1 Các tội xâm phạm tính mạng của con người trong Luật Hình sự Việt Nam Trên cơ sở các số liệu xét xử của Tòa án tỉnh Bình Dương Đoàn Văn Lâm Khoa Luật.. Trịnh Quốc Toản Năm bảo vệ :
Trang 11
Các tội xâm phạm tính mạng của con người trong Luật Hình sự Việt Nam (Trên cơ sở các
số liệu xét xử của Tòa án tỉnh Bình Dương)
Đoàn Văn Lâm
Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn Thạc sĩ ngành : Luật ; Mã số : 60 38 01 04 Người hướng dẫn : PGS.TS Trịnh Quốc Toản
Năm bảo vệ : 2013
Abstract : Làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận chung về các tội xâm phạm tính
mạng con người; những dấu hiệu pháp lý hình sự đặc trưng của tội phạm này trong PLHS Việt Nam hiện hành Phân tích, đánh giá những quy định về các tội xâm phạm tính mạng con người trong PLHS nước ta, thực trạng điều tra, truy tố, xét xử các tội danh này trên địa bàn tỉnh Bình Dương nhằm rút ra những tồn tại, hạn chế
về lập pháp, áp dụng PLHS, qua đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện PLHS, góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm, phục vụ phát triển kinh tế, xã hội của đất nước
Keywords: Tội xâm phạm tính mạng; Luật hình sự; Pháp luật Việt Nam; Tội
phạm
Content
Trang 2MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các từ viết tắt
Danh mục các bảng
MỞ ĐẦU 1 Chương 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM
TÍNH MẠNG CỦA CON NGƯỜI 7 1.1 Khái quát lịch sử lập pháp hình sự Việt Nam về các tội xâm
phạm tính mạng của con người 7
1.1.1 Giai đoạn từ năm 1945 đến trước khi ban hành BLHS năm 1985 7 1.1.2 Giai đoạn từ khi ban hành BLHS năm 1985 đến trước khi ban
hành BLHS năm 1999 19
1.2 Khái niệm và các dấu hiệu pháp lý của các tội xâm phạm tính
mạng của con người 21
1.2.1 Khái niệm các tội xâm phạm tính mạng của con người 21 1.2.2 Các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của các tội xâm phạm tính mạng
của con người 25 1.2.3 Chính sách hình sự áp dụng đối với các tội xâm phạm tính mạng
của con người 45
1.3 Phân biệt các tội xâm phạm tính mạng của con người với một
số tội phạm khác 52 Kết luận Chương 1 57 Chương 2: THỰC TIỄN XÉT XỬ CÁC TỘI XÂM PHẠM TÍNH
MẠNG CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG GIAI ĐOẠN 2008 – 2012 59
Trang 32.1 Đặc điểm chính trị, kinh tế-xã hội tỉnh Bình Dương 59 2.2 Thực tiễn áp dụng các quy định của BLHS năm 1999 trong
điều tra, truy tố, xét xử các tội xâm phạm tính mạng con người ở tỉnh Bình Dương 62
2.2.1 Khái quát chung về tình hình điều tra, truy tố, xét xử các vụ án
hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng ở tỉnh Bình Dương giai đoạn 2008- 2012 62 2.2.2 Tình hình điều tra, truy tố, xét xử các tội xâm phạm tính mạng,
sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người ở tỉnh Bình Dương
từ năm 2008 đến 2012 66 2.2.3 Tình hình điều tra, truy tố, xét xử các tội xâm phạm tính mạng
của con người ở tỉnh Bình Dương từ năm 2008 đến 2012 67
2.3 Đánh giá về những kết quả, tồn tại, hạn chế trong điều tra, truy
tố, xét xử các tội xâm phạm tính mạng của con người ở tỉnh Bình Dương từ năm 2008 đến 2012 và nguyên nhân của nó 70
2.3.1 Đối với hoạt động điều tra, truy tố 70 2.3.2 Đối với hoạt động xét xử của Tòa án 71 2.3.3 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong điều tra, truy tố,
xét xử các tội xâm phạm tính mạng của con người 83
Kết luận chương 2 85 Chương 3: HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH
SỰ HIỆN HÀNH VỀ CÁC TỘI XÂM PHẠM TÍNH MẠNG CON NGƯỜI VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ÁP DỤNG 87 3.1 Sự cần thiết phải tiếp tục hoàn thiện các quy định về các tội xâm
