Tích hợp giáo dục môi trường trong một số tiết dạy vật lí lớp 11 chương trình chuẩn

Trong quá trình dạy học, vấn đề tích hợp giáo dục môi trường của môn Vật lí ở trường THPT là một vấn đề rất đáng quân tâm.. Chính vì vậy trong quá trình học, nhất là học sinh nóichung và

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT NGA SƠN

TÍCH HỢP GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG TRONG MỘT SỐ TIẾT

DẠY VẬT LÍ LỚP 11 CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN

Người thực hiện: Nguyễn Văn Tuyến

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên Môn

Thanh Hoá, năm 2017

MỤC LỤC Trang

1 PHẦN MỞ ĐẦU……… 2

1.1 L‎ý do chọn đề tài……….……… 2

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu……….……… 2

1.5 Những điểm mới của SKKN……….……… ……….3

2 PHẦN NỘI DUNG………3

2.1 Cơ sở lý luận ……… ……… …….3

2.1.1 Khái niệm về dạy học tích hợp……… ……….3

2.1.2 Giáo dục môi trường qua dạy học vật lí ở bậc THPT ……… 4

2.1.3 Hai kiểu triển khai giáo dục môi trường ……… … 6

2.1.3.1 Kiểu 1: Thông qua dạy học các bộ môn ở phổ thông ……… 6

2.1.3.2 Kiểu 2: Giáo dục môi trường được triển khai như một hoạt động độc lập ……… 6

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm……… 6

2.2.1 Đối với học sinh ……… …. 6

2.2.2 Đối với giáo viên ……….…… 7

2.3 Các giải pháp thực hiện ……… …. 7

2.3.1 Chương I: Điện tích Điện trường Bài 5: Điện thế Hiệu điện thế ……… ……… 7

Tư liệu tham khảo: Ảnh hưởng của bụi đến sức khỏe con người ……… …9

2.3.2 Chương II: Dòng điện không đổi Bài 7: Dòng điện không đổi Nguồn điện ……… …. 10

Tư liệu tham khảo: Mục sở thị làng nghề sống chung với chì……….12

2.3.3 Chương III: Dòng điện trong các môi trường Bài 14: Dòng điện trong chất điện phân ……….……. 16

Tư liệu tham khảo: Ô nhiễm nguồn nước nghi do nhà máy mạ kẽm gây ra…… 17

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường……… 19

3 KẾT L‎UẬN, KIẾN NGHỊ……… 20

1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Thực trạng môi trường ngày nay đang trở thành vấn đề gay gắt của toàn nhânloại khi song hành với sự phát triển của nền kinh tế là nguy cơ cạn kiệt tàinguyên và ô nhiễm môi trường Chính phủ các nước và các tổ chức của thế giới

đã nhiều lần họp bàn về vấn đề môi trường hay đầu tư về tài chính để góp phầncải thiện môi trường thế giới cũng đủ cho thấy tầm quan trọng của môi trườnghiện nay đối với nhân loại

Ở Việt Nam, chính phủ nước ta đã có những động thái tích cực nhằm góp phầnbảo vệ môi trường như Kế hoạch hành động quốc gia về phát triển bền vững giaiđoạn 2013-2015; Kế hoạch hành động quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn2012-2020; Ban hành L‎uật bảo vệ môi trường …Gần đây nhất là đưa nội dungtích hợp giáo dục môi trường vào dạy học các bộ môn ở trường phổ thông Nộidung này đã được triển khai tới toàn bộ các giáo viên ở trường phổ thông trong

cả nước

Trong quá trình dạy học, vấn đề tích hợp giáo dục môi trường của môn Vật lí

ở trường THPT là một vấn đề rất đáng quân tâm Tuy nhiên với kết quả cuốicùng của cấp học này chỉ được chú ý bởi kết quả các kì thi của học sinh màtrong nội dung của các kì thi quan trọng hiện nay rất ít đề cập đến vấn đề môitrường với môn Vật lí Chính vì vậy trong quá trình học, nhất là học sinh nóichung và học sinh trong các lớp học chương trình chuẩn nói riêng, các em rất ít

tự liên hệ giữa kiến thức Vật lí với những thay đổi của môi trường; trong quátrình dạy học, một bộ phận các thầy cô chủ yếu quan tâm tới việc làm sao để họcsinh hiểu và vận dụng được kiến thức của bài học vào quá trình làm bài tập màquên đi sự lồng ghép giáo dục môi trường cho học trong giờ học

