Yếu tố kì ảo trong bộ tiểu thuyết "CHẠNG VẠNG" của S. Meyer

Khi nhắc đến Chạng vạng, người ta không chỉ nhớ đó là một tiểu thuyết lãng mạn cùng với những pha hành động gay cấn đầy hấp dẫn, mà còn nhớ đến nó với yếu tố kì ảo rất đặc biệt, một trong những yếu tố chính tạo ra sự thành công cho tác phẩm. Yếu tố kì ảo có mặt từ rất sớm trong những sáng tác của nhân loại, nó tồn tại và phát triển cùng với con người. Và đến bây giờ, yếu tố kì ảo đã và đang thu hút được sự quan tâm của giới phê bình và nghiên cứu văn học. Không chỉ thế, yếu tố kì ảo như một sự quyến rũ kì lạ, nó thu hút không biết bao nhiêu ngòi bút sáng tác. Và chúng ta có thể khẳng định rằng, yếu tố kì ảo là sản phẩm được tinh chế từ tư duy phong phú của con người, đó là một vùng đất màu mỡ bất tận cho trí tưởng tượng và sự sáng tạo của con người. Đó là một vùng đất hứa không chỉ trong quá khứ, hiện tại mà còn cả tương lai. Nó dung chứa sự mới lạ và độc đáo, nó khơi nguồn cho sự sáng tác.

-o0o - Bình Dương, tháng 5 năm 2017

-o0o -

Bình Dương, tháng 5 năm 2017

Đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn đến toàn thể quý thầy cô trong khoa Ngữ Văn trường Đại học Thủ Dầu Một, đã không ngừng bồi dưỡng và cung cấp kiến thức cho tôi trong suốt thời gian qua Đồng thời, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến quý thầy cô trong hội đồng bảo vệ đề cương Nhờ sự góp ý tận tình của thầy cô, mà tôi nhận ra những khiếm khuyết và hạn chế của mình, để xây dựng đề cương hoàn chỉnh hơn

Kế tiếp, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc và chân thành đến Thạc sĩ Phạm Phương Mai, giảng viên bộ môn Văn học phương Tây của trường Cô đã luôn ủng hộ, động viên và theo sát tôi trong quá trình làm việc Những gợi ý của cô rất mới lạ và độc đáo, nó thật sự giúp ích cho tôi trong quá trình thực hiện khóa luận Cuối cùng, tôi xin cảm ơn gia đình đã không ngừng động viên, khuyến khích và giúp đỡ tôi trong suốt chặn đường học tập Đó chính là hậu phương tinh thần vững chắc, giúp tôi có thể theo đuổi ước mơ của mình đến tận bây giờ và hoàn thành được khóa luận

Tuy đã cố gắng hết sức để khóa luận được hoàn thành nhưng không thể nào tránh khỏi những sai sót nhất định Nên tôi rất mong nhận được sự góp ý từ phía thầy cô, để đề tài được hoàn chỉnh hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Bình Dương, tháng 05 năm 2017

Sinh viên

Hồ Thị Xuân Ngọc

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong khóa luận là trung thực và chưa được công bố trong các công trình khác

Sinh viên

Hồ Thị Xuân Ngọc

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu 2

3 Đối tượng nghiên cứu 5

4 Phạm vi nghiên cứu 5

5 Phương pháp nghiên cứu 5

6 Dự kiến đóng góp của khóa luận 5

7 Bố cục của khóa luận 6

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ YẾU TỐ KÌ ẢO 1.1 Yếu tố kì ảo 8

1.1.1 Khái niệm yếu tố kì ảo 8

1.1.2 Biểu hiện của yếu tố kì ảo trong văn học 12

1.2 S Meyer và bộ tiểu thuyết Chạng vạng 13

1.2.1 Tác giả S Meyer 13

1.2.2 Bộ tiểu thuyết Chạng vạng 14

1.2.2.1 Đề tài ma cà rồng 14

1.2.2.2 Tóm tắt bộ tiểu thuyết Chạng vạng 19

CHƯƠNG 2: YẾU TỐ KÌ ẢO NHÌN TỪ THẾ GIỚI NHÂN VẬT 2.1 Nhân vật ma cà rồng 26

2.1.1 Ngoại hình 26

2.1.2 Đặc điểm 29

2.1.3 Phân loại 34

2.2 Nhân vật người sói 37

2.2.1 Xuất thân 37

2.2.2 Ngoại hình 40

2.2.3 Đặc điểm 42

2.2.4 Mối quan hệ giữa người sói và ma cà rồng 44

2.3.1 Xuất thân 46

2.3.2 Đặc điểm 47

CHƯƠNG 3: YẾU TỐ KÌ ẢO NHÌN TỪ KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN 3.1 Không gian kì ảo 53

3.1.1 Không gian rừng thâm u 53

3.1.2 Không gian lâu đài huyền bí 57

3.1.3 Không gian giấc mộng huyễn tưởng 59

3.1.4 Không gian tiên tri 63

3.2 Thời gian kì ảo 65

3.2.1 Thời gian đêm huyễn hoặc 66

3.2.2 Thời gian vĩnh hằng bất biến 70

3.2.3 Thời gian mơ hồ vô định 73

KẾT LUẬN 76

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Bộ tiểu thuyết Chạng vạng đã thu hút được đông đảo sự chú ý của độc giả,

đặc biệt là thanh thiếu niên Vào năm 2008, đó là bộ tiểu thuyết bán chạy nhất ở Mỹ

và được dịch ra thành 37 thứ tiếng khác nhau Thời điểm đó, Chạng vạng là bộ tiểu

thuyết dẫn đầu về kỉ lục lượng sách bán chạy nhất ngay khi vừa xuất bản của Hachette Book Group USA, nên hàng loạt sách được xuất bản nhưng vẫn không đủ

để cung cấp cho bạn đọc Với sự xuất hiện của mình, sức ảnh hưởng của Chạng vạng đã dần vượt xa cả Chúa tể của những chiếc nhẫn và ngang hàng thậm chí vượt qua cả Harry Potter Phải thừa nhận rằng, Chạng vạng có một sức hút rất đặc biệt

Nó như khiến ta không thể rời mắt được trang sách, bởi chính sự li kì hấp dẫn rất riêng của mình Và hơn hết, đó chính là sức mạnh của tình yêu, nó làm ta tin rằng bất kì sự nỗ lực nào cũng sẽ được đền bù xứng đáng, và rằng vẫn có phép màu giữa

cuộc đời thường Chính vì sự thành công của mình, Chạng vạng đã khiến chúng tôi

tò mò và muốn khám phá xem yếu tố thật sự tạo nên tiếng vang của nó là gì

Khi nhắc đến Chạng vạng, người ta không chỉ nhớ đó là một tiểu thuyết

lãng mạn cùng với những pha hành động gay cấn đầy hấp dẫn, mà còn nhớ đến nó với yếu tố kì ảo rất đặc biệt, một trong những yếu tố chính tạo ra sự thành công cho tác phẩm Yếu tố kì ảo có mặt từ rất sớm trong những sáng tác của nhân loại, nó tồn tại và phát triển cùng với con người Và đến bây giờ, yếu tố kì ảo đã và đang thu hút được sự quan tâm của giới phê bình và nghiên cứu văn học Không chỉ thế, yếu tố kì

ảo như một sự quyến rũ kì lạ, nó thu hút không biết bao nhiêu ngòi bút sáng tác Và chúng ta có thể khẳng định rằng, yếu tố kì ảo là sản phẩm được tinh chế từ tư duy phong phú của con người, đó là một vùng đất màu mỡ bất tận cho trí tưởng tượng

và sự sáng tạo của con người Đó là một vùng đất hứa không chỉ trong quá khứ, hiện tại mà còn cả tương lai Nó dung chứa sự mới lạ và độc đáo, nó khơi nguồn cho sự sáng tác Chính lẽ đó, chúng tôi đã chọn làm về “kì ảo”

Cuối cùng, bắt nguồn từ yếu tố chủ quan, chúng tôi rất thích yếu tố kì ảo và

rất muốn được khám phá những bí ẩn của bộ tiểu thuyết Chạng vạng Với yếu tố kì

ảo, Chạng vạng đưa người ta vào một thế giới mà ranh giới giữa thật và ảo rất mong

manh, cho ta những trải nghiệm mới về thế giới Đặc biệt, nó cho ta thấy được sức mạnh của tình yêu và ý chí của con người

Từ những lý do trên, chúng tôi quyết định lựa chọn “Yếu tố kì ảo trong bộ tiểu thuyết Chạng vạng của S Meyer” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp

2 Lịch sử vấn đề nghiên cứu

Trong phần này, chúng tôi sẽ khảo sát một số công trình có liên quan đến đề

tài theo hai vấn đề chính: yếu tố kì ảo và bộ tiểu thuyết Chạng vạng của S Meyer

Yếu tố kì ảo đã và đang là xu hướng được giới phê bình văn học, giới nghiên cứu rất quan tâm “Năm 1963, tại Bruxells, hiệp hội các nhà nghiên cứu văn học kì ảo đã được thành lập với mục đích hợp tác nghiên cứu và công bố những phát hiện liên quan đến lĩnh vực kì ảo Đã có rất nhiều sách được dịch và phát hành

rộng rãi trên khắp thế giới, trong đó có cả Việt Nam Và quyển Dẫn luận về văn chương kì ảo của Tzevan Todorov do Lê Hồng Sâm và Đặng Anh Đào dịch, xuất

bản năm 2008 tại Nhà xuất bản Đại học Sư phạm”[8; tr.5], được xem là nổi bật hơn

cả cho những ai muốn khám phá và nghiên cứu về văn học kì ảo Ở đây, chúng tôi xin được nói thêm về người đầu tiên đề cập đến vấn đề kì ảo là một học giả người Anh tên là Joseph Addison (1672 – 1719) “Trong nghiên cứu của mình, ông đã đề cập đến “những khoái cảm của sự tưởng tượng”, bằng cách học theo những câu chuyện cổ có từ lâu đời và những khúc ballad có tính chất siêu nhiên cổ xưa Chính luận giải của Addison về sự tưởng tượng đã đặt nền móng cho những tiểu luận mĩ học thế kỉ 18 bàn về cái kì ảo như là một diễn ngôn về cái siêu phàm trong văn chương với những tác giả nổi tiếng như: Hurd, Aikin, Scott, cho đến những tiểu luận của các nhà nghiên cứu về sau, từ Mac Donald bàn về sự tưởng tượng kì ảo cho tới cái lạ lùng trong nghiên cứu của S Freud, hay “sự do dự” như là bản chất của cái kì ảo theo quan niệm của Todorov”[20] Vậy Addison là người khơi nguồn

cho văn học kì ảo, song Todorov là người kế tục và phát triển yếu tố này lên một tầm cao mới

Theo sau đó, là hàng loạt những bài lí luận về văn học kì ảo được ra đời :

Khái niệm về cái kì ảo và văn học kì ảo trong nghiên cứu văn học, tác giả

Lê Nguyên Long, năm 2006

Văn học kì ảo: Nhìn từ hệ hình thế giới quan, tác giả Lã Nguyên, năm 2007 Những đường bay của mê lộ (Về Văn học kì ảo), tác giả Ngô Tự Lập, năm

2009,Tạp chí sông Hương, số 128, tháng 10

Và khi những bài lí luận ra đời, nó sẽ tạo cơ sở lí luận vững chắc, làm xuất hiện những bài nghiên cứu, luận án, khóa luận hay luận văn:

