Hình tượng nhân vật nữ trong kim bình mai của tiếu tiếu sinh (2016)

Việt Nam – Trung Quốc là hai nước có truyền thống gần gũi và gắn bólâu dài, trải qua quá trình lịch sử và giao lưu văn hóa, các tác phẩm văn họcTrung Hoa đã đi vào đời sống tinh thần của

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA NGỮ VĂN -

PHẠM THỊ HẢI

HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ

TRONG KIM BÌNH MAI CỦA

TIẾU TIẾU SINH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Văn học nước ngoài

HÀ NỘI - 2016

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp của mình, tôi đã nhậnđược sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo trong ban chủ nhiệm khoa NgữVăn – Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2, tổ bộ môn Văn học nước ngoài.Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc của mình tới các thầy, cô

trong khoa, tổ, đặc biệt là cô Nguyễn Thị Bích Dung – người đã trực tiếp

hướng dẫn tôi hoàn thành khóa luận này

Khóa luận của tôi chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, kínhmong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn

Tôi xin chân thành cảm ơn

Hà Nội, ngày 24 tháng 4 năm 2016

Sinh viên

Phạm Thị Hải

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử vấn đề 3

3 Mục đích nghiên cứu 6

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi khảo sát 7

5 Phương pháp nghiên cứu 7

6 Đóng góp của khóa luận 7

7 Bố cục khóa luận 7

NỘI DUNG 8

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM CỦA HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ TRONG KIM BÌNH MAI 8

1.1 Vài nét về Tiếu Tiếu Sinh và Kim Bình Mai 8

1.2 Khái niệm nhân vật và hình tượng nhân vật 1.2.1 Khái niệm nhân vật văn học 11

1.2.2 Khái niệm hình tượng nhân vật 1.3 Cơ sở hình thành nhân vật nữ trong Kim Bình Mai 1.4 Đặc điểm nhân vật nữ trong Kim Bình Mai 18

1.4.1 Nhân vật nữ và những khát vọng “nổi loạn” 19

1.4.2 Nhân vật nữ với số phận bất hạnh 26

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT XÂY DỰNG HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ TRONG KIM BÌNH MAI 32

2.1 Miêu tả ngoại hình nhân vật nữ trong Kim Bình Mai với thủ pháp ước lệ tượng trưng 32

2.2 Nghệ thuật xây dựng tính cách nhân vật nữ trong Kim Bình Mai 39

2.2.1 Nghệ thuật thể hiện tính cách nhân vật thông qua ngôn ngữ 39

2.2.2 Nghệ thuật thể hiện tính cách nhân vật thông qua hành động 46 2.2.3 Nghệ thuật thể hiện tính cách thông qua việc khắc họa tâm lý nhân vật 53

KẾT LUẬN 61

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiến trình phát triển của tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc, Kim Bình Mai

có một vị trí khá quan trọng Ra đời cuối đời Minh Kim Bình Mai đánh dấu

bước chuyển biến của tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc từ tiểu thuyết lấy đề tàilịch sử sang tiểu thuyết lấy đề tài từ cuộc sống thường ngày làm đề tài phảnánh, từ tiểu thuyết là công sức chắp nối của nhiều người, có căn cứ trong sửsách, truyền thuyết và truyện kể dân gian sang tiểu thuyết do cá nhân sáng

tác Trước Hồng lâu mộng hơn 100 năm, Kim Bình Mai được coi là tiểu thuyết

mở đường cho tiểu thuyết xã hội Trung Quốc và được công nhận là “Con chim

én báo hiệu mùa xuân của thể loại truyện dài do cá nhân sáng tác”.

Việt Nam – Trung Quốc là hai nước có truyền thống gần gũi và gắn bólâu dài, trải qua quá trình lịch sử và giao lưu văn hóa, các tác phẩm văn họcTrung Hoa đã đi vào đời sống tinh thần của nhiều thế hệ người Việt Nam.Song do nhiều nguyên nhân khác nhau có những tác phẩm còn khá xa lạ như

tiểu thuyết Kim Bình Mai của Tiếu Tiếu Sinh Ngay sau khi ra đời, tiểu thuyết

này đã mở ra cuộc tranh luận xã hội hết sức rộng lớn, quyết liệt Cuối nhữngnăm 80, đầu những năm 90 của thế XX ở Trung Quốc đã tổ chức nhiều cuộc

hội thảo quốc tế về Kim Bình Mai; các nhà nghiên cứu đã nhất trí đánh giá

“Đây là tác phẩm hiện thực chủ nghĩa vĩ đại”.

Trong Kim Bình Mai tác giả đã xây dựng khá nhiều hình tượng nhân vật, nhưng nổi bật nhất là hình tượng nhân vật nữ Đọc Kim Bình Mai, nhân vật nữ để lại cho độc giả nhiều ấn tượng sâu sắc Tác giả Kim Bình Mai đã

vượt ra ngoài lễ giáo đề cao cuộc sống chăn gối của người phụ nữ xem đó làquyền chính đáng mà họ được hưởng, đồng thời trực tiếp phản ánh xã hội,vạch trần những mảng cuộc sống hiện thực Vì vậy người viết chọn đề tài

“Hình tượng nhân vật nữ trong Kim Bình Mai của Tiếu Tiếu Sinh” để qua đó

đem đến cái nhìn chân thực, sâu sắc và sinh động hơn về một giai đoạn đầybiến động trong lịch sử Trung Quốc – giai đoạn Minh Thanh

1.2 Lý do sư phạm

Văn học Trung Quốc là một bộ phận quan trọng và chiếm thời lượnggiảng dạy chủ yếu trong phần Văn học nước ngoài của chương trình Ngữ văn

ở trường phổ thông Trong đó, tiểu thuyết chương hồi là một trong những thể

loại tiêu biểu của Văn học Trung Quốc Việc tìm hiểu tiểu thuyết Kim Bình

Mai giúp giáo viên có một có một cái nhìn phong phú toàn diện hơn về tiểu

thuyết chương hồi – thể loại được đưa vào chương trình phổ thông Tìm hiểu

Kim Bình Mai cũng giúp giáo viên hình thành rõ nét hơn những hiểu biết về

xã hội phong kiến Trung Quốc cuối thế kỷ XVIII đang trên đà xuống dốc, suy

tàn Kim Bình Mai có hai đặc điểm mà các tiểu thuyết trước đây chưa hề có:

một là, tác phẩm do cá nhân một văn nhân sáng tác Hai là, nó miêu tả tỉ mỉ

nhiều cảnh tượng trong cuộc sống thường ngày Bởi vậy, Kim Bình Mai đánh

dấu bước chuyển, bước phát triển trong lịch sử phát triển của tiểu thuyết dàiTrung Quốc Bên cạnh đó, rèn luyện cho học sinh một thế giới quan, nhânsinh quan tốt đẹp, lành mạnh, biết có thái độ lên án, phê phán những hànhđộng sai trái trong xã hội, có cái nhìn đa diện để đánh giá đúng bản chất củamột hiện tượng, biết trân trọng những giá trị tốt đẹp của con người, nhất là khiViệt Nam đag trên đà hội nhập và phát triển

2 Lịch sử vấn đề

Kim Bình Mai ngay sau khi ra đời đã làm náo động văn đàn, đã có biết

bao cuộc tranh luận về chủ đề, tư tưởng của cuốn truyện Nó nhận được nhiềuluồng ý kiến khen chê từ nhiều góc độ khác nhau Vậy nên, tiểu thuyết này đãthu hút khá nhiều nhà nghiên cứu không chỉ Trung Quốc mà nhiều nước kháctrong đó có Việt Nam

Nhiều năm qua ở Trung Quốc các công trình nghiên cứu về Kim Bình

Mai đã đạt được những thành tựu đáng kể Hầu hết các nhà nghiên cứu đều

nhất trí cho rằng: Kim Bình Mai có nội dung mang tính hiện thực sâu sắc, diện

mạo của nó miêu tả rất đa dạng mang đặc trưng của thời đại cuối Minh nêntác phẩm có giá trị cao và có vị trí xứng đáng trong lịch sử phát triển tiểuthuyết Tác giả mượn câu chuyện thịnh suy trong một gia đình thị dân, tả một

xã hội dục vọng tràn lan, đạo đức suy đồi để vạch trần sự hủ bại và đen tốicủa xã hội lúc bấy giờ

Trong cuốn Văn học Trung Quốc tập 3, các tác giả Dư Quan Anh, Phạm Ninh (1995) và cũng trong cuốn Văn học Trung Quốc tập 3 (2000) của

các tác giả Chương Bồi Hoàn, Lạc Ngọc Minh đều cho rằng:

Mô tả nhiều chi tiết về đời sống là thành tích nổi bật của bộ tiểu thuyết

So với tiểu thuyết trước kia là đã rời trung tâm miêu tả từ tình tiết của câuchuyện sang hình tượng nhân vật, đó là một dấu ấn quan trọng, một bước tiến

bộ rất lớn Đồng thời nhân vật là những con người bình thường, cá tính khôngphải thiên phú mà hoàn toàn gắn với hoàn cảnh sinh hoạt và mọi hoàn cảnhsinh hoạt trong cuộc sống Kể cả khi nói đến tình tiết câu chyện thì cũng diễn

ra bình thường, không có những biến động lớn và không hề thêu dệt Tác giả

đã triệt để sử dụng bút pháp ấy để xây dựng nên những nét tính cách đa dạng,nổi bật và có tính chất điển hình của các nhân vật Đến đây, các nhân vật đờithường được chú ý hơn ở tiểu thuyết, nó không bị các anh hùng che lấp như

trước nữa Các tác giả còn cho rằng nhà văn có tài trong việc sử dụng ngôn

ngữ: “Phong cách ngôn ngữ của tác giả trong sáng, dí dỏm, đời thường

chứng tỏ tác giả hết sức thành thạo ngôn ngữ sinh hoạt trong nhân dân đương thời, hơn nữa lại có tài chau chuốt gọt đẽo” [1.239]