Với lí do trên, bản thân tôi mạnh dạn đóng góp nhưng kinh nhiệm của mìnhtrong việc lồng ghép giáo dục môi trường vào một phần nhỏ của quá trình dạy

học Vật lí ở trường THPT thông qua đề tài “Tích hợp giáo dục môi trường

trong một số tiết dạy Vật lí lớp 11 chương trình chuẩn”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Góp phần nâng cao khả năng tự liên hệ giữa kiến thức Vật lí đã học vớinhững biến đổi của môi trường của học sinh để từ đó các em có những hànhđộng thiết thực góp phần bảo vệ môi trường

- Học sinh hứng thú hơn với giờ học Vật lí

- Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Vật lí ở trường THPT NgaSơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Trong năm học vừa qua tôi đã tiến hành nghiên cứu ở học sinh các lớp màtôi trực tiếp giảng dạy là 11C, 11D, 11G, 11H trường THPT Nga Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Coi trọng tính chủ động, sáng tạo của học sinh trong giờ học

- L‎ấy học sinh làm trung tâm, thay đổi hoạt động chủ yếu là thuyết trìnhsang hoạt động đối thoại, giao tiếp với học sinh

- L‎ồng ghép một số hiện tượng tự nhiên có liên quan tới kiến thức Vật lí.

- Tham khảo các nguồn tư liệu để từ đó có kiến thức phong phú vận dụngvào quá trình thực hiện

1.5 Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm

Thay thế cho việc truyền tải và nắm bắt toàn bộ kiến thức Vật lí trong sáchgiáo khoa từ đó vận dụng chúng đạt kết quả cao nhất trong các kì thi là việc lồngghép những biến đổi của môi trường có liên quan tới một số kiến thức đã đượchọc giúp học sinh hứng thú hơn với việc học môn Vật lí và có những hành độngthiết thực góp phần bảo vệ môi trường

2 PHẦN NỘI DUNG.

2.1 Cơ sở lí luận

2.1.1 Khái niệm về dạy học tích hợp

“Quá trình dạy học tích hợp được hiểu là một quá trình dạy học trong đótoàn thể các hoạt động học tập góp phần hình thành ở học sinh những năng lực

rõ ràng, có dự tính trước những điều cần thiết cho học sinh, nhằm phục vụ chocác quá trình học tập tương lai, hoặc nhằm hòa nhập học sinh vào cuộc sống laođộng (Xavier Roegiers (1996)) Mục tiêu cơ bản của tư tưởng sư phạm tích hợp

là nâng cao chất lượng giáo dục học sinh phù hợp các mục tiêu giáo dục của nhàtrường

Dạy học tích hợp hướng tới việc tổ chức các hoạt động học tập trong đóhọc sinh học cách sử dụng phối hợp những kiến thức, những kĩ năng trong cáctình huống gần với cuộc sống và có ý nghĩa Cụ thể là cần kết hợp một cách hữu

cơ, có hệ thống các kiến thức (khái niệm) thuộc các môn học khác nhau thànhmột nội dung thống nhất, dựa trên cơ sở các mối liên hệ về lí luận và thực tiễnđược đề cập trong các môn học đó

Dạy học tích hợp hướng tới thiết lập mối quan hệ giữa các khái niệm khácnhau của cùng một môn học cũng như của các môn học khác nhau, hướng tớiđào tạo học sinh có năng lực đáp ứng được thách thức lớn của xã hội ngày nay là

có được khả năng huy động có hiệu quả những kiến thức và năng lực của mình

để giải quyết một cách hữu ích một tình huống xuất hiện, hoặc có thể đối mặtvới một khó khăn bất ngờ, một tình huống chưa từng gặp Tư tưởng sư phạm đógắn liền với việc phát triển năng lực giải quyết vấn đề, phát triển năng lực sángtạo của học sinh trong quá trình dạy học

