Tóm tắt luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh: Lập kế hoạch sản xuất tại Nhà máy ngói, Công ty cổ phần đầu tư & thương mại DIC Đà Nẵng

Đề tài hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về việc lập kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp; phân tích thực trạng việc lập kế hoạch hiện nay tại nhà máy ngói; đánh giá thực trạng về công tác lập kế hoạch sản xuất hiện nay tại nhà máy,... Mời các bạn cùng tham khảo.

Mã số: 60.34.01.02

Đà Nẵng - Năm 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS LÊ VĂN HUY

Phản biện 1:TS Nguyễn Thị Bích Thủy

Phản biện 2: PGS.TS Đoàn Hồng Lê

Thạc sĩ Quản trị kinh doanh tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 19 tháng 8 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm thông tin – học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt và quyết liệt giữa các doanh nghiệp với nhau hiện nay, việc làm sao với nguồn lực giống nhau nhưng đơn vị nào sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn trong hoạt động và vận hành sản xuất kinh doanh là yếu tố cốt lõi của doanh nghiệp trong quá trình tồn tại và phát triển

Với tình hình thực tế hiện nay trong việc lập kế hoạch sản xuất ngói tại công ty Cổ phần đầu tư & thương mại DIC Đà Nẵng vẫn chưa mang lại hiệu quả tốt nhất, công việc lập kế hoạch và các hoạt động liên quan đến việc lập kế hoạch chưa được nghiên cứu một cách nghiêm túc, thực hiện một cách khoa học mà chủ yếu dựa trên kinh nghiệm và thực tế sản xuất của các năm trước rồi tính tỷ lệ tăng trưởng cộng vào Không đánh giá hết các yếu tố tác động đến quá trình sản xuất như sự tăng trưởng của thị trường, của đối thủ cạnh tranh, xu hướng tiêu dùng …

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên tôi chọn đề tài “Lập kế hoạch sản xuất tại Nhà máy ngói, Công ty cổ phần đầu tư & thương mại DIC Đà Nẵng”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về việc lập kế hoạch sản xuất trong doanh nghiệp

Phân tích thực trạng việc lập kế hoạch hiện nay tại nhà máy ngói

Đánh giá thực trạng về công tác lập kế hoạch sản xuất hiện nay tại nhà máy

Xây dựng kế hoạch tổng hợp cho nhà máy Ngói, Công ty Cổ phần Đầu tư & Thương mại DIC Đà Nẵng năm 2019

3 Câu hỏi nghiên cứu

Tình hình lập kế hoạch sản xuất tại nhà máy trong thời gian qua như thế nào?

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến việc lập kế hoạch và hoạt động của nhà máy?

Công tác lập kế hoạch sản xuất dựa trên những cơ sở nào ?

Có những giải pháp nào để hoàn thiện cho việc lập kế hoạch sản xuất của nhà máy?

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu đến việc lập kế hoạch tổng hợp tại nhà máy Ngói

Dựa trên số liệu sản xuất thu thập qua 03 năm 2015, 2016,

2017 Công tác lập kế hoạch tổng hợp giúp công ty trong thời gian tới năm 2019

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích kinh tế, xã hội

Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết

Phương pháp thống kê

Phương pháp điều tra, phỏng vấn

6 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Trong thời kỳ hội nhập và cạnh tranh quyết liệt giữa các doanh nghiệp trong giai đoạn hiện nay, đối với các doanh nghiệp Việt Nam

nói chung, đặc biệt là các doanh nghiệp chuyên về lĩnh vực sản xuất

đã ý thức được tầm quan trọng của việc lập kế hoạch sản xuất Tuy nhiên, các doanh nghiệp đa phần còn chưa chú trọng đến việc lập một kế hoạch sản xuất hoàn chỉnh theo đúng nghĩa của nó để mang lại hiệu quả tối ưu, mà thường đưa ra các kế hoạch sơ sài do thiếu điều kiện về nguồn lực, nhân sự, thời gian và kể cả sự chủ quan trong

