Là một tác phẩm của một tác gia nước ngoài nhưng lại lấy bối cảnh ở một nước thuộc địa Đông Dương, “ Người tình” của Marguerite Duras lại không bàn về vấn đề chính trị rối ren hay đời sống nhân dân lầm than, nó dường như đi một lối khác, theo trào lưu tiểu thuyết mới, lại mang hơi hướng tự truyện, kể về câu chuyện tuổi trẻ gắn với gia đình và tình nhân. Bởi nhận thấy sự biến chuyển của những người phụ nữ trong tác phẩm trước một xã hội nam quyền đầy định kiến, đặc biệt là nhân vật “tôi”, trong cô ẩn chứa tinh thần phản kháng và bản chất nữ giới vô cùng độc đáo, chúng tôi sẽ đi sâu vào tác phẩm mà phân tích diễn ngôn phái nữ của những nhân vật nữ theo chủ nghĩa phê bình nữ quyền. Từ đó rút ra kết luận, tác phẩm “Người tình” đã tập trung khám phá thế giới bên trong vốn bất định và mơ hồ của người phụ nữ thay vì châm ngòi cho cuộc chiến khốc liệt giữa thế giới nam quyền và người phụ nữ.
Trang 1TÓM T TẮ :
Là m t tác ph m c a m t tác gia nộ ẩ ủ ộ ước ngoài nh ng l i l y b i c nh m tư ạ ấ ố ả ở ộ
nước thu c đ a Đông Dộ ị ương, “ Người tình” c a Marguerite Duras l i không bàn vủ ạ ề
v n đ chính tr r i ren hay đ i s ng nhân dân l m than, nó dấ ề ị ố ờ ố ầ ường nh đi m t l iư ộ ố khác, theo trào l u ti u thuy t m i, l i mang h i hư ể ế ớ ạ ơ ướng t truy n, k v câuự ệ ể ề chuy n tu i tr g n v i gia đình và tình nhân. B i nh n th y s bi n chuy n c aệ ổ ẻ ắ ớ ở ậ ấ ự ế ể ủ
nh ng ngữ ười ph n trong tác ph m trụ ữ ẩ ước m t xã h i nam quy n đ y đ nh ki n,ộ ộ ề ầ ị ế
đ c bi t là nhân v t “tôi”, trong cô n ch a tinh th n ph n kháng và b n ch t nặ ệ ậ ẩ ứ ầ ả ả ấ ữ
gi i vô cùng đ c đáo, chúng tôi s đi sâu vào tác ph m mà phân tích di n ngôn pháiớ ộ ẽ ẩ ễ
n c a nh ng nhân v t n theo ch nghĩa phê bình n quy n. T đó rút ra k tữ ủ ữ ậ ữ ủ ữ ề ừ ế
lu n,ậ tác ph m “Ngẩ ười tình” đã t p trung khám phá th gi i bên trong v n b t đ nhậ ế ớ ố ấ ị
và m h c a ngơ ồ ủ ười ph n thay vì châm ngòi cho cu c chi n kh c li t gi a thụ ữ ộ ế ố ệ ữ ế
gi i nam quy n và ngớ ề ười ph n ụ ữ
D N NH PẪ Ậ :
1. Lí do ch n đ tài:ọ ề
“Người tình” là m t ti u thuy t mang h i hộ ể ế ơ ướng t truy n, k v cu c đ iự ệ ể ề ộ ờ
tu i tr c a m t cô gái mổ ẻ ủ ộ ười lăm tu i trổ ước sóng gió tình yêu đã phá v nh ng ràoỡ ữ
c n c a gia đình và xã h i đ b t đ u m t m i quan h c m đoán v i s bi tả ủ ộ ể ắ ầ ộ ố ệ ấ ớ ự ế
trước s ch ng có tẽ ẳ ương lai. Nh ng dòng văn trong tác ph m là s tr đi tr c aữ ẩ ự ở ở ủ dòng ý th c c a nhân v t “tôi” trong hi n t i và quá kh v m i nhân v t: ngứ ủ ậ ệ ạ ứ ề ỗ ậ ườ i anh trai đ c ác, ngộ ười m n a điên n a t nh, ngẹ ử ử ỉ ười anh út y u đu i, y u m nh vàế ố ể ệ
người tình giàu có, yêu cô da di t. M t tác ph m n m trong trào l u ti u thuy tế ộ ẩ ằ ư ể ế
m i song l i tr nên khác bi t b i nh ng hình tớ ạ ở ệ ở ữ ượng người ph n khác bi t. ụ ữ ệ Trên m nh đ t “Ngả ấ ười tình” này, đã có không ít “cày cu c” trong nh ng khíaố ữ
c nh t hình tạ ừ ượng nhân v t đậ ược gi i mã cùng nh ng n c tính d c c a chả ữ ẩ ứ ụ ủ ủ nghĩa phê bình phân tâm h c, đ n ngh thu t tr n thu t trong ngôi k và đi m nhìnọ ế ệ ậ ầ ậ ể ể linh ho t, song v n ch a có m t công trình nghiên c u nào phân tích tác ph m nóiạ ẫ ư ộ ứ ẩ chung, di n ngôn phái n c a nh ng ngễ ữ ủ ữ ười ph n nói riêng qua phê bình nụ ữ ữ quy n đ khám phá sâu s c h n th gi i n gi i trong ti u thuy t.ề ể ắ ơ ế ớ ữ ớ ể ế
2. Đ i tố ượng nghiên c u:ứ
Đ i tố ượng: Ti u thuy t “Ngể ế ười tình” c a Marguerite Duras dủ ưới góc nhìn di nễ ngôn phái nữ
3. Phương pháp nghiên c u: Đ nghiên c u v ti u thuy t này, dứ ể ứ ề ể ế ưới góc nhìn
di n ngôn phái n , chúng tôi s d ng nh ng phễ ữ ử ụ ữ ương pháp: trình bày, phân tích,
t ng h p, bình lu n. ổ ợ ậ
A. M Đ U:Ở Ầ
1. Lí thuy t chung:ế
Là m t trào l u phê bình n i lên trong nh ng năm 6070 c a th k trộ ư ổ ữ ủ ế ỉ ướ M tc, ộ
đi u hi n nhiên là phong trào ph n th p niên 1960 không ph i là đi m kh i phátề ể ụ ữ ậ ả ể ở cho phong trào n quy n. Th m chí, nó còn làm s ng l i c a nh ng quan ni m cũữ ề ậ ố ạ ủ ữ ệ
và nh ng hành đ ng mà đữ ộ ược xem là thu c v v n đ b t bình đ ng c a ph nộ ề ấ ề ấ ẳ ủ ụ ữ
đã t ng đừ ược đ c p trong các quy n sách kinh đi n, m t vài trề ậ ể ể ộ ường h p đã đợ ượ c
đ xu t phề ấ ương án gi i quy t. M t s tác ph m nh :ả ế ộ ố ẩ ư M t minh ch ng cho cácộ ứ quy n c a ph nề ủ ụ ữ c a Mary Wollstonecraft (1972) ho c trong m t s bài th oủ ặ ộ ố ả
lu n c a các tác gi nam gi i nh Milton, Pope, và Rousseau; tác ph mậ ủ ả ớ ư ẩ Ph n vàụ ữ
Trang 2lao đ ngộ c a Olive Schreiner (1911); tác ph mủ ẩ Căn phòng riêng Viginia Woolf (1929), là b c tranh sinh đ ng v nh ng b t công dành cho ph n trên con đứ ộ ề ữ ấ ụ ữ ườ ng
h c v n và trong v n đ hôn nhân và làm m ; và Simone de Beauvoir v i tácọ ấ ấ ề ẹ ớ
ph mẩ Gi i tính th haiớ ứ (1949) là m t ph n quan tr ng trong b c tranh sinh đ ng vộ ầ ọ ứ ộ ề
ph n trong ti u thuy t c a D.H.Lawrence. Nam gi i cũng góp ph n t o nên l iụ ữ ể ế ủ ớ ầ ạ ố
vi t n nh cách th hi n c a m t s tác gi nam gi i trong các tác ph m:ế ữ ư ể ệ ủ ộ ố ả ớ ẩ Sự khu t ph c c a đàn bàấ ụ ủ c a John Stuart Mill (1869) và tác ph mủ ẩ Ngu n g c c a giaồ ố ủ đình c a Friedrich Engels (1884).ủ
Phê bình n quy n t nh ng năm 1970 đã đ t đữ ề ừ ữ ạ ược m t v trí đáng k b iộ ị ể ở
nh ng t n t i bên trong nó. Cu c tranh lu n và nh ng ý ki n b t đ ng t p trungữ ồ ạ ộ ậ ữ ế ấ ồ ậ vào ba v n đ đấ ề ược quan tâm nh t: 1. Vai trò c a h c thuy t; 2. B n ch t c a ngônấ ủ ọ ế ả ấ ủ
ng ; 3. Giá tr ho c các lĩnh v c khác c a phân tâm h c. ữ ị ặ ự ủ ọ Nh ng cu c tranh lu nữ ộ ậ