Từ những lý do trên, việc vận dụng tư tưởng dạy học tích hợp vào quátrình dạy học là rất cần thiết, là một xu hướng của dạy học được nhiều nước trênthế giới quan tâm thực hiện Ở Việt Nam, dạy học tích hợp cũng đã được nghiêncứu và vận dụng từ những năm 60 nhưng đến nay vẫn chưa trở thành phổ biến.Hiện nay dạy học tích hợp cũng đã được nghiên cứu vận dụng ở nhiều môn họcnhư Ngữ Văn, Sinh học, Hóa học trong đó có việc tích hợp các nội dung giáodục môi trường vào dạy học các bộ môn ở trường phổ thông

Các dạng vận dụng dạy học tích hợp giáo dục môi trường vào các môn học

ở trường phổ thông hiện nay thường là:

- Hình thức liên hệ (permeation): là hình thức tích hợp khi các kiến thứcgiáo dục môi trường không được nêu rõ trong sách giáo khoa (SGK), nhưng dựavào kiến thức của bài học, giáo viên có thể bổ sung các kiến thức về môi trường(như các hiện tượng, số liệu về tình trạng môi trường, sử dụng môi trường )vào bài giảng trên lớp dưới hình thức các ví dụ, cũng có thể tổ chức các tìnhhuống học tập ở đó học sinh vận dụng kiến thức vào thực tế có liên quan tới vấn

đề môi trường sinh thái

- Hình thức lồng ghép (infusion): Với hình thức này, trong chương trình vàSGK có các kiến thức môn học cũng chính là kiến thức về môi trường được tích

hợp với nhau ở các mức độ khác nhau.” ( Theo Giáo dục bảo vệ môi trường

trong dạy học Vật lý THPT-Nguyễn Văn Khải)

2.1.2 Giáo dục môi trường qua dạy học môn vật lí ở bậc THPT

“Ngày nay vấn đề ô nhiễm môi trường, phá vỡ cân bằng sinh thái đã vàđang là vấn đề quan tâm chung của nhân loại Vì vậy, người ta coi vấn đề môitrường là một trong các "vấn đề toàn cầu"

Nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường đã được xác định chủ yếu là docác hoạt động của con người: phá rừng, sản xuất công, nông nghiệp, giao thôngvận tải, sinh hoạt, dân số tăng nhanh Trong bối cảnh phát triển của xã hội loàingười, bài toán "phát triển bền vững" đã được đặt ra để giải quyết Phương châmcủa phát triển bền vững được nêu lên là: "Sự phát triển thỏa mãn những nhu cầutrong hiện tại không làm xâm phạm đến khả năng làm thỏa mãn nhu cầu của cácthế hệ tương lai"

Ở bậc THPT, mỗi môn học có vị trí khác nhau trong vấn đề thực hiện giáodục môi trường Có nhiều môn học có thuận lợi do đối tượng bộ môn liên quannhiều đến vấn đề môi trường sinh thái như: sinh học, địa lý, hóa học, giáo dụccông dân Các môn học khác như vật lý, mặc dù không có các chủ đề nghiên cứuriêng về vấn đề môi trường sinh thái, song đều có thể tìm được cơ hội đưa vấn

đề giáo dục môi trường vào nội dung bài học Điều quan trọng giáo viên phảiđược chuẩn bị các hiểu biết về vấn đề môi trường, hiểu sâu kiến thức bộ môn

- Một số định hướng nội dung giáo dục môi trường khi dạy học vật lý ở trường THPT:

Theo định nghĩa về môi trường của Chương trình môi trường L‎iên Hiệpquốc (United Nation Enviroment Program (UNEP)): "Môi trường là tập hợp cácyếu tố vật lý, hóa học, sinh học, kinh tế xã hội, tác động lên từng cá thể hay cảcộng đồng" Việc phân tích cấu trúc môi trường theo khoa học môi trường chothấy các yếu tố vật lý có vai trò rất quan trọng Như vậy, môn vật lý ở trườngphổ thông có thể khai thác nhiều cơ hội để tích hợp các nội dung giáo dục môitrường, có thể nêu ra một số trường hợp như:

+ Khai thác từ nội dung môn học vật lý;