đó Việc lập kế hoạch sản xuất đa phần dựa vào kinh nghiệm, không phân tích hoặc lường trước các yếu tố bất lợi

7 Tài liệu tổng quan

- Quản trị sản xuất & tác nghiệp do Nguyễn Thanh Liêm,

Nguyễn Hữu Hiển (2002) Cuốn sách hướng dẫn các nội dung liên quan về việc lập kế hoạch sản xuất trong một doanh nghiệp, đưa ra các khái niệm và định nghĩa về các hoạt động trong lĩnh vực sản xuất một cách rõ ràng và dễ hiểu

- Lập kế hoạch sản xuất- kinh nghiệm thế giới và thực tiễn nước

ta do Trần Văn Tùng, Lê Ái Lâm (2012) Cuốn sách giới thiệu về

kinh nghiệm lập kế hoạch sản xuất ở phạm vi quốc gia, trong đó có trình bày kinh nghiệm Lập kế hoạch sản xuất của một số doanh nghiệp trên thế giới

- Lập kế hoạch sản xuất: do Nguyễn Bá Ngọc, Trần Văn Hoan

(2002) Cuốn sách giới thiệu tổng quan lập kế hoạch sản xuất và các vấn đề của sản xuất Việt Nam, những xu huớng vận động của sản xuất của Việt Nam dưới tác động của toàn cầu hoá kinh tế, phân tích những cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế, từ đó đề ra các giải pháp đối với sản xuất tại Việt Nam

- Lập kế hoạch sản xuất - Kinh nghiệm Đông Á của Viện Kinh

tế Thế giới (2013) Cuốn sách đã giới thiệu các thành tựu đạt được của nhóm các nước trong khu vực trong Lập kế hoạch sản xuất

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TRONG

DOANH NGHIỆP

Theo “Quản trị sản xuất & Tác nghiệp” thì: hoạch định tổng

hợp là phát triển các kế hoạch sản xuất trung hạn nhằm biến đổi

mức sản xuất phù hợp với nhu cầu và đạt hiệu quả kinh tế cao

Các kế hoạch tổng hợp là các kế hoạch có thời gian trung hạn

có độ dài từ 12 tháng đến 18 tháng, tùy theo đặc trưng của ngành [10]

Mối quan hệ giữa các thành phần kế hoạch trong hệ thống

Theo góc độ thời gian

- Kế hoạch dài hạn, kế hoạch trung hạn, kế hoạch ngắn hạn

Theo góc độ nội dung

- Kế hoạch chiến lược, kế hoạch tác nghiệp

1.2 CÁC CƠ SỞ CỦA LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT

1.2.1 Khái niệm sản xuất:

Quá trình sản xuất là quá trình kết hợp một cách hợp lý các yếu

tố của sản xuất để cung cấp các sản phẩm dịch vụ cần thiết cho xã hội Tuy nhiên, trong những điều kiện nhất định quá trình sản xuất bị chi phối ít nhiều bởi quá trình tự nhiên [10]

1.2.2 Phân loại sản xuất

Khái niệm loại hình sản xuất: loại hình sản xuất là đặc tính tổ

chức – kỹ thuật tổng hợp nhất của sản xuất được quy định chủ yếu bởi trình độ chuyên môn hóa của nơi làm việc, số chủng loại và tính

ổn định của đối tượng chế biến trên nơi làm việc [10]

a Phân loại theo khối lượng sản xuất và tính chất lặp lại của sản xuất

+ Sản xuất đơn chiếc:

Trong thực tế còn có thể có các dạng sản xuất trung gian

c Phân loại theo mối quan hệ với khách hàng

- Sản xuất để dự trữ

- Sản xuất khi có yêu cầu (đặt hàng)

1.2.3 Phương pháp dự báo

a Nhu cầu

Khái niệm: nhu cầu là một hiện tượng tâm lý của con người, là

đòi hỏi, mong muốn, nguyện vọng của con người về vật chất và tinh thần để tồn tại và phát triển Tùy theo trình độ nhận thức, môi trường sống, những đặc điểm tâm sinh lý, mỗi người có những nhu cầu khác nhau [13]