Nhà văn, nhà phê bình, học giả Lỗ Tấn vào những năm đầu thế kỷ XX

trong cuốn Sơ lược lịch sử tiểu thuyết Trung Quốc đã nghiên cứu tác phẩm ở nhiều góc độ Trước tiên, ông xếp Kim Bình Mai vào loại truyện thế thái nhân

tình xuất hiện ngay trong lúc thịnh hành của tiểu thuyết thần ma Loại tiểuthuyết này thuật những chuyện phong lưu và xen với cảnh buồn vui, tan hợp,

tả thói đời nóng lạnh thông thường và khẳng định: “Trong các sách thế tình,

có truyện Kim Bình Mai là có tiếng nhất” Nó là “sách về tình đời”, nói cho

hết tình giả hay thật, ý nghĩa xã hội chân chính của tác phẩm từ đó nổi bật lên

Trong cuốn Văn học Trung Quốc của tác giả Trịnh Ân Ba, Trịnh Thu Lôi cho rằng: “Tác phẩm có bố cục cầu kì, các tình tiết phức tạp đan xen

nhau một cách chặt chẽ có thứ tự”

Ở Việt Nam cũng có khá nhiều bài viếtnghiên cứu về tiểu thuyết Kim

Bình Mai Phương Lựu (1996), Kim Bình Mai – đôi điều mới lạ, Văn hóa văn

học Trung Quốc cùng một số liên hệ ở Việt Nam, Nxb Hà Nội Trong bài viết

này, tác giả đã chỉ ra những điểm “lạ” của Kim Bình Mai (nhan đề là do tên ba

người phụ nữ ghép lại, tên tác giả Tiếu Tiếu Sinh là một danh ngữ chung có

nghĩa là “thầy cười” hay “ông bông đùa”…) Bên cạnh đó, Phương Lựu đề cập đến những đóng góp mới mẻ của Kim Bình Mai trong lịch sử phát triển

tiểu thuyết Trung Quốc – Đây là tác phẩm đầu tiên do văn nhân sáng tác viết

về những con người bình thường nhỏ bé thuộc tầng lớp thành thị trong xã hộiMinh

Trong cuốn Tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc, năm 1996, Nxb Giáo dục, tác giả Trần Xuân Đề đã khẳng định sự ra đời của Kim Bình Mai đánh dấu

bước phát triển mới của tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc, Nó đặt nền móngcho sự ra đời của những bộ tiểu thuyết dài về sau như Nho lâm ngoại sử,Hồng lâu mộng…

Lương Duy Thứ (2000), Để hiểu tám bộ tiểu thuyết cổ điển Trung

Quốc, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội Ở đây, Lương Duy Thứ đề cập đến

những nguyên nhân dẫn đến sự phát triển rực rỡ của tiểu thuyết nói chung;

khẳng định Kim Bình Mai là tác phẩm tả chân hiện thực cuối Minh Từ đó tác giả đi đến kết luận Kim Bình Mai là tác phẩm mở đầu một khuynh hướng văn học mới – khuynh hướng đời thường, trân trọng cái “nhân dục”, chống lại đạo

đức phong kiến cũ của xã hội

Lương Duy Thứ (1989), Kim Bình Mai – một tác phẩm hiện thực phê

phán có giá trị, Tạp chí văn học số 3 Trong bài viết này, Lương Duy Thứ đưa

ra quan niệm xoay quanh câu hỏi tác giả Kim Bình Mai là ai? Thêm vào đó, tác giả dẫn dắt những ý kiến để chứng minh Kim Bình Mai là một tác phẩm

mang tính hiện thực rõ nét, xây dựng được những nhân vật có tính cách phứctạp, gần với con người đời thường

Tác giả Nguyễn Huy Khánh trong cuốn Khảo luận tiểu thuyết cổ điển

Trung Hoa cho rằng: “về phương diện phản ánh mặt trái của xã hội phong kiến, tác giả đã thành công một phần về nghệ thuật tả chân khá cao Những nhân vật trong truyện đều được tác giả vẽ lên như sống, người nào ra người

đó, không gượng ép, không giả tạo Những chi tiết được tác giả nghiên cứu kĩ

và dựng lên khá éo le, gay cấn, khúc chiết…” [9.180]

Gần đây khi viết “Lời giới thiệu” cho cuốn Kim Bình Mai, Nxb Văn

hóa – Thông tin, tái bản năm 2002, Giáo sư Lê Đức Niệm bổ sung một số ýkiến để hoàn thiện và hệ thống hơn cho bài viết trong lần xuất bản trước (năm1989) Tác giả cùng thống nhất ý kiến với một số nhà nghiên cứu Trung Quốcnêu trên và đi sâu phân tích một số nhân vật chính để chứng minh tài năng

của nhà văn dùng nhiều tình tiết của cuộc sống thực, sáng tạo ra những nhân

vật điển hình Và “trong Kim Bình Mai các nhân vật đều thông qua hành

động để biểu hiện tính cách, thông qua ngôn ngữ bộc lộ tâm lý và cá tính”.

Điểm mới mà ông nhận thấy đó là kết cấu Kim Bình Mai gồm 100 hồi, mỗi

hồi vẫn có một chuyện nổi bật, song nó đã thoát khỏi kết cấu chương hồi củathoại bản và các thể loại truyện kể khác Cảnh vật mô tả chỉ là phác thảo, nóđược lựa chọn phù hợp với miêu tả sự việc, lấy cảnh gợi tình Ông cũng chỉ ra

điểm hạn chế của Kim Bình Mai đó là: tuy là tác phẩm có khuynh hướng vạch

trần tội ác xã hội, nhưng tác giả lại quá say sưa với thú vui tầm thường nhưbệnh hoạn, khiến cho người đọc có cảm giác như tác giả đưa vào sách từngmảng cuộc sống trụy lạc của giai cấp thống trị không chút đắn đo lựa chọn

Nhưng nhìn chung Kim Bình Mai làmột tác phẩm tả về quan hệ nam nữ một cách tế nhị, kín đáo cho nên không thể xếp Kim Bình Mai vào loại dâm thư

được Và tác giả đi đến kết luận: nếu chúng ta muốn biết cái mặt sau của xãhội cũ cũng cần lật dở xem những quan hệ trong đời sống thường ngày của

bọn họ ra sao, thông qua đó nhận thức hiện thực sâu hơn Kim Bình Mai là câu

chuyện tình ái, nhưng cũng là câu chuyện nhân tình thế thái của một xã hội

Qua thu thập và khảo sát các bài viết về tác phẩm Kim Bình Mai,chúng tôi nhận thấy chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập tới hình tượng

nhân vật nữ trong Kim Bình Mai của Tiếu Tiếu Sinh với tư cách một đối

tượng nghiên cứu riêng biệt Bởi vậy với khóa luận này, người viết xin được

đề cập, đi sâu tìm hiểu hình tượng nhân vật nữ, qua đó làm nổi bật nét đặcsắc, tài năng và quan niệm của tác giả trong việc xây dựng các nhân vật

3 Mục đích nghiên cứu

Với đề tài Hình tượng nhân vật nữ trong Kim Bình Mai của Tiếu Tiếu

Sinh người viết nhằm làm nổi bật những nét độc đáo trong quan niệm thẩm

mĩ của tác giả khi xây dựng nhân vật Có sự cảm thụ và cắt nghĩa thấu đáohơn về tư tưởng, thế giới quan của nhà văn biểu hiện trong tác phẩm, phát

hiện cái hay cái đẹp của Kim Bình Mai Góp tiếng nói khẳng định giá trị nhân

văn cao đẹp của cuốn tiểu thuyết này

4 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi khảo sát

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Hình tượng nhân vật nữ trong Kim Bình Mai của Tiếu Tiếu Sinh,

4.2 Phạm vi khảo sát

Kim Bình Mai do Hải Đăng – Ngọc Quang – Minh Linh dịch, giáo sư

Lê Đức Niệm hiệu đính và giới thiệu (2008), Nxb Văn học

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp khảo sát

Phương pháp phân tích, so sánh, đối chiếu

Phương pháp tổng hợp và nâng cao vấn đề

6 Đóng góp của khóa luận

Qua bài viết thấy được những đóng góp mới mẻ của Tiếu Tiếu Sinh chotiểu thuyết và văn học Trung Quốc qua việc xây dựng hình tượng nhân vật nữ

trong Kim Bình Mai.

7 Bố cục khóa luận

Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung khóa luận gồm haichương:

Chương 1: Đặc điểm hình tượng nhân vật nữ trong Kim Bình Mai.

Chương 2: Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng hình tượng nhân vật

nữ trong Kim Bình Mai.