Yếu tố thần kì trong truyền thuyết và truyện cổ tích người Việt ở Nam Trung

Bộ, luận án tiến sĩ, Nguyễn Định, năm 2007

Yếu tố kì ảo trong văn xuôi lãng mạn Việt Nam giai đoạn 1930 – 1940, luận

văn thạc sĩ, Trần Thanh Tùng, năm 2009

Yếu tố kì ảo trong văn xuôi trung đại (thế kỉ XV đến thế kỉ XIX), luận văn

thạc sĩ, Lê Thùy Dung, năm 2012

Yếu tố kì ảo trong tác phẩm Harry Potter, khóa luận tốt nghiệp, sinh viên

Nguyễn Phi Yến, năm 2015

Đến đây ta thấy rằng, yếu tố kì ảo đóng một vai trò khá quan trọng và chiếm được nhiều sự quan tâm, bằng chứng là có rất nhiều bài nghiên cứu và bài viết liên quan đến yếu tố kì ảo ra đời Không chỉ thế, với sự hấp dẫn vô tận của mình, yếu tố kì ảo đã thu hút không biết bao nhiêu ngòi bút và tạo nên những cơn sóng mãnh liệt trong dòng chảy văn học

Và Chạng vạng của Meyer, cũng là một tác phẩm được xây dựng dựa trên

yếu tố kì ảo Không phải chỉ đến khi S Meyer xuất hiện thì hình tượng ma cà rồng mới xuất hiện, mà trái lại, hình tượng này đã có từ rất lâu Nó đã xuất hiện trong rất

nhiều sáng tác, chẳng hạn như: Cô dâu vùng Corinth – The Bride Corinth được sáng

tác năm 1797 của đại thi hào JohannWolfgangvon Geothe Sau đó là truyện ngắn

viết về ma cà rồng -The Vampire của nhà văn John Willam Polidori được sáng tác

vào năm 1819 Hay cuốn tiểu thuyết về ma cà rồng mang tên Bá tước Dracula của

Bram Stoker, Mặc dù là một đề tài khá cũ nhưng với sự phá cách của mình, S Meyer đã tạo ra sự khác biệt thật sự Nếu những mẫu chuyện về nhân vật huyền thoại ma cà rồng trước đó chỉ là những bữa tiệc máu với sự rùng rợn đầy sợ hãi và kinh hoàng hay là những ẩn ức tình dục bị kiềm nén, thì đến S Meyer, bà đã tạo

ra một sự mới mẽ đầy thích thú Bà không xoay câu chuyện của mình quanh sự rùng rợn, mà bà chỉ mượn nó để làm bật lên sức mạnh của tình yêu và cất tiếng ca ngợi cho những phẩm chất cao đẹp vốn có của con người

Chính vì đó là mốc đánh dấu cho sự khác biệt, trong cách sáng tác về chủ

đề ma cà rồng, nên tác phẩm đã nhận được rất nhiều nhận xét:

“Yếu tố gây sốc và ly kỳ của cuốn tiểu thuyết tăng vụt cùng với sự cuồng nhiệt của một mối tình bí mật… Chạng vạng sẽ khiến người đọc chìm đắm vào nó theo nhận xét của School Library Journal”[11;tr bìa]

“Kirkus Reviews cũng nhận xét rằng: Trang sách được mở ra, sự hấp dẫn cũng bắt đầu! Câu chuyện về đôi tình nhân bất hạnh này có một sức hút thật lạ lùng”[12;tr bìa]

“Voya cũng khẳng định: Một sự cân bằng gần như tuyệt hảo giữa lãng mạn

và hành động”[14;tr bìa]

“New York Times đã đánh giá: Sôi sục cảm xúc với những đam mê đầy rủi

ro, những yếu tố siêu nhiên đã đem lại những hương vị rất nồng nàn.”[14;tr bìa]

Dù đã có rất nhiều lời nhận xét, đánh giá về tác phẩm nhưng đây chỉ là những ý kiến chủ quan, nó chưa thật sự là một công trình nghiên cứu khoa học

Ở Việt Nam, đã có một số đề tài nghiên cứu về bộ tiểu thuyết Chạng vạng

dưới góc độ văn học như:

Bi kịch tình yêu trong Chạng vạng của S Meyer, khóa luận tốt nghiệp, Trần

Diệu Hằng, năm 2010

Bút pháp kì ảo trong Trăng non của Stephenie Meyer, khóa luận tốt nghiệp,

Lê Quốc Hiếu, năm 2014

Nhưng vẫn còn rất nhiều vấn đề để chúng ta quan tâm và nghiên cứu ở bộ tiểu thuyết nổi tiếng này Nên với bài nghiên cứu này của mình, chúng tôi hy vọng

sẽ khai thác tác phẩm này ở nhiều tầng bậc ý nghĩa khác nhau, để có cái nhìn toàn vẹn hơn về tác phẩm

3 Đối tượng nghiên cứu

Với đề tài “Yếu tố kì ảo trong bộ tiểu thuyết Chạng vạng của S Meyer”, bài

viết sẽ tập trung khai thác làm rõ những khía cạnh đặc trưng của bút pháp kì ảo: nhân vật kì ảo, không gian kì ảo và thời gian kì ảo Từ đó khẳng định vai trò và ý

nghĩa của yếu tố kì ảo trong sự thành công của bộ tiểu thuyết Chạng vạng

Phân tích các hình tượng nghệ thuật trong bộ tiểu thuyết Chạng vạng để thấy

được sức hấp dẫn và sự lôi cuốn của chúng Đồng thời, tổng hợp những kiến thức từ

nhiều nguồn tài liệu khác nhau, để tạo ra chiều sâu và độ rộng cho việc nghiên cứu 5.2 Phương pháp thống kê

Với phương pháp này, chúng tôi sẽ thống kê những hình tượng nghệ thuật kì

ảo trong tiểu thuyết theo kết cấu nghiên cứu của khóa luận Nhân vật kì ảo: kiểu nhân vật ma cà rồng, kiểu nhân vật người sói và kiểu nhân vật lai; không gian kì ảo

và thời gian kì ảo

5.3 Phương pháp so sánh – đối chiếu

Phương pháp này sẽ làm tăng sức thuyết phục của vấn đề được nêu So sánh các hình tượng nghệ thuật của S Meyer với những hình tượng nghệ thuật đã có trước đó, để thấy được sức sáng tạo của nhà văn

6 Dự kiến đóng góp của khóa luận

Khóa luận sẽ là tài liệu tham khảo cho những ai có hứng thú với yếu tố kì ảo

và đam mê muốn khám phá bộ tiểu thuyết Chạng vạng

7 Bố cục của khóa luận

Ngoài các phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung khóa

2.2.1 Xuất thân 2.2.2 Ngoại hình 2.2.3 Đặc điểm 2.2.4 Mối quan hệ giữa người sói và ma cà rồng 2.3 Nhân vật lai

2.3.1 Xuất thân 2.3.2 Đặc điểm

CHƯƠNG 3: YẾU TỐ KÌ ẢO NHÌN TỪ KHÔNG GIAN VÀ THỜI GIAN

3.3 Không gian kì ảo

3.3.1 Không gian rừng thâm u 3.3.2 Không gian lâu đài huyền bí

3.3.3 Không gian giấc mộng huyễn tưởng 3.3.4 Không gian tiên tri

3.4 Thời gian kì ảo

3.4.1 Thời gian đêm huyễn hoặc 3.4.2 Thời gian vĩnh hằng bất biến 3.4.3 Thời gian mơ hồ vô định

Chương 1:

NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ YẾU TỐ KÌ ẢO

1.1 Yếu tố kì ảo

1.1.1 Khái niệm yếu tố kì ảo

Yếu tố kì ảo hay cái kì ảo, đây không phải là khái niệm lần đầu được nhắc đến trong văn học Mà nó đã xuất hiện từ rất sớm, bắt nguồn từ dòng văn học dân gian Folklore được tinh luyện từ ngàn đời với hành trình lịch sử của nhân loại Và hình thái sơ khai của nó là: thần thoại, truyền thuyết, cổ tích, thường nhân vật thuộc những thế lực siêu nhiên: thần linh, ma quỷ, Nên ta có thể kết luận rằng

“Kì ảo là kì lạ, tựa như không có thật mà chỉ có trong tưởng tượng”[15; tr.78]

Thạc sĩ Lê Nguyên Long đã đưa ra một nhận định về yếu tố kì ảo trong bài viết của mình như sau: “Về mặt từ nguyên học, chữ fantastic (tiếng Pháp: fantastique; tiếng Latin: phantasticus), xuất hiện trong tiếng Anh Trung cổ thế kỉ 14, vốn có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp chữ phantastikos, có nghĩa là “tạo ra những hình ảnh thuộc về tinh thần”, và chữ phantazein có nghĩa là “xuất hiện trong tâm trí”

Joseph Addison (1672 - 1791) trên tờ Spectactor năm 1712 đã cho đăng Những khoái cảm của sự tưởng tượng đề cập đến “lối viết theo kiểu truyện cổ tích thần

kì” Tuy không đề cập đến thuật ngữ fantastic, nhưng bài phê bình của Addison đã cho rằng sáng tác theo phương thức này đã “tạo ra một loại khoái cảm về nỗi sợ hãi trong tâm trí độc giả và làm thỏa mãn trí tưởng tượng của độc giả bởi cái lạ lùng và tính chất khác thường của những con người được miêu tả trong đó Vậy cái kì ảo không chỉ đơn thuần là cái siêu nhiên, cái không thể xảy ra; cái siêu nhiên, cái không thể xảy ra ấy muốn trở thành cái kì ảo thì phải có tác dụng tạo ra hiệu ứng hoang mang cho những người nào đối diện với nó”[10; tr.40]

Còn Lê Nguyên Cẩn trong cuốn chuyên luận Cái ảo trong tác phẩm của Balzac đã đưa ra kết luận “Cái kì ảo là một phạm trù tư duy nghệ thuật Nó được tạo

ra nhờ trí tưởng tượng và được biểu hiện bằng các yếu tố siêu nhiên khác lạ, phi thường, độc đáo Nó có mặt trong văn học dân gian, văn học viết qua các thời đại

Nó tồn tại trên trục thực - ảo, và tồn tại độc lập, không hòa tan vào các dạng thức khác của trí tưởng tượng”[3; tr.16]

Cả trong chuyên luận Những đường bay của mê lộ do nhà văn Ngô Tự Lập

viết đã cho rằng: “Kì ảo đó chính là mê lộ nghệ thuật và cũng như trong lĩnh vực khác, nó xuất hiện ở mọi nơi khi trật tự đã trở nên bó buộc vừa đáng ghét vừa đáng

sợ và tính hợp lí của trật tự ấy đã trở thành câu hỏi Tuy nhiên những thiết chế văn minh càng chặt chẽ, càng ráo riết thì sự xuất hiện của nó cũng kịch tính như những

gì chứng kiến ở Phương Tây”[23]

Và chính Maupassant đã khẳng định fantastique chính là “sự đột nhập dữ dội của cái huyền bí vào khuôn khổ đời thực”[8;tr.8] Còn Roger Caillois, một chuyên gia về văn học kì ảo cũng xác định “Mọi cái kì ảo đều là sự vi phạm trật tự quen thuộc, một sự đảo lộn của cái không thể tiếp nhận được trong lòng những quy tắc bất biến của đời thường”[8; tr.8]

Tóm lại, yếu tố kì ảo chính là cái lạ thường, nó vừa mang tính chân thật nhưng cũng vừa mang tính huyền ảo Đó là sự xâm nhập, tác động và chuyển hóa lẫn nhau giữa cái bình thường với cái phi thường Và đôi khi, cái phi thường lấn át đi cái bình thường, để từ đó nó phá tung cái trật tự bình thường vốn có, để mở đường cho

sự phát triển của cái phi thường, cái siêu nhiên Và đặc trưng tiêu biểu của yếu tố kì

ảo chính là sự tưởng tượng; còn cái lõi của nó chính là hướng đến sự sợ hãi, với mục đích phục vụ nhu cầu giải trí cho con người Chính điều này, đã giúp nhà văn

dễ dàng khám phá thế giới và tự do thể hiện tư tưởng thẩm mĩ của chính mình Và nhờ khả năng phản ánh không giới hạn của mình, yếu tố kì ảo đã hiển nhiên trở thành một phương tiện nghệ thuật được vận dụng rộng rãi và tạo ra sức lôi cuốn kì diệu Khi chúng ta đã lí giải được yếu tố kì ảo là gì? Và nắm được đặc trưng cơ bản của yếu tố kì ảo là gì ? Thì lại có một vấn đề mới đặt ra khiến chúng ta phải suy nghĩ, đó là yếu tố kì ảo – fantasy và yếu tố huyền thoại – myths giống và khác nhau như thế nào?