v n di n ra không h i k t.ẫ ễ ồ ế
Trong ti u lu n trên, chúng tôi xin t p trung vào nh ng di n ngôn phái n m tể ậ ậ ữ ễ ữ ộ
ph n chính trong lí thuy t c a ch nghĩa trên, đ phân tích tác ph m “Ngầ ế ủ ủ ể ẩ ười tình”
2 Các thu t ng :ậ ữ
Trước khi đi vào tìm hi u di n ngôn phái n và s bi n chuy n c a nó trongể ễ ữ ự ế ể ủ
ti u thuy t “Ngể ế ười tình” c a Marguerite Duras, ta c n n m đủ ầ ằ ược khái ni m c aệ ủ
“di n ngôn” và “di n ngôn phái n ”. ễ ễ ữ
“Di n ngôn” là m t thu t ng đễ ộ ậ ữ ược hi u dể ưới nhi u cách khác nhau, theoề
M. Foucault có ba cách hi u chính, nh ng theo bài ti u lu n “ ể ư ể ậ D n nh p lí thuy tẫ ậ ế
di n ngôn c a M. Foucault và nghiên c u văn h c” c a Tr n Văn Toàn, “ễ ủ ứ ọ ủ ầ Nghiên
c u di n ngôn n quy n – m t di n ngôn c th ứ ễ ữ ề ộ ễ ụ ể m t cách t nhiên g n li n v iộ ự ắ ề ớ
đ nh nghĩa th haiị ứ ”, “Đ nh nghĩa th haiị ứ c a Foucault v di n ngôn hình dung di nủ ề ễ ễ ngôn nh là “m t nhóm các nh n đ nh đư ộ ậ ị ược cá th hóa”. Đây là đ nh nghĩa thể ị ườ ng
được Foucault s d ng đ nh n d ng các di n ngôn c th Di n ngôn trong cáchử ụ ể ậ ạ ễ ụ ể ễ
s d ng này là m t nhóm nh ng nh n đ nh đử ụ ộ ữ ậ ị ượ ổc t ch c theo m t cách th c nàoứ ộ ứ
đó và có m t m ch l c và m t hi u l c chung. Theo đó, ngộ ạ ạ ộ ệ ự ười ta có th nói đ nể ế
ch ng h n: di n ngôn n quy n, di n ngôn thu c đ a, di n ngôn nam tính, di nẳ ạ ễ ữ ề ễ ộ ị ễ ễ ngôn n tính, di n ngôn y h c, di n ngôn phân tâm h c…Di n ngôn trong cáchữ ễ ọ ễ ọ ễ
hi u này vì th để ế ược dùng s nhi u (discourses)ở ố ề ”. Nghĩa là di n ngôn là t t cễ ấ ả thu c v ngôn ng mang tính t p th , c ng đ ng, nh trong ti u lu n này, ộ ề ữ ậ ể ộ ồ ư ể ậ “di nễ ngôn phái n ” là nh ng phát ngôn, hành đ ng ngôn ng ữ ữ ộ ữ thu c vộ ề n gi i.ữ ớ
B N I DUNGỘ :
1. … T t n công nh ng phiên b n nam tính c a th gi i:ừ ấ ữ ả ủ ế ớ
Trong cu n giáo trình “ố Beginning theory, an introduction to literary and cultural theory”, Peter Barry, Manchester university Press, 1995, (t m d ch: ạ ị Nh p môn vậ ề văn h c và lí thuy t văn hóaọ ế ), b n d ch l u hành n i b c a khoa Ng văn,ả ị ư ộ ộ ủ ữ ĐHSPHN c a Nguy n Th Ng c Minh, Lủ ễ ị ọ ương Th Hi n, L Đ c Anh, Nguy nị ề ộ ứ ễ
Di u Linhệ , phê bình n quy n đữ ề ược nh c đ n trong lu n đi m: “Nh ng giai đo nắ ế ậ ể ữ ạ khác bi t v i nh ng m i b n tâm và nh ng đ ng thái riêng dệ ớ ữ ố ậ ữ ộ ường nh là đ c đi mư ặ ể
c a phê bình n quy n”, và bi u hi n đ u tiên g n v i “vi c l t tr n cái mà ta cóủ ữ ề ể ệ ầ ắ ớ ệ ộ ầ
th g i là nh ng c ch c a ch đ gia trể ọ ữ ơ ế ủ ế ộ ưởng, “nh ng t tữ ư ưởng, thái đ ” văn hóaộ đàn ông và ph n giúp duy trình s b t bình đ ng gi i” nghĩa là t n công vào
gi i tính nam cùng nh ng b t công v i ph n gây ra b i ch đ nam quy n. ớ ữ ấ ớ ụ ữ ở ế ộ ề Trong ti u thuy t “Ngể ế ười tình”, Marguerite Duras đã xây d ng nên hai tuy nự ế nhân v t theo gi i tính: M t là nh ng ngậ ớ ộ ữ ười ph n nh nhân v t “tôi” chính là sụ ữ ư ậ ự
Trang 3phóng chi u c a tác gi trong cu n ti u thuy t mang màu s c t truy n này, nhânế ủ ả ố ể ế ắ ự ệ
v t bà m là hi u trậ ẹ ệ ưởng c a m t trủ ộ ường n sinh Sa Đéc, Helene Lagonelle m tữ ở ộ
cô gái mườ ải b y tu i xinh đ p tuy t tr n nh ng ch a và cũng không mu n trổ ẹ ệ ầ ư ư ố ưở ng thành cùng vô s nh ng ngố ữ ười ph n khác đụ ữ ược nh c đ n trong truy n m t cáchắ ế ệ ộ
tưởng ch ng bâng qu , ng u nhiên song l i n ch a d ng ý c a nhà văn. Hai làừ ơ ẫ ạ ẩ ứ ụ ủ
nh ng ngữ ười đàn ông b t đ u t ngắ ầ ừ ười anh c mà nhân v t “tôi” h n đ n t nả ậ ậ ế ậ
xương t y, ch mong anh ta s m ch t đi, đ ngủ ỉ ớ ế ể ười anh út c a cô có m t cu c s ngủ ộ ộ ố bình yên, không ph i th p th m trong n i s mà anh ta đem l i; quan tr ng h n h tả ấ ỏ ỗ ợ ạ ọ ơ ế
đó chính là người tình c a cô bé xu t hi n nh m t bi n c , bủ ấ ệ ư ộ ế ố ước vào cu c s ngộ ố
c a cô nh m t đi u di u kì và ra đi nh m t h i c đ p và nh ng ngủ ư ộ ề ệ ư ộ ồ ứ ẹ ữ ười đàn ông khác cũng được nh c đ n trong truy n đi li n v i nh ng ph n xa l trên.ắ ế ệ ề ớ ữ ụ ữ ạ
V y trậ ước khi đi tìm hi u s ph n kháng c a phái n v i phái tính còn l i c aể ự ả ủ ữ ớ ạ ủ
th gi i, ta c n th y đế ớ ầ ấ ược phái nam được hi n lên nh th nào trong tác ph m?ệ ư ế ẩ
1.1. Hình tượng th gi i đàn ông:ế ớ
Th gi i đàn ông là b c tranh muôn màu v i m i ngế ớ ứ ớ ỗ ười đàn ông l i làm nênạ
m t màu s c riêng, t đó t o nên m t ph c c m kì l đ i v i nh ng ngộ ắ ừ ạ ộ ứ ả ạ ố ớ ữ ười ph n ,ụ ữ
người con gái trong truy n.ệ
Là m nh ghép đ u tiên, ngả ầ ười anh c hi n lên trong n i ám nh c a nhân v tả ệ ỗ ả ủ ậ
“tôi”, anh “nghi n thu c phi n”, “c b c”, anh ta là k l c l i t đ đ ki mệ ố ệ ờ ạ ẻ ụ ọ ủ ồ ể ế
nh ng đ ng ti n tích cóp c a ngữ ồ ề ủ ười m , l y tr m c c a c i c a ngẹ ấ ộ ả ủ ả ủ ười làm, anh hành h , d a n t đ a em trai và áp đ t cô em gái, h n h t m i hành đ ng c a anhạ ọ ạ ứ ặ ơ ế ọ ộ ủ
đ u đề ược “h p pháp hóa” b i ngợ ở ười m mà theo l i k , là “đ a con duy nh t đẹ ờ ể ứ ấ ượ c
m tôi g i là: con tôi”. Không nh ng th , anh ta chính là ngẹ ọ ữ ế ườ ềi đ nh ng th “lu tữ ứ ậ
l ” và cệ ưỡng ch hai ngế ười em ph i ph c tùng. Đ c bi t trong chi ti t “m t b a ănả ụ ặ ệ ế ộ ữ
Sa Đéc”, “ba chúng tôi ng i ăn”, “anh ta b o anh út ph i chú ý, không đ c ăn
nhi u nh v y”, “ anh ta nh c nh r ng nh ng mi ng th t to là ph n c a anh ta”,ề ư ậ ắ ở ằ ữ ế ị ầ ủ
“anh ta đ i xem anh út có dám nói m t ti ng nào không, ch m t ti ng thôi, hai n mợ ộ ế ỉ ộ ế ắ