+ Các yếu tố ảnh hưởng tới nhu cầu:

- Mức co giãn cầu về giá, mức độ tăng trưởng, tính thời vụ

+ Đo lường nhu cầu thị trường hiện tại:

Ước lượng tổng nhu cầu thị trường

Ước lượng nhu cầu thị trường khu vực

Ước lượng doanh số và thị phần

b Dự báo

Khái niệm:

Dự báo là sự tiên đoán có căn cứ khoa học, mang tính chất xác suất về mức độ, nội dung các mối quan hệ, trạng thái xu hướng phát

triển của đối tượng nghiên cứu hoặc về cách thức và thời hạn đạt được các mục tiêu nhất định đã đề ra trong tương lai [13]

Phân loại dự báo

Phương pháp dự báo định lượng

Phương pháp dự báo theo dãy số thời gian (Phương pháp ngoại suy)

b Phân loại năng lực sản xuất

Công suất thiết kế

Công suất mong đợi (công suất hiệu quả)

Công suất thực tế:

c Các yếu tố hình thành nên năng lực sản xuất

- Nhu cầu sản phẩm và đặc điểm của sản phẩm hoặc dịch vụ

- Đặc điểm và tính chất của công nghệ sử dụng

- Yếu tố về con người

- Diện tích mặt bằng, nhà xưởng

- Những yêu cầu của doanh nghiệp

- Các yếu tố bên ngoài khác

d Các bước tính toán năng lực sản xuất:

Bước 1: Vẽ sơ đồ khối dây chuyền sản xuất (PX hay doanh nghiệp)

Bước 2: Tính năng lực của các bộ phận hay phân xưởng trên dây chuyền theo bán thành phẩm

Bước 3: Tính đổi năng lực của bộ phận/ phân xưởng ra sản phẩm cuối cùng theo công thức Nis = Ni / ais

Bước 4: Vẽ biểu đồ so sánh năng lực sản xuất của các bộ phận

so với bộ phận chủ đạo hoặc với kế hoạch sản xuất

Bước 5: Xác định năng lực thừa thiếu của các bộ phận so với bộ phận chủ đạo hoặc so với kế hoạch sản xuất

Bước 6: Tìm biện pháp nâng cao năng lực khâu yếu và tận dụng năng lực khâu thừa

1.3 PHƯƠNG PHÁP LẬP KẾ HOẠCH TỔNG HỢP

1.3.1 Phương pháp trực giác

Phương pháp này được sử dụng nhiều ở các doanh nghiệp, nhất

là các doanh nghiệp vừa và nhỏ

1.3.2 Phương pháp biểu đồ và phân tích chiến lược

Phương pháp hoạch định tổng hợp bằng biểu đồ và phân tích chiến lược được áp dụng ở nhiều doanh nghiệp vì chúng dễ áp dụng

và có hiệu quả cao, do việc phân tích các chi phí khá tỉ mỉ

1.3.3 Phương pháp cân bằng tối ưu

Phương pháp cân bằng tối ưu cho phép thực hiện việc cân bằng giữa cung và cầu trên cở sở huy động tổng hợp các nguồn, các khả năng khác nhau nhằm mục tiêu đảm bảo tổng chi phí nhỏ nhất

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ LẬP KẾ HOẠCH SẢN XUẤT TẠI NHÀ MÁY NGÓI, CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ & THƯƠNG MẠI