Cả kì ảo – fantasy và huyền thoại – myths đều giống nhau ở một điểm Đó là,

cả hai đều mang sắc màu tưởng tượng, hư cấu Nó là sản phẩm từ trí tưởng tượng

của con người Và nó được tạo ra nhằm đáp ứng một mục đích, một nhu cầu thẫm

phẩm Bá tước ma cà rồng Dracula Câu chuyện được tái hiện qua những trang nhật

kí của anh chàng Jonathan Harker – một cố vấn luật sư đến từ Anh quốc Từ đó, những điều quái dị của ngài Bá tước từng bước được hé lộ với những bữa tiệc máu kinh hoàng Cũng như thế, sự rùng rợn cùng với những bí ẩn của tòa lâu đài được bật mí, với những sinh vật kì lạ, những cái xác sống, Không chỉ là sự sợ hãi, câu chuyện còn đề cập đến cả ẩn ức tình dục libido, khi anh chàng Jonathan đang cố tìm cách thoát khỏi tòa lâu đài thì anh bị ba nữ ma cà rồng dụ dỗ Dường như những điều luật hà khắc thời bấy giờ, đã kìm hãm những nhu cầu tự nhiên của con người, nên họ bị rơi vào trạng thái ẩn ức cao độ và họ phải giải tỏa cảm xúc ấy bằng cách gởi nó vào những trang viết Nhưng vẫn còn e dè tiếng nói của dư luận, nên họ phải tạo ra những con quái vật để thể hiện những ẩn ức của mình Và khi câu chuyện kết thúc, cái đọng lại trong chúng ta là nỗi kinh hoàng tột độ với những chiếc răng nhọn hoắt đầy máu, những đôi mắt đỏ tươi đầy khao khát giết chóc, và cả những trải nghiệm cực kì mới lạ và thú vị nữa Đó chính là kì ảo, tạo ra sự rùng rợn đến kinh dị nhằm phục vụ mục đích giải trí

Còn huyền thoại thì khác, nó không tạo ra sự sợ hãi, vì người viết đặt một niềm tin tuyệt đối vào nó Huyền thoại không chỉ mang tính giễu nhại, mà hơn hết

nó còn hướng đến những ý nghĩa sâu xa Tiêu biểu cho huyền thoại là tác phẩm

Trăm năm cô đơn của G Marquez, đã từng đạt giải Nobel Chuyện kể về ngôi làng

Macondo với bao điều kì lạ, nơi đó chỉ có thế giới của thực tại nhưng lại mang tính siêu thực Cái huyền thoại và cái bình thường tự do tồn tại trong ngôi làng bé nhỏ đó: những người sống đang chuyện trò với những bóng ma, rồi những người ăn đất,

người có cái đuôi lợn quái lạ, người được thai nghén từ kén của một con bướm , nhưng không một ai sợ hãi, trái lại họ xem đó như một điều hiển nhiên Chẳng có thiên đàng mà cũng chẳng có địa ngục, dường như thời gian và không gian đã bị bôi xóa, nó không còn hiện hữu và chẳng còn giới hạn nào nữa Từ đó nó giúp chúng ta

có cái nhìn bao quát được toàn bộ biên niên sử của một vùng không gian rộng lớn châu Mỹ, nó gợi đến quá khứ vĩnh hằng của dân tộc bản nguyên Và hơn hết với cái kết của mình, tác phẩm đã mang lại một thông điệp đầy ý nghĩa Sau một trăm năm sống trong sự đơn độc tự khóa kín mình, cuối cùng ngôi làng Macondo bị một trận cuồng phong hất bay mãi mãi ra khỏi thế giới Để thấy rằng, nếu chúng ta chỉ mãi miết sống trong ốc đảo của chính mình, tự tách mình ra khỏi cộng động thì sớm muộn hủy diệt sẽ đến với chúng ta Vậy nên hãy cởi mở, hãy học cách hòa nhập với cộng đồng, bỏ qua những định kiến của xã hội cũng như thành kiến của cá nhân để sống đúng bản chất người hơn Một ngôi làng chỉ tồn tại duy nhất một thế giới, với những điều kì lạ nhưng đằng sau đó lại ngầm gửi gắm những ý nghĩa sâu sắc, đó chính là đặc trưng của cái huyền ảo

Và nét khác biệt cuối cùng là, cái kì ảo quy định sự vận hành, diễn biến của cốt truyện Hay nói cách khác, “kì ảo được viết theo lối bóc vỏ hành”[19], phần vỏ bên ngoài là cái hiện thực đang che khuất cái lõi bên trong là kì ảo, và người ta phải từng bước tháo bỏ lớp vỏ ngoài, thì mới thấy được cái kì ảo Còn huyền thoại thì không tham gia, cũng như không quy định diễn biến của cốt truyện Huyền thoại được viết theo “lối cắt cà rốt” [19], nghĩa là yếu tố huyền thoại xuất hiện ngay từ đầu câu chuyện và gần như là xuyên suốt, nó phân phối tương đối đều trong cả câu chuyện như những lát cắt của một củ cà rốt

Vậy khi so sánh yếu tố kì ảo – fantasy với yếu tố huyền thoại – myths, chúng

ta sẽ thấy rằng: Cái huyền thoại sẽ bao hàm cái kì ảo Và mục đích hướng đến của huyền thoại sẽ rộng hơn, nó dùng để lí giải cội nguồn của vũ trụ, của nhân loại và thể hiện những ý nghĩa sâu xa mà tác giả muốn gởi gắm Còn mục đích hướng đến của kì ảo lại hẹp hơn, nó chủ yếu là dùng để giải trí

1.1.2 Biểu hiện của yếu tố kì ảo trong văn học

Văn học kì ảo, đóng một vai trò rất quan trọng trong nền văn học của nhân loại Nó xuất hiện từ văn học nói đến văn học viết, từ thuở hồng hoang đến thời hiện đại Và ở mỗi thời kì, văn học kì ảo tồn tại ở một dạng thức khác nhau, để phù hợp với sự phát triển không ngừng của trí tuệ loài người

Vào thời cổ đại, con người còn non nớt về trí tuệ, thiếu thốn về phương tiện và

họ buộc phải phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, cho nên họ sợ hãi mọi thứ quanh mình Và hiển nhiên rằng, khi trí tuệ thua cuộc thì tâm linh sẽ thắng thế, họ mượn những lực lượng siêu nhiên để giải thích cho tất cả và họ tin tưởng tuyệt đối vào những điều đó Rồi thần thoại ra đời từ đây, với những ông thần Lửa, thần Sấm, thần Chớp, thần Gió, thần Trụ Trời, Đây chính là nguồn gốc sâu xa nhất của văn học kì ảo

Theo thời gian, công xã thị tộc bị thay thế bởi chế độ phong kiến Trong chế

độ này, con người bị áp bức bóc lột đến cùng cực, mâu thuẫn giữa giàu và nghèo đã phân chia xã hội thành nhiều giai cấp khác nhau Sống trong một xã hội, mà con người bị đày ải với những luật lệ hà khắc đầy những bất công, thì họ đã gởi gắm ước mơ của mình vào những câu chuyện Đến đây thì cổ tích xuất hiện, với những

bà tiên, ông bụt luôn xuất hiện để cứu giúp những người lương thiện như cô Tấm ngoan hiền (Tấm Cám), chàng hoàng tử Sọ Dừa (Sọ Dừa),

Sau đó, văn học viết thời kì trung đại xuất hiện Những câu chuyện truyền

miệng trong dân gian được chọn lọc lại, để đưa vào trang viết như tác phẩm Nghìn

lẻ một đêm, tập hợp những câu chuyện cổ ở Ả Rập, tác phẩm được dịch ra nhiều thứ

tiếng và trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho văn học kì ảo ở Phương Tây Bên cạnh đó, cũng có những tác giả mượn chất liệu từ thần thoại và dân gian để sáng

tác, như Thần khúc của Dante, hay những vở kịch của Shakespeare (Giấc mộng đêm

hè, Hamlet, ), Và kì ảo thời trung đại khác hẳn với những thời kì trước, hầu hết

tác giả mượn yếu tố kì ảo để gửi gắm đến người đọc những bài học, những triết lí đạo lí tốt đẹp

Và đến giai đoạn văn học hiện đại, với sự phát triển của trí tuệ, tư duy lí trí đã thắng thế trước tư duy huyễn hoặc Mặc dù con người đã thôi tin vào thần thoại, cổ tích nhưng văn học kì ảo vẫn tồn tại, như là biểu tượng cho khả năng sáng tạo vô biên của con người J.R.R Tolkien đã gọi dậy những nhân vật đầy quyền năng

trong thần thoại Bắc Âu qua tác phẩm Chúa tể của những chiếc nhẫn – Lord of the Rings Trong thời đại số với sự lên ngôi của trí tuệ và sự phát triển vượt bậc của

công nghệ, thì việc làm hồi sinh những vị thần là một điều rất thú vị Như một góc nhỏ, để người ta được sống với những tưởng tượng của mình, thay cho việc sống một cách lí trí hóa khô cứng như thường nhật, chính điều đó đã khiến văn học kì ảo trở nên thật sinh động Và tiếp bước cho xu hướng đó, đã có hàng loạt tác phẩm tên tuổi ra đời, một thế giới phù thủy sinh động với những phép màu dưới ngòi bút của

J.K Rowling trong Harry Potter Hay một thế thế với những ma cà rồng và người sói giữa đời thường như trong Chạng vạng – Twilight của S Meyer, Và nếu buổi

hồng hoang, những câu chuyện về thần thánh là niềm tin, là tư duy đặc trưng của con người thuở ấy Thì bây giờ, sự có mặt của chúng như một hình thức để giải trí, khi

mà những bước tiến của trí tuệ đã chia rõ ranh giới giữa huyễn tưởng và thực tại

Vậy ở mỗi giai đoạn khác nhau, yếu tố kì ảo được sử dụng với những quan điểm và mục đích khác nhau, để phù hợp với từng chặn đường phát triển của lịch sử nhân loại Không chỉ chăm chăm hướng vào nội dung như thời cổ đại, mà dần về sau, yếu tố kì ảo còn chú trọng đến cả hình thức và ngày càng có sự cân bằng hơn

về cả nội dung lẫn hình thức Song quá trình này không phải nhanh chóng được hoàn thiện, mà nó cần phải thực hiện từng bước và trong một thời gian dài

1.2 S Meyer và bộ tiểu thuyết Chạng Vạng

1.2.1 Tác giả S Meyer

Stephenie Meyer (nhũ danh Morgan, sinh ngày 24 tháng 12 năm 1973) là nhà

văn Mỹ, nổi tiếng với bộ tiểu thuyết ăn khách dành cho giới trẻ Chạng vạng, đó là

một câu chuyện xoay quanh tình yêu mãnh liệt giữa một con người bình thường – Bella Swan, với một anh chàng ma cà rồng – Edward Cullen, đầy hấp dẫn với vẻ đẹp bên ngoài cũng như một tâm hồn thánh thiện cao khiết bên trong