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 ĐẶC ĐIỂM CỦA HÌNH TƯỢNG NHÂN VẬT NỮ

TRONG KIM BÌNH MAI

1.1 Vài nét về Tiếu Tiếu Sinh và Kim Bình Mai

Kim Bình Mai là bộ tiểu thuyết chương hồi dài xuất hiện ở Trung Quốc

vào thời Vạn Lịch (1537 – 1620) triều Minh Tác phẩm ra đời đánh dấu mộtbước ngoặt mới trong lịch sử tiểu thuyết cổ điển Trung Quốc Nó đặt nềnmóng cho sự ra đời của những bộ tiểu thuyết dài về sau Đây là tác phẩm đầutiên “lấy cái chuyện một gia đình làm trung tâm, đề cập đến một môi trường

xã hội rộng lớn, mặt đối mặt với đời sống, thấm đượm mùi vị cuộc đời chứkhông phải siêu phàm xa lạ như trước kia” [59]

Vấn đề tác giả Kim Bình Mai là ai cho đến nay giới nghiên cứu vẫn

chưa xác định được chính xác Theo tài liệu hiện có tập trung ở một số ý kiếnnhư sau:

Căn cứ vào bản Kim Bình Mai từ thoạicó bài tựa của Hân Hân Tử nói

tác giả là Lan Lăng Tiếu Tiếu Sinh Cũng có người cho rằng Hân Hân Tử làmột tên khác của Tiếu Tiếu Sinh Tiếu Tiếu Sinh có nghĩa là “thầy cười” hay

“ông bông đùa” Sở dĩ tác giả lấy tên là Tiếu Tiếu Sinh vì ngày xưa người tacoi trọng thơ, từ, phú hơn là truyện Tiểu thuyết bị khinh rẻ như một loại

“ngụy thư”, “nôm na mách qué”, “loại tạp nham”, không đáng để ý, khôngđược coi trọng Kim Bình Mai từng bị người đời ghép vào loại “dâm thư” chonên người sáng tác nó cũng phải lánh mặt dấu tên

Có người còn đưa ra một số tác giả khác như Triệu Nam Trinh(1551 –1627) hoặc Tiết Ứng Kỳ (trước sau 1550) nhưng chưa ra được chứng cứ xácđáng

Lỗ Tấn cho rằng tác giả của Kim Bình Mai là Vương Thế Trinh (1526 –

1590) Đây cũng là ý kiến của Giáo sư Chu Tinh sau nhiều năm nghiên cứu ởkhoa Trung văn trường Đại học sư phạm Thiên Tân, trong cuốn khảo cứu củamình xuất bản tháng 10 – 1980 Giáo sư cho rằng tác giả Kim Bình Mai làVương Thế Trinh, đỗ tiến sĩ dưới triều Gia Tĩnh, làm quan đến Hình bộThượng thư, tác giả của Gia Tĩnh dĩ lai thủ phụ truyện, Yêm Châu sơn nhân

tứ bộ cảo, Độc thư hậu, Vương thị thư uyển, Hoa uyển… Người ta cho rằngcha Vương Thế Trinh bị cha con tể tướng Nghiêm Cao, Nghiêm Tung hãmhại nên ông làm sách để chửi ngầm Nghiêm Tung hồi nhỏ tên là Khánh(cùng tên với Tây Môn Khánh - nhân vật chính) Có người còn viết hẳn cuốn

sách (Ngô Hàm: Độc sử hảo ký) khảo cứu tường tận các nhân vật để đi

đến cái thuyết gọi là “Khổ hiếu” (Gian khổ báo hiếu) nói rằng cha VươngThế Trinh bị tên nịnh thần Đường Thuận Chi dèm pha với Nghiêm Tung mà

bị hại Để báo thù cho cha, Thế Trinh đóng cửa ba năm, soạn ra truyện Kim

Bình Mai đem dâng Thuận Chi Tên này có thói quen thấm nước miếng vào

đầu ngón tay để giở sách Thế Trinh ngầm tẩm thuốc độc vào từng trangsách, Thuận Chi trúng độc mà chết

Năm 1984, Giáo sư Từ Sóc Phương, trường Đại học Hàng Châu đăng

bài cho rằng tác giả Kim Bình Mai là Lý Khai Thiên (1501 – 1568).

Đầu năm 1984, tân chứng của Trương Viễn Phần được Tề Lỗ thư xãxuất bản trong đó tác giả khẳng định rằng Lan Lăng Tiếu Tiếu Sinh chính làGiả Tam Cận, nhà văn huyện Dịch đời Minh

Tháng 7 - 1984, Phúc Đán học báo công bố liền hai bài: Tác giả Đồ

Long khảo và Tác giả Đồ Long khảo tục của Hoàng Lâm Sau thời gian

nghiên cứu, tìm hiểu, Hoàng Lâm phát hiện được Đồ Long – một ngườinguyên quán huyện Ngân tỉnh Triết Giang, từng làm quan ở Bắc Kinh, từng

kí tên ở hai cuốn sách đời Minh là Sơn trung nhất tịch thoại Một buổi trò

chuyện trong núi) và Biến địa kim (Vàng khắp nơi) Đồ Long (1542 - 1605),

tự là Trường Khanh, còn một tự khác là Vĩ Chân, hiệu là Xích Thủy, đỗ tiến

sĩ dưới triều Vạn Lịch, từng làm tri huyện Thanh Phổ, tri huyện Dĩnh Thượng

và Chủ sự bộ Lễ

Năm 1985, Nguyên mạo thám sách (Tìm kiếm diện mạo ban đầu) của

Ngụy Tử Vân được Học sinh thư cục Đài Loan xuất bản, ông Đồng Văn đề

tựa có nhắc lại bài viết Kim Bình Mai dữ Vương Thế Trinh của Ngô Hàm

cũng từng đề cập tới một Đồ Xích Thủy nổi tiếng về tạp kịch và văn chương

mà Xích Thủy là hiệu của Đồ Long Ông dựa vào đó mà khẳng định Đồ Long

là tác giả của Kim Bình Mai.

Mặc dù xác định chưa chắc chắn tác giả là ai song từ lâu nay người tavẫn cho Tiếu Tiếu Sinh là một cái tên có thật và đồng tình với ý kiến của Hân

Hân Tử đó là tác giả Kim Bình Mai là Lan Lăng Tiếu Tiếu Sinh Vì vậy trong

khóa luận này, người viết xin theo quan điểm của đa phần các nhà nghiên cứu

là coi Tiếu Tiếu Sinh là tác giả của Kim Bình Mai.

Tiếu Tiếu Sinh (? - ?) người huyện Dịch tỉnh Sơn Đông Lan Lăngchính là tên cũ của huyện Dịch Căn cứ vào lời lẽ trong tác phầm có thể thấytác giả dùng tiếng Sơn Đông hết sức thành thạo Chắc ông đã sống ở BắcKinh, quen thuộc đời sống phong cảnh Bắc Kinh Từ cảnh vật, bầu trời chođến vườn tược, ao hồ, sự trang trí nội thất hầu hết đều lấy Bắc Kinh làm bốicảnh Tác giả không những có trình độ văn hóa khá mà lại có tài năng sángtác, nhờ thâm nhập cuộc sống xã hội, sành sỏi các hình thức văn nghệ dângian, chịu khó tìm tòi học hỏi các tác phẩm lưu hành nơi thành thị hồi đó như

hý kịch, tiểu thuyết, ca khúc… cho nên ông đã có nhiều vốn để viết nên bộtiểu thuyết dài 100 hồi, nói về nhân tình thế thái

Tác giả Tiếu Tiếu Sinh đã dựa vào câu chuyện từ hồi 23 đến hồi 26 củaThủy hử truyện rồi mở rộng và sáng tạo thêm Từ một số chi tiết tác giả đã

sáng tạo thành cuốn tiểu thuyết dài 100 hồi Đã có rất nhiều ý kiến bình phẩm

về cuốn tiểu thuyết này Có những người đứng trên quan điểm phong kiến cổ

hủ coi đây là bộ “dâm thư”, “Tà thư”, không được xếp vào văn học sử Nhữngngười khác coi đây là bản cáo trạng phong kiến do bản thân nó tự phơi bày.Song nó đã vượt qua sự sàng lọc của thời gian và dư luận, khẳng định được vịtrí của mình

1.2 Khái niệm nhân vật và hình tượng nhân vật

1.2.1 Khái niệm nhân vật văn học

Trong tiếng Hi Lạp cổ “nhân vật” đọc là Perssonner lúc đầu mangnghĩa chỉ cái mặt lạ của diễn viên trên sân khấu Theo thời gian chúng ta đã

sử dụng thuật ngữ này với tần suất nhiều nhất, thường xuyên nhất để chỉnhững đối tượng mà văn học miêu tả, thể hiện

Nhân vật là linh hồn của tác phẩm, là sản phẩm tinh thần của nhà văn.Thông qua nhân vật nhà văn đã trình bày về con người như những kết tinh củaphẩm chất xã hội, lịch sử, tâm lí…

Nhân vật giữ vai trò đặc biệt trong tác phẩm văn học, đặc biệt là tiểuthuyết Nó là mắt xích cơ bản, xâu chuỗi, kết dính các biến cố, sự kiện và lànơi chủ yếu để nhà văn thể hiện tư tưởng của mình Việc xây dựng nhân vậttrở thành một công việc quan trọng đòi hỏi sự sáng tạo độc đáo

Theo Từ điển thuật ngữ văn học do Lê Bá Hán – Trần Đình Sử Nguyễn Khắc Phi (đồng chủ biên): “Nhân vật văn học là đơn vị nghệ thuậtđầy tính ước lệ, không thể đồng nhất với con người có thật trong đời sống.Chức năng cơ bản của nhân vật văn học là khái quát tính cách của con người

-và thể hiện quan điểm nghệ thuật -và lí tưởng thẩm mĩ của nhà văn về conngười, vì thế nhân vật luôn gắn liền với chủ đề của tác phẩm” [6.235]

Trong Từ điển văn học tập 2 của Đỗ Đức Hiếu, Nguyễn Huệ Chi,Phùng Văn Tửu, các tác giả quan niệm “Nhân vật là yếu tố cơ bản nhất trong

các tác phẩm văn học, tiêu điểm để bộc lộ chủ đề và đến lượt mình nó lạiđược các yếu tố có tính hình thức của tác phẩm tập trung khắc họa Nhân vật

đó là nơi tập trung giá trị tư tưởng nghệ thuật của tác phẩm văn học” [7.277]

