Mục đích nghiên cứu của luận văn nhằm nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý lễ hội hiện nay, trên cơ sở đó vận dụng vào thực tế quản lý đối với lễ hội đền Độc Bộ. Đề xuất một số giải pháp mang tính ứng dụng khả thi, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức lễ hội trong thời gian tới.
Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
TRẦN THỊ QUỲNH ANH
QUẢN LÝ LỄ HỘI ĐỀN ĐỘC BỘ,
XÃ YÊN NHÂN, HUYỆN Ý YÊN, TỈNH NAM ĐỊNH
TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ VĂN HÓA
Khóa 7 (2017 – 2019)
Hà Nội, 2019
Trang 2C NG TR NH NÀY ĐÃ ĐƯ C H ÀN THIỆN TẠI
TRƯỜNG SƯ PHẠM NGHỆ THUẬT TRUNG ƯƠNG
GS.TS Bùi Quang Thanh
P ả b ệ 1 PGS.TS Võ Quang Trọng
Bả tà Dâ tộ V ệt m
P ả b ệ 2 GS TS Lê Hồng Lý
V ệ ê ứu vă ó , V ệ Hà lâm K xã ộ V ệt m
Luậ vă đ ợ bả vệ tr Hộ đồ ấm luậ vă t ạ sĩ tạ Tr ng ĐHSP ệ t uật Tru ơ
Và ồ 8h00 n ày 13 t á 08 ăm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại: h vi n n ại h hạm h
thuật un n
Trang 3Bộ, xã Yê â , uyệ Ý Yê , tỉ m Đị T e GS.TS Bù Qu
T , V ệ Vă á ệ t uật quố V ệt m, tr bà v ết “Hộ
đề Độ Bộ - lễ ộ mù t u độ đá ất âu t ổ Bắ Bộ” trê Tạp í
D sả vă á số 1 (42) ăm 2013 ậ đị lễ ộ đề Độ Bộ là một lễ
ộ ếm ễ r và ữ mù t u, ũ là một tr ữ lễ ộ l nhất và mù t u ở vù âu t ổ sô Hồ Lễ ộ đề Độ Bộ đ ợ tổ
ũ ày à đ ợ mở rộ , quá trì p át tr ể ày đã é t e sự b ế
đổ l v u ầu s ạt vă ó tâm l ủ â , sự l u
vă ó ễ r mạ mẽ ế ều ệ t ợ vă ó tr lễ ộ
ó sự b ế đổ ó Tr ữ ăm vừ qu , ô tá quả lý
tạ lễ ộ đề Độ Bộ đạt đ ợ rất ều ết quả đá í lệ Tr t
lễ ộ đề Độ Bộ ễ r , ô ó ữ ệ t ợ t t ấy tạ
Trang 4m đ ợ ú tr ; ô tá tuyê truyề , quả bá t u út
á u lị t m lễ ộ đạt ệu quả…
Là á bộ ệ đ ô tá tr à vă ó ủ tỉ m
Đị , tr t ự trạ êu trê , tô ê ứu đề tà “Quả lý lễ ộ
đề Độ Bộ, xã Yê â , uyệ Ý Yê , tỉ m Đị ”, một ì
T ểu b ểu uố sá “Quản lý lễ hội cổ truyền hiện nay” ủ tá
ả P ạm T ị T Quy đ ợ xuất bả ăm 2009 đã x áy sâu về vấ đề quả lý tr lễ ộ V ệt m [29]
à r , uố sá “Quản lý lễ hội truyền thống của người Việt” ủ
tá ả Bù H à Sơ đ ợ xuất bả ù ăm 2009 ũ đ ợ là một
tr ữ ấ p ẩm m á trị ê ứu về t ự trạ quả lý lễ ộ truyề t ố [35]
ê ứu về lễ ộ ở tỉ m Đị , đã ó một số ô trì
