Áp xe gan do Klebsiella pneumoniae và viêm mủ nội nhãn cầu

Áp xe gan do Klebsiella pneumoniae và viêm mủ nội nhãn cầu Nguyễn Nghệ Tĩnh, Trần Huyền Nga, Lưu Thị Minh Diệp, Nguyễn Công Long, Vũ Trường Khanh Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai.. • Áp

Áp xe gan do Klebsiella pneumoniae

và viêm mủ nội nhãn cầu

Nguyễn Nghệ Tĩnh, Trần Huyền Nga, Lưu Thị Minh Diệp, Nguyễn Công Long, Vũ Trường Khanh

Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai.

Case lâm sàng

• Áp xe gan nhiễm khuẩn thường do tình trạng nhiễm trùng trong ổ bụng qua hệ mạch cửa đến gan hoặc do nhiễm trùng đường mật hoặc trong bệnh cảnh nhiễm khuẩn huyết.

• Tỉ lệ mắc áp xe gan ước tính 2,3 trường hợp/100.000 người

• Gặp ở nam cao hơn nữ (3,3 vs 1,3/100.000 người)

• K.pneumonia là nguyên nhân hàng đầu gây ra áp xe gan ở châu Á

Mở đầu

Population-based study of the epidemiology of and the risk factors for pyogenic liver abscess AU Kaplan GG,

Gregson DB, Laupland KB SO Clin Gastroenterol Hepatol 2004;2(11):1032.

Kết quả:

• Tháng 1 – 8/ 2016, 36 bệnh nhân áp xe gan

• Tuổi hay gặp nhất là 51-60 tuổi (30,56%)

• Bệnh lý liên quan:

- Đái tháo đường: 14bn (38,9%)

- Nhiễm khuẩn huyết: 3bn (8,3%)

• Vi khuẩn khi cấy mủ chủ yếu là Klebsiella pneumoniae (chiếm

93,75% số bệnh nhân cấy mủ dương tính và 41,7% tổng số bệnh

nhân).

Nghiên cứu hiệu quả điều trị áp xe gan kết hợp điều trị nội khoa

và dẫn lưu bằng sonde pigtail

Khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Bạch Mai, 2016

Mở đầu

Dẫn lưu áp xe gan bằng sonde pigtail

(Khoa Tiêu hóa, BV Bạch Mai)

- UK, 2013: case đầu tiên áp

xe gan và viêm mủ nội nhãn

- China, 2002: 14BN viêm mủ nội nhãn/134 BN áp xe gan do K.pneumonia (10,4%)

- Taiwan, 1991-2009: 42 BN viêm mủ nội nhãn/602 BN áp

xe gan K.pneumonia (6,9%)

Các nghiên cứu áp xe gan và viêm mủ nội nhãn cầu

- Đau hạ sườn phải

- Giảm thị lực và sưng đau đỏ mắt trái

XQ ngực

Hình ảnh viêm phổi và tràn dịch màng phổi hai bên

Siêu âm ổ bụng

Hình ảnh ổ giảm âm không đồng nhất bên trong có nhiều vách ở thùy gan trái kích thước 6 x 5 cm.

CT scanner ổ bụng

Nhu mô gan trái sát bao gan có khối kích thước 4 x 7,3 cm, giảm tỷ trọng trước tiêm, có nhiều vách, sau tiêm ngấm thuốc kém dạng viền,

có nhiều ổ nhỏ.

Kết quả nuôi cấy vi khuẩn

• Kết quả nuôi cấy vi khuẩn trong máu, dịch tiền phòng: âm tính

• Kết quả nuôi cấy mủ áp xe gan: Klebsiella pneumoniae ESBL (+)

• Kháng sinh đồ

- Kháng với hầu hết kháng sinh

- Nhạy cảm với Carbapenem

Diễn biến điều trị

• BN ra viện sau 1 tháng điều trị.

• Bệnh nhân nam, 75 tuổi

CT scanner ổ bụng

Nhu mô gan có vài tổn thương rải rác, ổ lớn nhất nằm sát bao gan kích thước 63 x 67cm, gồm nhiều ổ dịch nhỏ bên trong

• Kết quả nuôi cấy mủ áp xe gan

- Klebsiella pneumoniae ESBL (-)

- Nhạy cảm với nhiều loại kháng sinh

• Sau điều trị 10 ngày

- Kháng sinh: Impenem 3g/ngày + Aminoglycosid 15mg/kg/ngày

- Chọc hút ổ áp xe gan dưới hướng dẫn siêu âm

- Chỉ định múc nhãn cầu mắt phải và tiêm kháng sinh tại chỗ

• BN ổn định và ra viện sau 2 tuần điều trị

Điều trị

- Hai type huyết thanh: K1 và K2.

- Tìm thấy ở hệ vi khuẩn đường ruột người khỏe mạnh

- Gặp nhiều ở người châu Á

Thảo luận

• Lâm sàng không đặc hiệu

- Sốt, rét run và đau vùng hạ sườn phải.

- Triệu chứng ngoài gan: hiếm khi xuất hiện trước.

• Hình ảnh CT scanner điển hình áp xe gan do nguyên nhân K.pneumoniae

- Một ổ áp xe đơn độc, có thể ở cả hai thùy gan (thường gặp thùy gan phải)

- Tính chất mủ đặc hoặc có nhiều vách

• Đái tháo đường là một yếu tố nguy cơ mắc áp xe gan do K.pneumoniae

- Do sự suy giảm của hệ thống bạch cầu đa nhân qua trung gian là các type huyết thanh K1 và K2 của K.pneumoniae.

• Kiểm soát đường máu tốt làm giảm nguy cơ ổ di

bệnh

- Đặc biệt viêm mủ nội nhãn cầu.

Thảo luận

• Tổn thương mắt do K.pneumoniae

- Thường gặp: Viêm mủ nội nhãn cầu

- Biểu hiện sưng nề, đỏ, mất thị lực đột ngột, viêm mủ hốc mắt

- Chẩn đoán xác định bằng nuôi cấy mủ hốc mắt

Xin trân trọng cảm ơn!