Trong cuốn Lí luận văn học do Phương Lựu chủ biên định nghĩa: “Nóiđến nhân vật văn học là nói đến con người được miêu tả, thể hiện trong tácphẩm bằng phương tiện văn học Nhân vật văn học là một hình tượng ước lệ,

có những dấu hiệu để ta nhận ra Văn học không thể thiếu nhân vật, vì đó làphương tiện cơ bản để nhà văn khái quát hiện thực”

Như vậy có nhiều định nghĩa khác nhau về nhân vật văn học Tựu trunglại, nhân vật văn học chính là con người tồn tại ở nhiều dạng thức khác nhauđược miêu tả thể hiện trong tác phẩm văn học, nhằm thể hiện tư tưởng chủ đềtác phẩm, dụng ý nghệ thuật của nhà văn

Tìm hiểu nghệ thuật xây dựng nhân vật là việc xem xét cách nhà vănthể hiện làm cho nhân vật hiện lên sinh động, chân thực trước sự hình dungcủa bạn đọc về ngoại hình cũng như tính cách Tùy vào thể loại, sở trường củanghệ sỹ mà nhân vật được thể hiện bằng cách riêng, độc đáo

1.2.2 Khái niệm hình tượng nhân vật

Theo định nghĩa của từ điển Tiếng Việt 2006 do Hoàng Phê (chủ biên):

“Hình tượng là sự phản ánh một cách khách quan bằng nghệ thuật dưới hìnhthức những hiện tượng cụ thể, sinh động, điển hình, nhận thức trực tiếp bằng

“cảm tính”

Theo cách giải thích của Từ điển thuật ngữ Văn học do Lê Bá Hán –Trần Đình Sử - Nguyễn Khắc Phi (đồng chủ biên): “Hình tượng nghệ thuật làsản phẩm của phương thức chiếm lĩnh, thể hiện và tái tạo hiện thực theo quyluật của tưởng tượng, hư cấu nghệ thuật” [6.146]

“Hình tượng nghệ thuật chính là các khách thể đời sống được nghệ sĩtái hiện bằng tưởng tượng sáng tạo trong những tạo trong những tác phẩm

nghệ thuật Giátrị trực quan độc lập là đặc điểm quan trọng của hình tượngnghệ thuật Bằng chất liệu cụ thể, nó làm cho người ta có thể ngắm nghía,thưởng ngoạn, tưởng tượng Đó có thể là một đồ vật, một phong cảnh thiênnhiên hay một sự kiện xã hội được cảm nhận Hình tượng nghệ thuật có thểtồn tại qua chất liệu vật chất nhưng giá trị của nó là ở phương diện tinh thần.Nhưng nói tới hình tượng nghệ thuật người ta thường nói tới hình tượng conngười bao gồm cả hình tượng một tập thể người với những chi tiết biểu hiệncảm tính phong phú”.

“Hình tượng nghệ thuật tái hiện đời sống, nhưng không phải sao chép ynguyên những hiện tượng có thật, mà là tái hiện có chọn lọc, sáng tạo thôngqua trí tưởng tượng và tài năng của nghệ sĩ, sao cho các hình tượng truyền lạiđược ấn tượng sâu sắc, từng làm cho nghệ sĩ day dứt, trăn trở cho người khác”

Như vậy, cấu trúc của hình tượng nghệ thuật bao giờ cũng là sự thốngnhất cao độ giữa các mặt đối lập: chủ quan và khách quan, lí trí và tình cảm,

cá biệt và khái quát, hiện thực và lí tưởng, tạo hình và biểu hiện, hữu hình và

vô hình Và cũng chính vì những lí lẽ trên, hình tượng còn là một quan hệ xãhội – thẩm mĩ vô cùng phức tạp Mỗi một loại hình tượng nghệ thuật sử dụngmột loại chất liệu riêng biệt để xây dựng hình tượng Chất liệu của hội họa làđường nét, màu sắc, của kiến trúc là mảng khối, của âm nhạc là giai điệu, âmthanh Văn học lấy ngôn từ làm chất liệu Hình tượng nghệ thuật là hìnhtượng ngôn từ

1.3 Cơ sở hình thành nhân vật nữ trong Kim Bình Mai

“Tất cả mọi sự bí ẩn của thế giới này đều không sánh nổi với sự bí ẩncủa người phụ nữ” (Vladimir Lobanok) Người phụ nữ - một nửa của nhânloại, họ là nguồn cảm hứng nghệ thuật cho các nhà văn, nhà thơ, họ đi vàovăn học, đem đến những nét mới lạ, độc đáo cho các tác phẩm văn chươngnghệ thuật Hình tượng nhân vật nữ đã đem đến nét mới cho văn học Trung

Quốc bấy giờ - đưa con người đời thường vào trong tác phẩm văn chươngnghệ thuật Tiểu thuyết này không miêu tả xã hội từ đời sống cung đình (nhưTam Quốc), từ sự vật lộn của những kẻ sống ngoài lề xã hội, không được sựche chở của pháp luật (như Thủy Hử), từ đời sống tinh thần đổ vỡ của một giađình quý tộc (như Hồng Lâu Mộng) mà nó tập trung sự chú ý vào cuộc sốngsinh hoạt đời thường của một con buôn hãnh tiến – sản phẩm của xã hội tiền

tư bản cuối Minh Từ đầu đến cuối Kim Bình Mai đề cập đến đủ hạng người

trong xã hội Đọc tác phẩm, nhân vật nữ để lại cho người đọc nhiều ấn tượngsâu sắc, nhân vật nữ với những khát vọng yêu đương, hạnh phúc, số phận bất

hạnh… Trong Kim Bình Mai, hình tượng nhân vật nữ được tác giả lựa chọn

làm nhân vật trung tâm bắt nguồn từ những nguyên nhân sau:

Phụ nữ là nhân vật quen thuộc trong nền văn học các dân tộc trên thếgiới Văn học Trung Quốc đề cập đến nhân vật nữ từ rất sớm Trong thầnthoại cổ đại Trung Hoa tinh thần đấu tranh bất khuất; ý chí chiến đấu khôngbiết mệt mỏi trong hình tượng chim tinh vệ: công lao sáng tạo ra loài người,

vá trời của Nữ Oa đã khẳng định vai trò lớn lao của phụ nữ Trong Sử kí nhânvật nữ xuất hiện ít nhưng không vì thế mà vai trò của họ mờ nhạt (Lữ Hậu –

Lữ Hậu bản kỷ) Đời Tấn nhân vật nữ đã xuất hiện nhưng không nhiều đềuchịu áp bức bóc lột của chế độ phong kiến Tiểu thuyết chí quái Lục Triềumiêu tả tình yêu giữa các thần linh, giữa người và ma quỷ, thế nhưng cũng cómột số ít truyện miêu tả truyện yêu đương của con người trần thế như truyện

“Cô gái bán phấn”, “Thạch Sùng trảm Mỹ Nhân”.

Đến truyền kỳ đời Đường, hình tượng phụ nữ, gần gũi với cuộc sốngcủa con người và phẩm chất đạo đức của họ rõ nét hơn Truyền kỳ đời Đườngphát triển trên nền tảng của tiểu thuyết chí quái những chí quái săn tìmchuyện lạ, đề cao sự linh thiêng còn truyền ký đời Đường tuy vẫn tồn tạinhững màu sắc kỳ lạ nhưng không rơi vào tật hoang đường trái lẽ Tác giả chí

quái đem chuyện kỳ lạ làm sự thực, không có ý thức sáng tạo văn nghệ.Còncác tác giả đời Đường “cố ý viết tiểu thuyết, mặc tình hư cấu, sáng tác tậntình” Từ Đường trở về trước, tiểu thuyết Trung Quốc về cơ bản mới chỉ làmầm mống, tuy ở thời Hán Ngụy, Lục Triều có chút ít tác phẩm nhưng nếunhìn từ góc độ khắc họa nhân vật hay tả tình tiết còn thô thiển, đơn giản chưađến mức thành thục Phải đợi đến truyền kỳ đời Đường tiểu thuyết TrungQuốc mới dần trưởng thành, mới có được hình tượng nghệ thuật tương đốihoàn hảo cũng như nội dung đời sống xã hội tương đối rộng rãi và giành được

vị trí không thể xem thường trong lịch sử văn học Trung Quốc Thời kỳ giữaĐường là thời kỳ phát triển rực rỡ, phồn vinh của tiểu thuyết truyền kỳ đờiĐường, các tác phẩm thể hiện chủ đề tình yêu, số phận bi kịch của người phụ

nữ có thành tựu rực rỡ nhất Một số truyện có những đặc sắc về nghệ thuậtnhư trí tưởng tượng đẹp đẽ, tràn đầy màu sắc lãng mạn, lại rất chú trọng đến

khắc họa hình tượng nhân vật như “Liễu Nghị truyện”, “Lý Oa truyện”.

