Tiểu luận môn Giống và cải thiện giống cây rừng

Tiểu luận xoay quanh vấn đề phân tích vai trò của công tác giống và cải thiện giống cây rừng đối với ngành lâm nghiệp nước ta? Ý nghĩa của cải thiện giống cây rừng đối với sản xuất kinh doanh lâm nghiệp và bảo tồn nguồn gen. Thực trạng công tác giống cây trồng lâm nghiệp ở nước ta; đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện được giống cây rừng đáp ứng được nhu cầu giống chất lượng cao hiện nay và trong tương lai; liên hệ thực tiễn ở địa phương.

L P: CAO H C LÂM NGHI P K2Ớ Ọ Ệ 6

H C VIÊN: Ọ PH M TH  VI TẠ Ế Ệ

BÀI TI U LU NỂ Ậ

MÔN: GI NG VÀ C I THI N GI NG CÂY R NGỐ Ả Ệ Ố Ừ

Câu h iỏ

Câu 1: Phân tích vai trò c a công tác gi ng và c i thi n gi ng cây r ng đ i v i ủ ố ả ệ ố ừ ố ớ ngành lâm nghi p nệ ước ta? Ý nghĩa c a c i thi n gi ng cây r ng đ i v i s n ủ ả ệ ố ừ ố ớ ả

xu t kinh doanh lâm nghi p và b o t n ngu n gen? ấ ệ ả ồ ồ

Câu 2: Th c tr ng công tác gi ng cây tr ng lâm nghi p   n c ta? Đ  xu t các ự ạ ố ồ ệ ở ướ ề ấ

gi i pháp nh m c i thi n đả ằ ả ệ ược gi ng cây r ng đáp  ng đố ừ ứ ược nhu c u gi ng ầ ố

ch t lấ ượng cao hi n nay và trong tệ ương lai?  Liên h  th c ti n   đ a phệ ự ễ ở ị ương?

Tr  l iả ờ

* Vai trò công tác gi ng:  ố Gi ng là m t trong nh ng khâu quan tr ng nh tố ộ ữ ọ ấ  

c a tr ng r ng thâm canh. Không có gi ng đủ ồ ừ ố ược c i thi n theo m c tiêu kinh tả ệ ụ ế  thì không th  đ a năng su t r ng lên  cao.ể ư ấ ừ

 Vi t Nam, năng su t r ng t  nhiên ch  đ t 2 – 3m

r ng tr ng cũng ch  đ t 5 – 10mừ ồ ỉ ạ 3/ha/năm thì m t s  nộ ố ước có n n lâm nghi p tiênề ệ  

ti n đã t o đế ạ ược năng su t r ng tr ng 40 ­ 50mấ ừ ồ 3/ha/năm (nh  gi ng Dư ố ương lai I  – 214   Italia và B ch đàn   Công Gô). G n đây, vi c phát hi n, ch n l c, nhânở ạ ở ầ ệ ệ ọ ọ  

gi ng và kh o nghi m gi ng thành công cho gi ng lai t  nhiên gi a Keo taiố ả ệ ố ố ự ữ  

tượng và Keo lá tràm đã m  ra m t tri n v ng l n cho tr ng r ng nguyên li u ở ộ ể ọ ớ ồ ừ ệ ở 

nước ta. Sau 4 năm tu i gi ng lai có th  tích 70 – 80dmổ ố ể 3/cây, trong khi nh ngữ  

xu t x  t t nh t c a Keo tai tấ ứ ố ấ ủ ượng ch  có th  30 – 40dmỉ ể 3/cây, còn nh ng xu tữ ấ  

x  t t nh t c a Keo lá tràm cũng ch  đ t 17 – 27dmứ ố ấ ủ ỉ ạ 3/cây, nh ng xu t x  kém chữ ấ ứ ỉ 

đ t 12dmạ 3/cây. Các dòng cây lai được ch n còn có  u đi m là thân th ng, cànhọ ư ể ẳ   nhánh nh  và có s c s ng h n h n so v i b  m ỏ ứ ố ơ ẳ ớ ố ẹ

       *C i thi n gi ng cây r ng: ả ệ ố ừ  

Các nhà lâm nghi p ph i m t m t th i gian dài đ  th a nh n r ng cácệ ả ấ ộ ờ ể ừ ậ ằ  

bi n pháp k  thu t thâm canh cũng không th  thu đệ ỹ ậ ể ược năng su t t i đa tr  khiấ ố ừ  

có s  d ng nh ng cây có ch t lử ụ ữ ấ ượng di truy n t t nh t. Ngề ố ấ ượ ạc l i, trong nh ngữ   năm g n đây, các nhà lâm nghi p cũng h c đầ ệ ọ ược nh ng kinh nghi m r ng b tữ ệ ằ ấ  

lu n m t gi ng cây xu t s c nh  th  nào v  m t di truy n v n không đ t đậ ộ ố ấ ắ ư ế ề ặ ề ẫ ạ ượ  c