DIC ĐÀ NẴNG 2.1 GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ

& THƯƠNG MẠI DIC ĐÀ NẴNG

Tên công ty: CÔNG TY CP ĐẦU TƯ & THƯƠNG MẠI DIC ĐÀ NẴNG

Địa chỉ: Lô E, đường số 10, KCN Hòa Khánh, Q Liên Chiểu, TP Đà Nẵng

2.1.3 Cơ cấu tổ chức của công ty

2.1.4 Tình hình sản xuất kinh doanh trong 3 năm gần đây

Tình hình thực hiện sản xuất kinh doanh từ 2015-2017

2.1.5 Tình hình tài chính của Nhà máy

2.1.6 Tình hình nhân sự của Nhà máy

2.2 TỔNG QUAN VỀ NHÀ MÁY NGÓI

2.2.1 Đặc điểm của dây chuyền sản xuất ngói

+ Bộ phận ép ngói

+ Bộ phận sơn ngói

Quy trình sản xuất của Nhà máy Ngói

2.2.2 Nội dung và phương pháp tiến hành các bước trong quy trình lập kế hoạch sản xuất tại Nhà máy Ngói

a Loại hình sản xuất

Đối với loại hình sản xuất tại nhà máy ngói, công ty DIC Đà Nẵng chúng ta có thể kết luận là loại hình “Sản xuất hàng loạt” theo từng chủng loại khuôn mẫu và màu sắc khác nhau

b Chu kỳ sản xuất sản phẩm

Chu kỳ sản xuất của sản phẩm là 30 ngày, trong đó bao gồm:

Ép định hình sản phẩm: 01 ngày

Quá trình bảo dưỡng, tưới nước giữ ẩm: 05 ngày

Quá trình đông kết, lưu kho để ổn định chất lượng sản phẩm: 21 ngày

c Thời gian lập kế hoạch

Khoảng thời gian lập kế hoạch hiện nay bắt đầu từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hàng năm, với thời gian lập kế hoạch là 01 năm thì kế hoạch được lập hiện nay của nhà máy là kế hoạch trung hạn

d Bố trí sản xuất hiện nay

Với mô hình là sản xuất hàng loạt, đồng thời giữa 02 dây chuyền sản xuất trong nhà máy không phải thực hiện liên tục với nhau trong quá trình sản xuất Do tính chất tách rời nhau trong quá trình sản xuất nên hai dây chuyền này bố trí trên 02 phân xưởng khác nhau trong nhà máy

e Các phân xưởng và bộ phận trong nhà máy

2.3.1.Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác lập kế hoạch sản xuất của Nhà máy

a Công tác dự báo nhu cầu hiện nay

Số liệu dự báo qua các năm (2015-2017) luôn luôn ở mức chênh lệch khoảng 20% so với số liệu thực tế cần sản xuất, việc dự báo sai lệch với tỷ lệ cao dẫn đến phát sinh những chi phí trong quá trình thực hiện sản xuất trong năm như: nguyên vật liệu tồn kho, sản phẩm

dỡ dang, chi phí mặt bằng và kho bãi …

Nghiên cứu thị trường

Do hiện nay nhà máy chưa có bộ phận Marketing nên việc nghiên cứu thị trường do phòng kinh doanh đảm nhiệm, việc thu thập

dữ liệu và thông tin thị trường thông qua các nhân viên kinh doanh

và cán bộ quản lý phòng kinh doanh

Ngoài ra việc thu thập thông tin thị trường còn được thực hiện bằng các cách sau:

Thu thập thông tin thị trường thông qua các tài liệu của các tạp chí ngành Vật liệu xây dựng như tạp chí của Hội vật liệu xây dựng Việt Nam, sự gia tăng của các đối thủ cạnh tranh trên thị trường, những chính sách và chủ trương của nhà nước về việc sử dụng vật liệu không nung

Do công tác nghiên cứu thị trường hiện nay vẫn mang tính chất kết hợp và kiêm nhiệm từ phòng kinh doanh, nên tính chuyên nghiệp

và hiệu quả chưa cao, một số thông tin và yêu cầu được thực hiện chưa được khách quan và mang tính thủ tục Việc dự báo thị trường hiện nay chỉ mang tính chất tương đối trong việc hỗ trợ cho việc lập

kế hoạch sản xuất

Dự báo thị trường

Trên cơ sở dữ liệu nghiên cứu thị trường của phòng kinh doanh

và từ các dữ liệu thu thập nêu trên, ban lãnh đạo công ty và các bộ phận liên quan sẽ tiến hành lập công tác dự báo nhu cầu thị trường

cho các tháng trong năm, bộ phận sản xuất của nhà máy sẽ lên kế hoạch sản xuất cho các tháng của năm tiếp theo

b Các nhân tố ảnh hưởng đến dự báo và lập kế hoạch

Theo khảo sát thực tế hiện nay thì tỷ lệ sử dụng ngói màu xi măng để lợp nhà là 25% trên tổng số nhà sử dụng ngói để lợp