+ Tích hợp các nội dung của các môn học khác như: hóa học, sinh học, (vì nhiều quá trình hóa học, sinh học, chịu tác động của yếu tố vật lý)

Để định hướng cho việc lựa chọn nội dung giáo dục môi trường phù hợp, cóthể nêu lên một số vấn đề môi trường đang được quan tâm hiện nay có liên quantrực tiếp tới các quá trình vật lý như:

 Tài nguyên rừng bị suy giảm: Trước hết phải làm rõ được vai trò của

rừng đối với cuộc sống con người:

+ Rừng - nguồn gen quý giá (động, thực vật);

Các giải pháp bảo vệ rừng, phát triển rừng nhìn từ góc độ vật lý (chống xóimòn đất, hạn chế khí nhà kính );

 Ô nhiễm nước:

Vai trò của nước đối với sự sống trên Trái Đất, các quá trình lý hóa khi nước

bị ô nhiễm, các biện pháp bảo vệ nước, chu trình nước trong tự nhiên (liênquan tới các hiện tượng chuyển thể của nước )

 Ô nhiễm không khí: khí quyển, quá trình suy giảm tầng ôzôn, chất

phóng xạ, hóa chất

 Ô nhiễm tiếng ồn: liên quan trực tiếp tới các quá trình vật lý như sóng

âm

Ô nhiễm môi trường do tiếng ồn (tập hợp những âm thanh tạp loạn có tần số

và chu kỳ khác nhau, nói cách khác : là những âm thanh chói tai, gây những tácđộng không mong muốn, có hại cho sức khỏe con người,, cơ thể sống

Các nguồn ô nhiễm: tiếng máy bay, xe cộ, karaokê quá giới hạn chophép, , (âm thanh  80 dB)

 Ô nhiễm ánh sáng: sự chiếu sáng gây tác hại đến con người và sinh vật.

 Sản xuất, truyền tải và sử dụng điện năng nhìn nhận dưới góc độ bảo vệ

môi trường

 Ô nhiễm phóng xạ: Các tia phóng xạ, an toàn hạt nhân,

- Về phương tiện dạy học:

Phương tiện dạy học có ý nghĩa quan trọng nâng cao chất lượng dạy họcnói chung, chất lượng giáo dục môi trường nói riêng Vì vậy trong các bài học

có tích hợp các nội dung giáo dục môi trường giáo viên nên tăng cường sử dụngcác phương tiện dạy học, đặc biệt là các phương tiện nghe nhìn: sử dụng cácvideo clip (từ 3 - 5 phút) để giới thiệu về các yếu tố môi trường và sử dụng hợp

lý năng lượng như: cọn nước, cối giã gạo nước, trạm thủy điện nhỏ, trạm pinmặt trời (năng lượng sạch), ô nhiễm không khí và tiếng ồn giao thông ; từtrường trái đất, năng lượng nguyên tử,

Để khai thác và cập nhật các tư liệu phục vụ giáo dục môi trường, giáo viên cóthể chủ động sử dụng phương tiện internet khai thác các Website về môi trường

và giáo dục môi trường bổ ích.” ( Theo Giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học Vật lý THPT-Nguyễn Văn Khải)

2.1.3 Hai kiểu triển khai giáo dục môi trường

2.1.3.1 Kiểu 1: Thông qua dạy học các bộ môn ở phổ thông

Ở đây có 2 dạng bài học có thể khai thác cho giáo dục môi trường:

Dạng 1: Nội dung chủ yếu của bài học, hoặc có nội dung môn học trùng hợp với

nội dung môi trường (hình thức lồng ghép) Đây là dạng mà tôi đã vận dụngtrong quá trình dạy học và muốn đề cập tới trong sáng kiến kinh nhiệm nàythông qua một số bài soạn

Dạng 2: “Một số nội dung của bài học có liên quan với nội dung giáo dục môi

trường song không nêu rõ trong sách giáo khoa (hình thức liên hệ)

Khi khai thác cơ hội giáo dục môi trường dù theo hình thức nào cũng cầntuân theo 3 nguyên tắc sau:

Thứ nhất: Không làm mất tính đặc trưng của môn học Không biến bàihọc bộ môn thành bài học môi trường;