s n ph m t i đa tr  khi áp d ng các bi n pháp k  thu t thâm canh.ả ẩ ố ừ ụ ệ ỹ ậ

khi nói đ n c i thi n gi ng cây r ng m t m t ph i nghĩ đ n áp d ng cácế ả ệ ố ừ ộ ặ ả ế ụ   nguyên lý di truy n h c và ch n gi ng đ  nâng cao năng su t và ch t lề ọ ọ ố ể ấ ấ ượng cây 

r ng theo m c tiêu kinh t  là chính, m t khác không bao gi  quên các bi n phápừ ụ ế ặ ờ ệ  

k  thu t lâm sinh thích.ỹ ậ

* Vai trò c a c i thi n gi ng cây r ng trong s n xu t lâm nghi p ủ ả ệ ố ừ ả ấ ệ

T o hoàn c nh phù h p v i yêu c u sinh lý, sinh thái c a cây tr ng. Đó làạ ả ợ ớ ầ ủ ồ  

vi c ch n vùng tr ng và mùa tr ng thích h p v i t ng gi ng cây, áp d ng cácệ ọ ồ ồ ợ ớ ừ ố ụ  

bi n pháp k  thu t thâm canh thích h p nh  cày, b a, chăm sóc, tệ ỹ ậ ợ ư ừ ưới tiêu và b oả  

v  r ng ch ng tác nhân phá ho i.ệ ừ ố ạ

Ch n gi ng và c i thi n gi ng có năng su t cao, ch t lọ ố ả ệ ố ấ ấ ượng t t, s c s ngố ứ ố  

m nh và thích h p v i t ng hoàn c nh.ạ ợ ớ ừ ả

V a ch n gi ng v a c i thi n gi ng, v a t o đi u ki n hoàn c nh thíchừ ọ ố ừ ả ệ ố ừ ạ ề ệ ả  

h p v i s  phát tri n c a cây tr ng.ợ ớ ự ể ủ ồ

Trong nông nghi p, di n tích canh tác không l n, l c lệ ệ ớ ự ượng lao  đ ngộ   nhi u, có đi u ki n đ  tác đ ng vào y u t  hoàn c nh nh m t o ra môi trề ề ệ ể ộ ế ố ả ằ ạ ườ  ng thích h p v i cây tr ng, nh ng vi c ch n gi ng và c i thi n gi ng v n gi  vaiợ ớ ồ ư ệ ọ ố ả ệ ố ẫ ữ   trò quan tr ng.ọ

Trong lâm nghi p, di n tích kinh doanh l n, l c lệ ệ ớ ự ượng lao đ ng ít, câyộ  

s ng dài ngày. Vi c t o hoàn c nh ch  th c hi n t t   giai đo n vố ệ ạ ả ỉ ự ệ ố ở ạ ườ ươn  m, ít có 

đi u ki n chăm sóc nh  cây nông nghi p, nên vai trò c a ch n gi ng và c iề ệ ư ệ ủ ọ ố ả   thi n gi ng càng quan tr ng. ệ ố ọ

Trong lâm nghi p qu ng canh, khi nhi m v  đ t ra cho tr ng r ng là phệ ả ệ ụ ặ ồ ừ ủ  xanh đ t tr ng, đ i núi tr c, chúng ta đã không quan tâm đ y đ  đ n công tácấ ố ồ ọ ầ ủ ế  

gi ng. K t qu  là chi phí cho tr ng r ng r t t n kém nh ng năng su t l i khôngố ế ả ồ ừ ấ ố ư ấ ạ   cao, th m chí nhi m v  ph  xanh đ t tr ng còn không th c hi n đậ ệ ụ ủ ấ ố ự ệ ược. Đi u đóề  

là do, m t m t thi u áp d ng các bi n pháp k  thu t đ ng b , m t khác do l yộ ặ ế ụ ệ ỹ ậ ồ ộ ặ ấ  

gi ng xô b , không ch n loài cây thích h p, không ch n xu t x  và cây gi ng cóố ồ ọ ợ ọ ấ ứ ố   năng su t kinh t  cao.ấ ế

Ngay c  tái sinh r ng, n u bi t ch n l c nh ng cây t t đ  l i làm cây mả ừ ế ế ọ ọ ữ ố ể ạ ẹ  gieo gi ng cũng góp ph n tăng đáng k  năng su t r ng.ố ầ ể ấ ừ

*Ý nghĩa c a c i thi n gi ng cây r ng đ i v i s n xu t kinh doanhủ ả ệ ố ừ ố ớ ả ấ   lâm nghi p và b o t n ngu n genệ ả ồ ồ  

+ V i kinh doanh lâm nghi p: C i thi n gi ng cây r ng nh m đ t đớ ệ ả ệ ố ừ ằ ạ ược 3 

m c tiêu chính: Năng su t sinh trụ ấ ưởng; Ch t lấ ượng g  và s n ph m; Tính ch ngỗ ả ẩ ố  

ch u v i sâu b nh và các đi u ki n b t l iị ớ ệ ề ệ ấ ợ

Trong th c t  s n xu t lâm nghi p cho th y m c tiêu kinh t  khác nhau thìự ế ả ấ ệ ấ ụ ế  

ch  tiêu ch n l c cũng ph i khác nhau. Ví d  nh  ch n cây l y g  là t c đ  sinhỉ ọ ọ ả ụ ư ọ ấ ỗ ố ộ  

trưởng và ch t lấ ượng g , cho cây l y qu  l i là s n lỗ ấ ả ạ ả ượng, ch t lấ ượng qu  vàả   nhân h t, còn cho l y nh a là s n lạ ấ ự ả ượng và ch t lấ ượng nh a. Trong các ch  tiêuự ỉ   này, có nh ng ch  tiêu tữ ỉ ương quan t  l  thu n v i nhau nh ng cũng có nh ng chỷ ệ ậ ớ ư ữ ỉ 

tiêu không có tương quan v i nhau, th m chí còn tớ ậ ương quan t  l  ngh ch. Vìỷ ệ ị  

v y, trong c i thi n gi ng cây r ng bao gi  cũng ph i l y m c tiêu kinh t  làmậ ả ệ ố ừ ờ ả ấ ụ ế  

ch  tiêu chính đ  ch n l c.ỉ ể ọ ọ

+ V i b o t n ngu n gen: Vi t Nam có ngu n tài nguyên th c v t r tớ ả ồ ồ ệ ồ ự ậ ấ   phong phú, đa d ng. Nó v a th  hi n tính b n đ a cao (chi m 50% t ng s ), v aạ ừ ể ệ ả ị ế ổ ố ừ  

là n i t p h p c a 3 lu ng di c  c a các h  th c v t lân c n: Hymania – Vânơ ậ ợ ủ ồ ư ủ ệ ự ậ ậ   Nam – Quý Châu (Trung Qu c) (10%),  n Đ  ­ Mianma (14%) và Malaysia –ố Ấ ộ   Indo (15%)

R ng t  nhiênừ ự  nước ta đang b  suy gi m nghiêm tr ng, s  suy gi m nàyị ả ọ ự ả  

đ t đ n ngạ ế ưỡng an toàn sinh h c, d n đ n s  báo đ ng nguy c  m t các ngu nọ ẫ ế ự ộ ơ ấ ồ   tài nguyên sinh thái trong đó có ngu n gen cây r ng.ồ ừ

Nguyên nhân d n đ n hi n tẫ ế ệ ượng này do áp l c dân s , lự ố ương th c, ch tự ấ  

đ c hoá h c chi n tranh đ  l i, xây d ng các công trình…ộ ọ ế ể ạ ự

Theo kinh nghi m c a các nệ ủ ước tiên ti n, n u chú tr ng đ n cây có giá trế ế ọ ế ị  kinh t , lãng quên cây ch a bi t h t giá tr  s  d ng c a chúng; đ n 1 lúc nào đóế ư ế ế ị ử ụ ủ ế  

ta c n đ n ngu n gen hoang d i ho c b n đ a đ  c i thi n gi ng cây r ng thìầ ế ồ ạ ặ ả ị ể ả ệ ố ừ   chúng không còn n a.ữ

B o t n ngu  gen còn có ý nghĩa trong trao đ i gi ng qu c t , đ c bi t đ iả ồ ồ ổ ố ố ế ặ ệ ố  

v i nh ng loài cây có phân b  r ng. Chính vì v y ớ ữ ố ộ ậ c i thi n gi ng cây r ng có ýả ệ ố ừ   nghĩa quan tr ng trong công tác b o t n ngu n gen.ọ ả ồ ồ

  Câu 2:

 Th c tr ng công tác gi ng cây tr ng lâm nghi p   nự ạ ố ồ ệ ở ước ta

*V  văn b n qu n lý nhà n ề ả ả ướ c:

­ Đã ban hành 4 Danh m c v  gi ng cây lâm nghi p làm c  s  cho vi c th cụ ề ố ệ ơ ở ệ ự  

hi n Quy ch  gi ng: 1) Danh m c gi ng cây lâm nghi p chính (s  13 2005/QĐ­ệ ế ố ụ ố ệ ố BNN ngày 15/3/2005), 2) Danh m c gi ng cây lâm nghi p ph i áp d ng tiêuụ ố ệ ả ụ   chu n ngành (s  15/2005/QĐ­BNN ngày 15/3/2005), 3) Danh m c gi ng cây lâmẩ ố ụ ố   nghi p đệ ược phép s n xu t kinh doanh (s  14/2005/QĐ­BNN ngày 15/3/2005), 4)ả ấ ố   Danh m c các loài cây ch  y u cho tr ng r ng s n xu t theo 9 vùng sinh tháiụ ủ ế ồ ừ ả ấ   lâm nghi p (s  16/2005/QĐ­BNN ngày 15/3/2005).ệ ố

­ Đã ban hành Quy ch  qu n lý gi ng cây tr ng lâm nghi p (S  89/2005/QĐ­ế ả ố ồ ệ ố BNN ngày 29/12/2005)

­ Đã Phê duy t Chi n lệ ế ược phát tri n gi ng cây lâm nghi p giai đo n 2006­ể ố ệ ạ

2020 (S  62/2006/QĐ­BNN ngày 16/8/2006).ố

Chi n lế ược phát tri n gi ng lâm nghi p để ố ệ ược ban hành đã th  hi n rõ đ nhể ệ ị  

hướng c a B  là ph n đ u th c hi n đ  đ t đủ ộ ấ ấ ự ệ ể ạ ược m c tiêu xây d ng ngànhụ ự  

gi ng lâm nghi p hi n đ i, đ m b o cung c p đ  gi ng có ch t lố ệ ệ ạ ả ả ấ ủ ố ấ ượng cao ph cụ  

v  nhu c u tr ng r ng; áp d ng khoa h c công ngh  m i theo hụ ầ ồ ừ ụ ọ ệ ớ ướng s  d ngử ụ  

u th  lai, áp d ng công ngh  sinh h c trong lai t o gi ng; hình thành h  th ng

s n xu t và d ch v  gi ng cây lâm nghi p đả ấ ị ụ ố ệ ược qu n lý ch t ch  phù h p v iả ặ ẽ ợ ớ  

c  ch  th  trơ ế ị ường. V  cung c p gi ng, đ n năm 2010 b o đ m cung c p 60%ề ấ ố ế ả ả ấ  

gi ng t  ngu n gi ng đố ừ ồ ố ược công nh n (trong đó 40% gi ng t  nhân gi ng sinhậ ố ừ ố  

dưỡng) cho tr ng r ng, đ n năm 2015 b o đ m cung c p 80% gi ng t  ngu nồ ừ ế ả ả ấ ố ừ ồ  

gi ng đố ược công nh n (trong đó 50% gi ng t  nhân gi ng sinh dậ ố ừ ố ưỡng) cho tr ngồ  

r ng. V  qu n lý gi ng, đ n h t năm 2006 xây d ng và hoàn thi n đ y đ  cácừ ề ả ố ế ế ự ệ ầ ủ   văn b n có liên quan đ n qu n lý gi ng cây lâm nghi p, đ n h t năm 2008 cả ế ả ố ệ ế ế ơ 

b n hoàn thành các tiêu chu n k  thu t v  gi ng cây lâm nghi p, hoàn thi n bả ẩ ỹ ậ ề ố ệ ệ ộ  máy và công c  qu n lý đ  đ  ki m soát ch t lụ ả ủ ể ể ấ ượng gi ng theo th  t c giám sátố ủ ụ   chu i hành trình gi ng đ i v i các loài cây tr ng chính vào năm 2007. V  nghiênỗ ố ố ớ ồ ề  

c u, ch n t o đứ ọ ạ ược nhi u gi ng m i có năng su t cao, ch ng ch u sâu b nh h i,ề ố ớ ấ ố ị ệ ạ  

đ m b o r ng đả ả ừ ược tr ng t  sau năm 2020 đ i v i cây m c nhanh năng su tồ ừ ố ớ ọ ấ   bình quân 30m3/năm, cây g  l n đ t 15mỗ ớ ạ 3/năm. V  ngu n l c, đ n năm 2010 về ồ ự ế ề 

c  b n b o đ m đ  cán b , nhân viên ho t đ ng trong lĩnh v c gi ng, hìnhơ ả ả ả ủ ộ ạ ộ ự ố   thành m ng lạ ướ ải s n xu t và cung  ng gi ng theo hấ ứ ố ướng xã h i hoá ngh  gi ngộ ề ố   cây lâm nghi p v i nhi u thành ph n tham ệ ớ ề ầ

* V  t  ch c th c hi n: ề ổ ứ ự ệ

Trong m t th i gian ng n, các c p t  Trung ộ ờ ắ ấ ừ ương xu ng  đ a phố ị ương đã  chuy n đ i nh n th c v  trách nhi m, vai trò và v  trí c a gi ng cây lâm nghi p,ể ổ ậ ứ ề ệ ị ủ ố ệ  

đã tích c c tri n khai th c hi n đự ể ự ệ ược m t s  vi c ch  y u chuy n d n t p quánộ ố ệ ủ ế ể ầ ậ  

s n xu t, s  d ng gi ng không rõ ngu n g c sang gi ng có ngu n g c rõ ràng,ả ấ ử ụ ố ồ ố ố ồ ố  

t  ch c l i ho t đ ng s n xu t kinh doanh gi ng:ổ ứ ạ ạ ộ ả ấ ố

a)   c p Trung Ở ấ ương:

+ M t s  các văn b n ch  đ o, hộ ố ả ỉ ạ ướng d n các S  Nông nghi p và PTNT, Chiẫ ở ệ  

C c Lâm nghi p b  NN & PTNT tri n khai Quy ch  qu n lý gi ng cây tr ngụ ệ ộ ể ế ả ố ồ   lâm nghi p v  công nh n ngu n gi ng và qu n lý s n xu t kinh doanh gi ng;ệ ề ậ ồ ố ả ả ấ ố  

hướng d n s  d ng các gi ng cây tr ng lâm nghi p m i đẫ ử ụ ố ồ ệ ớ ược công nh n trongậ   năm đ a vào s n xu t ph c v  tr ng r ng   nh ng n i phù h p đ  làm tăng giáư ả ấ ụ ụ ồ ừ ở ữ ơ ợ ể  

tr  c a r ng.ị ủ ừ

+ K t h p các h i ngh  giao ban lâm nghi p, tri n khai k  ho ch tr ng r ngế ợ ộ ị ệ ể ế ạ ồ ừ  

s n xu t đ  ph  bi n Quy ch  qu n lý gi ng cho các cán b  qu n lý nhà nả ấ ể ổ ế ế ả ố ộ ả ướ  c thu c S  NN & PTNT và Chi c c lâm nghi p, các nhà khoa h c trong ngànhộ ở ụ ệ ọ  

nh m hi u rõ đ  t  ch c qu n lý và nâng cao nh n th c v  gi ng cây lâmằ ể ể ổ ứ ả ậ ứ ề ố   nghi p.ệ

+ Ph i h p v i D  án Nâng cao năng l c và th  ch  ngành gi ng lâm nghi pố ợ ớ ự ự ể ế ố ệ  

Vi t Nam do DANIDA tài tr  m  các l p t p hu n, b i dệ ợ ở ớ ậ ấ ồ ưỡng cho các cán bộ  thu c các đ n v  s  nghi p, đ n v , cá nhân tham gia s n xu t kinh doanh gi ngộ ơ ị ự ệ ơ ị ả ấ ố   các ki n th c v  gi ng cây lâm nghi p và th c hi n các th  t c giám sát chu iế ứ ề ố ệ ự ệ ủ ụ ỗ   hành trình gi ng đ i v i các loài cây tr ng chính. Xây d ng trang Web v  gi ngố ố ớ ồ ự ề ố   lâm nghi p.ệ

+ Thúc đ y tri n khai chẩ ể ương trình gi ng theo Quy t đ nh s  17/2006/QĐ­TTgố ế ị ố   ngày 20/1/2006 c a Th  tủ ủ ướng Chính ph  v  vi c ti p t c th c hi n Quy t đ nhủ ề ệ ế ụ ự ệ ế ị  

s  225/1999/QĐ­TTg ngày 10/12/1999 v  Chố ề ương trình gi ng cây tr ng, gi ngố ồ ố  

v t nuôi và gi ng cây lâm nghi p, xây d ng các d  án gi ng giai đo n 2006­2010ậ ố ệ ự ự ố ạ   theo đ nh hị ướng c a chi n lủ ế ược

b)   c p t nh: đã có chuy n bi n tích c c v  th c hi n quy ch  qu n lý gi ngỞ ấ ỉ ể ế ự ề ự ệ ế ả ố  

t  nh n th c t i t  ch c th c hi n b ng t  ch c công nh n các ngu n gi ng,ừ ậ ứ ớ ổ ứ ự ệ ằ ổ ứ ậ ồ ố  

đ n v  đ  di u ki n s n xu t kinh doanh gi ng trên đ a bàn t nh theo quy ch  đơ ị ủ ề ệ ả ấ ố ị ỉ ế ể 

s n xu t cung  ng gi ng cho nhu c u tr ng r ng ngay trong năm 2006 đ n nayả ấ ứ ố ầ ồ ừ ế  

và nh ng năm ti p theo, đi n hình là các t nh, B c Giang, B c K n, Tuyênữ ế ể ỉ ắ ắ ạ   Quang, Qu ng Ngãi, Lào Cai, Kon Tum ả

* Đ  xu t các gi i pháp nh m c i thi n đề ấ ả ằ ả ệ ược gi ng cây r ng đáp  ngố ừ ứ  

được nhu c u gi ng ch t lầ ố ấ ượng cao hi n nay và trong tệ ương lai:

­  Hoàn thi n h  th ng văn b n pháp quy và chính sách h  tr  phát tri n vệ ệ ố ả ỗ ợ ể ề 

gi ng cây lâm nghi p.ố ệ

­ Ki m tra các ho t đ ng v  gi ng lâm nghi p trong ph m vi c  nể ạ ộ ề ố ệ ạ ả ước đ  đ mể ả  

b o tính th ng nh t trong qu n lý gi ng. Quy ho ch h  th ng ngu n gi ng câyả ố ấ ả ố ạ ệ ố ồ ố  

tr ng lâm nghi p ch t lồ ệ ấ ượng cao trong ph m vi toàn qu c, đ m b o cung c pạ ố ả ả ấ  

đ y đ  gi ng ch t lấ ủ ố ấ ượng t t cho k  ho ch tr ng r ng hàng năm.ố ế ạ ồ ừ

­ H  tr  các t nh v  đào t o cán b , trang thi t b  tin h c nh m tăng cỗ ợ ỉ ề ạ ộ ế ị ọ ằ ườ  ng năng l c qu n lý gi ng.ự ả ố

­ Ki m tra, giám sát vi c th c hi n các chể ệ ự ệ ương trình d  án v  công ngh  sinhự ề ệ  

h c, các đ  tài nghiên c u gi ng cây lâm nghi p; th c hi n công nh n gi ngọ ề ứ ố ệ ự ệ ậ ố  

m i theo Quy ch  qu n lý gi ng lâm nghi p.ớ ế ả ố ệ

­ Các đ n v  nghiên c u các c p t p trung vào vi c tuy n ch n, lai t o, kh oơ ị ứ ấ ậ ệ ể ọ ạ ả   nghi m các loài cây m i có năng su t và tính ch ng ch u phù h p v i vùng sinhệ ớ ấ ố ị ợ ớ   thái

­ Các đ n v  đào t o lâm nghi p t p trung đ i m i chơ ị ạ ệ ậ ổ ớ ương trình và phươ  ng pháp đào t o cán b  chuyên v  gi ng lâm nghi p, chuyên sâu v  tuy n ch n, laiạ ộ ề ố ệ ề ể ọ  

t o gi ng m i, công ngh  sinh h c, công ngh  gen, di truy n phân t , k  thu tạ ố ớ ệ ọ ệ ề ử ỹ ậ  

v  nhân gi ng và qu n lý về ố ả ườ ươn  m

­ Các t nh ti p t c th c hi n các văn b n quy ph m pháp lu t v  gi ng, tr ngỉ ế ụ ự ệ ả ạ ậ ề ố ọ   tâm là Quy ch  qu n lý gi ng cây tr ng lâm nghi p theo ti n trình đã quy đ nh;ế ả ố ồ ệ ế ị   Hình thành b  ph n ho c c  cán b  chuyên trách v  qu n lý gi ng cây lâmộ ậ ặ ử ộ ề ả ố   nghi p có trình đ  chuyên môn nghi p v  gi ng lâm nghi p; Xây d ng và qu nệ ộ ệ ụ ố ệ ự ả  

lý ngu n gi ng đồ ố ược c i thi n di truy n trên đ a bàn t nh, đ m b o cung c pả ệ ề ị ỉ ả ả ấ  

gi ng có ki m soát trong t nh và cho các t nh khác; Phát tri n kinh doanh gi ngố ể ỉ ỉ ể ố   cây tr ng lâm nghi p theo hồ ệ ướng xã h i hoá v i nhi u thành ph n kinh t , s nộ ớ ề ầ ế ả  

xu t và cung  ng gi ng t t góp ph n nâng cao ch t lấ ứ ố ố ầ ấ ượng ngu n gi ng câyồ ố  

r ng, nâng cao giá tr  c a r ng tr ng.ừ ị ủ ừ ồ

*Liên h  th c ti n   đ a phệ ự ễ ở ị ương t nh L ng S n.ỉ ạ ơ

L ng S n là m t t nh trung du mi n núi có qu  đ t lâm nghi p g n 128ạ ơ ộ ỉ ề ỹ ấ ệ ầ   ngàn ha (chi m 50,3% di n tích t  nhiên). Hi n t i trên đ a bàn toàn t nh cóế ệ ự ệ ạ ị ỉ   110.04,6 ha r ng tr ng v i các loài cây ch  y u là Keo, M  ,B ch đàn, B  đ ,ừ ồ ớ ủ ế ỡ ạ ồ ề  

Gi i và m t s  loài cây b n đ a khác. Tuy di n tích ph  xanh chi m t  l  caoổ ộ ố ả ị ệ ủ ế ỷ ệ  

nh ng th c t  cho th y, nhi u di n tích r ng tr ng kém hi u qu , năng su tư ự ế ấ ề ệ ừ ồ ệ ả ấ  

th p, ch t lấ ấ ượng g  kém.ỗ

M t trong nh ng nguyên nhân là ngu n gi ng không đ m b o, ch t lộ ữ ồ ố ả ả ấ ượ  ng

gi ng không cao. Đ  phát tri n lâm nghi p theo hố ể ể ệ ướng nâng cao năng su t, ch tấ ấ  

lượng r ng, đ a lâm nghi p tr  thành ngành kinh t  quan tr ng c a t nh thì nângừ ư ệ ở ế ọ ủ ỉ   cao năng su t, ch t lấ ấ ượng r ng tr ng là m t n i dung r t quan tr ng, trong đóừ ồ ộ ộ ấ ọ  

gi ng cây lâm nghi p là gi i pháp c n đố ệ ả ầ ược quan tâm hàng đ u.ầ

Hi n nay, trên đ a bàn có 21 vệ ị ườ ươn  m c  đ nh v i công su t 49 tri u câyố ị ớ ấ ệ  

gi ng/năm và hàng trăm vố ườ ươn  m c a các h  gia đình t  làm, đã đáp  ng đủ ộ ự ứ ủ  nhu c u cây gi ng cho tr ng r ng trên đ a bàn t nh và bán cho m t s  t nh lânầ ố ồ ừ ị ỉ ộ ố ỉ  