Truyện truyền kỳ miêu tả hình tượng nhân vật tươi sáng, tình tiết lành mạnh li

kỳ, trữ tình đậm đà, lời văn trau chuốt Chủ đề tư tưởng mà tiểu thuyết truyền

kỳ đề xuất như chống áp bức phong kiến, đòi hỏi tự do yêu đương… khôngnhững thể hiện được yêu cầu của quần chúng đương thời mà còn tiêu biểu choyêu cầu của xã hội Truyện truyền kỳ làm nên hình thức chủ yếu cho tiểuthuyết đời Tống về sau Đời Tốngtruyện kể mang màu sắc hiện thực hơn cả.Thời Tống Nguyên tiểu thuyết cổ điển chia thành hai dòng lớn là tiểu thuyếtvăn ngôn và tiểu thuyết bạch thoại, nhưng bạch thoại phát triển hơn…

Nhìn chung văn xuôi Trung Quốc từ thời Ngụy Tấn đến đời Đườnghình tượng nhân vật phụ nữ được thể hiện ngày càng sinh động, đa dạng làmphong phú thêm mảng đề tài đời sống hiện thực cho nền văn học Trung Quốcđương thời

Minh – Thanh (1368-1911) là thời kỳ phát triển của tiểu thuyết cổ điểnTrung Quốc Vương triều Minh là vương triều phong kiến cuối cùng do giaicấp địa chủ người Hán nắm chính quyền, nó được xây dựng trên thành quảcuộc khởi nghĩa nông dân rộng lớn vào cuối đời Nguyên Nhà Minh trở thànhchế độ độc tài chuyên chế, một chế độ phản động lỗi thời con người bị chàđạp áp bức… Nhà Thanh là triều đại ngoại tộc thứ hai sau (sau Mông Cổ)thống trị Trung Quốc Khi người Mãn Thanh vào thống trị, chúng kế thừa tất

cả chế độ chuyên chế của triều cũ để lại Trung Quốc dưới triều Thanh nhanhchóng biến thành kỳ hình quái dạng: nửa phong kiến, nửa thuộc địa Giaiđoạn Minh – Thanh là giai đoạn kinh tế Trung Hoa phát triển mạnh mẽ màchủ yếu là những mầm mống của kinh tết tư bản chủ nghĩa ra đời và ngàycàng lớn mạnh Sự xâm nhập của phương Tây vào làm cho Trung hoa có điềukiện phát triển Những yếu tố kinh tế tư bản chủ nghĩa làm nảy sinh trong xãhội một trào lưu tư tưởng mới có tính chất bình dân, khẳng định dục vọng tựnhiên và hướng về vật chất của con người, yêu cầu được giải phóng cá nhân.Đặc biệt ảnh hưởng của quan niêm giải phóng nữ tính lúc bấy giờ nên người

phụ nữ được quan tâm hơn Trung Quốc cuối đời Minh với sự ra đời của Kim

Bình Mai nhân vật nữ có vị trí và vai trò nhất định trong văn học,được lựa

chọn là nhân vật trung tâm của tác phẩm Họ được xây dựng thành nhữnghình tượng riêng biệt độc đáo, nhất là về mặt tư tưởng họ thể hiện khát vọngmãnh liệt về tình yêu và hạnh phúc cá nhân Cũng từ đây nhân vật nữ đượcviết nhiều hơn trong những bộ tiểu thuyết dài về sau như: Hồng Lâu Mộng,Nho lâm ngoại sử…

Thứnữa, Tiếu Tiếu Sinh có nghĩa là “thầy cười” hay “ông bông đùa”

Sở dĩ tác giả lấy tên là Tiếu Tiếu Sinh vì ngày xưa người ta coi trọng thơ, từ,phú hơn là truyện Tiểu thuyết bị khinh rẻ như một loại “ngụy thư”, “nôm na

mách qué”, “loại tạp nham”, không đáng để ý, không được coi trọng.Kim

Bình Mai từng bị người đời ghép vào loại “dâm thư” cho nên người sáng tác

nó cũng phải lánh mặt dấu tên Tác giả là người không những có trình độ vănhóa khá mà lại có tài năng sáng tác, ông thâm nhập cuộc sống xã hội, am hiểu

về văn nghệ dân gian, cuộc sống từng trải tiếp xúc với đủ hạng người trong xãhội bấy giờ nên ông có cái nhìn sâu sắc về con người, nhân tình thế thái…

Sau thời Gia Tĩnh, kinh tế phát triển xã hội phồn thịnh, các văn nhân códịp gần gũi khám phá đời sống xã hội, cùng với đó nhu cầu văn hóa mới cũngphát triển Thời Vạn Lịch, ngành xuất bản mở mang, nghề in phát đạt, nhiều

tiểu thuyết và hí khúc được in ra với những tập sách trình bày rất đẹp Kim

Bình Mai ngay từ khi ra đời đã trải qua nhiều thử thách, chịu nhiều búa rìu

của dư luận

Tiếu Tiếu Sinh với ngòi bút tràn đầy hơi thở hiện thực, tác giả đã đem

đến cho người đọc một cuốn tiểu thuyết đầy giá trị 100 hồi của Kim Bình Mai

đã dựng lên được một bức tranh hiện thực rộng lớn với đủ mọi hạng người,mọi quan hệ trong xã hội thành thị đương thời Tuy thời gian mà tác giả nóiđến trong tác phẩm là đời Huy Tông triều Tống nhưng hiện thực được phảnánh trong tác phẩm chính là xã hội Trung Quốc đời Minh Đó là thời kì đồngtiền đã tỏ rõ uy thế vạn năng của nó Thế lực đồng tiền đã bẻ cong mọi cáncân công lý Điều này cũng đã được Nguyễn Du khái quát trong Truyện Kiều:

“Trong tay đã sẵn đồng tiền Dẫu lòng đổi trắng thay đen khó gì”

Cái chân lý mà Nguyễn Du khái quát từ cái xã hội đã đẩy nàng Kiềuvào con đường lưu lạc ấy cũng chính là sự thực về thời đại cuối Minh – thời

đại của Kim Bình Mai.Tác giả đã dám nhìn thẳng vào chế độ phong kiến cuối

nhà Minh về mặt chính trị hết sức hỗn loạn, vô trật tự Mặt khác, tác giả đãmất niềm tin đối với đạo đức truyền thống mà giai cấp thống trị đã triệt để sửdụng trong xã hội lúc bấy giờ Trong xã hội đó, người phụ nữ chỉ được phép

cấm cung, bó chân, cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy Người phụ nữ không đượcphép thể hiện những rạo rực tâm hồn, tất nhiên đòi hỏi tình dục phải là điềucấm kị Nhưng tác giả đã vượt ra ngoài lễ giáo đề cao cuộc sống chăn gối củaphụ nữ xem đó là quyền chính đáng mà họ được hưởng qua các nhân vật PhanKim Liên, Lý Bình Nhi, Bàng Xuân Mai và những người thiếp của Tây MônKhánh Tác giả đặc biệt chú trọng tới hình tượng nhân vật nữ trong tiểu thuyếtcủa mình, dành cho họ những trang viết sâu sắc, mang đến cho người đọc cáinhìn chân thực nhất về người phụ nữ bấy giờ Ngay ở nhan đề của cuốn tiểu

thuyết “Kim Bình Mai” tác giả đã đặc biệt ghép tên của ba nhân vật nữ là:

Phan Kim Liên, Lý Bình Nhi, Bàng Xuân Mai làm nhanđề của tác phẩm, gợi

sự tò mò cho người đọc

1.4 Đặc điểm nhân vật nữ trong Kim Bình Mai

Thế giới nhân vật trong Kim Bình Mai rất đông đảo, gồm nhân vật nam

nữ và các nhân vật thuộc các thành phần trong xã hội Trong đó xuất hiệnnhiều và chiếm số lượng lớn là nhân vật nữ, khoảng hơn 80 nhân vật như:những người vợ của Tây Môn Khánh, những con hầu người ở, những ca nhi

kỹ nữ, bà mối, sư sãi, ni cô… họ xuất hiện hầu hết trong 100 hồi của cuốntiểu thuyết góp phần quan trọng trong việc thể hiện ý đồ nghệ thuật, tư tưởngcủa tác giả Nhân vật nữ được mô tả một cách chân thực về những khát vọngyêu đương, đời sống phòng khuê, họ thể hiện mạnh mẽ những rạo rực của đờisống tâm hồn… Họ sở hữu vẻ đẹp ngoại hình tuyệt mỹ, có sức cuốn hút mêhồn Mang trong mình tính cách đa diện: có khi bất chấp luân lí, đạo đức, chàđạp lên người khác để thỏa mãn con người cá nhân của mình nhưng cũng cókhi họ lắng lại để quan tâm, yêu thương và sống có tình nghĩa… Mặc dù ở họvẫn có chút thanh âm của tình người nhưng đến cuối đời họ vẫn phải chịu cáikết đau thương bất hạnh

Trong Kim Bình Mai, Tiếu Tiếu Sinh thông qua việc xây dựng hìnhtượng nhân vật nữ một cách tỉ mỉ, tường tận đã cho người đọc thấy được phầnnào bức tranh hiện thực rộng lớn và phản ánh chân thực bộ mặt Trung Quốccuối đời Minh.

1.4.1 Nhân vật nữ và những khát vọng “nổi loạn”

Thời Minh – Thanh, để củng cố tôn ti trật tự phong kiến, thủ tiêu tinhthần phản kháng của nhân dân, giai cấp thống trị đã thi hành chính sách vănhóa vô cùng tàn bạo: đề cao tam cương ngũ thường, khuyên răn con ngườikhép mình vào khuôn phép, đề cao chủ tính, tránh suy nghĩ bậy bạ, đề cao đạođức phong kiến… Nhưng ở Kim Bình Mai, ta bắt gặp một cái nhìn hoàn toànmới mẻ, vượt ra ngoài lễ giáo phong kiến cũ đề cao cuộc sống chăn gối vàxem đó là quyền chính đáng mà họ được hưởng Thời kỳ này con người vớinhững khát khao, đòi hỏi cởi trói khỏi những ràng buộc phong kiến ngàn năm

để được sống cho bản thân mình

Nhân vật nữ trong tác phẩm với mọi hạng người, ở mọi tầng lớp, trongcuộc sống của họ ít bị ràng buộc bởi lễ giáo Họ chẳng phải lo nghĩ nhiều đếnđạo đức, lễ nghĩa trước kia; họ sống và hưởng thụ vì con người cá nhân của

mình Với khuynh hướng đời thường trân trọng cái “nhân dục”, Kim Bình

Mai đã khám phá đời sống của nhân vật nữ ở những gì thực nhất, đời nhất Ởđây, nhân vật nữ không hề che dấu những ham muốn, họ sẵng sàng bộc lộnhững khát khao, rung cảm sâu kín nhất của bản thân và tìm mọi cách để đạtđược mục đích Những rào cản của đạo đức, lễ giáo phong kiến bị phá tan,đạp bằng Nhân vật nữ sống với những khát vọng “nổi loạn” mạnh mẽ