đ m c a anh ta đã đ t s n trên m t bàn đ đ p nát m t anh út”. Anh là đ i di nấ ủ ặ ẵ ặ ể ậ ặ ạ ệ cho s th ng tr , áp b c c a ngự ố ị ứ ủ ười anh trưởng trong xã h i nam quy n, là n i sộ ề ỗ ợ luôn thường tr c trong cu c s ng c a nhân v t “tôi” và ngự ộ ố ủ ậ ười anh út, s h u m tở ữ ộ quy n l c mà có lúc đã khi n ngề ự ế ười em gái th t s b tuân ph c: “ham mu n c aậ ự ị ụ ố ủ tôi đã ph c tùng anh c , ch i b ngụ ả ố ỏ ười tình c a tôi”, song cũng n ch a nh ng gì làủ ẩ ứ ữ
x u xa, b i nh t. ấ ỉ ổ ấ
Và r i “sau khi m tôi ch t anh ta đ n đ c… Đó ch là m t tên l u manh,ồ ẹ ế ơ ộ ỉ ộ ư
nh ng th mà anh ta theo đu i th t nh m n. Anh ta gây khi p s xung quanhữ ứ ổ ậ ỏ ọ ế ợ mình, không ngoài ph m vi đó, V i chúng tôi anh ta đã m t đi s th ng tr th c sạ ớ ấ ự ố ị ự ự
c a mình”. V y hóa ra ngay t ban đ u, quy n l c c a anh ta ch d a trên s dungủ ậ ừ ầ ề ự ủ ỉ ự ự túng c a ngủ ười m , anh ta ch có giá tr khi ngẹ ỉ ị ười m còn s ng. V th cùng quy nẹ ố ị ế ề
l c t i thự ố ượng mà anh ta có được ph i chăng cũng ch có th i h n, đó là đ n khiả ỉ ờ ạ ế
người m nh m m t xuôi tay? ẹ ắ ắ
Ti p theo là ngế ười anh út, dướ ựi s áp b c c a ngứ ủ ười anh c , anh bao gi cũngả ờ
tr nên bé nh , khúm núm đ n đáng thở ỏ ế ương. Anh thường “không nói gì h t”, đế ể
m c cho anh c t đ c tho i trong c n cáu gi n c a mình, r i “gi a hai hàng miặ ả ự ộ ạ ơ ậ ủ ồ ữ
c a anh nủ ước m t b t đ u trào ra”, anh khóc trong b a ăn Sa Đéc, ch c b a ănắ ắ ầ ữ ở ắ ữ
y không ch có m t l n mà d ng nh nó đã l p đi l p l i nh m t c n ác m ng
đ i anh. Anh không dám c t ti ng ph n kháng l i s đe d a c a anh trai mà ph iờ ấ ế ả ạ ự ọ ủ ả
đ ngể ười em gái bênh v c. N u nh anh c đ i di n cho m t d t n, hung tàn thìự ế ư ả ạ ệ ặ ữ ợ
Trang 4người anh út dường nh l i là bi u tư ạ ể ượng cho s b c nhự ạ ược, y u đu i c a ngế ố ủ ườ i đàn ông.
Song anh út li u có ph i luôn núp sau bóng ngệ ả ười em gái bé b ng c a mình đỏ ủ ể mãi mãi l n tr n kh i nh ng đ n đau, đe d a? Không, đ n khi m ng s ng c aẩ ố ỏ ữ ớ ọ ế ạ ố ủ
người đ ng minh duy nh t c a anh b đe d a, là lúc “bà m l y h t s c ra đồ ấ ủ ị ọ ẹ ấ ế ứ ể đánh”, mà bà cho r ng s giúp ngằ ẽ ười con gái y “kh i l m đấ ỏ ầ ường l c l i”, “anh útạ ố thét lên b o m đ cho em gái yên”, m c dù sau đó, “anh đi ra vả ẹ ể ặ ườn, anh l n tr n,ẩ ố anh s là tôi b gi t, anh khi p s , anh luôn s cái k xa l này, gã anh c c aợ ị ế ế ợ ợ ẻ ạ ả ủ chúng tôi”. Tinh th n ph n kháng y c a anh nh th tàn l a, tầ ả ấ ủ ư ứ ử ưởng ch ng s mãiừ ẽ
b vùi l p trong t n tro xám cu c đ i ch a đ ng n i s đ n ngây ng c trị ấ ấ ộ ờ ứ ự ỗ ợ ế ố ước k xaẻ
l đ c ác kia nh ng gi đây l i đạ ộ ư ờ ạ ược th i bùng lên b i ng n l a tình yêu, trong vôổ ở ọ ử
th c, dành cho ngứ ười em gái m nh m song cũng th t đáng thạ ẽ ậ ương, nh anh, b bàư ị
m coi nh , lãng quên. V th c a anh út t m t ngẹ ẹ ị ế ủ ừ ộ ười không n m trong tay quy nắ ề
l c, đ i di n v i m i s ngự ố ệ ớ ọ ự ược đãi ch bi t run s , khóc lóc, nay hình tỉ ế ợ ượng l i trạ ở nên l n lao, m nh m l thớ ạ ẽ ạ ường. Chính n i l c y c a anh đã khi n “ m tôi bìnhộ ự ấ ủ ế ẹ tĩnh l i”, đi u đó cũng đ ng nghĩa đ p tan đạ ề ồ ậ ược “ý đ đen t i, kinh kh ng” c aồ ố ủ ủ
người anh c là s đau đ n, cái ch t b th m c a đ a em gái “đã b ô danh”, khôngả ự ớ ế ị ả ủ ứ ị đáng giá b ng m t con chó cái. ằ ộ
N u nh khi phân tích hai ngế ư ười anh trai c a nhân v t “tôi”, ta đ c bi t chú ýủ ậ ặ ệ
đ n v th cùng quy n l c c a h trong gia đình b i h cũng t n t i trong m t môiế ị ế ề ự ủ ọ ở ọ ồ ạ ộ
trường xã h i thu nh y thì đ n ngộ ỏ ấ ế ười nhân v t nam chính trong truy n, anh chàngậ ệ
“người tình” g c Hoa v n n m trong m t môi trố ố ằ ộ ường l n h n xã h i Vi t Namớ ơ ộ ệ trong th i kì Pháp thu c, anh không ch có quy n l c đ i v i ngờ ộ ỉ ề ự ố ớ ười con gái c aủ mình mà còn có v th cao trong xã h i. “Anh ta thu c v m t s ít nhà t b n tàiị ế ộ ộ ề ộ ố ư ả chính g c Hoa, nh ng ngố ữ ườ ắi n m gi toàn b b t đ ng s n c a gi i bình dân ữ ộ ấ ộ ả ủ ớ ở thu c đ a”. Nh ng cu c nói chuy n h n hoi ít i gi a anh và nhân tình ch xungộ ị ữ ộ ệ ẳ ỏ ữ ỉ quanh viêc b anh có bao nhiêu tài s n: “T t c đã b t đ u Ch L n, v i nh ngố ả ấ ả ắ ầ ở ợ ớ ớ ữ gian nhà li n vách dành cho dân b n x Ông ây đã cho xây ba trăm gian nh v y ”.ề ả ứ ư ậ Song kì l thay, th làm nên s c hút khó cạ ứ ứ ưỡng cùng quy n l c kh ng khiêp y ề ự ủ ấ ở anh, anh l i “chán ngán”. V i ngạ ớ ười con gái anh yêu, v i gia đình cô, anh ch a baoớ ư
gi t ra mình là ngờ ỏ ườ ềi b trên, th m chí, anh còn c m nh n đậ ả ậ ượ ực s khinh b tỉ ừ phía gia đình nhà cô vì anh là người da màu, nh ng đáp l i ch là s nh n nh n, ch uư ạ ỉ ự ẫ ị ị
đ ng. Song dự ường nh dáng v c a anh l i không tư ẻ ủ ạ ương x ng v i quy n l c c aứ ớ ề ự ủ anh, “làn da êm ái m t cách choáng ng p. Thân hình g y gò, không s c l c, khôngộ ợ ầ ứ ự
c b p, có th anh đã t ng b m, đang trong th i kì ph c h i, không có gì nam tínhơ ắ ể ừ ị ố ờ ụ ồ ngoài b ph n sinh d c, anh r t y u t ”, c th c a anh ch sinh ra đ làm m tộ ậ ụ ấ ế ớ ơ ể ủ ỉ ể ộ
vi c mà đ n su t cu c đ i anh v n ch làm đệ ế ố ộ ờ ẫ ỉ ược vi c đó đó chính là “yêu”. Anhệ
được nuông chi u nh m t hoàng t , không ph i va ch m gì v i đ i, y u mà m,ề ư ộ ử ả ạ ớ ờ ế ố khác v i cái “g y gò” c a cô bé nhân tình mớ ầ ủ ười lăm tuôi rưỡi, y u vì nghèo hèn.ế Không nh ng th , b t đ u t giây phút anh nhìn th y nhân v t “tôi” trênữ ế ắ ầ ừ ấ ậ chuy n phà qua Sài Gòn, anh đã đánh d u kho nh kh c m t v th cùng quy n l cế ấ ả ắ ấ ị ế ề ự
c a anh, đâu ch v i cô bé y, mà còn v i gia đình cô và ngủ ỉ ớ ấ ớ ườ ố ủi b c a anh.