ê ứu và bà b ết đ ợ đă trê á tạp í, webs te… ăm 2007, Sở
Trang 5một tr ữ lễ ộ l , ó ấ t ợ sâu sắ trê mả đất Ý Yê [45]
Một tr á Luậ á t ế sĩ về đề tà lễ ộ trê đị bà tỉ m Đị
ô t ể ô ắ đế “Lễ hội Phủ Dầy trong đời sống văn hoá cộng đồng hiện nay” (2017) ủ tá ả uyễ Duy Hù [17]
Bê ạ ữ ô trì ê ứu ữ uố sá uyê ả
về lễ ộ , số l ợ á uồ tà l ệu, t l ệu, ô trì ê ứu, luậ vă , luậ á l ê qu trự t ếp ặ á t ếp đế lễ ộ đề Độ Bộ, xã Yê â , uyệ Ý Yê , tỉ m Đị ò rất êm tố
Tr uố sá “Thống kê lễ hội Việt Nam” Cụ Vă á t ô tin
ơ sở xuất bả ăm 2008 Tập t ệu và ủ yếu là t ố ê về lễ ộ ở
m Đị Tr p ầ t ố ê lễ ộ ở uyệ Ý Yê , uố sá đã t ệu
lễ ộ đề Độ Bộ tạ xã Yê â , uyệ Ý Yê là lễ ộ â , t Tr ệu
Qu P ụ Cổ tụ ó lễ “Tế t m ỳ ”, ê ứu t ự t ễ , đây t ự
ất là nghi lễ tế ữ ã b sô sẽ đề ập đế tr p ầ v ết về p ầ lễ ộ [15, tr.106]
T e uố “Nam Định tỉnh dư địa chí mục lục” ủ tá ả uyễ O
đ ợ P ò Đị í T v ệ tỉ m Đị ị và xuất bả sá ăm
1997 [28, tr.82]
Trang 6Cuố “Tân biên Nam Định tỉnh địa dư chí lược” ủ Đệ T m áp Đồ
T ế sĩ (1880) K ếu ă Tĩ , à ê ứu Há - ôm D ơ Vă
V ợ ị , T v ệ tỉ m Đị ỉ lý, ế bả t à sá [41, tr.97]
Cuố “Phạm Xá xã hương phả” (là P ạm Xá, xã Yê â , uyệ Ý
Yê ) ù bứ vă b ắ ăm Mậu Tuất, tr ều M Mạ ăm 1837 ệ
Luậ vă ày sẽ là ô trì ê ứu v y v sẽ óp t êm
ữ uồ t l ệu t m ả ứ ụ tí ự , úp á độ ũ quả lý
vă ó á ấp và ộ đồ sở tạ â ệu quả quả lý à về vă
ó ó u và lễ ộ truyề t ố đề Độ Bộ, xã Yê â , uyệ Ý Yê ,
t , óp p ầ â ệu quả quả lý, tổ ứ lễ ộ tr t t
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Tá ả luậ vă tập tru ả quyết á vấ đề ơ bả s u đây
Trang 7- B quát ữ uồ tà l ệu qu tr để ậ t ứ về qu
đ ểm, ơ ế và í sá quả lý vă ó ó u và lễ ộ truyề
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đố t ợ ê ứu ủ luậ vă là ô tá quả lý lễ ộ đề
Độ Bộ xã Yê â , uyệ Ý Yê , tỉ m Đị ệ y
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về ô Luậ vă ê ứu lễ ộ ễ r tr tí
lị sử vă ó đề Độ Bộ tạ xã Yê â , uyệ Ý Yê , tỉ m
p áp ê ứu â vă ó và đ ều tr xã ộ
6 Những đóng góp của luận văn
Trang 8- Luậ vă u ấp một á ì t à ệ và ó ệ t ố về t ự trạ ô tá quả lý, tổ ứ lễ ộ đề Độ Bộ từ ăm 2012 đế y, ỉ
r ữ mặt đã làm đ ợ và làm đ ợ , uyê â , ạ ế, từ đó