c n. V  s  lậ ề ố ượng th a mãn yêu c u tr ng cây, tr ng r ng song vi c ki m soátỏ ầ ồ ồ ừ ệ ể   ngu n gi ng và ch t lồ ố ấ ượng gi ng   các vố ở ườ ươn  m nh  l  c a các h  gia đìnhỏ ẻ ủ ộ  

g p nhi u khó khăn, đ c bi t là ki m soát lặ ề ặ ệ ể ượng cây gi ng bán ra ngoài t nh.ố ỉ   Ngu n gi ng tuy đồ ố ược c i thi n nh ng gi ng t t m i ch  đáp  ng đả ệ ư ố ố ớ ỉ ứ ược kho ngả   42% nhu c u tr ng r ng (Hàng năm c  nầ ồ ừ ả ước v n ph i nh p kho ng 600 kg h tẫ ả ậ ả ạ  

gi ng Keo tai tố ượng t  Úc đ  s n xu t, riêng t nh L ng s n con s  này kho ngừ ể ả ấ ỉ ạ ơ ố ả   112­130 kg/năm). Đ i v i cây M  và m t s  loài cây b n đ a khác có giá tr  kinhố ớ ỡ ộ ố ả ị ị  

t  cao nhu c u tr ng r ng công nghi p cũng nh  tr ng r ng theo hình th c phânế ầ ồ ừ ệ ư ồ ừ ứ   tán r t l n, hi n nay v n ch a có r ng gi ng nào đấ ớ ệ ẫ ư ừ ố ược thi t l p   khu v c cácế ậ ở ự  

t nh mi n núi phía B c.ỉ ề ắ

Theo d  báo giai đo n 2011­2020, nhu c u h t gi ng và cây con sinhự ạ ầ ạ ố  

dưỡng ph c v  tr ng r ng và các loài cây lâm s n ngoài g  s  không ng ng giaụ ụ ồ ừ ả ỗ ẽ ừ   tăng, nh t là đ i v i các loài Keo tai tấ ố ớ ượng, Keo lưỡ ềi li m, B ch đàn, M , Trám,ạ ỡ   Song, Mây… Đ  đáp  ng để ứ ược các yêu c u v  gi ng cây lâm nghi p, kh c ph cầ ề ố ệ ắ ụ   tình tr ng thi u các ngu n gi ng có đ a ch  tin c y ạ ế ồ ố ị ỉ ậ

­ Tăng cường năng l c v  ch t lự ề ấ ượng gi ng và s n xu t gi ng cây tr ngố ả ấ ố ồ   lâm nghi p đ  t o ra đệ ể ạ ược gi ng có ch t lố ấ ượng cao ph c v  tr ng r ng trong vàụ ụ ồ ừ   ngoài t nh. C  th  c n t p trung xây d ng r ng gi ng đ i v i m t s  loài Keoỉ ụ ể ầ ậ ự ừ ố ố ớ ộ ố   Tai tượng, Keo lưỡi li m và M  Xây d ng về ỡ ự ườn gi ng cây đ u dòng cho cácố ầ   loài Keo lai, B ch đàn tr ng, B ch đàn đ ; cây đ c s n r ng: Trám đen, Trámạ ắ ạ ỏ ặ ả ừ  

tr ng, Ba kích, Sa nhân tím, Tam th t núi đá, Kim ti n th o, Hoài S n, nh mắ ấ ề ả ơ ằ   cung c p v t li u cho nhân gi ng sinh dấ ậ ệ ố ưỡng (nuôi c y mô­t  bào, giâm hom vàấ ế  

ghép). Chuy n hóa r ng gi ng các loài cây b n đ a có giá tr  tr ng r ng kinh tể ừ ố ả ị ị ồ ừ ế  cao nh  Gi i, Chò ch , De g ng, S i Ph ng, Kim Giao. Xây d ng và trang bư ổ ỉ ừ ồ ả ự ị  hoàn ch nh khu nuôi c y mô­t  bào đi vào ho t đ ng hi u qu  cao cung c p câyỉ ấ ế ạ ộ ệ ả ấ  

gi ng lâm nghi p b ng nuôi c y mô­ t  bào đ  m i năm có th  s n xu t đố ệ ằ ấ ế ể ỗ ể ả ấ ược 6  tri u cây gi ng các lo i. Xây d ng  vệ ố ạ ự ườ ươn  m t i huy n theo mô hình s n xu tạ ệ ả ấ   cây con tiên ti n bao g m c  h  th ng nhà lế ồ ả ệ ố ướ ởi   các vùng sinh thái tr ng đi mọ ể   thu c.ộ