Th nh t, v i cô bé, ngay t lúc nhìn cô, “anh ch m rãi ti n v phía cô. Rõứ ấ ớ ừ ậ ế ề ràng, anh e ng i. Anh không m m cạ ỉ ười lúc tho t đ u. Tho t đ u anh m i cô m tạ ầ ạ ầ ờ ộ
đi u thu c lá. Tay anh run run”. B n thân n i s này đã đế ố ả ỗ ợ ược gi i thích trong chínhả tác ph m “ có s khác bi t v ch ng t c, anh không ph i là ngẩ ự ệ ề ủ ộ ả ười da tr ng, anhắ
c n ph i vầ ả ượt qua s khác bi t này”. Nh ng nó cũng nh m t đi m báo v n i sự ệ ư ư ộ ề ề ỗ ợ
mà anh s ph i ch u, khi trong anh, m t ngẽ ả ị ộ ười giàu có, đ ng trên đ nh cao c aứ ỉ ủ
Trang 5quy n l c, l i ph i e dè v m t cô bé nghèo hèn, không có cái gì trong tay n i sề ự ạ ả ề ộ ỗ ợ trong tình yêu. Qu nhiên, khi anh choáng ng p trả ợ ước v đ p c a cô, anh đã cho côẻ ẹ ủ cái quy n: “Cô xinh đ p th , cô có th làm gì cũng đề ẹ ế ể ược”, anh ch p nh n m t sấ ậ ộ ự
th t nghi t ngã: cô đ n v i anh ch vì ti n. ậ ệ ế ớ ỉ ề
Đ t đạ ượ ực s ch p thu n c a cô, vào m t bu i chi u th năm, anh đ a cô vấ ậ ủ ộ ổ ề ứ ư ề căn phòng đ c thân c a anh m t con ph Ch L n trên chi c oto đen quenộ ủ ở ộ ố ở ợ ớ ế thu c, đáng lí ra ngộ ườ ợi s ph i là cô gái tr ch a đ n tu i thành niên y, nh ngả ẻ ư ế ổ ấ ư
ngượ ạc l i, “anh thì run r y”, “anh nhìn cô nh ch đ i cô nói nh ng cô không nói.ẩ ư ờ ợ ư
V y là anh cũng không nhúc nhích, anh không c i qu n áo cô ra, anh nói r ng anhậ ở ầ ằ yêu cô nh điên d i, anh nói câu đó th t kh ”. Vì sao khi đ i di n cô, anh l i luônư ạ ậ ẽ ố ệ ạ run r y, kh khàng đ n v y? Anh s cô s không yêu anh, hay s anh s làm t nẩ ẽ ế ậ ợ ẽ ợ ẽ ổ
thương cô? Anh không s b cô chê cợ ị ười khi bày t trỏ ước m c dù đáp l i tình yêuặ ạ thi t tha y, cô ch im l ng, th m chí “cô nói v i anh: em mu n anh đ ng yêu emế ấ ỉ ặ ậ ớ ố ừ thì h n. Th m chí n u anh yêu em, em v n mu n anh c làm nh cách thơ ậ ế ẫ ố ứ ư ường lệ
v i đàn bà”. Cái cô mong ch không ph i tình yêu, mà đ u tiên là s th a mãn thóiớ ờ ả ầ ự ỏ
tò mò c a nh ng cô gái tu i d y thì n ch a trong mình nh ng khao khát th xác.ủ ữ ổ ậ ẩ ứ ữ ể Anh “b t đ u đau kh t lúc đó, trong căn phòng này, l n đ u tiên, anh không nóiắ ầ ổ ừ ầ ầ
d i v đi u này n a. Anh nói v i cô r ng, anh đã bi t là cô s ch ng bao gi yêuố ề ề ữ ớ ằ ế ẽ ẳ ờ anh”. L n đ u tiên, anh c m nh n th y anh đang đau kh , anh ch a bao gi đauầ ầ ả ậ ấ ổ ư ờ
kh khi yêu ? Hay th c ch t nh ng m i tình choáng váng th đô Paris hoa lổ ư ự ấ ữ ố ở ủ ệ
ch a bao gi là tình yêu th t s v i anh? Và trong giây phút, cô “ch m vào s êm áiư ờ ậ ự ớ ạ ự
c a b ph n sinh d c, c a làn da”, “anh rên r , khóc lóc”, “anh chìm trong m t tìnhủ ộ ậ ụ ủ ỉ ộ yêu th m h i”, “v a khóc anh v a làm chuy n đó”. ả ạ ừ ừ ệ
Ti p đ n, anh ghen, anh s cô s có ngế ế ợ ẽ ười đàn ông khác, anh điên cu ng c nồ ắ
xé cô, anh nói “anh đã bi t ngay l p t c, t lúc qua sông, r ng tôi s bám l y ngế ậ ứ ừ ằ ẽ ấ ườ i tình đ u tiên c a tôi nh th này, r ng tôi s thích yêu đầ ủ ư ế ằ ẽ ương, anh nói là anh đã
bi t r ng tôi s s l a dôi anh và tôi cũng s l a d i t t c nh ng ngế ằ ẽ ẽ ừ ẽ ừ ố ấ ả ữ ười đàn ông
mà tôi s c p đôi cùng”. ẽ ặ
Cho đ n khi, anh yêu cô đ n đ , anh mu n ch ng l i quy n ki m soát c a chaế ế ộ ố ố ạ ề ể ủ anh, dù anh van xin mu n dành m t năm cho cô, mu n l y cô làm v , nh ng câu trố ộ ố ấ ợ ư ả
l i t cha anh v n là không, “anh thờ ừ ẫ ường khóc vì anh không có s c l c đ yêu vứ ự ể ượ t lên trên n i s ”. K t l i “s dũng c m c a anh là tôi, s hèn nhát c a anh là ti nỗ ợ ế ạ ự ả ủ ự ủ ề
b c c a cha anh”. Ti n b c ban đ u là cái c , gi đây l i là th c n tr cu c tìnhạ ủ ề ạ ầ ớ ờ ạ ứ ả ở ộ này đ n v i b n b h nh phúc. ế ớ ế ờ ạ
Cu i cùng, khi cu c tình trong m t th i gian ng n ph i đi đ n h i k t, anh v aố ộ ộ ờ ắ ả ế ồ ế ừ
ph i đ i di n v i s c m c n c a cha anh, s ham l i c a gia đình cô v a ph iả ố ệ ớ ự ấ ả ủ ự ợ ủ ừ ả
ch ng ki n s th v a đáng h n v a đáng thứ ế ự ờ ơ ừ ậ ừ ương c a cô khi cô quy t đ nh r iủ ế ị ờ
b ch n thu c đ a đ v Pháp, “thân th anh không còn mu n n a cái k s p ra đi,ỏ ố ộ ị ể ề ể ố ữ ẻ ắ
ph n b i”, “anh b o là anh đã ch t”. Su t m y ch c năm cu c đ i, anh ch a ph iả ộ ả ế ố ấ ụ ộ ờ ư ả đau kh bao gi mà đ n khi g p anh, anh ph i tr i qua th đ n đau đ n ch t này.ổ ờ ế ặ ả ả ứ ớ ế ế Anh không mu n có quan h th xác v i cô n a không vì anh đã h t yêu cô, b iố ệ ể ớ ữ ế ở
đ n cu i cu n ti u thuy t, qua cu c đi n tho i sau nhi u năm chi n tranh, nh ngế ố ố ể ế ộ ệ ạ ề ế ữ
cu c hôn nhân, nh ng đ a con, nh ng cu c li d , “anh nói r ng m i s v n nhộ ữ ứ ữ ộ ị ằ ọ ự ẫ ư
trước, anh v n yêu cô, r ng anh s không bao gi ng ng yêu cô đẫ ằ ẽ ờ ừ ược, r ng anh sằ ẽ yêu cô cho đ n ch t” mà b i tình yêu quá l n làm anh th y th t v ng v b n thânế ế ở ớ ấ ấ ọ ề ả anh, v cô, v m i th , c m giác mà anh ch a t ng có trong đ i. Có l , n i s c aề ề ọ ứ ả ư ừ ờ ẽ ỗ ợ ủ anh v i cô t lúc anh run r y trong l n g p g đ u, đ n nh ng gi t nớ ừ ẩ ầ ặ ỡ ầ ế ữ ọ ước m t trongắ
l n anh và cô làm tình l n đ u đã là c m th c đ u tiên c a anh đ r i v sau anhầ ầ ầ ả ứ ầ ủ ể ồ ề
Trang 6m i nh n th c sâu s c r ng tình yêu đ u đ i c a anh là m t cu c tình “không cóớ ậ ứ ắ ằ ầ ờ ủ ộ ộ
tương lai”, “b c m đoán”. Nói tóm l i, trị ấ ạ ước cô, v th cao cao t i thị ế ạ ượng c a anhủ
đã bi n m t, anh luôn đau kh , day d t trong th tình yêu đáng thế ấ ổ ứ ứ ương gi a anh vàữ
cô.