phạm tính mạng con người và nâng cao hiệu quả áp dụng 87 3.2 Một số giải pháp hoàn thiện các quy định về các tội xâm
phạm tính mạng con người trong BLHS năm 1999 89
Trang 43.3 Một số giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng các quy
định về các tội xâm phạm tính mạng con người trong BLHS
năm 1999 94
3.3.1 Tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền nếp sống văn minh, lành mạnh, sự tôn trọng lẫn nhau trong đời sống cộng đồng đặc biệt giáo dục ý thực tôn trọng pháp luật và luôn đoàn kết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau 94
3.3.2 Củng cố và kiện toàn tổ chức hệ thống cơ quan điều tra, VKSND, TAND đáp ứng yêu cầu với tình hình mới 96
Kết luận chương 3 100
KẾT LUẬN 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO 103
Trang 5103
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Ths Nguyễn Mai Bộ (2010), Các tội xâm phạm sở hữu trong BLHS năm
1999 (được sửa đổi, bổ sung năm 2009), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
2 GS.TSKH Lê Cảm (chủ biên), 2003, Giáo trình LHS Việt Nam (Phần
chung), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
3 GS.TSKH Lê Văn Cảm, TSGVC Trịnh Quốc Toản (2004), Định tội
danh: Lý luận, hướng dẫn mẫu và hệ thống 350 bài tập thực hành, Nxb
Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
4 TSKH PGS Lê Cảm (2000), “Một số vấn đề lý luận chung về định tội
danh”, Chương XXXI- Giáo trìnhLHS Việt Nam, Nxb Công an nhân dân,
Hà Nội
5 Lê Cảm (2000), Các nghiên cứu chuyên khảo về phần chung LHS, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội
6 GS.TSKH Lê Cảm (chủ biên), 2003, Giáo trình LHS Việt Nam (Phần
các tội phạm), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
7 Lê Cảm (2003), “Một số vấn đề lý luận chung về định tội danh”,
Chương 1, Giáo trình LHS Việt Nam (Phần các tội phạm), Nxb Đại học
Quốc gia, Hà Nội
8 Lê Cảm – Nguyễn Ngọc Chí (Đồng chủ biên) (2004), Cải cách tư pháp
ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền, Nxb Đại
học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
9 GS.TSKH Lê Văn Cảm, TS.GVC Nguyễn Ngọc Chí (đồng chủ biên)
(2004), Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng Nhà
nước pháp quyền, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
10 GS.TSKH Lê Văn Cảm (2005), Sách chuyên khảo sau đại học:
Những vấn đề cơ bản trong khoa họcLHS (phần chung) Nxb Đại học
Quốc gia Hà Nội
Trang 6104
11 Lê Cảm – Trịnh Quốc Toản (2005), Định tội danh: Lý luận, hướng dẫn
mẫu và 350 bài thực hành, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
12 Lê Cảm (2009), Hệ thống tư pháp hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà
nước pháp quyền, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội
13 GS.TSKH Lê Văn Cảm (2009), Một số vấn đề cơ bản về khoa học pháp
lý trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền, Nxb Đại học Quốc
gia Hà Nội,
14 TS.GVC Nguyễn Ngọc Chí (chủ biên), 2001, Giáo trình Luật tố tụng
hình sự Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
15 Công an tỉnh Bình Dương (2012), Kết quả 6 năm thực hiện Nghị quyết 49-NQ/TW ngày 02/6/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Bình Dương
16 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 48- NQ/TW ngày 24/5
của Bộ chính trị về Chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020, Hà Nội
17 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), Nghị quyết số 49- NQ/TW ngày 02/6
của Bộ chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, Hà Nội
18 Đảng Cộng sản Việt Nam (2012), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI, Nxb Chính trị Quốc Gia, Hà Nội