 D  ki n hàng năm các vự ế ườ ươn  m này có th  s n xu t để ả ấ ược 08 tri u câyệ  

t  gieo h t và nuôi c y mô t  bào, giâm hom và ghép. Xây d ng các quy trìnhừ ạ ấ ế ự   nhân gi ng sinh dố ưỡng cho các loài cây trên. Đ ng th i, đào t o ngu n nhân l cồ ờ ạ ồ ự   cán b  k  thu t v  lĩnh v c s n xu t gi ng sinh dộ ỹ ậ ề ự ả ấ ố ưỡng và nuôi c y mô t  bào;ấ ế  

qu n lý r ng gi ng; ki m nghi m gi ng; b o qu n gi ng và các công tác khácả ừ ố ể ệ ố ả ả ố  

có liên quan đ n gi ng cây lâm nghi p. Thi t l p h  th ng qu n lý gi ng choế ố ệ ế ậ ệ ố ả ố  

t ng loài   m i vùng sinh thái nói trên.ừ ở ỗ

­ Quy ho ch h  th ng s n xu t gi ng cây tr ng lâm nghi p trên đ a bànạ ệ ố ả ấ ố ồ ệ ị  

t nh đ  đi u ki n s n xu t kinh doanh gi ng cây tr ng lâm nghi p thành hỉ ủ ề ệ ả ấ ố ồ ệ ệ 

th ng th ng nh t t  nghiên c u, ch n l a đ n s n xu t. Trong giai đo n t i chố ố ấ ừ ứ ọ ự ế ả ấ ạ ớ ỉ 

đ o các vạ ườ ươn  m đ u t  nâng c p h  th ng trang thi t b  đ  t o thành vầ ư ấ ệ ố ế ị ể ạ ườ  n

m đ t ch t l ng cao

­ Gi i pháp v  khoa h c công ngh , đào t o, khuy n lâm: đ u t  tuy nả ề ọ ệ ạ ế ầ ư ể  

ch n, t o ngu n gi ng, nh p h t gi ng ch t lọ ạ ồ ố ậ ạ ố ấ ượng cao, tăng cường áp d ngụ   công ngh  sinh h c trong s n xu t gi ng đáp  ng nhu c u s n xu t, cung  ngệ ọ ả ấ ố ứ ầ ả ấ ứ  

gi ng lâm nghi p ph c v  k  ho ch tr ng r ng hàng năm. Nghiên c u các côngố ệ ụ ụ ế ạ ồ ừ ứ   ngh  ch  bi n m i đ  nâng cao năng l c ch  bi n và hi u qu  s  d ng g  r ngệ ế ế ớ ể ự ế ế ệ ả ử ụ ỗ ừ  

tr ng; đ y m nh vi c tinh ch  s n ph m và s n xu t đ  g  ch t lồ ẩ ạ ệ ế ả ẩ ả ấ ồ ỗ ấ ượng cao.  Tuyên truy n ph  bi n ki n th c r ng rãi đ  m i ngề ổ ế ế ứ ộ ể ọ ười dân, tích c c tham giaự  

tr ng r ng thâm canh, quan tâm tr ng cây g  l n, cây lâm s n ngoài g  Khuy nồ ừ ồ ỗ ớ ả ỗ ế   khích các t  ch c, cá nhân đ u t   ng d ng các công ngh  m i, đ u t  cho thổ ứ ầ ư ứ ụ ệ ớ ầ ư ử  nghi m các mô hình đi m.ệ ể

­ Tăng cường đ i ngũ cán b  khuy n lâm cho các c  s , đ y m nh côngộ ộ ế ơ ở ẩ ạ   tác thông tin tuyên truy n trong ho t đ ng khuy n lâm, g n k t ch t ch  gi aề ạ ộ ế ắ ế ặ ẽ ữ   các c  quan nghiên c u khoa h c v i các ch  s n xu t kinh doanh lâm nghi p đơ ứ ọ ớ ủ ả ấ ệ ể 

nh n đậ ượ ự ỗ ợc s  h  tr  và d ch v  khoa h c. Đào t o ngh  cho l c lị ụ ọ ạ ề ự ượng lao đ ngộ   nông thôn. v i nhi u hình th c: t  đào t o, m  các l p t p hu n k  thu t, tớ ề ứ ự ạ ở ớ ậ ấ ỹ ậ ờ 

r i…ơ

5. Qu n lý ch t ch  vi c s n xu t, kinh doanh gi ng cây tr ng lâm nghi pả ặ ẽ ệ ả ấ ố ồ ệ   chính; tăng cường công tác ki m tra, x  lý vi ph m các quy đ nh v  s n xu t,ể ử ạ ị ề ả ấ   kinh doanh gi ng cây tr ng lâm nghi p. Tăng cố ồ ệ ường ph i h p t  ch c các h iố ợ ổ ứ ộ  

th o, h i ch  cây gi ng ch t lả ộ ợ ố ấ ượng cao và h i ch  gi ng m i và t  ch c thamộ ợ ố ớ ổ ứ   quan mô hình. Qu ng bá s n ph m trên các phả ả ẩ ương ti n thông tin đ i chúng.ệ ạ

6. V  c  ch  chính sách, c n đ i m i v  chính sách khoa h c công ngh :ề ơ ế ầ ổ ớ ề ọ ệ   khuy n khích các t  ch c, cá nhân, các thành ph n kinh t  tham gia đ u t  vàoế ổ ứ ầ ế ầ ư   phát tri n khoa h c công nghể ọ ệ