Th hai, v i cha anh, anh là đ a con trai đ c nh t, s là ngứ ớ ứ ộ ấ ẽ ười th a k m i giaừ ế ọ
s n c a ông. Ông đã ch ng quan tâm đ n nh ng cu c vui đàng đi m v i “các côả ủ ẳ ế ữ ộ ế ớ gái Paris d thễ ương, nh ng cu c ăn ch i, nh ng ch u nh u nh t, ái chà chà, Laữ ộ ơ ữ ầ ậ ẹ ở Coupole ”, nh ng ông s không đ anh cư ẽ ể ưới cô, anh ph i k t hôn v i m t ngả ế ớ ộ ườ i con gái đã đính ước v i anh t nh , giàu có, thân th đ y nh ng vàng b c, kimớ ừ ỏ ể ầ ữ ạ
cương đ làm tăng giá tr cùng quy n l c c a anh và gia t c. Dù anh đã c ph nể ị ề ự ủ ộ ố ả kháng, c van xin, nh ng cô v n “phát hi n ra là anh không đ s c đ yêu tôi trái ýố ư ẫ ệ ủ ứ ể cha anh, đ giành l y tôi, đ mang tôi đi”. Trể ấ ể ước người cha đ y quy n l c y, anhầ ề ự ấ
th t s ch ng có chút ti ng nói nào, anh không th b o v tình yêu chân th t c aậ ự ẳ ế ể ả ệ ậ ủ mình mà thay vào đó l i ph i nh n l i m t cu c hôn nhân kinh t ạ ả ậ ạ ộ ộ ế
Th ba, trứ ước gia đình nhà cô, cùng v i anh c , anh út và m cô, anh cũng m tớ ả ẹ ấ
đi ch đ ng, quy n l c c a mình trong nh ng b a ăn th nh so n Ch L n. “Cácỗ ứ ề ự ủ ữ ữ ị ạ ở ợ ớ anh trai tôi ăn ng u nghi n, không bao gi nói v i anh. H cũng ch ng nhìn anhấ ế ờ ớ ọ ẳ
n a. H không th nhìn anh”, “ trong nh ng b a ăn này, ch có m tôi nói, bà nóiữ ọ ể ữ ữ ỉ ẹ
r t ít” , “ v ph n anh, hai l n đ u anh đã đánh li u, anh th k v nh ng kì côngấ ề ầ ầ ầ ề ử ể ề ữ
c a anh Paris nh ng vô ích”, “c g ng c a anh chìm trong im l ng”. Dủ ở ư ố ắ ủ ặ ường như
c gia đình cô, vì thái đ mi t th ch ng t c, đã khả ộ ệ ị ủ ộ ướ ừc t giao ti p v i anh. Cái hế ớ ọ
c n duy nh t anh, là ti n, cho nh ng b a ăn sang ch nh, cu c vui ch i nh y múaầ ấ ở ề ữ ữ ả ộ ơ ả
ti m Source. Nh ng đ n g n cu i truy n, bà m đã ph i thay đ i cái nhìn v
“người tình” c a con gái mình, vì anh đã b ti n ra đ lo cho chuy n đi v Phápủ ỏ ề ể ế ề
c a anh c Song th c ch t, v th và giá tr c a anh v i gia đình cô, ch đủ ả ự ấ ị ế ị ủ ớ ỉ ược đ nhị
đo t b i tài s n c a anh. Anh nh n nh n trong b a ăn, đ r i sau đó trút gi n lên cô,ạ ở ả ủ ẫ ị ữ ể ồ ậ
nh ng ph i chăng là vì tình yêu mà anh dành cho cô? Đ cô có th ti p t c đóng cáiư ả ể ể ế ụ vai “con đi m, đ kinh t m”, l i chính là “tình yêu duy nh t c a anh”, anh b ngế ồ ở ạ ấ ủ ằ lòng t h v th c a mình xu ng dự ạ ị ế ủ ố ưới nh ng con ngữ ười thu c t ng l p dộ ầ ớ ướ i, nghèo hèn và v t vã trong cu c s ng kh s c a h ậ ộ ố ổ ở ủ ọ
Ti u k t: ể ế
Cùng v i anh c , anh út, anh chàng nhân tình giàu có đã t o nên m t b c tranhớ ả ạ ộ ứ
tương đ i hoàn thi n v th gi i đàn ông. S chuy n bi n trong v th và quy nố ệ ề ế ớ ự ể ế ị ế ề
l c c a h đ i v i phái n th c ch t liên quan tr c ti p đ n s thay đ i trong đ iự ủ ọ ố ớ ữ ự ấ ự ế ế ự ổ ờ
s ng n i tâm. Đ i v i ngố ộ ố ớ ười anh c , s ng d a vào tình yêu thả ố ự ương c a ngủ ười m ,ẹ
và khi ch d a duy nh t y m t đi, anh ta l c l ng, m t phỗ ự ấ ấ ấ ạ ỗ ấ ương hướng, r i đi đ nồ ế
b v c c a s nh c nhã, đau kh V i anh út, t m t ngờ ự ủ ự ụ ổ ớ ừ ộ ười không n m trong tayắ quy n l c, nh ng ch c n ngề ự ư ỉ ầ ười em gái nguy hi m, anh b ng vùng d y m t cáchể ỗ ậ ộ
m nh m , đòi l i s công b ng cho ngạ ẽ ạ ự ằ ười em. Còn nhân tình, t m t ngừ ộ ườ ứ i đ ng
đ u v quy n l c đầ ề ề ự ược xây d ng b i ti n tài, sau khi yêu cô, b t đ u m t tình yêuự ở ề ắ ầ ộ đích th c c a mình, anh ph i ch u n i đau đ n đ u tiên trong đ i, vì tình yêu màự ủ ả ị ỗ ớ ầ ơ
m t d n quy n l c, nhún nhấ ầ ề ự ường cô và gia đình.
H n n a, v th cùng quy n l c cũng s bi n m t khi h t n t i n i s , nhơ ữ ị ế ề ự ợ ế ấ ọ ồ ạ ỗ ợ ư anh c s cô đ n khi không còn m , anh út s xi ng xích, áp b c c a ngả ợ ơ ẹ ợ ề ự ủ ười anh xa
l và anh nhân tình s chính nhân v t “tôi”, gia đình cô và ngạ ợ ậ ười cha già quy t li t.ế ệ
T n t i trong ti u thuy t “Ngồ ạ ể ế ười tình” còn m t s hình nh ngộ ố ả ười đàn ông khác, nh ng h đ u là nh ng đàn ông l y tình, vì tình mà có th t t , hy sinhư ọ ề ữ ụ ể ự ử
Trang 7m ng s ng c a mình khi tình yêu b nhân tình ch i t Quy n l c c a h cũng bạ ố ủ ị ố ừ ề ự ủ ọ ị tình yêu làm lung l c, h b ạ ạ ệ
1.2. S ph n kháng phân bi t gi i tính:ự ả ệ ớ
Qua vi c kh c h a th gi i phái nam trong cu n ti u thuy t, ta th y đệ ắ ọ ế ớ ố ể ế ấ ượ c
nh ng nhân v t nam luôn t n t i trong th đ i ngữ ậ ồ ạ ế ố ược phái n , đ i v i ngữ ố ớ ười phụ này, h là ngọ ườ ắi n m quy n, nh ng đ i v i ngề ư ố ớ ười con gái khác, h l i m t hoànọ ạ ấ toàn v th cùng s c m nh c a mình. V y giây phút mà h m t đi v th cùngị ế ứ ạ ủ ậ ọ ấ ị ế quy n l c c a mình cũng chính là lúc mà tinh th n ph n kháng c a phái tính nề ự ủ ầ ả ủ ữ
xu t hi n, làm ch tình th ấ ệ ủ ế
Trước h t, tinh th n ph n kháng đế ầ ả ược th hi n qua di n m o cùng cách l aể ệ ệ ạ ự
ch n trang ph c c a nh ng nhân v t n , chúng tôi xin t p trung vào phân tích vàoọ ụ ủ ữ ậ ữ ậ nhân v t n chính vì ch có cô m i đậ ữ ỉ ớ ược tác gi kh c h a t m , c th ngo iả ắ ọ ỉ ỉ ụ ể ở ạ hình
cái ngày đ nh m nh mà cô g p tình yêu đ u tiên c a đ i mình, cô đã đi “đôi
giày cao gót dát kim tuy n vàng đáng nh y” “th đ h giá bán tháo mà m tôiế ớ ấ ứ ồ ạ ẹ
đã mua cho tôi”. “được trang trí b ng nh ng h a ti t lóng lánh”, nó là m t đôi giàyằ ữ ọ ế ộ
đ p nh t, làm cho t t c nh ng dôi giày bình d trẹ ấ ấ ả ữ ị ước đó c a cô b lu m , tr thànhủ ị ờ ở
nh t nh o. Đôi giày làm tôn lên nét n tính nh ng vô cùng quy n rũ c a cô, chạ ẽ ữ ư ế ủ ứ không ph i nét n tính ngây th thu c v l a tu i v thành niên. Nh ng chính đôiả ữ ơ ộ ề ứ ổ ị ư giày n tính y càng làm n i b t m t th ph ki n khác c a cô, đó là “chi c mũữ ấ ổ ậ ộ ứ ụ ệ ủ ế đàn ông vành phăng” mà chính cô cũng c m nh n l m “s m h có tính quy tả ậ ờ ờ ự ơ ồ ế
đ nh c a hình nh n m chi c mũ này”. M i đ u khi mua chi c mũ, “là tôi đ i thị ủ ả ằ ở ế ớ ầ ế ộ ử chi c mũ ph t cho vui thôi, tôi soi vào t m gế ớ ấ ương c a ngủ ười bán hàng và tôi th y:ấ
dưới chi c mũ đàn ông, cái dáng v m nh kh nh, cái nhế ẻ ả ả ược đi m tr con y, đãể ẻ ấ
tr nên khác h n. Nó không còn là c li u tàn nh n, ti n đ nh c a t o hóa”… Hóaở ẳ ứ ệ ẫ ề ị ủ ạ
ra ch là m t th ph ki n trang trí l i n ch a cái s c m nh làm thay đ i v bỉ ộ ứ ụ ệ ạ ẩ ứ ứ ạ ổ ẻ ề ngoài c a m t con ngủ ộ ười. Ph i chăng s c m nh y n m c m t “chi c mũ đànả ứ ạ ấ ằ ở ụ ừ ế ông”, nó là th v n thu c v đàn ông, ch dành cho đàn ông nay l i đứ ố ộ ề ỉ ạ ược m t cô béộ
m i l n đ i trong v thích thú và hãnh di n? Nó át ch đi nh ng gì nh bé, y uớ ớ ổ ẻ ệ ế ữ ỏ ế
đu i c a cô, bi n cô tr nên m nh m “ngố ủ ế ở ạ ẽ ược ý t o hóa”, mà không ph i là s ápạ ả ự
đ t c a m t ngặ ủ ộ ười đàn ông nào mà l i là“m t s l a ch n c a tinh th n”. Chính côạ ộ ự ự ọ ủ ầ
mu n đ t mình cao h n v th cô đang đ ng, cô không còn là cô bé tr tu i non n t,ố ặ ơ ị ế ứ ẻ ổ ớ
b áp ch b i ngị ế ở ười anh tàn b o, ngạ ười m nghiêm kh c, xã h i nam quy n, cô làẹ ắ ộ ề
người con gái bình đ ng, đ c l p và t ch v i cu c s ng c a b n thân. “Đôi giàyẳ ộ ậ ự ủ ớ ộ ố ủ ả
đ i l p v i chi c mũ, gi ng nh chi c mũ đ i l p v i t m thân g y còm, v y là nóố ậ ớ ế ố ư ế ố ậ ớ ấ ầ ậ
h p v i tôi”. S đ i l p không làm cho b n thân nhân v t mâu thu n, trái l i nóợ ớ ự ố ậ ả ậ ẫ ạ còn nh m t bi u tư ộ ể ượng cho m t tộ ương lai đ y nh ng trái ngang, day d t và đauầ ữ ứ
đ n, nó m i “h p” v i cô, nó m i là cô th c s , đó là vì sao cô nghĩ “chi c mũ bi nớ ớ ợ ớ ớ ự ự ế ế tôi tr n v n thành riêng c a nó y, tôi không r i xa nó n a”. Th m chí v ngoàiọ ẹ ủ ấ ờ ữ ậ ẻ
v a n tính v a l i m nh m này l i tr thành đi m thu hút c a cô đ i v i anhừ ữ ừ ạ ạ ẽ ạ ở ể ủ ố ớ chàng người Hoa: “anh b o cô r ng chi c mũ h p v i cô, r t h p là đ ng khác,ả ằ ế ợ ớ ấ ợ ằ
r ng th t là… đ c đáo… m t chi c mũ đàn ông, t i sao l i không nh ?”, ngo i hìnhằ ậ ộ ộ ế ạ ạ ỉ ạ
đ c bi t đã làm anh ph i khu t ph c trặ ệ ả ấ ụ ước cô ngay t ánh nhìn đ u tiên. Nói tómừ ầ
l i, ngay t ngo i hình, hay nói đúng h n là cách l a ch n th hi n b n thân mìnhạ ừ ạ ơ ự ọ ể ệ ả qua ngo i hi n đã là bạ ệ ước đ u đ cô th hi n tinh th n ph n kháng phái nam nóiầ ể ể ệ ầ ả riêng, th gi i nam quy n nói chung. ế ớ ề
Trang 8Song ngo i hình ch là m t bi u hi n nh , xuyên su t trong cu n ti u thuy tạ ỉ ộ ể ệ ỏ ố ố ể ế mang màu s c h i kí này, s ch ng l i phái tính nam còn th hi n trong hành đ ngắ ồ ự ố ạ ể ệ ộ
trước nh ng nhân v t nam: ngữ ậ ười anh c , anh út và nhân tình c a cô.ả ủ
Đ u tiên, v i ngầ ớ ười anh c , ch a bao gi t t đi trong cô, th l a h n thù ngùnả ư ờ ắ ứ ử ậ
ng t trong ngụ ười em gái đáng thương luôn b chèn ép, “tôi mu n gi t, anh c tôi, tôiị ố ế ả
mu n th ng đố ắ ược anh ta m t l n, m t l n duy nh t thôi và nhìn th y anh ta ch t”.ộ ầ ộ ầ ấ ấ ế coi nh ng th lu t l trong gia đình đữ ứ ậ ệ ược quy đ nh b i ngị ở ười anh c là “th lu t lả ứ ậ ệ súc sinh”. Mong ước anh ta ch t tế ưởng ch ng nh khao khát c đ i c a cô, ch anhừ ư ả ờ ủ ỉ
ta không còn làm t n thổ ương được người anh út t i nghi p c a cô n a. Nó có thộ ệ ủ ữ ể
là t i ác khi m t ngộ ộ ười nguy n r a cái ch t đ n nhanh h n v i ngề ủ ế ế ơ ớ ười nào đó, cũng
là s vô tâm khi nghe tin anh ch t, cô v n c m th y cái ch t đ n quá mu n, b iự ế ẫ ả ấ ế ế ộ ở
người anh c ch t r t lâu sau khi anh út qua đ i. Cái ch t c a k đã hành h haiả ế ấ ờ ế ủ ẻ ạ
đ a em nh ch ng đ đ bù đ p cho n i đau, n i ám nh su t quãng đ i ng nứ ỏ ẳ ủ ể ắ ỗ ỗ ả ố ờ ắ
ng i c a anh út, c a ngủ ủ ủ ười em gái, đ đ n m c, trong truy n, c th nh tho ng n iể ế ứ ệ ứ ỉ ả ỗ
ám nh bùng lên r t ng u nhiên trong dòng văn phi tuy n tính c a bà. Không nh ngả ấ ẫ ế ủ ữ
th , s ph n kháng v i ngế ự ả ớ ười anh trai còn được th hi n trong nhi u cu c nóiể ệ ề ộ chuy n: trong b a ăn Sa Đéc, đ b o v cho anh út, cô ph i thét lên: Sao m i thệ ữ ở ể ả ệ ả ọ ứ
l i là c a anh? Sao anh không ch t đi? , hay trong lúc cô t phân tr n đ ph đ nhạ ủ ế ự ầ ể ủ ị
đi cái ô danh mà cô s mang l i cho gia đình n u nh có m t nhân tình mà l i làẽ ạ ế ư ộ ạ
m t nhân tình da màu, g c Hoa. T t c nh ng n l c c a cô nh m ch ng l i ngộ ố ấ ả ữ ỗ ự ủ ằ ố ạ ườ i anh c , mu n quên đi dòng máu chung c a cô v i anh ta l i không th vả ố ủ ớ ạ ể ượt qua
đượ ự ươc s th ng h i khi anh ta s p đ n b v c c a th m h i, c a cái ch t. Và r iạ ắ ế ờ ự ủ ả ạ ủ ế ồ
l i đ anh ta l y h t gia s n c a ngạ ể ấ ế ả ủ ười m già đ l i, vào nhà cô tr m h t đi sẹ ể ạ ộ ế ố
ti n ti t ki m c a cô. Đ n đây, s ph n kháng l i g p m t b c tề ế ệ ủ ế ự ả ạ ặ ộ ứ ường ngăn tr ,ở
b c tứ ường yêu thương, tinh th n ph n kháng đã y u dân, m t đi n i l c c a nó.ầ ả ế ấ ộ ự ủ
Ti p đ n, v i ngế ế ớ ười anh út v n không ph i là m i đe d a c a cô, cô không thố ả ố ọ ủ ể
hi n s ph n kháng c a mình v i anh mà cô vì anh mà ph n kháng l i nh ng l cệ ự ả ủ ớ ả ạ ữ ự
lượng đ i di n cho áp đ t nam quy n. Cô bi n s ph n kháng th gi i tính namạ ệ ặ ề ế ự ả ế ớ thành s c m nh đ b o v ngứ ạ ể ả ệ ười cô yêu thương, v y cu i cùng đi m xu t phát vàậ ố ể ấ đích đ n cũng là tình yêu và s khao khát tình yêu c a cô v i anh trai, v i ngế ự ủ ớ ớ ười mẹ
đ dành l y tình yêu bình đ ng gi a nh ng đ a con.ể ấ ẳ ữ ữ ứ
Cu i cùng là trong m i quan h v i ngố ố ệ ớ ười tình, bước vào b tình bì bõm trongể
đ m l y d c v ng và ham mu n, dù là ngầ ầ ụ ọ ố ười thi u kinh nghi m h n nh ng luônế ệ ơ ư
mu n d n trố ẫ ước, là người đi u khi n m i đ ng thái c a anh. Đ c bi t là trong l nề ể ọ ộ ủ ặ ệ ầ giao hoan đ u đ i, khi nhân tình vì dành tình yêu chân thành cho cô nên mu n giầ ờ ố ữ gìn trinh ti t đ cô có th l y anh, hay th m chí có th l y nh ng ngế ể ể ấ ậ ể ấ ữ ười đàn ông nào t t đ p mà cô có th g p, nh ng cô l i là ngố ẹ ể ặ ư ạ ườ ềi đ ngh “em v n mu n anh cị ẫ ố ứ làm nh cách thư ường l v i đàn bà”. H n th , trệ ớ ơ ế ướ ực s ng p ng ng và run r y c aậ ừ ẩ ủ anh, “cô, ch m rãi, kiên nh n, cô kéo anh l i v phía mình r i cô b t đ u c i qu nậ ẫ ạ ề ồ ắ ầ ở ầ
áo anh. Nh m m t l i, cô làm vi c đó. Ch m rãi. Anh có nh ng c ch đ giúp cô.ắ ắ ạ ệ ậ ữ ử ỉ ể
Cô b o anh đ ng đ ng đ y, c đ em…Khi cô yêu c u, anh d ch ngả ừ ụ ậ ứ ể ầ ị ười vào trong
giường…”. Không nh ng m i hành đ ng cô mu n t mình làm mà còn làm trongữ ọ ộ ố ự
m t tr ng thái vô cùng th th và bình tĩnh. Có l trong giây phút y là kho nhộ ạ ư ả ẽ ấ ả
kh c đ u tiên cô đắ ầ ược yêu c u ai, ra l nh ai, cô “nh m m t” đâu ch đ hòa vàoầ ệ ắ ắ ỉ ể không khí đ y ái mu i y, cô còn s ng trong, hầ ộ ấ ố ưởng nó nh nó v n thu c v cô,ư ố ộ ề
v gi i tính mà luôn b quy xét cho vai b đ ng trong m i cu c tình. Con gái ph i làề ớ ị ị ộ ọ ộ ả
người ch đ i, đón đ i ch không ph i là ngờ ợ ợ ứ ả ười ti n t i, d n đ u, cô đã phá tanế ớ ẫ ầ
nh ng đ nh ki n y trong tình yêu l n đ i s ng tình d c. ữ ị ế ấ ẫ ờ ố ụ
Trang 9Bên c nh đó, cô còn đánh m nh vào tâm lí anh, khi n anh không ng ng đau khạ ạ ế ừ ổ
và ki t qu b i s vô tâm trệ ệ ở ự ước câu h i mà anh đã bi t trỏ ế ước câu tr l i: Li u côả ờ ệ
có yêu anh? cô tr l i “không bi t”, b i ham mu n xác th t v n t n t i trong côả ờ ế ở ố ị ố ồ ạ
nh m t n i khát khao ch ch anh đáp ng “ tôi nh n th y tôi thèm mu n anh”,ư ộ ỗ ỉ ờ ứ ậ ấ ố
“tôi b o anh làm chuy n y thêm và thêm n a” mà không g n v i tình yêu, và cũngả ệ ấ ữ ắ ớ
b i nguyên do cô đ n v i anh, nh t t c nh ng ngở ế ớ ư ấ ả ữ ười ph n khác, nh ng l iụ ữ ư ạ khi n anh đau xót vô cùng: cô ch đ n v i anh vì ti n. R i cô b đi nh m t kế ỉ ế ớ ề ồ ỏ ư ộ ẻ
ph n b i, r i xa anh, đ anh ch t đi ham mu n c a mình mãi mãi mà không th aả ộ ờ ể ế ố ủ ừ
nh n tình c m c a mình.ậ ả ủ
Nh ng li u s c m nh ph n kháng l i anh có luôn đ m nh m đ nâng v thư ệ ứ ạ ả ạ ủ ạ ẽ ể ị ế
c a cô h n anh? Không, đã có lúc cô ph i van xin anh ti p t c “yêu” cô, có khi “tôiủ ơ ả ế ụ
tr thành đ a con c a anh”, ch u tuân ph c anh, đ anh làm tình m i t i. Quanở ứ ủ ị ụ ể ỗ ố
tr ng h n là cô ph i th a nh n r ng trong cu c chia li v i anh, “cô đã khóc màọ ơ ả ừ ậ ằ ộ ớ không đ l nẻ ộ ước m t”, “không đ l cho m và anh út bi t là cô đau kh ” và khiắ ể ộ ẹ ế ổ nghe được m t đi u valse c a Chopin, “cô gái đ ng th ng d y nh đ đ n lộ ệ ủ ứ ẳ ậ ư ể ế ượ t mình t sát, đ n lự ế ượt mình lao người xu ng bi n và sau đó cô đã khóc vì cô nghĩố ể
đ n ngế ười đàn ông Ch L n y, và đ t nhiên cô không dám ch c là cô đã t ngợ ớ ấ ộ ắ ừ không yêu anh b ng m t tình yêu mà cô không nh n th y b i vì nó l n vào trongằ ộ ậ ấ ở ẫ câu chuy n nh nệ ư ước th m vào cát và ch đ n bây gi cô m i tìm l i đấ ỉ ế ờ ớ ạ ược nó vào cái kho nh kh c này khi ti ng nhac tuôn ra xuyên qua bi n c ”. Ph i chăng chínhả ắ ế ể ả ả
s th c t nh ý th c v tình yêu m h mà sâu đ m c a cô dành cho anh t khi nàoự ứ ỉ ứ ề ơ ồ ậ ủ ự
đã tr thành “b ng ch ng” ch ng l i s ph n kháng c a cô trở ằ ứ ố ạ ự ả ủ ước anh? Không ph iả
cô không đ s c ch ng l i anh mà là cô không đ s c ch ng l i m l c c a tình yêuủ ứ ố ạ ủ ứ ố ạ ị ự ủ nam n bình d song thiêng liêng. ữ ị
Ti u k t:ể ế
S ph n kháng l i phiên b n nam tính c a th gi i không ch là s đ u tranhự ả ạ ả ủ ế ớ ỉ ự ấ
v i nh ng ngớ ữ ười đàn ông đang áp đ t, đè nén nên nh ng ngặ ữ ười ph n , hay nóiụ ữ chính xác h n là nhân v t “tôi” trong truy n mà còn là s tàn phá s thành ki n c aơ ậ ệ ự ự ế ủ
xã h i nam quy n v ngộ ề ề ười ph n y u t và th đ ng. Ph n đ u tranh khôngụ ữ ế ớ ụ ộ ụ ữ ấ
ph i đ dành ph n h n thua, b i cu i cùng, h v n ph i ch u thua, trả ể ầ ơ ở ố ọ ẫ ả ị ướ ức s c m nhạ
c a tình yêu mà thôi. H đ u tranh vì mu n đủ ọ ấ ố ược công nh n, mu n đậ ố ược đ i xố ử công b ng, mu n yêu thằ ố ương và được yêu thương. Đó m i chính là lí do h đ ngớ ọ ứ lên ph n kháng l i th gi i c a phái nam, hay th gi i ng h đàn ông m t cách dĩả ạ ế ớ ủ ế ớ ủ ộ ộ nhiên và hi n nhiên.ể
2. … Đ n khám phá b n ch t c a gi i n :ế ả ấ ủ ớ ữ
Chính vì t n công nh ng phiên b n nam tính c a th gi i cũng ch ng đem l iấ ữ ả ủ ế ớ ẳ ạ