19 PGS.TS Trần Minh Hưởng (2012), Hệ thống pháp LHS Việt Nam tập I Bình
luận khoa học BLHS (đã được sửa đổi, bổ sung) Nxb Hồng Đức, Hà Nội
20 PGS.TS Trần Minh Hưởng (2012), Hệ thống pháp luật hình sự Việt Nam Tập II- Những quy định mới nhất hướng dẫn thực hiện BLHS (đã được sửa đổi, bổ sung) Nxb Hồng Đức, Hà Nội
21 Trần Văn Luyện (1999), Bình luận khoa học BLHS Nxb Công an nhân dân
22 Ths Đoàn Tấn Minh (2010), Phương pháp định tội danh và hướng dẫn định
tội danh đối với các tội phạm trong BLHS hiện hành, Nxb Tư pháp, Hà Nội
Trang 7105
23 Trần Đình Nghiêm, (2002) Lịch sử LHS Việt Nam Nxb Chính trị quốc gia
24 Đinh Văn Quế (2000), Thực tiễn xét xử và phápLHS, Nxb Đà Nẵng,
Đà Nẵng
25 Đinh Văn Quế (2005), Bình luận khoa học BLHS Phần các tội phạm, Tập II, Các tội xâm phạm sở hữu, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh
26 Đinh Văn Quế (2005), Bình luận khoa học về các tình tiết tăng nặng,
giảm nhẹ, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh
27 Quốc hội (2005), Bộ luật dân sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam, Hà Nội
28 Quốc hội (1985), BLHS của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam,
Hà Nội
29 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương, Báo cáo công tác tổng kết năm 2008
và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2009, Bình Dương
30 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương, Báo cáo tổng kết công tác năm 2009
và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2010, Bình Dương
31 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương, Báo cáo tổng kết công tác năm 2010
và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2011, Bình Dương
32 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương, Báo cáo tổng kết công tác năm 2011
và phương hướng nhiệm vụ công tác năm 2012, Bình Dương
33 Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương, Tổng kết công tác 2012 và nhiệm vụ
trọng tâm công tác nhiệm kỳ 2013, Bình Dương
34 Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Công an và Bộ
Tư pháp (2001), Thông tư liên tịch số 2/2001/TTLT/TANDTC- VKSNDTC-
BCA- BTP ngày 25/2 hướng dẫn áp dụng một số quy định trong Chương XIV- Các tội xâm phạm sở hữu của BLHS năm 1999, Hà Nội
35 Tòa án nhân dân tối cao (2006), Nghị quyết số 01/2006/NQ- HĐTP ngày
12/5 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của BLHS, Hà Nội
Trang 8106
36 Trịnh Quốc Toản (1999), Một số vấn đề lý luận về định tội danh và
hướng dẫn phương pháp định tội danh, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội
37 PGS.TS Trịnh Quốc Toản (2010), Những vấn đề lý luận và thực tiễn về
hình phạt bổ sung trong LHS Việt Nam, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội
38 PGS.TS Trịnh Quốc Toản (2010), Trách nhiệm hình sự của pháp nhân
trong pháp luật hình sự, Nxb Chính trị Quốc gia
39 Trường Đại học Luật Hà Nội (2003), Giáo trình LHS Việt Nam (Phần
các tội phạm), Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
40 Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), Giáo trình Tội phạm học, Nxb
Công an nhân dân, Hà Nội
41 Viện chiến lược và khoa học Bộ Công an (2005), Từ điển Bách khoa
Công an nhân dân Việt Nam, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội
42 TS Trịnh Tiến Việt (2010), Chế định miễn trách nhiệm hình sự theo LHS
Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
43 TS Trịnh Tiến Việt (2012), Hoàn thiện các quy định của Phần chung
BLHS trước yêu cầu mới của đất nước, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội