích lu  v n s ng v a phátừ ọ ỹ ố ố ừ  tri n v n t , rèn luy n t  duy logic, t  duy hình tể ố ừ ệ ư ư ượng trong bài văn. Bi n phápệ  

hướng d n h c sinh quan sát là m t bi n pháp không th  thi u khi d y văn, đ cẫ ọ ộ ệ ể ế ạ ặ  

bi t là văn miêu t , tuy nhiên khi s  d ng bi n pháp này giáo viên c n l u ý:ệ ả ử ụ ệ ầ ư

Quan sát theo trình t  t  xa đ n g n và ngự ừ ế ầ ượ ạ ừc l i, t  trong ra ngoài, t  baoừ  quát đ n chi ti t và ngế ế ượ ạc l i. Ghi chép nh ng đi u đã quan sát đữ ề ược. T  ch cổ ứ  quan sát t ng đ i từ ố ượng c  th  Có th  hụ ể ể ướng d n quan sát theo nhi u hìnhẫ ề  

th c: quan sát tr c ti p đ i tứ ự ế ố ượng ( Ví d : T  m t con v t nuôi trong gia đìnhụ ả ộ ậ  

em, t  m t con v t nuôi mà em thích ). Quan sát gián ti p qua báo, đài ( nh ngả ộ ậ ế ữ  

c nh đ p c a quê hả ẹ ủ ương đ t nấ ước hay nh ng con thú ng  nghĩnh, tin ngh ch dữ ộ ị ễ 

thương, đ  ch i m i l  m t… mà em thích, ….). ồ ơ ớ ạ ắ

L a ch n hình  nh miêu t  và n i dung miêu t :ự ọ ả ả ộ ả

 Căn c  vào hình  nh đã l a ch n khi quan sát, n i dung đã ghi chép, ch nứ ả ự ọ ộ ọ  

l c nh ng hình  nh, chi ti t, ho t đ ng đ c s c, đ c tr ng riêng, v  đ p và sọ ữ ả ế ạ ộ ặ ắ ặ ư ẽ ẹ ự khác bi t c a đ i tệ ủ ố ượng đ  miêu t  chi ti t. Có th  lòng ghép các hình  nh, ho tể ả ế ể ả ạ  

đ ng g n bó m t thi t v i t ng đ i tộ ắ ậ ế ớ ừ ố ượng c n t , đ  khái quát, b  tr  t o nênầ ả ể ổ ợ ạ  hình  nh t ng th  c a s  v t mình t ả ổ ể ủ ự ậ ả

Cái c t lõi mà giáo viên ph i chú ý khi d y cho h c sinh là ch n đ iố ả ạ ọ ọ ố  

tượng, v  trí, th i gian, đ c đi m quan sát sao cho t t c  h c sinh đ u đị ờ ặ ể ấ ả ọ ề ược quan sát và t o đạ ược h ng thú th c hi n quan sát. Hứ ự ệ ướng d n h c sinh trình t  quanẫ ọ ự  sát h p lí, bi t chú ý vào nh ng đ c đi m n i b t. T  v n cho các em cách ghiợ ế ữ ặ ể ổ ậ ư ấ  chép các k t qu  quan sát đế ả ược. Tôn tr ng nh ng nh n xét riêng, c m nghĩ riêngọ ữ ậ ả  

c a h c sinh v  đ i tủ ọ ề ố ượng mà các em quan sát được

Gi i pháp th  sáu: ả ứ