m t cu c s ng t t đ p h n, không kh đau, thi t thòi cho ph n , h n n a v i sộ ộ ố ố ẹ ơ ổ ệ ụ ữ ơ ữ ớ ự hòa gi i v i ch nghĩa phê bình phân tâm h c t Freud t i Lacan, phê bình nả ớ ủ ọ ừ ớ ữ quy n đã m ra m t bề ở ộ ước đi m i. S k t h p v i phân tâm h c Lacan đã đ a chớ ự ế ợ ớ ọ ư ủ nghĩa này đ n m t cái đích cao h n, ti n b h n, là “khám phá b n ch t c a gi iế ộ ơ ế ộ ơ ả ấ ủ ớ
n nh th gi i quan c a ph n và tái t o nh ng ghi chép v kinh nghi m c aữ ư ế ớ ủ ụ ữ ạ ữ ề ệ ủ
ph n đã b th t l c hay b t y xóa trong l ch s ”, b n ch t n m trong c ý th cụ ữ ị ấ ạ ị ẩ ị ử ả ấ ằ ả ứ
l n t ng sâu kín c a ti m th c và vô th c c a h ẫ ầ ủ ề ứ ứ ủ ọ
2.1. Ý th c: s t n t i c a b n thân:ứ ự ồ ạ ủ ả
“T n t i”, t i sao nó l i tr thành n i ám nh đ i ngồ ạ ạ ạ ở ỗ ả ố ười ph n có l cũngụ ữ ẽ không ph i đi u gì khó lí gi i. Đã t lâu khi th i kì m u h k t thúc, xã h i phả ề ả ừ ờ ẫ ệ ế ộ ụ quy n b t đ u kh i sinh ra nh ng lu t l khi n ngề ắ ầ ở ữ ậ ệ ế ười ph n b kìm k p, áp chụ ữ ị ẹ ế
Trang 10ngượ ạc l i, h không có quy n đọ ề ược làm gì h thích, không có quy n yêu và đọ ề ượ c yêu, h m t d n d u n c a b n thân b i cái bóng phái nam luôn có xu họ ấ ầ ấ ấ ủ ả ở ướng đè nén. Và ý th c v s t n t i c a b n thân đứ ề ự ồ ạ ủ ả ược bi u hi n dể ệ ưới nhi u khía c nh,ề ạ
m t trong s đó là ý th c v v đ p ngo i hi n c a ngộ ố ứ ề ẻ ẹ ạ ệ ủ ười ph n ụ ữ
Ch ng bi t t bao gi , trong văn chẳ ế ừ ờ ương, chúng ta luôn ca ng i nh ng v đ pợ ữ ẻ ẹ
n i tâm, v đ p bên trong khó nhìn th y mà quên đi r ng có m t v đ p bên ngoài,ộ ẻ ẹ ấ ằ ộ ẻ ẹ luôn thu hút nh ng ánh nhìn mà l i b chúng ta quên đi nh cách ta đ cao nh ngữ ạ ị ư ề ữ
đi u cao c c a ý th c, lề ả ủ ứ ương tâm mà b r i nh ng ti ng kêu y u t t ph n ti mỏ ơ ữ ế ế ớ ừ ầ ề
th c, vô th c v n b coi là x u xa, dâm d c. ứ ứ ỗ ị ấ ụ
Trong cu n ti u thuy t c a phái n , cho phái n , vì phái n này, h th t số ể ế ủ ữ ữ ữ ọ ậ ự
được khám phá t ngoài vào trong. H không ch t khám phá b n thân mình màừ ọ ỉ ự ả còn khám phá v đ p hình th c a nhau. ẻ ẹ ể ủ
Đ u tiên, nhân v t “tôi” luôn đ ý đ n v đ p ngo i hình c a mình, c g ngầ ậ ể ế ẻ ẹ ạ ủ ố ắ
tr nên xinh đ p h n nh nh ng th ph ki n bên ngoài nh t đôi giày dát kimở ẹ ơ ờ ữ ứ ụ ệ ư ừ tuy n hay cái váy đế ượ ửc s a nh ng váy cũ kĩ c a m cô b ng đôi tay khéo léo c aữ ủ ẹ ằ ủ
ch Đô ngị ười giúp vi c nhà cô đ n màu son đ đ m mang th phong v c a ngệ ế ỏ ậ ứ ị ủ ườ i
ph trụ ưởng thành, quy n rũ mà cô đế ược Helene Lagonelle tr m c a m cho. Côộ ủ ẹ cũng không ng ng c m nh n đừ ả ậ ược ánh nhìn t nh ng ngừ ữ ười xung quanh: “tôi có
th l m, c tể ầ ứ ưởng mình đ p nh nh ng ngẹ ư ữ ười ph n đ p, nh ng ngụ ữ ẹ ữ ười ph nụ ữ hay được nhìn, b i vì qu th c là ngở ả ự ười ta hay nhìn tôi”. Song kì l thay, cô phátạ
hi n ra v đ p c a mình nói riêng, c a nh ng ngệ ẻ ẹ ủ ủ ữ ười ph n nói chung, đ đụ ữ ể ượ c
m i ngọ ười “ng m nhìn”, “tôi bi t m t đi u gì đó. Tôi bi t r ng không ph i qu nắ ế ộ ề ế ằ ả ầ
áo là th làm cho ph n tr nên đ p nhi u hay ít, cũng không ph i là các đ mĩứ ụ ữ ở ẹ ề ả ồ
ph m, cũng không ph i là giá c a các lo i kem bôi, cũng không ph i là nh ng c aẩ ả ủ ạ ả ữ ủ
hi m l ”, cô m h nh n th y “tôi bi t r ng v n đ n m ch khác. Tôi khôngế ạ ơ ồ ậ ấ ế ằ ấ ề ằ ở ỗ
bi t nó đâu. Tôi ch bi t r ng nó không ch mà ph n v n tế ở ỉ ế ằ ở ỗ ụ ữ ẫ ưởng”. Có l đóẽ chính là “hương v ” tính n toát ra t cái hào quang phái n “aura” có l chính làị ữ ừ ữ ẽ
t mang thu c tính n r t rõ. Và “hừ ộ ữ ấ ương v ” này đ n t “d c v ng” t n t i trongị ế ừ ụ ọ ồ ạ chính m i ngỗ ười ph n , “ nó đã có ngay t cái nhìn đ u tiên ho c nó ch ng t n t iụ ữ ừ ầ ặ ẳ ồ ạ bao gi ”. Cũng nh nh ng ngờ ư ữ ười đàn bà, có người không bao gi thu hút ánh nhìnờ đàn ông nh ng có ngư ười, dù b t kì l a tu i nào, th m chí là m i mở ấ ứ ổ ậ ớ ười lăm tu iổ
rưỡi nhân v t “tôi”, cũng có th làm đàn ông chú ý, yêu thích. Càng s m ý th c vậ ể ớ ứ ề
v đ p ngo i hình c a b n thân đẻ ẹ ạ ủ ả ược toát ra t s quy n rũ t bên trong, cô càngừ ự ế ừ
s m tiên đoán trớ ước được cu c đ i đ y nh ng sóng gió c a mình, b i chính cáiộ ờ ầ ữ ủ ở
“bi n c ” l c thú trong cô. ể ả ạ
Ti p đ n, nhân v t “tôi” trong tác ph m còn khám phá mà khao khát v đ pế ế ậ ẩ ẻ ẹ hình th c a nh ng ngể ủ ữ ười ph n khác, đi n hình là nhân v t ngụ ữ ể ậ ười b n thânạ Helene Lagonelle. “Tôi b n r n ngủ ủ ười vì v đ p c a thân th c a Helene Lagonelleẻ ẹ ủ ể ủ đang ng d a vào tôi. T m thân y đ p tuy t v i, tho i mái dả ự ấ ấ ẹ ệ ờ ả ướ ới l p váy, ngay trong t m tay… Cô không bi t ng i ngùng, cô không nh n th c đầ ế ạ ậ ứ ược đi u y, côề ấ
thường tr n tru ng đi l i trong phòng ng Th đ p nh t trong t t c nh ng thầ ồ ạ ủ ứ ẹ ấ ấ ả ữ ứ
mà Thượng Đ ban phát, đó là t m thân y c a Helene Lagonelle, không gì sánhế ấ ấ ủ
được…” V đ p thân th c a Helene đánh m nh vào giác quan c a nhân v t “tôi”,ẻ ẹ ể ủ ạ ủ ậ
dù đ ng gi i song cô cũng không th nào cồ ớ ể ưỡng l i đạ ược cái đ p tuy t đích c aẹ ệ ủ
t o hóa này, v a trong tr ng, trinh nguyên l i v a quy n rũ, kích d c qua nh ngạ ừ ắ ạ ừ ế ụ ữ hình nh “b ng c” hay c th tr n tru ng c a cô gái. H n th n a, đ t trong thả ộ ự ơ ể ầ ồ ủ ơ ế ữ ặ ế
đ i ngh ch v i v đ p c a đàn ông mà đ i di n là ngố ị ớ ẻ ẹ ủ ạ ệ ười anh út m nh kh nh vàả ả
y u đu i “ngay c t m thân gi ng nh m t gã cu li bé nh c a anh út tôi cũngế ố ả ấ ố ư ộ ỏ ủ