Chạng vạng được dịch ra hơn 37 thứ tiếng và tiêu thụ hơn 40 triệu bản trên toàn thế giới Và phim dựa theo Chạng vạng được phát hành tại Mỹ vào ngày 21

tháng 11 năm 2008 Với sự tham gia của 3 diễn viên chính: Kristen Stewart; Robert Pattinson và Taylor Lautner Và với sự chuyển thể từ tiểu thuyết sang phim ảnh, bộ

tiểu thuyết Chạng vạng đã đạt được những thành công trên cả sự mong đợi Vào

năm 2008, S Meyer là tác giả có tác phẩm bán chạy nhất năm Có thể gọi đó là năm

của Meyer, năm cho sự lên ngôi của Chạng vạng

Ngoài ra, S Meyer còn là tác giả của cuốn tiểu thuyết The Host, một tác phẩm

chiếm vị trí số một trong Bảng xếp hạng New York Times và đã giữ vững vị trí dẫn

đầu trong 26 tuần Và Meyer dự định sẽ viết tiếp bộ truyện The Host với những tập tiếp theo như: The Sould và The Seeker

Quay lại với người phụ nữ đầy tài năng – Stephenie Meyer, bà sinh tại Hartford, Connecticect, là con gái của Stephen và Candy Morgan Bà lớn lên ở Phoenix, Aizonna cùng 5 anh chị em của mình: Seth, Emily, Jacob, Paul và Heidi Meyer theo học tại Chaparral High school, Scottsdle, Arizona và đại học Brigham Young ở Provo, Utah, nơi bà nhận bằng cử nhân văn học Anh năm 1995 Meyer là một thành viên của The Church of Jenus Christian of Latter day Saints Bà gặp ông Christian với biệt danh là “pancho”, ở Arizona và họ cưới nhau vào năm 1994, sau

có được 3 con: Gabe, Seth, Eli

Và Meyer luôn ngưỡng mộ khả năng tạo nên những tình huống tưởng tượng,

và từ đó thêm vào những nhân vật hoàn toàn có tính người để tình huống trở nên

đáng tin, của một vài tác giả Vì thế khi viết Chạng vạng, Meyer luôn mong sẽ

mang đến cho bạn đọc những trải nghiệm như thế

Và nguồn gốc ra đời của ma cà rồng vẫn luôn là một ẩn số, tất cả mọi thứ liên quan đến nhân vật huyền thoại này, vẫn còn nằm trong điểm mù Qua những câu chuyện cổ, người ta biết rằng chỉ có ma cà rồng, mới có thể tạo ra một ma cà rồng mới Vậy lịch sử của ma cà rồng, phải được bắt đầu bởi một ma cà rồng gốc đời F1, nhưng ma cà rồng gốc ấy được tạo ra như thế nào, thì phải đợi đến khi kinh tiên tri Delphi ra đời mới lí giải được

Vậy kinh Delphi là gì? Trước hết, Delphi là một vùng đất thiêng ở Hy Lạp, đó

là nơi mà nữ tiên tri Pythia tiếp nhận những lời sấm truyền của thần Apollo để truyền đạt lại cho con người Kinh tiên tri Delphi thật ra là tập hợp những lời sấm truyền của thần Apollo, trong đó có một phần nhắc đến nguồn gốc của ma cà rồng

Từ đó chúng ta biết rằng, ma cà rồng đầu tiên không phải sinh ra đã là một ma cà rồng, mà đó là một nhà phiêu lưu người Ý tên Ambrogio Số phận đã đưa ông ta đến xứ Delphi, để từ đó cuộc đời ông chuyển sang một hướng khác Đầu tiên, chính thần mặt trời Apollo đã nguyền rủa Ambrogio rằng, da của ông sẽ bốc cháy nếu tiếp xúc với mặt trời, nên từ đó nảy sinh ra những câu chuyện rằng ma cà rồng sẽ ngủ trong quan tài, và đến đêm họ mới ra ngoài để đi săn Kế đến, trong một lần đánh cược, ông đã thua thần Hades nên phải thế linh hồn của mình cho vị chúa tể của địa ngục Về sau, những ma cà rồng thế hệ tiếp theo, đều bị Hades giam cầm linh hồn dưới địa ngục Và vị chúa tể âm ti này đã tuyên bố rằng, ma cà rồng sẽ lấy lại được linh hồn của mình, nếu họ xuống địa ngục, nhưng khi có được linh hồn, cũng là lúc

họ mãi mãi bị cầm tù nơi đó Cuối cùng, Ambrogio bị dính lời nguyền của nữ thần săn bắt Artemis - người chị gái của Apollo, đã tuyên bố rằng da của ông cũng sẽ bị bỏng nếu chạm phải bạc Nhưng ít lâu sau, vị nữ thần này thương cho Ambrogio, nên người đã tặng cho ông ta sự bất tử để sống mãi trong hình hài hiện có của mình,

và ban cho ông ta cả sức mạnh lẫn tốc độ để trở thành kẻ săn mồi giỏi nhất trong tam giới, chỉ sau Artemis Từ đây mà đặc điểm của ma cà rồng hình thành như: sợ ánh sáng, không thấy bóng của mình ở trong gương,

Và khởi nguồn lịch sử ma cà rồng, đã theo chân Ambrogio về Ý đến thành Florence, nơi Ambrogio đã tạo nên một đội quân Vampire đầu tiên Và kể từ đây,

những câu chuyện về ma cà rồng được ra đời Tác phẩm Bá tước ma cà rồng Dracula của nhà văn Bram Stoker, được sáng tác năm 1897 Bram Stoker đã dựa

vào một nhân vật có thật trong lịch sử, là Hoàng thân xứ Wallachia sống vào khoảng thế kỷ 15 – Vlad III Dracula hay còn gọi là Vlad III Tapes Hắn nổi tiếng với cách sống rất quái dị, với tính cách rất tàn bạo Và một trong số những hình phạt yêu thích của hắn là dùng cọc nhọn để xuyên vào tim những người phạm tội; hắn thích cảm giác được tra tấn và được nhìn người khác phải quằn quại đau đớn đến chết Chính sở thích man rợ đó, mà Vlad III Dracula có biệt danh là “kẻ xiên người” Dracula đích thị là ác quỷ, là hiện thân của cái ác Và người thiên cổ đã đồng quy Dracula chính là hóa thân của một loài sinh vật sấu xa, chuyên đi hút máu

là ma cà rồng Nên khi nói đến ma cà rồng thì không ai là không nhớ đến Dracula

Và Bram Stoker đã mượn hình mẫu đó, để xây dựng nên nhân vật chính cùng tên trong tác phẩm của mình Theo sự mô tả của B Stoker, thì Bá tước Dracula là kẻ có hình thù rất gớm ghiếc, với những chiếc răng nanh nhọn hoắt ươn ướt máu, với đôi mắt đỏ màu máu và đôi tay gân guốc với bộ móng dài ngoằng rất đáng sợ Qua những trang nhật kí và thư từ của anh chàng Jonathan Harker, Dracula hiện lên như một cơn ác mộng của loài người Hắn là là một cỗ máy sát nhân, vô hồn và rất tàn bạo Trong một lần dung túng cho cơn khát của mình, Dracula đã giết sạch cả đoàn thủy thủ trên một chiếc tàu của Nga, hắn thậm chí còn xé cả xác của họ để ăn sống

Với những bữa tiệc máu kinh hoàng của mình, Bá tước ma cà rồng Dracula đã trở

thành một tác phẩm kinh dị kinh điển nói về ma cà rồng Đây là một tác phẩm đánh dấu cho sự xâm lấn, sự thâm nhập mạnh mẽ của ma cà rồng vào thế giới văn học

Và theo sau đó là sự bùng nổ của hiện tượng ma cà rồng với hàng loạt những tác

phẩm “Những chuyến phiêu lưu của một Ma cà rồng trẻ tuổi - Young Vampire Adventures của tác giả Star Donovan kể cho khán giả biết về trải nghiệm của một

chàng trai khi bắt đầu bị biến thành ma cà rồng và phải học cách sống thích ứng với

những người bình thường Ba mươi ngày của đêm - 30 Days of Night của Steve

Niles kể về Ma cà rồng chúa Vicente nhân thời gian mặt trời bị che lấp ở Bắc cực

30 ngày đã tìm đến nơi đây để thỏa mãn việc uống máu người mà không phải trốn

tránh ánh nắng mặt trời Chàng trai Sheriff Eben Oleson trước tình cảnh đó đã chấp nhận biến mình thành ma cà rồng nhằm có sức mạnh để đối đầu với Vincent… Ma

cà rồng xuất hiện khắp nơi trong lĩnh vực văn học, tạo nên những câu truyện ly kỳ rùng rợn nhưng cũng vô cùng lãng mạn khiến người đọc say mê.”[23]

Tại sao ma cà rồng lại trở thành đề tài yêu thích của người phương Tây? Nếu người phương Đông sống hướng nội, tâm linh và họ luôn tin vào sự tồn tại của tiên

- phật, của yêu tinh - ma quỷ Thì người phương Tây lại sống hướng ngoại, thiết thực, nên họ cụ thể hóa tội ác thành những nhân vật như ma cà rồng hay ma sói, Ngoài ra, chúng ta cần chú ý đến một cuộc chiến kinh hoàng đã đi vào lịch sử phương Tây - Thập tự chinh Đó là một loạt các cuộc chiến tranh đẫm máu của tôn giáo, chủ yếu là sự thảm sát lẫn nhau giữa Kitô giáo với Hồi giáo Và người ta quan niệm rằng, những kẻ thực thi tội ác chính là hiện thân của ma cà rồng Bên cạnh đó,

ma cà rồng là một nhân vật rất huyền bí, nên nó kích thích sự tò mò muốn khám phá của con người Từ những lí do đó, ma cà rồng đã trở thành một hiện tượng trong nền văn học phương Tây

S Meyer dựa trên đề tài ma cà rồng đã có từ trước, để sáng tác nên Chạng vạng Tuy nhiên, bà đã tự tạo cho mình một lối đi mới – thay vì sợ hãi khi nhắc đến

ma cà rồng, thì người ta lại khao khát Bộ tiểu thuyết Chạng vạng gồm 4 quyển: Chạng vạng, Trăng non, Nhật thực và Hừng đông Đó là câu chuyện kể về cô gái

trẻ Bella Swan 17 tuổi, chuyển từ Phoenix đến Forks, ở đây cô đã gặp và phải lòng Edward Cullen - chàng trai ma cà rồng Từ đây cuộc đời cô ngã sang một rẽ đường mới, luôn phải đối mặt với những hiểm nguy bất trắc, nhưng cô sẵn sàng đánh đổi vận mệnh của mình, để có được những khoảnh khắc bên cạnh người mình yêu Với tình yêu và sự dũng cảm, cô gái trẻ đã khám phá ra những bí mật cổ đại về ma cà rồng, về người sói và cô sẵn sàng từ bỏ kiếp người, để được bên cạnh người mình yêu mãi mãi Bốn tập của tiểu thuyết là hành trình tìm kiếm, đấu tranh cho tình yêu

và những ý nghĩa nhân văn cao đẹp Với sự vĩ đại của mình, tình yêu giữa người và

ma cà rồng đã trở thành hội chứng văn hóa trên toàn cầu

Chạng vạng thuộc thể loại tưởng tượng và lãng mạn, chủ yếu dành cho giới

trẻ Tác phẩm đề cao tình yêu, sự bao dung và đức hy sinh Không chỉ thế, tác phẩm còn níu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống đang mất dần như: chất người, sự hướng thiện, khả năng kiềm chế cảm xúc, đặc biệt là kiềm chế dục vọng Trong một

xã hội xô bồ như ngày nay, khi mà người ta sống tùy theo cảm xúc và buông thả theo dục vọng, thì tác phẩm như một lời nhắc nhở kéo ta về lại với những nét đẹp truyến thống vốn có của con người