Thứ hai: Khai thác nội dung chọn lọc, tập trung, không tràn lan, tùy tiện Thứ ba: Phát huy tích cực nhận thức của học sinh, khai thác kinh nghiệmthực tế của học sinh, tận dụng cơ hội để học sinh tiếp xúc trực tiếp với môitrường.” (Theo Giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học Vật lý THPT-Nguyễn Văn Khải)

2.1.3.2 Kiểu 2: Giáo dục môi trường được triển khai như một hoạt động độc lập

“Các hoạt động độc lập này hoàn toàn phù hợp với các hình thức tổ chức dạyhọc bộ môn như: tham quan, ngoại khóa, tuần lễ môi trường Nội dung của cáchoạt động này chủ yếu là nội dung môn học, các nội dung giáo dục môi trường

sẽ được tích hợp vào các hoạt động chung Tuy nhiên, vì đây là các hoạt độngngoài giờ lên lớp, gắn với thực tế môi trường sống, môi trường lao động sản suấtnên có nhiều điều kiện tích hợp sâu sắc các nội dung giáo dục môi trường Song

do thực tế kế hoạch dạy học hiện nay là rất chặt chẽ, nên giáo viên phải nghiên cứu lựa chọn chủ đề phù hợp và có kế hoạch sớm để nhà trường tạo điều kiện ”

(Theo Giáo dục bảo vệ môi trường trong dạy học Vật lý THPT-Nguyễn Văn Khải)

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Nội dung các kì thi quan trọng của học sinh THPT (Học sinh giỏi cấptỉnh; Tốt nghiệp THPT và Tuyển sinh đại học - Từ năm 2014 trở về trước) chưa

đề cập nhiều tới sự liên quan giữa kiến thức vật lí với môi trường nên đã ảnhhưởng ít nhiều tới quá trình dạy và học ở trường THPT, cụ thể:

2.2.1 Đối với học sinh.

Các em thường tập trung vào giải quyết các bài tập Vật lí sao cho đạt kếtquả cao nhất trong các kì thi chứ chưa có sự liên hệ giữa những kiến thức vật lívới sự biến đổi của môi trường

2.2.2 Đối với giáo viên.

Một bộ phận các thầy cô chưa thực sự quan tâm tới việc giáo dục về môitrường cho học sinh trong các buổi học mà chỉ quan tâm tới việc truyền đạt saocho các em hiểu và vận dụng được kiến thức đã học để giải quyết các bài tập vật

lí nhằm đạt kết quả cao nhất trong các kì thi

2.3 Giải pháp thực hiện

Giáo dục môi trường cho học sinh THPT thông qua dạy học Vật lí là mộtnội dung mà Sở giáo dục đào tạo Thanh Hoá đã tổ chức tập huấn cho đại diệngiáo viên bộ môn các trường THPT trên toàn tỉnh và những giáo viên này đãtriển khai tới các giáo viên trong tổ bộ môn của mình Trong sáng kiến kinh

nhiệm này tôi chỉ đề cập tới “Tích hợp giáo dục môi trường trong một số tiết

dạy Vật lí lớp 11 chương trình chuẩn” mà tôi đã áp dụng đối với học sinh các

lớp 11C, 11D, 11G, 11H ở trường THPT Nga Sơn, cụ thể: Bài 5 – Điện thế.Hiệu điện thế; Bài 7 – Dòng điện không đổi Nguồn điện; Bài 14 – Dòng điệntrong chất điện phân

Để giáo dục môi trường cho học sinh các lớp trên tôi đã lồng ghép nộidung giáo dục môi trường vào các tiết dạy của mình Ở đây xin giới thiệu một sốnội dung tích hợp mà tôi đã chuẩn bị trong năm học vừa qua

2.3.1 Chương I: Điện tích Điện trường

Bài 5: ĐIỆN THẾ HIỆU ĐIỆN THẾ.