đị â quả lý và bả tồ á trị lễ ộ đề Độ Bộ
- Kết quả ê ứu ủ luậ vă là tà l ệu t m ả í quyề , độ ũ quả lý vă ó và ộ đồ â xã Yê â , B quả lý tí đề Độ Bộ, UB D xã Yê â , B quả lý tí và
t ắ tỉ m Đị , P ò vă ó và T ô t uyệ Ý Yê và
Sở Vă ó , T ể t và Du lị , UB D tỉ m Đị Đây ò là ơ sở
t l ệu t m ả á tá ả s u ày ê ứu về lễ ộ tí đề
Độ Bộ
7 Cấu trúc của luận văn
à p ầ Mở đầu, Kết luậ , Tà l ệu t m ả và P ụ lụ , Luậ
KHÁI QUÁT LỄ HỘI ĐỀN ĐỘC BỘ 1.1 Một số khái niệm cơ bản
Trang 9lý à và Tự quả ộ đồ
1.2 Quan điểm, định hướng của Đảng và Nhà nước về việc bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội
1.2.1 Cá văn bản quản lý lễ hội của ản và hà n ớc
1.2.2 Cá văn bản quản lý nhà n ớc về lễ hội của tỉnh am ịnh
1.3 Khái quát về lễ hội đền Độc Bộ
1.3.1 Vị t í địa lý
Yê â là xã ằm ở p í m uyệ Ý Yê , tỉ m Đị , v
đ ều ệ tự ê t uậ lợ , ô ệp ữ vị trí là à tế í
ủ â xã Yê â Xã Yê â ó ều lợ t ế để p át tr ể
sả xuất ô ệp, mở rộ t ô t ơ buô bá v ều đị
p ơ qu ả đ bộ và đ t ủy Đồ t , v đ ều ệ mô
Trang 10xã Yê â là vù đất ấu sự tí á t ầ ủ đứ t á Tr ệu V ệt
V ơ Tr ệu V ệt V ơ tê t ật là Tr ệu Qu P ụ ô Tr ệu Tú uyệ C u D ê p ủ T m Đá (Vĩ P ú ) Truyề t uyết tr
1.3.4 Cá thành tố văn hoá hi vật thể trong lễ hội đền ộc Bộ
* Thời gian tổ chức lễ hội
*Quy mô tổ chức lễ hội
Đị Độ Bộ lị sử là ơ ấu sự tí á t ầ ủ đứ
t á Tr ệu V ệt V ơ vậy, lễ ộ tạ đề Độ Bộ đã trở t à một lễ
ộ vù , ó p ạm v ả ở rộ và ó sứ l t ả r ều u vự
lâ ậ
Trang 111.4.3 Phát t iển kinh tế địa h n
Trang 122.1.1.2 Phòng Văn hoá và Thông tin huyện Ý Yên
P ò Vă ó và T ô t uyệ Ý Yê là bộ p ậ uyê mô
t uộ ấp uyệ ó ệm vụ và ứ ă quả lý à và t m m u
UB D uyệ Ý Yê về á ạt độ t uộ về lĩ vự vă ó , t ể
t và u lị , xã ộ tạ đị p ơ
2.1.1.3 Uỷ ban nhân dân xã Yên Nhân
Trang 132.1.3 C hế phối hợp giữa á hủ thể quản lý
Quá trì tổ ứ và quả lý lễ ộ đò ỏ sự tuâ t ủ t e á uyê
tắ và á vă bả p áp luật một á ó ệ t ố từ trê xuố , từ lê
và sự p ố ợp ặt ẽ từ á bê l ê qu
2.2 Các hoạt động quản lý tại lễ hội đền Độc Bộ
2.2.1 Triển khai á văn bản chỉ đạo, h ớng dẫn tổ chức, thực hi n của
ản và hà n ớc về lễ hội
Hầu ết á lễ ộ trê đị bà á xã t uộ uyệ Ý Yê đều đ ợ
ấp ủy, í quyề b à vă bả ỉ đạ ụ t ể H ạt độ lễ ộ