Bộ truyện được kể ở ngôi thứ nhất, theo điểm nhìn của Bella Nhưng trong

Nhật thực, Hừng đông có một phần là được kể theo ngôi của Jacob Black, và trong Mặt trời đêm kể theo Chạng vạng bằng ngôi kể của Edward, song tác phẩm Mặt trời đêm vẫn còn chưa hoàn thành và chưa xuất bản Khi Meyer để cho nhân vật tự

nói về chính cuộc đời của mình, vô hình chung bà đã tạo được tính chân thật và tính biểu cảm sâu sắc

Và ý tưởng, để S Meyer viết nên bộ tiểu thuyết Chạng vạng là bắt nguồn từ

một giấc mơ vào đêm ngày 2 tháng 6 năm 2003 Giấc mơ về một thiếu nữ và một

ma cà rồng vừa yêu nàng lại vừa khao khát máu của nàng Điều đó đã giúp cho Meyer hoàn thành nên bộ tiểu thuyết đồ sộ của mình

Và khi nói đến sự thành công của Chạng vạng, thì đó cũng chính là sự thành

công của yếu tố kì ảo Dưới ngòi bút kì ảo điêu luyện của mình, S Meyer đã tạo ra một thế giới rất mới lạ, nơi đó thật ảo - ảo thật như được lồng ghép vào nhau (cả con người, cả ma cà rồng và cả người sói cùng tồn tại với nhau; với những sự bất tử, với những mối duyên ngầm kì lạ, ) tạo ra một không gian vừa hiện thực vừa mộng

ảo nhuốm màu cổ tích, để từ đó nói lên được những quan điểm mới mẽ của nhà văn

về thế giới

Tóm lại, bộ tiểu thuyết Chạng vạng của S Meyer tuy có nhiều yếu tố kinh dị,

hồi hộp nhưng suy cho cùng thì vẫn hướng về tình cảm lãng mạn Bởi bà luôn cho rằng đó là cảm xúc mãnh liệt nhất của con người, và còn bởi còn người sinh ra là để yêu thương chứ không phải để giết chóc hay thù hận

1.2.2.2 Tóm tắt bộ tiểu thuyết Chạng vạng

Quyển 1: Chạng vạng

Chạng vạng được lấy cảm hứng từ một tác phẩm kinh điển, đó là Kiêu hãnh

và định kiến của Jane Austen Ngay ở trang bìa, Meyer đã chọn một quả táo đỏ

mộng được giữ chặt trong đôi tay, làm hình ảnh đại diện cho quyển tiểu thuyết

Chạng vạng Đó không phải là ngẫu hứng, mà là sự lựa chọn có ẩn ý Quả táo đầy

dẫn dụ ấy, chính là trái cấm và con người không được phép ăn nó, bởi “những cây hiểu thiện biết ác thì chớ ăn, vì bất cứ ngày nào ngươi ăn vào, ngươi sẽ phải chết -

đoạn trích Sách Sáng thế 2:17 trích trong lời mở đầu của cuốn Chạng vạng”[11;

tr.7] Và khi họ đang giữ trong tay trái cấm, hay chính tình yêu bị cấm của mình - tình yêu giữa một con người và một ma cà rồng, thì họ phải đối điện với những lựa chọn, hoặc nếm trái cấm để được yêu rồi đi vào cõi chết, hoặc từ bỏ mãi mãi tình yêu của mình để được sống nhưng đau khổ

Không chỉ lôi cuốn về ý nghĩa hình ảnh, mà ngay tên tác phẩm cũng tạo ra rất

nhiều ý nghĩa – Chạng vạng Đó là thời điểm giao thoa giữa ngày và đêm, là lúc

bóng tối và ánh sáng đang chen chút nhập nhằn vào nhau, cũng như sự lưỡng lự của mọi quyết định, hay chính xác hơn, thời điểm đó cũng nói lên tình yêu của họ đang chuẩn bị rơi vào những bế tắc

Câu chuyện bắt đầu khi Bella – cô thiếu nữ 17 tuổi, chuyển từ Phoenix đến Forks Ở đây, cô đã gặp và phải lòng anh chàng ma cà rồng Edward Từ đó, cô biết nhiều hơn về nhà Cullen, đó là một gia đình luôn khao khát được sống như con người Họ không hút máu người mà chỉ săn động vật để sống, bởi họ luôn tin có cả thiên đàng lẫn địa ngục, đang chờ mình khi họ biến mất trên cõi đời này Rồi trong một lần chơi bóng chày ở bãi đất trống, vô tình gia đình Cullen gặp một nhóm ma

cà rồng khác, nhóm này không giống gia đình của Edward, họ săn người Khi James nhận ra mùi máu thơm nồng và rất đặc biệt của Bella, hắn đã rất khát Nhưng khi nhận ra tình yêu của Edward dành cho cô cũng như cách bảo vệ rất đặc biệt của anh

ấy, đã khiến James muốn chơi trò đi săn Đọc được những ý nghĩ tàn bạo đó của James, Edward đã thu xếp cho cô tạm lánh đến Phoenix, nhưng đến đây Bella đã

suýt chết dưới tay James bởi những cú tra tấn và bị hắn cắn Dựa vào những khả năng đặc biệt của gia đình và của mình, anh đã cứu sống cô và tiêu diệt được James Nhờ biến cố này, Edward đã vượt qua được những giới hạn của mình, anh đã thôi khao khát máu của Bella khi anh hút độc ngược ra, để giải thoát cho cô khỏi kiếp sống ma cà rồng Cuối cùng, tất cả mọi người cùng về lại Forks, trong dịp lễ cuối năm, Bella đã bày tỏ muốn được trở thành bất tử như Edward, để được ở bên anh nhưng anh đã từ chối, vì anh không muốn đánh cắp linh hồn của cô

Quyển 2: Trăng non

Tương tự như Chạng vạng, cảm hứng của Trăng non cũng bắt nguồn từ một tác phẩm kinh điển, đó là Romeo and Juliet của Shakespeare Ở quyển thứ 2, Meyer

đã chọn đóa hoa tulip màu đỏ xen trắng để làm hình ảnh tượng trưng, đó là đóa hoa đại diện cho một tình yêu thuần khiết nhưng vô cùng mãnh liệt, song một tình yêu đích thực thì luôn có sự hy sinh Một hình ảnh đơn giản, nhưng nó tượng trưng cho tình yêu của Bella và Edward, cũng như mang tính chất dự báo trước bước tiến trong cuộc tình của họ

Bên cạnh đó, tên tác phẩm cũng rất giàu giá trị - Trăng non, đó có thể là gì?

Trong chu kì của mặt trăng, thì thời điểm “trăng non” là tối nhất, nó tượng trưng cho cuộc đời đau khổ tăm tối nhất của Bella khi mất Edward Ngoài ra sự xuất hiện của mặt trăng, cũng kéo theo sự xuất hiện của những nhân vật huyền thoại khác, và người sói đã xuất hiện trong cuộc đời của Bella

Alice là một thành viên trong gia đình Cullen, cô có khả năng đoán trước được tương lai, và cô nhìn thấy trong một thời gian không xa, Bella sẽ trở thành một thành viên mới trong gia đình mình Nên cô luôn cố gắng, để Bella không bỏ lỡ nột giây phút nào của con người cả Cô đã tổ chức một buổi tiệc mừng sinh nhật 18 tuổi của Bella tại nhà mình, và thật không may, trong lúc mở một gói quà Bella bị đứt tay, làm cho Jasper không kiềm chế được cơn khát của mình và Edward phải ném cậu ta ra xa khỏi Bella Sau chuyện đó, Edward cảm thấy thế giới ma cà rồng luôn đem lại những nguy hiểm cho Bella Mặc dù anh rất yêu cô nhưng để bảo vệ sự an toàn của cô, anh đã chấp nhận ra đi Rời xa nhau, là khoảng thời gian đau đớn nhất

của họ Trong lúc này, người sói đã nhẹ nhàng bước vào cuộc đời cô, họ đã cứu cô khỏi cơn khát của một ma cà rồng trước kia là thuộc hạ của James, và Jacob là nguồn an ủi duy nhất của cô Nhưng khi không có cậu ở bên, thì như rằng vết thương của Bella lại rỉ máu, cô nhớ Edward, cô luôn lao vào những trò mạo hiểm để

có được ảo giác nhìn thấy anh Và trong một khoảnh khắc nào đó, ước muốn được nhìn thấy Edward mãnh liệt, đã thôi thúc cô thử tìm đến trò nhảy ra khỏi vách núi của những chàng trai La Push, để có được ảo giác Còn Edward thì nghĩ Bella đã chết, nên anh đã đến Ý để xin Volturi được chết, nhưng họ không chấp nhận Và Edward quyết định thực hiện một kế hoạch rồ dại, anh sẽ bước ra ngoài vào 12 giờ trưa, để mọi người nhìn thấy làn da lấp lánh của anh, và anh sẽ được toại nguyện, được chết cùng người con gái anh yêu thương Nhưng Alice đã nhìn thấy hết những điều đó, nên cô và Bella đã đánh cược với vận mệnh của mình, bằng một cuộc hành trình dài để giải cứu cho Edward Và thật may mắn, khi Bella đã ngăn được hành động rồ dại của anh trước khi quá muộn Trước khi rời khỏi Ý, gia đình Volturi đã yêu cầu Edward hoặc là giết hoặc là biến đổi cô, vì Bella đã biết quá nhiều về thế giới của những kẻ bất tử Cuối cùng họ trở lại Forks, Bella đã tha thứ cho Edward

và anh thì sẽ không bao giờ muốn rời xa cô nữa Và để bảo vệ gia đình tương lai của mình, để được ở bên Edward mãi mãi, cô đã tiến hành một cuộc biểu quyết và hầu hết mọi người đều chấp nhận cô sẽ được biến đổi mặc cho sự không đồng ý của Edward

Quyển 3: Nhật thực

S Meyer đã lấy cảm hứng từ tác phẩm kinh điển Đồi gió hú của Emily Bronte,

để sáng tác nên Nhật thực Và “nhật thực” là hiện tượng mà, mặt trời bị nuốt chửng

bởi mặt trăng, đó là khoảnh khắc cả thế giới như chìm vào bóng tối Theo quan niệm của người cổ đại, thì đó là sự lên ngôi của thế lực siêu nhiên hắc ám Nếu Jacob là mặt trời ấm áp bất bại thì Edward là mặt trăng lạnh lẽo vĩnh cửu Mặt trời luôn rực rỡ, nhưng vẫn phải đầu hàng trước mặt trăng, trong thời khắc “nhật thực” Một sự đoán định đầy ẩn ý, rằng cán cân chiến thắng đang nghiêng về Edward, và rằng Bella đã có sự chọn lựa cho riêng mình

Và sự chọn lựa ấy, chính là dải ruy băng đỏ được in trên bìa sách Lựa chọn Edward hay Jacob, tình yêu hay tình bạn, cuộc sống bất tử hay bất khả tử, và dù

có lựa chọn gì, thì cũng phải đoạn tuyệt với cái còn lại, như dải ruy băng đỏ bị xé rách Nhưng điều đặc biệt là, phần bị xé không rời hẳn ra mà vẫn còn dính lại bởi những sợi chỉ rất mỏng manh nhưng cũng rất bền chắc Điều đó có một ý nghĩa rất đặc biệt, rằng bằng một tình cảm không tên nào đó, Bella đã níu giữ được tình bạn với Jacob, đã nối kết được với cuộc sống con người của mình Và đó là những điều đáng quý, mà Bella đã mang vào cuộc sống mới Những điều mà có thể với bất kì

ma cà rồng trẻ tuổi mới sinh nào cũng có thể đánh mất, nhưng với Bella thì không Sau khi bạn tình của Victoria là James, bị Edward giết chết thì cô ta đã nung nấu ý định trả thù, bằng cách sẽ giết chết Bella, để Edward cũng phải đau đớn như

cô ta đã chịu Vậy là, Victoria đã âm thầm tạo nên một đội quân ma cà rồng non trẻ