Địa chỉ tích

hợp

Nội dung tích hợp GDMT Biện pháp

II Hiệu điện

thế

- Ảnh hưởng của bụi từ tới sứckhoẻ con người: Gây ra một sốbệnh ngoài da, mắt, nhất là hô hấp:

+ Tổn thương đường hô hấp (1): Cácbệnh đường hô hấp như viêm mũi,viêm họng, viêm phế quản, viêmteo mũi do bụi crom, asen,

+ Các hạt bụi bay lơ lửng trongkhông khí bị hít vào phổi gây tổnthương đường hô hấp Khi ta thở,nhờ có lông mũi và màng niêm dịchcủa đường hô hấp mà những hạt bụi

có kích thước lớn hơn 5m bị giữlại ở hốc mũi tới 90% Các hạt bụi

có kích thước 2-5m dễ dàng vàotới phế quản, phế nang, ở đây bụiđược các lớp thực bào vây quanh vàtiêu diệt khoảng 90% nữa, số còn lạiđọng ở phổi gây nên bệnh bụi phổi

và các bệnh khác (bệnh silicose,asbestose, siderose, )(2)

Yêu cầu học sinh thảoluận nhóm từ những liên

hệ thực tế trả lời một sốcâu hỏi:

1 Hãy nêu những hiểubiết của em về ảnhhưởng của bụi trongkhông khí tới sức khoẻ?

2 Hãy kể tên một số hoạtđộng sản xuất là nguồngốc gây ra bụi?

3 L‎àm thế nào để làmgiảm lượng bụi từ cácnhà máy thải ra khôngkhí thông qua các ốngkhói?

Các nhóm nhận xét câutrả lời của nhau sau đógiáo viên nhận xét

+ Bệnh phổi nhiễm bụi: Thường

các bệnh asbestose (nhiễm bụi

amiang), aluminose (bụi boxit, đất

sét), siderose (bụi sắt).(4)

+ Bệnh ngoài da: Bụi có thể dính

bám vào da làm viêm da, bịt kín các

lỗ chân lông và ảnh hưởng đến bài

tiết mô hôi, có thể bịt các lỗ của

tuyến nhờn, gây ra mụn, lở loét ở

da, viêm mắt, giảm thị lực, mộng

thịt

+ Bệnh đường tiêu hoá: Các loại bụi

có cạnh sắc nhọn lọt vào dạ dày có

thể làm tổn thương niêm mạc dạ

dày, gây rối loạn tiêu hoá

+ Bụi gây chấn thương mắt: Bụi

kiềm, bụi axit có thể gây ra bỏng

giác mạc làm giảm thị lực

+ Bụi hoạt tính dễ cháy nếu nồng

độ cao, khi tiếp xúc với tia lửa dễ

gây cháy nổ, rất nguy hiểm

- Biện pháp làm giảm ảnh hưởng:

+ Biện pháp kĩ thuật: Giảm bụi từ

nguồn phát sinh, phun hơi nước để

các hạt bụi không còn lơ lửng

trong không khí, lọc bụi trước khi

đưa chất thải ra môi trường…

+ Biện pháp phòng hộ cá nhân:

Đeo khẩu trang, mặt nạ…

+ Biện pháp y tế: Khám và kiểm

tra sức khoẻ định kỳ, phát hiện sớm

bệnh để chữa trị, phục hồi sức khoẻ

+ Ý thức cộng đồng: Tích cực trồng

nhiều cây xanh, hạn chế sử dụngcác chất đốt tạo nhiều khói bụi nhưthan, rơm rác….

(1), (2), (3), (4): truong-san-xuat-co-khi-va-suc-khoe/3-bui-va-phong-chong-bui-trong-san-xuat.

https://sites.google.com/site/truongvanchinhantoanlaodong/chuong-2-moi-Tư liệu tham khảo

Ảnh hưởng của bụi đến sức khỏe con người

Bụi có kích thước tử 0,1 – 2000 µm thải ra trong quá trình đập, nghiền, nổ, mài,khoan… các chất rắn như đá, quặng, than, kim loại… Một số bụi có dạng sợi nhưgốc hoá học, thực vật hoặc khoáng vật Các bụi lớn, nặng thường lắng đọng dotrọng lực, các bụi nhỏ, nhẹ thường lơ lửng trong không khí