Đặc điểm về độ tuổi sử dụng

Yếu tố thời tiết

Đặc điểm thời tiết ở khu vực Miền Trung hằng năm mùa mưa thường kéo dài từ 02 đến 03 tháng Việc mưa kéo dài hay lớn bất thường đều ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất của nhà máy,

Tính thời vụ của sản phẩm

Ta có thể thấy sản lượng ngói tăng mạnh từ tháng 05 cho đến hết tháng 09, đây là giai đoạn bán hàng chính trong năm Trong giai đoạn này lượng bán hàng hằng tháng cao gấp 2-4 lần những tháng còn lại trong năm Nó mang tính chất đặc trưng của sản phẩm ngói, tập trung và phát triển mạnh mẽ trong một giai đoạn ngắn và nhất định trong năm

Đặc điểm của thị trường ngói

Thị trường sản xuất ngói màu hiện nay tính cạnh tranh về sản phẩm ngói màu là rất cao, do các đơn vị tham gia sản xuất ngày càng nhiều

Việc gia tăng các nhà máy sản xuất liên tục trong thời gian ngắn dẫn đến tăng đột biến về nguồn cung Dẫn đến việc dự báo và xác định sản lượng tiêu thụ của nhà máy cũng bị ảnh hưởng do không thể

tiên lượng và xác định được thị phần của mình một cách chính xác Đặc điểm nguyên vật liệu và nhà cung cấp

Việc nhập nguyên liệu như hiện nay còn tồn tại những hạn chế làm ảnh hưởng đến quá trình sản xuất tại nhà máy:

- Không thể nhập số lượng lớn để tồn kho sản xuất

- Sự biến động về giá của nguồn nguyên vật liệu do phụ thuộc thời điểm xây dựng trong năm

- Mỗi lần vào mùa xây dựng luôn thiếu nguyên vật liệu sản xuất

do thị trường tăng đột biến, đây cũng là giai đoạn sản xuất chính của nhà máy

b Năng lực sản xuất hiện nay của nhà máy

Phân xưởng ép

Phân xưởng sơn

c Quy trình lập kế hoạch hiện nay

Hình 2.10 Quy trình lập kế hoạch của nhà máy

(Nguồn: Văn phòng công ty DIC Đà Nẵng)

2.3.2 Đánh giá về công tác lập kế hoạch sản xuất tại Nhà máy Ngói

Nhận dự báo bán hàng của Phòng kinh doanh từ đầu năm Ban Giám Đốc + Bộ phận SX xây dựng, phân tích KH SX

Xem xét, thông qua KH

Phân bổ sản xuất theo từng tháng cho từng phân xưởng Triển khai thực hiện kế hoạch tuần, tháng cho các phân xưởng

Giám sát và điều chỉnh kế hoạch theo đơn hàng và tồn kho

Tính linh hoạt trong sản xuất còn thấp

Việc sản xuất hay được thực hiện theo đơn đặt hàng, chưa có tính chủ động và có kế hoạch trong công tác sản xuất dài hạn

c Nguyên nhân của các hạn chế

Nguyên nhân thuộc về năng lực quản trị doanh nghiệp

quan trọng của việc lập kế hoạch tổng hợp cho sản xuất

dài hạn

mẫu cụ thể trong việc thu thập các dữ liệu phục vụ cho lập kế hoạch

Nguyên nhân của các bộ phận chức năng và nhân viên

thực hiện công tác dự báo và lập kế hoach

liệu và đưa ra các dự báo về thị trường không phải là nhiệm vụ chính của họ, nên khi yêu cầu thực hiện đều không tập trung