ở Seattle Và sau một chuỗi sự việc điễn ra, cùng với việc mùi hương của Bella bị đánh cắp trong chính phòng ngủ của mình, đã giúp cô và gia đình Cullen đoán ra kẻ đứng sau tất cả, chính là Victoria Không chỉ đối diện với móng vuốt tử thần của Victoria, mà họ phải đối diện với cả một binh đoàn ma cà rồng mới toanh có trên 19 tên và cả áp lực từ phía gia đình Volturi, nên gia đình Cullen đã hợp tác với nhóm người sói ở La Push Khi mọi người đang chuẩn bị cho trận đánh, thì Edward đưa Bella đi ẩn náo bằng cách cắm trại ở trên núi, cùng đi với họ là Jacob và anh bạn nhỏ Seth- một thành viên mới của đội sói Ngay khi cuộc chiến vừa diễn ra, Jacob

đã kiên quyết tham chiến, và mọi chuyện cứ nghĩ sẽ kết thúc trên bãi đất trống như Jasper đã dự định Nhưng thật không may,Victoria là một ả rất mưu mô và ả có một biệt tài đó là đào tẩu Khi không thấy Edward trên bãi đất trống, ả ta biết mình đã bị cho vào tròng, ngay lập tức ả lần theo mùi hương của Edward, vì ả ta biết ở đó sẽ có Bella Và ở nơi cắm trại của Bella lúc này, cũng diễn ra một trận chiến không kém phần ác liệt hơn, so với cuộc chiến ở bãi đất trống Edward đang chiến đấu với Victoria và Seth thì chiến đấu với gã ma cà rồng còn lại Và cuộc chiến kết thúc với cái chết của Victoria, mọi thứ lại trở về bình thường Lúc này đây, Bella nhận ra một điều rằng cô cũng yêu Jacob, nhưng tình yêu cô dành cho Edward thì mạnh mẽ

hơn nhiều Nên cô đã chọn Edward, khi thiệp cưới gởi đến cho Jacob, thì chàng thanh niên này đã chạy đi trong lốp sói để tránh né nỗi đau trong lòng, cũng như tránh né sự giận dữ vì Bella đã quyết định sẽ trở thành ma cà rồng

Quyển 4: Hừng đông

Hừng đông được lấy cảm hứng từ Giấc mộng đêm hè của W Shakespeare Đây là cuốn tiểu thuyết cuối cùng trong bộ tiểu thuyết Chạng vạng, và cũng là tác phẩm để lại những dấu ấn khó phai cho bạn đọc Hừng đông là thời điểm bắt đầu

cho một ngày mới, hay đó cũng chính là sự khởi đầu cho cuộc sống mới của Bella – cuộc sống của những người bất tử Ngoài ra, đó là thời điểm mà bóng tối phải nhường chỗ cho ánh sáng, cũng giống như sau tất cả những trái đắng những khổ đau

mà Edward và Bella nếm trải, thì cuối cùng họ cũng chạm đến được bến bờ hạnh phúc

Và Meyer đã chọn một bàn cờ vua, với một con chốt và một con hậu làm hình

ảnh đại diện cho cuốn tiểu thuyết Hừng đông, đó là một ẩn ý rất sâu sắc, là một

bước tiến mạnh mẽ Bella khi gia nhập vào cuộc sống ma cà rồng, cô chỉ là một con chốt bình thường, một ma cà rồng non trẻ về mọi thứ Nhưng khi khả năng của cô được khơi dậy, với năng lực tấm chắn của mình cô đã bảo vệ được mọi người và trở thành trung tâm, hay trở thành con hậu Có một điều rất đặc biệt, những quyển tiểu

thuyết trong bộ Chạng vạng của Meyer lần lượt xuất hiện với những cái tên như: Chạng vạng rồi Trăng non rồi Nhật thực và cuối cùng là Hừng đông Đó như là một

cuộc hành trình đấu tranh cho tình yêu, ban đầu rơi vào sự cấm kị, rồi từ đó nó rơi vào những bế tắc tưởng chừng như không lối thoát Nhưng bằng tình yêu mãnh liệt,

họ đã tìm được cho mình những chọn lựa và họ đấu tranh đến cùng cho những chọn lựa ấy Cuối cùng, với nỗ lực và niềm tin, họ đã nhận được một phần thưởng xứng đáng, đó là mãi mãi bên nhau Một cái kết thật có hậu, nếu có niềm tin và nỗ lực không ngừng, thì chắc hẳn thượng đế sẽ không ngần ngại để trao cho ai đó những phần quà tương xứng

Hừng đông được chia ra làm ba phần, phần một và phần ba được kể theo góc

nhìn của Bella, còn phần hai được kể theo góc nhìn của Jacob Tưởng chừng như ba

phần tách rời nhau, nhưng thực chất nó lại là diến tiến của một quá trình vận động

và phát triển Phần một, mô tả chi tiết lễ cưới và tuần trăng mật ngọt ngào của Bella

và Edward trên hòn đảo Esme của gia đình Cullen Hương vị ngọt ngào nhanh chóng kết thúc, với chuyến bay gấp gáp trở về lại Forks của họ, khi Bella nhận thấy mình có thai và cái thai đó phát triển với tốc độ chóng mặt, Edward đã bàn với bố Carlisle sẽ lấy cái thai ra, để nó không gây hại cho Bella Nhưng cô lại cảm thấy, có

sự gắn bó rất mật thiết với đứa trẻ trong bụng mình, nên Bella đã kiên quyết giữ lại đứa trẻ đó và cô đã nhờ Rose giúp cô làm điều đó

Phần hai, nói về thời kì mang thai và quá trình sinh nở đầy đau đớn của Bella, dưới đôi mắt của Jacob Bella đang bị chết dần bởi cái thai, xương trong cơ thể cô đang lần lượt bị bẻ gãy và cô không thể dung nạp được chất dinh dưỡng vào cơ thể ngoài máu người Trong lúc đó, nhóm người sói Quileute dưới sự lãnh đạo của Sam, quyết định sẽ tiêu diệt cái bào thai ma cà rồng đó, dù nó còn chưa chào đời, dù

là phải giết cả Bella, để phòng trừ hậu họa Không đồng ý với Sam, Jacob đã bỏ đến nhà Cullen để bảo vệ cho Bella, cùng đi với anh là Seth và Leah Trong một lần bất cẩn, Bella đã bị gãy oặt người bởi cái thai quá cỡ, ngay lập tức Edward đưa cô vào phòng mổ Cuối cùng, Edward cũng lấy được con ra một cách an toàn, nhưng Bella thì rất không ổn, lúc này trông cô chẳng khác nào một thi hài bị phanh mổ đầy máu Edward đã cố gắng tiêm nọc thật nhiều cho Bella, còn Jacob thì cố giữ cho nhịp tim

cô vẫn đập Khi nhịp tim của cô đang yếu dần và mất hẳn, thì Jacob đã bỏ cuộc, và anh muốn giết con quái vật nhỏ đã gây ra tội lỗi, trước khi bước ra khỏi nhà Cullen Nhưng thật kì lạ, khi Jacob nhìn vào đôi mắt của đứa bé ấy, anh đã không thể làm được điều gì khác, là nguyện sống chết cho cô bé ấy, Jacob đã bị dính duyên ngầm với đứa con gái bé bỏng Renesmee của Bella Còn Edward, anh vẫn đang chiến đấu với tử thần để giành lại Bella, anh buộc trái tim cô phải đập trở lại và anh đã thắng, anh đã biến đổi được Bella khi còn chưa quá muộn

Phần ba, trong khi Bella đang khám phá cuộc sống mới đầy thú vị và tận hưởng những phút giây bất tử bên Edward, bên gia đình mới của mình Thì bất chợt Irina đã nhìn thấy Renesmee, và nghĩ đó là một đứa trẻ bất tử, nên cô ta đã đến Ý để

báo cho nhà Volturi Vậy là sóng gió lại đến, Alice đã tiên đoán rằng gia đình Volturi sẽ đến để tiêu diệt đứa trẻ bất tử ấy, khi tuyết phủ đầy mặt đất Theo tiên đoán đó, mọi người trong gia đình Cullen đã bắt đầu hành động, họ chia nhau ra để

đi tìm nhân chứng Và tất cả những ai được mời về, đều bị thuyết phục bởi Renesmee, họ đều sẵn sàng làm chứng thậm chí là chiến đấu để bảo vệ bé Khi nhà Volturi thấy những nhân chứng và đồng minh của gia đình Cullen, họ đã tử hình Irina, vì thông tin thiếu chính xác và vì sai lầm của cô Song, họ vẫn muốn tiêu diệt đứa bé, vì cớ họ không biết nó sẽ có ảnh hưởng như thế nào đến thế giới ma cà rồng Ngay khi đó, Alice và Jasper cùng trở về với một người Mapuche có tên là Nahuel, anh là một ma cà rồng lai giống như Renesmee, anh đã sống hơn 150 tuổi

và khẳng định rằng sự kết hợp này không hề tạo ra nguy hiểm Cho nên, nhà Volturi

đã trả lại sự yên bình cho gia đình Cullen và những nhân chứng Cuối cùng, trải qua bao nhiêu khó khăn Bella và Edward được sống hạnh phúc bên nhau mãi mãi, họ có tất cả thời gian trên trái đất này để yêu thương nhau

Chạng vạng đã khép lại, với cái kết thật viên mãn nhưng lại mở ra nhiều suy

nghĩ trong lòng bạn đọc như: về tình yêu, về tình bạn, về cách chọn lựa cuộc sống cho riêng mình, Với yếu tố kì ảo, bộ tiểu thuyết đã đưa chúng ta vào một thế giới mới, với những câu chuyện cổ, với người sói, với ma cà rồng Nó giúp ta tạm gác lại những mệt mỏi, để được thư giản và được thả trôi mình cùng với câu chuyện, cùng thổn thức với những nhân vật Meyer đã tạo ra một tác phẩm rất ấn tượng

Đầu tiên là, hầu hết ma cà rồng đều có một dáng vẻ rất cuốn hút Khi Bella vào nhà ăn của trường, cô không tài nào rời mắt khỏi chiếc bàn gồm năm người của gia đình Cullen Anh chàng Emmett có một thân hình “to con, lực lưỡng, y như một vận động viên cử tạ hạng nặng, tóc đen, quăn”[11;tr.30] Còn Jasper trông có vẻ

“cao hơn, ốm hơn, nhưng cũng vạm vỡ, có mái tóc màu vàng mật ong”[11;tr.30] Bên cạnh là, anh chàng trẻ tuổi nhất “gầy và cao lêu đêu, tóc anh ta màu đồng”[11;tr.30], “đó là Edward Anh ta quá đẹp trai”[11;tr.36] Phía đối diện là Rosalie, “cô ta sở hữu một thân hình có chiều cao và đường nét không khác những

người mẫu trong các ảnh chụp in trên trang bìa của Tạp chí thể thao Tóc cô gái

màu vàng, ngọn tóc chấm ngang lưng hơi uốn dợn thành làn sóng”[11;tr.31] Cô gái ngồi bên cạnh là Alice “có vóc người thấp bé, mảnh khảnh, gương mặt nhỏ nhắn, trông như một nàng tiên bước ra từ truyện cổ tích Cô gái này có mái tóc đen nhánh, cắt ngắn, lỉa chỉa ra mọi hướng”[11;tr.31] “Đó là những gương mặt mà trong cuộc sống đời thường, ta chẳng bao giờ nhìn thấy, ngoại trừ khi xem các ảnh chụp người mẫu phun sơn hóa trang của một tạp chí thời trang nào đó, hay khi chiêm ngưỡng các tác phẩm tạo hình gương mặt thiên sứ của một chuyên gia trang điểm”[11;tr.32] Phải nói là tất cả họ đều rất đẹp, họ hoàn hảo đến mức bất cứ ai cũng bị mê hoặc với vẻ đẹp đó