ễ r p p ú, p át uy đ ợ v trò ủ t ể ũ ă lự sá
Trang 14tr ữ ăm qu đã rút ô tá ậu ầ , ô tổ ứ ă uố ,
ỗ bà tr uố ữ ày ễ r lễ ộ Có t ể ó , đây ũ là một
Trang 15B Tổ ứ lễ ộ đã ắt ử, p â ô một số â à bơ t uyề trê
sô t u m v ò ữ ệ t ợ rá t ả trô ổ trê
sô vỏ l , tú lô , và t ề ấy âm p ủ t xuố sô tr làm lễ tế T m ỳ
2.2.7 Sự tham gia của cộn đồng trong vi c tổ chức, quản lý lễ hội
Có t ể ậ t ấy, tr ều ạt độ ủ lễ ộ đề Độ Bộ đều
ă uố , r ợu è tr ữ ày tổ ứ lễ ộ ê á ệ t ợ t êu
Trang 16- Về ô tá tr ể á vă bả quy p ạm p áp luật, ơ ế quả
lý bằ vă bả ủ í quyề đị p ơ ò lỏ lẻ , ều lỗ ổ ,
Trang 173.1 Dự báo xu thế xã hội và những khó khăn, thách thức đặt ra đối với công tác quản lý lễ hội truyền thống trong tình hình mới
3.1.1 Sự tá động của toàn ầu hóa, hội nhập quốc tế
3.1.2 Sự tá động của á xu h ớng thự hành tôn iáo, tín n ỡng 3.1.4 Sự ảnh h ởng của cộn đồng
3.2 Định hướng quản lý lễ hội trong giai đoạn hiện nay
3.2.1 ịnh h ớng của ản và hà n ớc về quản lý lễ hội truyền thống 3.2.2 ịnh h ớn và mụ tiêu bảo tồn, hát huy iá t ị lễ hội của tỉnh
am ịnh
3.3 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý lễ hội đền Độc Bộ
3.3.1 Ki n toàn tổ chức bộ máy, đào tạo và bồi d ỡn đội n ũ án bộ làm ôn tá quản lý lễ hội truyền thống
Trang 183.3.2 ẩy mạnh tuyên t uyền, nân ao nhận thức về iá t ị lễ hội
Cá ộ u ủ ô tá tuyê truyề là G t ệu về ô đứ
ủ á â , á trị ế trú , mỹ t uật ủ tí , truyề t ố lị
sử lễ ộ , ơ ậy ét đẹp vă ó , tô v á bậ t ề â ó ô v
â , v , p át uy t t ầ yêu ủ á tầ l p â â
3.3.3 Quy hoạch mở rộn khôn ian tổ chức lễ hội
Quy h ạ ô tổ ứ lễ ộ ầ p ả ự trê ết quả ả sát, ê ứu từ á yếu tố t uộ về lị sử, uồ ố , á trị vă á,
mứ độ và quy mô l t ả ủ lễ ộ đó, tì trạ tí và á vù p ụ
ậ để đề r mụ t êu và ả p áp t ự ện
3.3.4 ân ao hất l ợn á hoạt động dịch vụ, v sinh môi t ng,
an ninh trật tự trong lễ hội
B Tổ ứ lễ ộ ầ ó p ơ á quy ạ u ị vụ Cá ộ
á t ể, á ủ ơ sở ầ t ự ệ v ệ đă ý,
ểm uyệt, m ết vệ s t à t ự p ẩm, à ó vă ó p ẩm kinh tr mù lễ ộ , trồ t êm ây x , bố trí u vự tập ết
rá t ả , bố trí l độ t trự Xây ự ộ quy, quy đị , tuyệt đố
Vă ó và T ô t uyệ Ý Yê ó trá ệm p ố ợp v UB D,
B Vă á xã Yê â B Tổ ứ lễ ộ đ r quy đị