Xã hội đó đặt ra biết bao luật lệ hà khắc trói buộc con người, nhất làngười phụ nữ Người ta bắt người phụ nữ phải sống trong những khuôn phép,

luật lệ hà khắc: “không đi giữa đường, không đứng giữa cửa, không ngồi giữa

chiếu” (hành bất trungđạo, lập bất trung môn, tọa bất trung tịch), và thậm chí

“cười không được hở răng” Với cách nhìn đó, người phụ nữ chỉ được phép

cấm cung, bó chân, cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, nam nữ thụ thụ bất thân Họ

không được phép sống cho riêng mình bởi “tại gia tòng phụ, xuất giá tòng

phu, phu tử tòng tử” Cuộc sống của họ hoàn toàn phụ thuộc vào người khác,

người đàn ông, người chủ của gia đình Họ không được phép thể hiện nhữngrạo rực của tâm hồn, tất nhiên đòi hỏi tình dục phải là điều cấm kị Nhưng conngười rút cục vẫn là con người và văn học là nhân học Mọi sự trói buộc chỉ là

giả dối Nhân vật nữ trong Kim Bình Mai đặt con người cá tính lên trên nhất,

sẵn sàng nổi loạn để sống vì mình

Phan Kim Liên là người phụ nữ có nhan sắc hơn người: Mới 9 tuổi đã

bị mẹ bán vào phủ Vương Chiêu Tuyên Nhờ có nhan sắc nên nàng được

Trương đại hộ nạp làm thiếp: “lúc đó khoảng mười tám tuổi, nhan sắc lồ lộ

muôn phần kiều diễm…” Ở phủ này Phan Kim Liên được học hành đầy đủ

nên mới 13 tuổi đã có đầy đủ các món nghề để quyến rũ người khác Năm 15tuổi thì Vương Chiêu Tuyên mất Kim Liên lại được bán cho nhà họ Trương,rồi sau đó được thu nạp làm thiếp Rồi họ Trương ốm nặng, gả Phan KimLiên cho Võ Đại Kim Liên cho rằng xinh đẹp như mình thì phải lấy chồnggiàu sang tài giỏi nên chẳng chịu giúp chồng, suốt ngày chỉ lo trang điểm rồithan thân trách phận Chính vì vậy khi gặp Võ Tòng - em trai Võ Đại – mộttráng sĩ hùng dũng, lẫm liệt, khôi ngô tuấn tú, Kim Liên đem lòng tơ tưởng

Để có thể thỏa mãn dục vọng, ham muốn của mình Kim Liên không còn chú

ý tới rào cản của lễ giáo, đạo đức, lương tâm của con người; nàng ta đã giandâm với Tây Môn Khánh giết hại Võ Đại và trở thành thiếp thứ 5 (ngũnương) của Tây Môn Khánh Tư tưởng hưởng lạc và chủ nghĩa cá nhân cực

đoan chi phối mọi hành động, cử chỉ của Phan Kim Liên “Kim liên cho lập

bàn thờ chồng trên lầu, giữa có bài vị ghi “Vong phu Võ Đại lang chi linh”

… Nhưng cũng từ đó, Kim Liên và Tây Môn Khánh không cần phải gặp nhau

ở nhà mụ Vương nữa mà ngang nhiên vui thú với nhau trước bàn thờ Võ Đại.

Mới đầu còn giữ ý hàng xóm điều tiếng, sau công khai nghiễm nhiên sống như vợ chồng”.

Kim Liên với bản chất dâm dục của mình khi làm vợ Võ Đại, nàng tachê Võ Đại xấu xí, quê mùa nên đã gian dâm với Tây Môn Khánh Khi TâyMôn Khánh đã cưới nàng ta về làm vợ rồi, vì Tây Môn Khánh hay bỏ đi cácnhà ca nữ chơi và Tây Môn Khánh lại nhiều vợ khác nên Kim Liên khôngđược ong bướm thỏa lòng Ở Kim Liên con người bản năng chi phối tất cả Ả

đã thông dâm, quyến rũ gia nhân trong nhà là Cầm Đồng “Kim Liên gọi Cầm

Đồng vào phòng mình, giở mọi mánh khóe quyến rũ” Và “từ đêm đó đêm nào Kim Liên cũng chờ hai a hoàn đi ngủ là gọi Cầm Đồng vào phòng mình vui thú” Tây Môn Khánh biết được, đánh cho một trận tơi bời nhưng Kim

Liên vẫn nhất định chối, không nhận Kim Liên luôn tìm cách thỏa mãn sựdâm đãng của mình Tây Môn Khánh ốm nặng, ả vẫn ép Tây Môn Khánhgiao hoan để thỏa mãn mình nên dẫn đến cái chết nhanh chóng của Tây MônKhánh Khi Tây Môn Khánh chết rồi, ả tư thông với Kính Tế bất chấp mốiquan hệ mẹ vợ - con rể Khi Nguyệt Nương ngăn trở không cho hai người gặp

nhau thì Kim Liên “đêm đợi ngày chờ, ra ngơ vào ngẩn, đêm đêm trằn trọc

lạnh lùng, biếng hoạt động, lười ăn ít ngủ, chỉ nằm ngồi dật dựa buồn phiền”.

Không chỉ vậy, ả gian dâm với Kính Tế, Xuân Mai biết được liền bắt XuânMai cũng gian dâm cùng với Kính Tế để không tiết lộ sự việc của ả Ngay cảkhi đã bị đuổi ra khỏi nhà Tây Môn, về sống tại nhà Vương bà ả ta còn lả lơisau thành chăn gối với Vương Triều con trai Vương bà Từ đầu đến cuối, thịluôn luôn chạy theo những dục vọng của bản thân mình Nổi bật ở người phụ

nữ “nổi loạn” này là khát vọng đòi giải phóng cá tính bất chấp chuyên chếphong kiến trong một gia đình đa thê, gia trưởng, độc đoán

Trong xã hội phong kiến với những lễ giáo khắt khe: “xuất giá tòngphu, phu tử tòng tử” hay “Trai năm thê bảy thiếp, gái chính chuyên một

chồng”, nhưng ở Kim Bình Mai lại vượt ra ngoài những điều đó Bình Nhivốn là vợ lẽ của Lương Trung Thư, khi phủ Đại Danh bị các anh hùng LươngSơn đánh phá, nhân lúc hỗn loạn, ả ôm được nhiều châu báu vàng bạc chạytới Đông Kinh Sau đó, Bình Nhi lấy cháu của Hoa thái giám là Hoa Tử Hư

và được làm chính thất Trước sự chinh phục của Tây Môn Khánh, Bình Nhi

xiêu lòng “Mỗi lần thấy Tây Môn Khánh ra đứng vẩn vơ thì Bình Nhi cũng

giả vờ tựa cửa mà nhìn” Nàng ta còn cho a hoàn bò tới gần tường nhà Tây

Môn, giả làm tiếng mèo kêu để làm ám hiệu để Tây Môn Khánh theo lối đó

mà sang Bình Nhi đã trang điểm lộng lẫy đứng chờ, sau đó thì “bướm lả ong

lơi, thề non hẹn biển, trao đổi muôn lời ân ái”… Sau khi chồng gặp nạn Bình

Nhi đã không đắn đo bày tỏ với Tây Môn Khánh: “Trước sau gì tôi cũng là

vợ của chàng” Bình Nhi bỏ qua mọi khuôn phép, đạo lý, bỏ qua cả liêm sỉ,

lòng tự trọng để cầu xin Tây Môn Khánh: “Xin chàng rủ lòng thương, em góa

bụa giờ đây không còn nơi nương tựa, chỉ biết trông cậy vào chàng, xin chàng đừng chê, em nguyện làm phận con ăn kẻ ở” hay “cưới tôi về cho làm thứ mấy cũng được, tôi nguyện hầu hạ chàng suốt đời”…

Xuân Mai cũng là nhân vật nữ tiêu biểu cho khát vọng “nổi loạn”.Xuân Mai là a hoàn thân tín của Kim Liên, khi còn ở nhà Tây Môn Khánh tuykhông có danh phận nhưng vì được Tây Môn Khánh yêu quý, bênh vực nên ảquên mất địa vị tôi đòi của mình, luôn ức hiếp người khác Được Kim Liêntạo cơ hội để gặp gỡ, ân ái với Tây Môn Khánh, nàng ta cũng quên mất thân

phận của mình, hễ có cơ hội lại cùng Tây Môn Khánh vui thú Hắn “thường

lén lút vui vầy với Xuân Mai ngay tại phòng Kim Liên” Xuân Mai đã trở

thành người thiếp không chính thức của Tây Môn Khánh Nàng cũng trổ tàinghệ quyến rũ nhiều khi lấn át cả Kim Liên Khi chủ gian dâm với Kính Tế vì

để giữ cho chuyện không bị bại lộ Xuân Mai cũng đồng ý gian dâm với cảKính Tế Khi về làm vợ Chu Thủ Bị, sống trong nhung lụa giàu sang, làm

mệnh phụ phu nhân nhưng Xuân Mai vẫn không thay đổi, ả tìm mọi cách gặp

gỡ, làm chuyện đồi bại với Kính Tế Để che mắt mọi người, gạt chồng, XuânMai nhận Kính Tế làm em mình cho về sống trong phủ để hai người có thểgặp gỡ nhau thường xuyên Nàng ta còn lấy cả vợ cho Kính Tế hòng che mắtchồng mình Thật là một con người gian xảo Chồng chết, Xuân Mai bỏ mặc

tang chồng, chỉquan tâm đến thú vui nhục thể, thỏa mãn ham muốn “Xuân

Mai đường đường là một mệnh phụ phu nhân, ăn ngon mặc đẹp, trân châu bảo ngọc kim ngân trong nhà không thiếu thứ gì, chỉ phải sống đời cô độc chăn gối lạnh lùng” Trong thời gian đó, ả ta đem lòng để ý Lý Anlà gia nhân

trông coi việc trong nhà, nhưng không thành bèn tìm cách đổ tội oan cho Lý

An Không những vậy, khi chồng mải bận việc quân, đến cả chuyện chăn gốicũng hững hờ Xuân Mai thấy vậy buồn bực trong người, vì ở gần chồng cũng

như không Do đó “Xuân Mai để ý tới người con trai thứ của lão gia nhân

Chu Trung là Chu Nghĩa, mới mười chín tuổi,mặt mũi khôi ngô, mày thanh mặt tú, liền tìm cách gần gũi mua chuộc rồi mắt qua mày lại, giở trò quyến

rũ Chu Nghĩa trẻ tuổi hiếu sắc, toa rập với Xuân Mai làm chuyện đồi bại”.