Kể cả bố mẹ nuôi của năm người bọn họ, cũng sở hữu một vẻ đẹp toàn bích, hiếm có trong đời thực Bác sĩ Carlisle còn rất “trẻ, mái tóc màu vàng óng và điển trai hơn bất cứ một tài tử điện ảnh nào tôi từng được biết”[11;tr.90] Còn bà Esme

“cũng sở hữu một vẻ đẹp rạng ngời, thanh thoát Từ gương mặt trái xoan, mái tóc màu nâu nhạt mềm mại, bồng bềnh, tất cả đã gợi cho tôi ngay lập tức liên tưởng đến những cô gái ngây thơ trong những bộ phim câm kinh điển”[11;tr.457]

Hay những ma cà rồng du cư không mời, dù rằng họ hoang dã và khác hẳn với sự sang trọng, tao nhã của gia đình Cullen, “cả ba người đều mặc những bộ quần áo bình thường, tuy nhiên, các bộ trang phục của họ thấy rõ là đã bờn sợt, cũ

kỹ Và tất cả họ đều đi chân trần”[11;530], nhưng họ cũng có một vẻ đẹp tuyệt mỹ khiến người khác phải mê mẫn Laurent có dáng người “hơi đậm, khá vạm vỡ nhưng không thể sánh bằng Emmett”[11;tr.531] Còn Victoria có “mái tóc màu cam tươi, dáng điệu của người phụ nữ này rất giống mèo”[11;tr.530 - 531] Và James

là một kẻ “kín đáo, dáng người anh ta cân đối hơn thủ lãnh, mái tóc màu nâu nhạt

và gương mặt không có gì đặc biệt”[11;tr.531]

Thậm chí cả những ma cà rồng trong đội cận vệ của gia đình hoàng tộc Volturi, chuyên đi hành quyết những kẻ phá luật, những tử thần chính hiệu, cũng toát lên vẻ đẹp rạng ngời Jane trong chiếc áo choàng gần như màu đen, cũng không giấu được nét đẹp quá toàn bích của mình, cô bé cũng có dáng người “nhỏ nhắn hệt như Alice, có mái tóc hoe hoe nâu cắt ngắn, nhưng chải rất thẳng và mượt vẻ mặt sắc sảo Đôi mắt to tròn, đôi môi đầy đặn Nếu mà thiên sứ trong bức họa của Botticelli có thêm hai đặc điểm này nữa thì sẽ không khác gì một bức phù điêu kiểu gôtíc”[12;tr.602] Cả Felix và Demetri đều “có nước da hanh hanh màu ôliu, kết hợp với màu nhợt nhạt trắng bệch, tạo thành một gam màu rất cổ quái Mái tóc đen của Felix thì cắt ngắn, trong khi mái tóc của Demetri thì bồng bềnh thả xuống đến vai”[12;tr.610], họ đẹp một cách kì lạ, như những nhân vật bước ra từ một tấm phù điêu cổ nào đó vậy Còn Aro – vị thần nghệ thuật của bóng đêm, vị chúa tể của thế giới ma cà rồng, trong chiếc áo choàng đen như mực, với “mái tóc dài, đen óng ả”[12;tr.614], đã tạo nên một sự tương phản màu sắc với làn da trắng toát của ông

ta Và “không giống như những gương mặt có vẻ đẹp như thần thánh ở xung quanh không thể khẳng định rằng gương mặt của con người đặc biệt ấy là một gương mặt đẹp, hay là một gương mặt bình thường Nhưng từng đường nét trên gương mặt ấy là hoàn hảo”[12;tr.615] Tất cả bọn họ, đều sở hữu một vẻ đẹp trên cả tuyệt vời, gần như là thôi miên những ai nhìn thấy họ

Thật khó để tìm ra một khiếm khuyết nào, ở ngoại hình của một ma cà rồng Mỗi ma cà rồng khác nhau, sẽ sở hữu một gương mặt khác nhau “nhưng đồng thời lại rất giống nhau, tất cả đều mang một vẻ hoang dại đến ấn tượng”[11; tr.32] Sở dĩ tất cả ma cà rồng đều có một vẻ đẹp hoàn hảo, bởi đó là một thứ vũ khí của họ - vũ khí sắc đẹp, nó khiến con mồi bị cuốn hút và không thể trốn thoát được họ

Khi quan sát kĩ gia đình Cullen với những ma cà rồng khác, thì khi “mắt đen

là đang khát Nếu săn người thì đôi mắt có màu đỏ tía, màu của rượu vang đỏ buôcgônhơ”[11;tr.531] Và “mống mắt của họ hầu như được viền một màu đỏ lòe loẹt, rồi cái đường viền ấy tiến lên một chút nữa thì chợt thẫm lại, cho đến khi nó bao quanh đồng tử thì trở thành một màu đen huyền duy nhất”[12;tr.610] Còn nếu uống máu động vật thì mắt sẽ chuyển sang màu hổ phách, rồi sau đó sẽ chuyển thành màu vàng sẫm Vậy là, mắt của những nhân vật bất tử sẽ chuyển màu liên tục, dựa vào đó chúng ta sẽ đoán định được là họ đang khát hay không khát, cũng như sẽ phân biệt được đó là ma cà rồng đã được giáo hóa hay chưa được giáo hóa Và thường thì bên dưới mỗi đôi mắt, của những thiên sứ địa ngục ấy “là những vệt quầng – màu đỏ tím”[11;tr.31] Bởi ma cà rồng là những kẻ bị nguyền rủa rằng không bao giờ ngủ được và chỉ có thể sống vào đêm

Ma cà rồng sở hữu một giọng nói êm mượt, ngọt ngào như Alice có “giọng nói ngân nga hệt như tiếng chuông vang trong gió còn Edward thì giọng nói của anh ngọt ngào như mật và êm dịu như nhung”[12;tr.597] Hay Jane có một “giọng nói cao vút”[12;tr.602], hoặc như “âm thanh tiếng nói của Victoria thật mềm mại, trong vắt; đó là giọng nữ cao, lảnh lót như tiếng một đứa trẻ”[13;tr.820 – 821] Có

lẽ, ma cà rồng tồn tại nhờ vào máu người, nên tất cả những thứ thuộc về họ đều mang tính dẫn dụ, cuốn hút con mồi của mình

Một điều đặc biệt khác ở ma cà rồng chính là làn da của họ, “tất cả bọn họ đều có làn da trắng như thoa phấn”[11;tr.31] Phải nói rằng, da của ma cà rồng mềm mịn như satanh nhưng rất lạnh và cứng như đá granit Đó là da của những ma cà rồng bình thường; còn những gia đình hoàng tộc, những người sống hàng ngàn năm

và cai trị thế giới ma cà rồng như gia đình Volturi với Aro, Marcus và Caius thì lại

có làn da mỏng tang, mỏng như giấy nhưng rất cứng, song lại có cảm giác rất giòn,

dễ gãy vụn và cực kì lạnh Tại sao ma cà rồng lại có làn da trắng như xương và lạnh như nước đá? Nếu đứng từ góc độ sinh học để giải thích thì những người sống ở nơi

ít ánh sáng và lạnh, thường sẽ có làn da rất trắng Và ma cà rồng thì chỉ sống vào đêm, nên họ cũng rất trắng Còn đứng trên góc độ tâm linh thì họ là những kẻ bị nguyền rủa, nên phải sống mãi trong sự lạnh lẽo Chính lời nguyền giá lạnh đã đông cứng mọi tế bào, khiến cho làn da của họ có màu trắng hếu như xương và luôn lạnh lẽo Vì thế mà họ phải tìm đến bầu máu nóng của con người, “hơi nóng của máu tỏa

ra khắp người sưởi ấm đến từng đầu ngón tay, ngón chân ”[14;tr.628], để làm ấm lại cơ thể

Meyer không tạo ra những ác quỷ như Bá tước Dracula, hay ma cà rồng chúa Vicente, luôn đắm chìm trong tội lỗi và máu, như những câu chuyện cổ đã có trước đó Mà bà xây dựng nên một thế giới ma cà rồng hiện đại vô cùng sinh động, với nét đẹp của những thiên sứ Từ đó, bà cuốn bạn đọc của mình vào làn hơi kì ảo bằng sự tò mò, thích thú thay vì sợ hãi

loài sinh vật xấu xa này – những kẻ được nữ thần săn bắn ban cho sức mạnh, tốc độ

và sự bất tử

Khi nhắc đến ma cà rồng, thì đặc điểm nổi bật nhất đó là hút máu người, “về mặt nào đó, bọn mình cũng giống như cá mập Một khi đã nếm máu, không, chỉ cần ngửi thấy hơi máu thôi, là rất khó tự chủ khi đã cắn ai, nếm được máu, bọn mình

sẽ mất hết cả lý trí”[11;tr.581] Mặc dù hút máu là đặc tính của ma cà rồng, song Meyer đã tạo ra những ma cà rồng được giáo hóa, những ma cà rồng kiêng máu người Họ biết dùng máu động vật để thay thế, đó là những ma cà rồng khao khát được sống như một con người thực thụ Chẳng hạn như bác sĩ Carlisle “khi biết mình đã trở thành thứ gì tâm can Carlisle bị giằng xé dữ dội Ông cố gắng hủy hoại mình Nhưng việc đó hoàn toàn không dễ chút nào”[11;tr.477], bởi sức mạnh

là một đặc điểm thiên phú của ma cà rồng, và họ không thể bị giết chết theo những cách thông thường được Vì thế, Carlisle phải tiếp tục sống, nhưng ông đã dùng sức mạnh ý chí của mình để “kháng cự lại nguồn dinh dưỡng mới của mình Ông tự nhủ rằng mình có thừa sức mạnh để thà chết đói còn hơn”[11;tr.477] Mặc dù phải đối diện với cơn đói, hay chính xác hơn là cơn khát đang thiêu đốt cuốn họng, ông vẫn tránh xa con người Rồi Carlisle đã tìm được một cách sống mới, ông đã dùng máu động vật để thay cho máu người, “trải qua hai thế kỷ vật lộn, vùng vẫy với chính mình, Carlisle giờ đây đã có thể tự chủ được một cách dễ dàng Ông trơ được với mùi máu người”[11;tr.482], và “ông hoàn toàn có thể tồn tại mà không cần phải trở thành một ác quỷ”[11;tr.478]

Với lí tưởng muốn được sống như một con người, ông đã tìm được những người bạn cùng lẽ sống như mình – những ma cà rồng đi ngược lại bản ngã Chính lối sống vô hại với con người mà “Carlisle đã thuyết phục được ông Ephrain Black tin rằng ma cà rồng và người sói có thể cùng tồn tại bên nhau, và thế là bản giao ước kia ra đời”[13;tr.53] Meyer đã cải tiến nguồn dinh dưỡng gốc của ma cà rồng,

và sáng tạo nên nhóm những ma cà rồng được giáo hóa – những ác quỷ từ chối máu người, để sống như con người Từ đó, chúng ta nhận ra một giá trị nhân văn sâu sắc trong việc lựa chọn cách sống rất người của những ma cà rồng được giáo hóa Đó

là, chúng ta phải luôn phải chiến đấu với bản ngã của chính mình, để tự hoàn thiện mình, để hướng đến những giá trị đích thực của cuộc sống “Chân – Thiện –Mĩ”