ụ t ể v ệ sử ụ p í t u từ uồ ô đứ , t ết ệm tố đ
ù p í t u từ ô đứ ạt độ tổ ứ lễ ộ
Trang 193.3.6 ăn ng tổ chứ á t ò h i dân ian
Bê ạ ữ lễ, t ứ tr lễ ộ đề Độ Bộ, p ầ ộ luô đ ợ là luô tạ đ ợ sự bất , bở tr quá trì ạt độ luô tạ r một sâ ơ p p ú, sá tạ C í đ ều ày sẽ
p ả á lê bả sắ vă ó truyề t ố ủ vù đất Yê â
3.3.7 Phát huy tính tự quản của cộn đồng
sẽ trở ê p ứ tạp ơ ữ tr t ơ lai ếu ô ó ữ ê ứu,
b ệ p áp, quy ế, sự t ỏ t uậ tr p ơ t ứ quả lý, ô tá ểm
tr , ám sát và sự m bạ về tà í Vì vậy mà v ệ đ r á ả
p áp ằm â ệu quả quả lý tạ lễ ộ đề Độ Bộ là ầ t ết đó
v trò t ú đẩy lễ ộ đề Độ Bộ, xã Yê â , uyệ Ý Yê ày à
p át tr ể lê một tầm m tr ệ t ố lễ ộ ủ â tộ
Trang 20KẾT LUẬN Luậ vă đã trì bày ộ u và p ơ ệ í ủ quả lý à
m sắ t á vă á t êu b ểu ủ vù đất Yê â , t ể ệ đạ lý
uố uồ và ă quả ẻ trồ ây ủ â tộ t Từ ữ g
ộ u ốt lõ về ơ sở lý luậ và p áp lý là ơ sở đề tà ê ứu
về quả lý lễ ộ đề Độ Bộ, xã Yê â , uyệ Ý Yê , tỉ m Đị
Tr ơ 2, luậ vă đã p â tí ữ đặ đ ểm về bộ máy tổ
ứ và ơ ế quả lý ù á ạt độ quả lý lễ ộ đ ợ t ếp ậ từ
p ơ ệ quả lý à và tự quả ộ đồ Cô tá quả lý
lễ ộ đề Độ Bộ ữ ăm qu về ơ bả đã ó ều t à tựu Mô
ì quả lý lễ ộ đề Độ Bộ là sự ết ợp ữ v trò ủ ộ đồ
v sự ỗ trợ ủ à đạt đ ợ ều ệu quả đá í lệ Cá
ạt độ quả lý lễ ộ đều đ ợ tr ể đồ bộ, đem lạ ệu quả
Trang 21vậy, bê ạ ô tá bả tồ và p át uy á trị, ô tá quả lý và tổ
ứ á lễ ộ đề Độ Bộ ó r ê và á lễ ộ ổ truyề ó u
đó một v trò qu tr , buộ á à quả lý và ữ à ê
ứu uyê sâu từ đó tìm r á p ơ á p ù ợp ơ , từ đó â
ệu quả quả lý lễ ộ
Sự tồ tạ ủ lễ ộ một ứ ă ầ t ết xã ộ ệ tạ
Tr xu t ế p át tr ể ủ xã ộ ệ đạ , lễ ộ ô ỉ đáp ứ u
ầu vă ó , tâm l ủ â đị p ơ , mà đã và sẽ ò t u út
sự ú ý và tìm đế ủ á u lị tr và à C ơ 3, Luậ vă êu r ữ xu t ế u , và tá độ /ả ở ủ ó đế
bả sắ lễ ộ Că ứ và t ự trạ đó, tá ả luậ vă đ r đị quả lý lễ ộ u ủ Đả à , và ủ tỉ m Đị Từ
đó tá ả luậ vă đã đề xuất 08 ả p áp để â ệu quả quả lý lễ
ộ ồm
1 K ệ t à tổ ứ bộ máy, đà tạ và bồ ỡ độ ũ á bộ làm ô tá quả lý lễ ộ truyề t ố
2 Đẩy mạ ô tá tuyê truyề , â ậ t ứ về á trị lễ ộ
3 Đẩy mạ ô tá tuyê truyề , â ậ t ứ về á trị lễ ộ
4 â ất l ợ á ạt độ ị vụ, vệ s mô tr , trật tự tr lễ ộ
5 Tă ô tá quả lý uồ tà í ủ lễ ộ
Trang 2220
Trang 2321