“Chủ tớ lén lút tư thông Xuân Mai thường gọi Chu Nghĩa vào phòng riêng

đánh cờ uống rượu, không cần che đậy, chỉ dấu một mình Chu Thống chế mà thôi” Mọi việc làm của nàng đều đi ngược với khuôn phép, lễ giáo, thể hiện

rõ một con người nổi loạn

Ái Thư cũng là hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ có khát vọng nổiloạn, vượt ra mọi sự rào cản của lễ giáo Ái Thư vốn làm thiếp của Địch quảngia trong phủ Thái sư ở Đông Kinh, nhưng sau khi thái sư bị dâng biểu hạchtội, gia sản bị tịch thu, sung vào công quỹ Ái Thư cùng cha mẹ phải về huyệnThanh Hà Vốn ban đầu đến với Kính Tế không phải vì tình yêu; nàng không

để tâm đến thân phận nữ nhi: “Kính Tế không rời mắt khỏi Ái Thư Ái Thư

cũng luôn luôn đưa mắt liếc lại, đúng là tình trong như đã mặt ngoài còn e”

hay “dùng lời ngon ngọt, lấy khóe mắt đưa tình mồi chài Kính Tế…chỉ một

lát sau Ái Thư đã xích lại ngồi sát cạnh Kính Tế, uấn éo nói…” Khi mà Kính

Tế không tới được, Ái Thư ngày mong đêm nhớ, một ngày dài tựa ba thu.Đến khi sốt ruột quá phải sai gia nhân vào thành, tìm đến phủ Thủ Bị dò la tintức Sau này, khi Kính Tế chết, dù không là vợ, cũng chưa là thiếp Ái Thư

quyết một lòng một dạ cùng Cát Thị thủ tiết để tang Kính Tế: “Tôi nguyện xin

được theo phu nhân và thư thư về phủ trông nom bài vị cho Trần lang, không

về nhà cha mẹ nữa Nay mai tôi có chết thì cũng được coi như vợ bé của chàng, như vậy cho trọn ân tình” Mọi quy định, lễ giáo bị phá bỏ Ái Thư đã

bỏ mặc mọi quy định mà sống theo con tim, sống theo tiếng lòng của mình.Nàng nguyện thủ tiết làm vợ Kính Tế dù không bao giờ được cưới hỏi, dùKính Tế đã chết

Hay như những con sen, con ở quên mất thân phận tôi đòi… bất chấptất cả để làm những điều đồi bại, thỏa mãn ham muốn của bản thân như: nhũmẫu Như Ý, vợ Bôn Tứ… Nhũ mẫu Như Ý hơn ba mươi tuổi, có con nhỏ hơnmột tháng thì chết, chồng thì đi lính phương xa, không có nơi nương tựa,được mua về làm vú nuôi cho con của Bình Nhi Khi Bình Nhi mất, Như Ý lạithông dâm với Tây Môn Khánh, thấy Như Ý biết nói chuyện và tỏ ra khéo léomặn nồng trong việc chăn gối thì hài lòng lắm Tây Môn Khánh thường tới

gặp Như Ý, “hai người vui vầy ân ái Mãi gần canh tư mới ngủ”… Sau khi chủ chết, Như Ý lại lấy gia nhân của chủ là Lai Hưng “Lai Hưng thấy Như Ý

không đẹp nhưng có duyên, thường mời ăn thức này thức kia, dần dần hai người quyến luyến, ăn nằm với nhau”… Vợ Bôn Tứ khi chồng vắng nhà đi

công việc cho chủ thì chị ta lịa tằng tịu với chủ “Vợ Bôn Tứ mặc xiêm y mới,

trang điểm đẹp đẽ ra nghênh tiếp Hai người vui say ân ái” Vợ Bôn Tứ họ

Diệp, xuất thân là vú em, sau tư thông với Bôn Tứ mà thành vợ chồng Nghĩcũng nực cười, trước khi thông gian với Tây Môn Khánh, thì Diệp thị đã

thông gian với Đại An trong một thời gian Bây giờ Diệp thị lại thông giancùng lúc với cả hai chủ tớ Họ không hề che giấu những ham muốn mà sẵnsàng bộc lộ những khát khao sâu kín nhất của bản thân.

Trong Kim Bình Mai ta còn bắt gặp những sư sãi, những người ở chốn

cửa phật cũng mất hết phẩm chất, không phải do mộ đạo mà đi tu mà toànbọn bịp bợm, đội lốt nhà tu hành mà thôi Những sư sãi, ni cô như các ni

cô ở chùa Vĩnh Phúc, như Tiết đạo cô, Vương đạo cô toàn là sứ giả, bịp bợm,

đi tu chỉ để kiếm tiền Những người quy y của phật, họ thường nghĩ tới sựthanh tịnh, thoát tục nhưng ở đây họ lại sẵn sàng phá giới Họ sống với conngười bản năng, đầy ham muốn, nhục dục trần thế, người nhất không hềchú ý tới quy tắc nơi cửa phật Tiết đạo cô, Vương đạo cô suốt ngày chỉ loquanh quẩn ở những nhà giàu sang, dùng kinh kệ lừa để kiếm tiền Tiết đạo

cô giúp cho tiểu thư nhà người ta lén lút tới am hẹn hò với đàn ông để kiếm

ba lạng bạc Tiết đạo cô trước kia đã từng một lần lấy chồng, vợ chồng làm

nghề bán bánh chưng ở trước cửa Hoàng Thành Tiết đạo cô “vốn là người

lẳng lơ trắc nết, thường mày qua mắt lại với các hòa thượng trong chùa, được các hòa thượng hay mang đồ ăn cho, lại lấy tiền cúng của Phật tử bốn phương đưa cho bà ta để may sắm Về sau chồng chết vốn quen biết với chốn cửa thiền nên bà ta tính toán rồi cạo đầu đi tu làm sư bà” Người ta

thường nói phải có duyên thì mới bén cửa thiền, thế nhưng Tiết đạo cô đi tu

để dễ bề làm những việc mờ ám “chuyên thậm thụt ra vào các nhà quyền thế,

dùng lời lẽ giả dối để lừa gạt đàn bà con gái giàu sang” Cửa chùa vốn là nơi

gửi gắm cuộc đời để quên duyên trần, là chốn diệt dục Song trong cuốn tiểuthuyết này sư sãi, ni cô tuy ở chốn của thiền nhưng không hề tuân theo quytắc, lễ giáo nhà phật; họ tìm mọi cách phá vỡ nó để thỏa mãn ham muốn, dụcvọng cá nhân của mình

Trong Kim Bình Mai, ái ân trở thành nguồn vui bất tận, niềm hạnhphúc vô biên Ở đó, hầu hết các nhân vật nữ đều sống với con người bản năng

của mình Họ không những từ chối mà còn luôn đắm chìm trong hoan lạc, sắcdục Người Trung Quốc quan niệm “tửu, sắc, tài, khí” (rượu chè, sắc đẹp, cờbạc, hút xách) là bốn bức tường thấp (tứ đổ tường) vây chắn lối vươn lên củacon người thì trong Kim Bình Mai, “tửu, sắc” là hai bức tường chính Cácnhân vật đều có đủ mọi thứ xấu đó Họ sống tự do theo con người bản năng,không bị gò bó bởi khuôn phép, đạo đức xã hội Qua đó, tác giả muốn lột trần

và lên án những hiện tượng phóng túng, trác táng, đồi bại về đạo đức Cuộcsống phóng đãng, tư tưởng nổi loạn của các nhân vật nữ trong tiểu thuyết làminh chứng rõ nhất cho thấy sự hủ bại cực độ của giai cấp thống trị Đồngthời, chuyện “phòng the”, những ham muốn cá nhân là những vấn đề mà giaicấp phong kiến cố tình không đề cập đến nhưng Tiếu Tiếu Sinh đã khôngngần ngại viết về vấn đề này Có thể nói ông là một trong những tác giả tiêubiểu cho những nhà văn mang tư tưởng mới có ý nghĩa tiến bộ trong thời đạicuối Minh