Kế đến là, ma cà rồng rất sợ ánh sáng Nhưng khi Edward quyết định cho Bella biết về những bí mật của mình, anh đã đưa cô đến một khu rừng ngập nắng,

để trả lời cô những câu hỏi về mặt trời Vào thời điểm anh bước chân vào biển nắng

“đó là một cảnh tượng khiến người ta phải sửng sốt Làn da của Edward, làn da vẫn trắng toát thay vì phải hồng hào cho chuyến đi săn ngày hôm qua, bỗng phát sáng lấp lánh theo đúng nghĩa của từ này, tựa hồ như làn da của anh là một tập hợp của hàng trăm ngàn viên kim cương bé xíu đan kết lại”[11;tr.369] Và làn da tỏa sáng như cầu vồng khi bắt gặp ánh sáng, cũng chính là đặc điểm chung của tất thảy

ma cà rồng trong tác phẩm của Meyer Chính vì thế, họ không thể ra ngoài vào ban ngày, điều đó sẽ làm lộ bí mật của họ Đây là một điểm sáng tạo của Meyer, thay vì

đi theo lối mòn rằng ánh sáng mặt trời sẽ thiêu cháy ma cà rồng, thì bà để những nhân vật bất tử của mình lấp lánh dưới nắng Từ đó, Meyer đem lại những trải nghiệm mới lạ về ma cà rồng Không chỉ như thế, bà còn khơi gợi sự tò mò và thích thú nơi bạn đọc

Tất cả ma cà rồng đều rất nhạy mùi, như khi Bella gặp nguy hiểm ở Port Angeles, Edward phải “đi theo mùi hương”[11;tr.254] của cô, để giải cứu cuộc đời

cô Hay khi Victoria tạo ra một bình đoàn ma cà rồng để trả thù cho James, thì ả ta

đã cho người đến đánh cắp mùi hương của Bella Bởi dựa theo mùi hương, ma cà rồng có thể lần theo con mồi dù ở khoảng cách xa như thế nào Vì thế khứu giác với

họ là một công cụ hữu hiệu, hệt như ăng ten định vị con mồi; nên khi nín thở, họ sẽ cảm thấy rất khó chịu, bởi họ không thể đánh hơi con mồi Song do cấu tạo cơ thể, nên về căn bản ma cà rồng không cần phải thở Chính đặc điểm này làm cho ma cà rồng có thể tồn tại được ngay dưới lòng đại dương Như một đặc điểm được kế thừa

từ những câu chuyện cổ, ma cà rồng được ban tặng những bản năng để trở thành kẻ săn mồi đứng thứ hai trong ba cõi, chỉ xếp sau Artemis

Ngoài ra, cơ thể của ma cà rồng được cấu tạo vô cùng đặc biệt, “khi chuyển

từ thể khả tử sang bất khả tử, cơ thể sẽ không phát triển Hoàn toàn bị đóng

khung”[14;tr.195] Và Alice đã cho Bella biết một bí mật khác về ma cà rồng, rằng không chỉ cấu tạo đặc biệt, mà cơ thể ấy còn là “một kho vũ khí rất nhiều, nếu không muốn nói là quá nhiều so với mức cần thiết: sức mạnh, tốc độ, các giác quan nhạy bén; đó là chưa kể đến những năng lực đặc biệt và nọc độc”[11;tr.579 - 580] Cho nên họ có thể nghiền nát mọi thứ và “chạy là bản năng thứ hai”[11;tr.401] của

ma cà rồng Và khi đã là điểm chung của ma cà rồng, thì ta cũng sẽ không ngạc nhiên khi thấy “Edward lao thẳng vào khu rừng u ám, chằng chịt những cây là cây với một tốc độ nhanh đến kinh hồn, hệt như một viên đạn hệt như một bóng ma”[11;tr.398]

Vậy từ cấu tạo cơ thể cho đến những năng lực gần như là bản năng của ma cà rồng – sức mạnh và tốc độ, ta có thể khẳng định đó là một nhân vật bất khả chiến bại Song, Meyer không hướng nhân vật của mình đi theo sự tàn bạo và giết chóc như những ma cà rồng trước đó; mà bà xây dựng nên một thế giới ma cà rồng hiện đại rất nhân văn Đó là những ma cà rồng biết chiến đấu với bản ngã xấu xa trong chính mình, để được sống như một con người thật sự Không chỉ thế, Meyer còn

mang cả tình yêu đến với thế giới lạnh lẽo của ma cà rồng Nên trong Chạng vạng,

những ma cà rồng hoặc sẽ sống đơn lẻ hoặc sẽ sống theo cặp Và một khi họ đã có cặp, thì họ xem bạn tình của mình chính là người yêu, người tri kỉ Khi một trong hai chết, họ sẽ tìm cách tự hủy hoại mình, để có thể bên nhau ngay cả khi chết

Edward đã sống cô đơn gần hơn một trăm năm bởi anh không tìm được một nửa thật sự của mình Đến khi gặp Bella, anh ấy đã yêu say đắm và sẵn sàng hy sinh mọi thứ vì cô Và khi Edward nghĩ rằng Bella đã chết, anh đã tìm đến Ý để xin được chết, vì anh không muốn sống nhiều hơn cô một giây nào cả Còn nếu có ai đó đã giết chết bạn tình của họ, thì bằng mọi giá họ sẽ trả thù cho bạn tình của mình Cũng giống như khi Edward giết chết James, người tình của Victoria, thì cô ta luôn tìm mọi cách để trả thù Edward

Nếu được so sánh, chúng tôi sẽ ví ma cà rồng như chim thiên nga luôn sống

có đôi, và chỉ cần một con chết thì con kia cũng sẽ chết theo Đến đây, một câu hỏi đặt ra là tại sao ma cà rồng lại chung thủy như vậy? Khi không bị hạn chế về thời

gian, thì họ sẽ có tất cả mọi thứ mà họ muốn Song sự vô tận của thời gian, cũng là điều đáng sợ nhất với những kẻ bất tử Khi mà họ đứng bên ngoài vòng xoay sinh ly

tử biệt, mọi thứ theo thời gian lại trở về với cát bụi, thì họ lại trở về với cô đơn Nên khi tìm được một người bạn đời, họ sẽ làm mọi thứ để bảo vệ người bạn tri kỷ của mình, cũng như họ sẽ sẵn sàng quyên sinh theo bạn tình của mình Meyer mượn sắc màu kì ảo với những nhân vật chỉ tồn tại trong các câu chuyện cổ, nhưng lại hướng đến những giá trị của con người, đề cao tình yêu và định hướng lại ý thức tình cảm của con người, đó là sự sáng tạo rất độc đáo của Meyer, thật thật ảo ảo cùng đan xen nhưng khiến ta phải giật mình để tự nhìn nhận lại bản thân

Và cách để biến một người bình thường thành một ma cà rồng là tiêm nọc vào cơ thể của họ, sau ba ngày chết đi sống lại và có cảm giác như bị thiêu sống hết lần này đến lần khác, thì họ sẽ thực sự bước vào cuộc sống thứ hai bất tử của mình Tất cả những ma cà rồng mới sinh, sẽ sở hữu một sức mạnh khủng khiếp trong năm đầu tiên, song trong thời điểm này họ luôn mong được chết đi và sống rất buông thả theo bản ngã khát máu của mình

Đặc biệt, khi một người nào đó bị biến thành ma cà rồng, thì những năng lực khi họ còn là một con người sẽ mạnh hơn gấp ngàn lần khi bước vào cuộc đời thứ hai Giống như “Carlisle giữ được lòng nhân ái Esme giữ được tình yêu thương mãnh liệt Emmett giữ được sức mạnh Rosalie có tính ngoan cường”[11;tr.436 – 437] Edward có khả năng “đọc được suy nghĩ”[14;tr.883] của người khác; Bella sở hữu năng lực “tấm chắn” và năng lực này có khả năng che chắn, để tránh những tác động từ những năng lực bên ngoài; Alice thì tiên đoán được tương lai; Jasper có thể điều khiển được cảm xúc của mọi người; hay Benjamin có thể điểu khiển được những nhân tố trong tự nhiên; Jane “có năng lực thiêu cháy người khác, bằng tinh thần”[14;tr.853]; Alec thì có năng lực “vô hiệu hóa tri giác của tất cả trong cùng một lúc”[14;tr.855] Và còn rất nhiều những năng lực đặc biệt khác trong thế giới ngầm này, mà chúng ta vẫn chưa biết hết

Song ma cà rồng cũng có những giới hạn và khuyết điểm, chẳng hạn Edward

“có khả năng đọc được suy nghĩ của tất cả mọi người”[11;tr.255], nhưng lại không

đọc được suy nghĩ của Bella Hay những sai lệch trong tiên tri của Alice, bởi tương lai không phải là thứ đã được lên dây cót sẵn, mà nó sẽ thay đổi phụ thuộc vào quyết định hiện tại của mỗi người Đặc biệt, khi Alice ở gần người sói, hay gần những nhân vật nửa người nửa ma cà rồng, thì cô không thể sử dụng được năng lực tiên tri của mình, hệt như người bị mù dở, giống với “hiện tượng tivi bị nhiễu sóng, và phải chú mục vào bóng người cứ nhảy liên tục trên màn hình”[14;tr.419] Hay ngài Aro, được cho là vị chúa tể của thế giới ma cà rồng, chỉ cần chạm tay vào được vào ai đó, thì ngài có thể đọc được tất cả mọi suy nghĩ, cả kí ức của họ Nhưng khả năng đó chỉ nằm trong giới hạn mà ngài tiếp xúc, còn ở phạm vi xa hơn thì không thể Từ những khiếm khuyết đó, Meyer đã đời thường hóa những nhân vật bất tử, bởi con người luôn không bao giờ hoàn hảo

Bằng óc tưởng tượng và tư duy sáng tạo của mình, Meyer đã kế thừa và cải tiến những đặc tính vốn có của “kẻ máu lạnh”, để xây dựng nên một thế giới ma cà rồng hiện đại, rất sinh động và gần gũi với con người Ngoài ra, chính sự đột phá của mình, Meyer đã xua đi những ác cảm, những định kiến về ma cà rồng – quái vật máu lạnh không cảm xúc, không nhân tính Để thay vào đó, là ánh nhìn thoáng hơn,

là sự tò mò, thích thú và sự lôi cuốn bất tận của những nhân vật huyền bí

2.1.3 Phân loại

Dựa theo bộ tiêu thuyết Chạng vạng của Meyer, chúng tôi sẽ chia thế giới ma

cà rồng theo hai hướng chính Hướng thứ nhất, là nhóm những ma cà rồng sống ngược lại với bản ngã khát máu Còn hướng thứ hai, là nhóm những ma cà rồng sống buông xuôi theo bản ngã

Nếu theo hướng thứ nhất, thì gia đình Cullen ở Olympic với: Carlisle, Esme, Edward, Bella, Jasper, Alice, Renesmee, Rosalie, Emmett; và gia đình Tanya ở Denali với những thành viên như: Eleazar, Carmen, Irina, Kate, Tanya là những ma

cà rồng chọn lối sống đi ngược lại bản ngã của mình Thay vì uống máu người họ

đã chọn uống máu động vật, bởi họ không muốn biến mình thành những quái vật bán linh hồn cho quỷ dữ và họ thật sự muốn sống như một con người Chính lối sống đó, đã làm cho những ma cà rồng này gắn kết chặt chẽ với nhau hơn Đó là