– Bụi lò đúc thường có đường kính từ 200 – 300 µm

– Bụi đất 30 – 800 µm

– Bụi than 4 – 400 µm

– Bụi quặng lưu huỳnh 4 – 200 µm

– Bụi từ lò luyện kim 1 – 200 µm

– Bụi xi măng 10 – 150 µm

– Bụi đường phố 3 – 80 µm

Bụi có thể gây ra nhiều loại bệnh đối với người như các bệnh ngoài ra, mắt, đường

hô hấp Các bụi có đường kính lớn hơn 10 µm thường gây tác động đến đường hô hấp trên, đặc biệt là phần mũi và khí quản Các hạt bụi có đường kính từ 1 – 5 µm tác động đến phổi và các mao mạch trong phổi Các hạt có đường kính nhỏ hơn 1

µm thường tác động đến tới mang phổi Các hạt trên lọt vào các hệ hô hấp thường

bị thải ra thông qua ho, hắt hơi hoặc đôi khi nuốt vào theo đường tiêu hoá Các hạt mắc vào phần dưới của hệ hô hấp có thể sẽ được vận chuyển đến tận mang phổi, sựvận chuyển này phụ thuộc vào tốc độ vận chuyển của bạch cầu, các hoạt động của mao mạch và thành mạch máu của màng phổi và các yếu tố khác Các hạt tan thấm qua màng phổi đi vào hệ tuần hoàn máu Các hạt không tan được khuếch tán chậm hơn và vào đến được mạch máu thông qua hệ tuần hoàn của bạch cầu

L‎ượng Amiăng lớn nhất được dùng làm vật liệu xây dựng dưới các dạng sản phẩm như:

- Tấm lát sàn Vinyl (Dùng Amiăng làm chất độn cho Polime, ví dụ PVC để làm các tấm sàn lát sân, ốp tường)

không khí vượt quá cao so với tiêu chuẩn ở nhiều nước (Canada 1 sợi/cm3, Philipin

2 sợi/cm3, Thailand 5 sợi/cm3) Tổ chức sức khoẻ Môi trường thế giới khuyến cáo

áp dụng đối với công nhân trực tiếp sản xuất là 2 sợi/cm3 trong 8 giờ

Amiăng chia thành 2 nhóm:

– Nhóm khoáng secpentin chủ yếu là Chrysotil (3MgO.SiO2.H2O) còn gọi là

amiăng trắng, chiếm tới 90% sản lượng thế giới

– Nhóm khoáng Amphibol gồm Actinolit (2CaO.4MgO.Fe2O3.8SiO2.H2O) còn gọi

là Amiăng nâu; Anthophylit (7MgO.8SiO2.H2O), Crocidolit (Na2O.FeO.H2O) hay Amiăng xanh

Do dặc điểm cấu trúc, sợi Amiăng dễ bị gẫy (nhất là ở những cấu kiện xây dựng đã lâu năm) thành những sợi rất nhỏ, phát tán trong không khí Sợi có kích thước chiều rộng < 3 µm, chiều dài thường gấp 3 lần chiều rộng Qua đường hô hấp, sợi Amiăng thâm nhập vào phổi, tích đọng và gây ảnh hưởng tới sức khoẻ con người.Asbestosis (Nhiễm bụi hoặc sợi Amiăng) là bệnh nghề nghiệp nguy hiểm Tỷ lệ mắc bệnh liên quan đến thời gian và hàm lượng tiếp xúc Ở Việt Nam bệnh bụi phổi amiăng xếp vào một trong các bệnh nghề nghiệp theo quy chế an toàn lao động của nhà nước

( Theo

http://moitruongviet.edu.vn/anh-huong-cua-bui-den-suc-khoe-con-nguoi/)

2.3.2 Chương II: Dòng điện không đổi

Bài 7: DÒNG ĐIỆN KHÔNG ĐỔI NGUỒN ĐIỆN Địa chỉ

tích hợp

III Nguồn điện

2 Nguồn điện

- Hai loại nguồn điện được sử

dụng phổ biến trong thực tế làpin và acquy

- Cấu tạo của pin khô: Cựcdương là thanh than được bọcxung quanh bằng mangan

Yêu cầu học sinh thảoluận nhóm từ những liên

hệ thực tế trả lời một sốcâu hỏi:

1 Hãy kể tên một số

nguồn điện mà em biết