Bình Nhi khi sinh được con trai rất vui mừng, chăm sóc, yêu thươngcon hết lòng nhưng thương thay Tố Quan mất khi mới được một năm haitháng tuổi Khi Tố Quan qua đời khóc thương không nguôi, ôm chặt lấy conkhông chịu cho đem đi, chỉ kêu khóc Bình Nhi tóc tai rũ rượi, hai mắt sưng

vù, xiêm y xộc xệch, cứ phục xuống xác con mà khóc “Con ơi làm sao mẹ xa

con được, khổ quá chừng” Sau đó còn phải chịu những lời xỉa xói từ Kim

Liên: “Con tiểu dâm phụ kia, tao đã nói mà mày tưởng là mày ghê gớm lắm,

ngờ đâu cũng có ngày hôm nay… mày bây giờ cũng đâu khác gì tao” Bình

Nhi nghe hết mà không dám nói gì, chỉ thấy lòng quặn đau mà nước mắt trào

ra Từ đó ngày đêm đau khổ buồn phiền, thân thể hao mòn, tinh thần hoảnghốt, đêm nằm thấy toàn ác mộng, cơm cháo biếng ăn Bình Nhi vừa nhớ con,lại vừa buồn giận nên bệnh cũ tái phát, huyết bạch ra dầm dề Nhiệm y quantới coi mạch cho thuốc, nhưng uống bao nhiêu cũng chẳng thấy công hiệu,Bình Nhi gầy yếu tiều tụy hẳn đi Đúng thật là:

“Sắc hoa héo úa vì đâu, Chỉ vì mang bệnh u sầu đó thôi”

Bệnh của Bình Nhi ngày một thêm trầm trọng, giờ hoàn toàn không ănuống được nữa, hình dung tiều tụy hẳn đi, lúc trước như đóa hoa tươi, bây giờchẳng khác chiếc lá khô úa vàng rồi dần dần thì nằm liệt trên giường khôngdậy được nữa Bình Nhi qua đời khi 27 tuổi, ra đi trong sự tiếc thương của

mọi người đặc biệt là Tây Môn Khánh “Thương thay cho Bình Nhi một

người tuyệt sắc giai nhân, mà cuộc đời ngẫm lại chỉ như giấc mộng” Nàng

chết đi rồi nhưng dường như vẫn chưa được yên nghỉ, Tây Môn Khánhthường mộng thấy Bình Nhi về nói rằng bị Hoa Tử Hư làm đơn thưa nên bịgiam vào ngục…

Về phần Kim Liên sau khi Tây Môn Khánh qua đời thông gian vớiKính Tế nên bị Nguyệt nương đuổi ra khỏi nhà, Vương ma ma lãnh về để bánlại Do trước đây làm nhiều việc tàn ác, xấu xa: hại chết Võ Đại để thông gian

với Tây Môn Khánh… nên Võ Tòng sau khi trở về huyện Thanh Hà đã giếtKim Liên để trả thù cho anh trai Kim Liên đã phải nhận cái chết thảm, Võ

Tòng đè ngửa Kim Liên ra mà bảo: “Con dâm phụ mặt mũi đẹp đẽ lắm,

nhưng để xem lòng dạ mày thế nào” “Nói xong cầm mũi dao rạch một đường trên làn da mịn màng, máu tươi tóe ra Kim Liên ú ớ trong họng, hai chân đạp lung tung… hai tay luồn vào trong bụng Kim Liên, lôi hết tim gan lục phủ ngũ tạng Cả một gian phòng nhuộm đầy máu đỏ” Kim Liên tắt thở, hưởng

dương 32 tuổi Đúng là ác giả ác báo, Kim Liên vì quá tàn ác nên ngay cả khichết đi rồi thi thể phơi ngoài đường cũng không ai tới lãnh để mai táng

Người thì chết vì buồn khổ, bệnh tật, người chết vì báo thù còn vớiXuân Mai cô đã phải nhận cái kết bất hạnh vì lối sống đồi trụy, sa đọa, dâm

đãng “Xuân Mai dâm dục quá độ, sinh bệnh mệt mỏi, mới đầu uống thuốc,

sau không ăn ngủ được, thân thể gầy mòn, tinh thần hỗn loạn, nhưng tính dâm vẫn không bớt…” Chẳng bao lâu vào đầu tháng sáu, Xuân Mai từ trần ở

tuổi 29

Tôn Tuyết Nga cũng là một người thiếp của Tây Môn Khánh giỏi ca

vũ, nhan sắc cũng muôn phần thanh lịch nhưng xuất thân tầm thường, hay loviệc bếp núc trong nhà nên bị mọi người trong gia đình Tây Môn coi thường,khinh rẻ Tôn Tuyết Nga gian dâm với Lai Vượng, trộm đồ trong nhà sau đóthì trốn đi với Lai Vượng Cháu Lai Vượng ăn cắp đồ bị bắt lên quan vàTuyết Nga cũng bị liên lụy Tuyết Nga được miễn tội nhưng bị trả tận nhà.Nguyệt Nương nhờ người mối đến lãnh Tuyết Nga đem bán Xuân Mai nghetin đó, sai người mua Tuyết Nga về làm người hầu và ra sức hành hạ Thật là:

“Đã đày vào kiếp phong trần Sao cho sỉ nhục một lần mới thôi”

Sau đó, Tuyết Nga bị Xuân Mai cho người bán vào chốn thanh lâu, Tuyết Ngachỉ còn biết ngậm ngùi than khổ Cuối cùng Tuyết Nga phải thắt cổ tự tử kết thúc cuộc đời mình.

Hầu hết các nhân vật nữ đều có cái kết bất hạnh: Tôn Tây Môn ĐạiThư, Huệ Liên thì phải thắt cổ tự ải hay như Vương bà làm chuyện xấu xa rồicũng phải chết đau đớn… Đọc tác phẩm ta thấy đa phần các nhân vật đều cókết cục đau thương vì họ đã làm những điều xấu xa, tàn ác, đồi trụy trái vớiđạo lý Nhưng ta nhận thấy vẫn có Nguyệt nương được hai vợ chồng Đại Anphụng dưỡng tuổi già và hưởng thọ ngoài thất tuần Tuy rằng Nguyệt nươngkhông được sống tuổi già cùng chồng và con trai nhưng như vậy phúc hơn cả

so với các nhân vật khác Nguyệt nương được như vậy là nhờ Nguyệt nương

là người đoan chính, mộ đạo, là người vợ đảm đang hiền thục, trung trinh, tiếthạnh… và còn nhờ Nguyệt nương bình sinh không phải là người dâm bôn,nên mới được hưởng phúc như vậy Sách có nói “Thiện giả thiện báo, ác giả

ác báo, hoàng thiên bất phụ hảo tâm nhân” quả đúng

Qua số phận của các nhân vật nữ ta thấy được quan niệm và thái độ củaTiếu Tiếu Sinh về con người và cuộc đời Các nhân vật trong tác phẩm luônchạy theo dục vọng của bản thân Xã hội phong kiến cố tình ngăn cản “dụcvọng” thì nó lại càng dồn nén, tiềm ẩn và trỗi dậy mạnh mẽ Một mặt, tác giảphê phán sự suy đồi của giai cấp thống trị và giai cấp phong kiến TrungQuốc Mặt khác, tác giả cho ta thấy rằng: trong mỗi con người ai cũng có dụcvọng; dục vọng không phải là thứ dơ bẩn, cũng không phải là cội nguồn củanhững điều xấu xa Tuy nhiện, dục vọng là tiền đề của thiện – ác có nghĩa nó

có khả năng khiến con người ta trở thành thiện hoặc ác Bởi vậy, con ngườiphải biết tu nhân tích đức, sống lành mạnh, thủy chung… phải tự nhận thức,làm chủ, kiểm soát chính mình để hướng tới cuộc sống tốt đẹp, hạnh phúc

Trong một đất nước Nho giáo hình thành và phát triển mạnh mẽ, chưabao giờ cuộc cách mạng giải phóng nhân dục trong văn học lại mạnh mẽ, táobạo, quyết liệt, triệt để đến như vậy Ở Kim Bình Mai, những rào cản của đạođức, lễ giáo bị phá tan, đạp bằng Chốn “phòng the” là không gian mà xưa naygiai cấp phong kiến cố tình không đề cập đến nhưng Tiếu Tiếu Sinh đã khôngngần ngại khi viết về vấn đề này Có thể nói, ông là một trong những tác giảtiêu biểu cho những nhà văn mang tư tưởng mới có ý nghĩa tiến bộ trong thờiđại cuối Minh.

Xây dựng hình tượng nhân vật nữ trong Kim Bình Mai tác giả khôngchỉ tố cáo, phản ánh hiện thực mà còn trân trọng những nét đẹp về dung nhan,phẩm chất… cảm thương cho số phận của những người phụ nữ dưới chế độphong kiến hà khắc Đặc biệt qua hình tượng các nhân vật nữ ta cũng thấyđược phần nào tư tưởng của Tiếu Tiếu Sinh, ông tin vào thuyết luôn hồi củađạo phật Thuyết nhân quả, báo ứng, thiện ác luôn hồi trải qua bao đời nó đãtrở thành ý thức tư tưởng và thái độ nhân sinh ăn sâu vào đời sống tâm linhcủa người phương Đông nói chung và người Trung Quốc nói riêng Các nhânvật nữ trong tác phẩm hầu hết đều có kết cục éo le Nguyên nhân sâu xa củanhững bất hạnh đó là do chính bản thân họ, hậu quả của lối sống đồi trụy,dẫm đãng, tàn ác Ở hồi cuốicùng của tác phẩm, tại chùa Vĩnh Phúc, PhổTĩnh thiền sư thấy dưới trần diễn ra bao cảnh chết chóc đau thương nên đã đọc

hơn trăm thiên kinh giải oan, “lát sau thì những cơn gió thấu xương theo

nhau thổi tới dồn dập, chập chờn trong gió như có hàng trăm ngàn bóng người, kẻ cụt đầu mất tay, người mất chân vỡ trán, kéo nhau nghe kinh, kẻ đứng người ngồi la liệt hai bên” Tiếp đó là mười hai oan hồn hiện lên với

những cái chết khác nhau xin được đầu thai vào các nhà trong thiên hạ.Thông qua những cảnh báo ứng đó tác giả muốn khuyên con người hãy sốnglương thiện, tránh xa cái ác, tu nhân tích đức Trong tiểu thuyết nàyNguyệt nương đã chứng