Sáng kiến bậc Tiểu học là sự sáng tạo mang tính khoa học, là sản phẩm trí tuệ được tạo ra từ một người hoặc một số người trong một lĩnh vực nào đó, là giải pháp hữu ích được áp dụng trong quá trình triển khai thực hiện chức năng nhiệm vụ được giao. Kinh nghiệm là vốn sống trong cuộc sống và trải nghiệm trong công việc được giao.Sáng kiến kinh nghiệm trong ngành giáo dục đào tạo được xếp bậc phải đạt bốn tiêu chí: Tính khoa học, tính sáng tạo, tính thực tiễn, tính sư phạm.Sáng kiến kinh nghiệm của nhà giáo phải thực sự là quá trình lao động sáng tạo, quá trình tìm tòi nghiên cứu qua thực tiễn về kiến thức, phương pháp dạy học, mang đến hiệu quả trong việc nâng cao chất lượng giáo dục cho bản thân trong quá trình dạy học và hơn thế nữa được phổ biến rộng rãi cho đồng nghiệp áp dụng hiệu quả.
Trang 1III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 6
Nhận xét của hội đồng sáng kiến cấp trường – cấp huyện 28
Trang 2Phần thứ nhất : Mở đầu
I Đặt vấn đề.
Ngày nay giáo dục và đào tạo đang được Đảng và Nhà nước quan tâm vàxem đầu tư cho giáo dục là quốc sách hàng đầu Đặc biệt là lớp lớp thiếu nhi,nhi đồng là những chủ nhân tương lai của đất nước, là những người kế thừa sựnghiệp và phát huy truyền thống cha anh Đáp ứng được những nhu cầu trên,mục tiêu giáo dục đào tạo nói chung và giáo dục học sinh Tiểu học nói riêng cónhiệm vụ đào tạo ra những con người có tính tự chủ, năng động, sáng tạo, cókiến thức văn hóa Để làm tốt việc giáo dục học sinh thì tổ chức Đội Thiếu niênTiền phong Hồ Chí Minh chiếm một vị trí quan trọng chính vì lẽ đó nên hoạtđộng Đội cần phải đảm bảo tính lành mạnh, thu hút, gây hứng thú và tính chấtvui chơi giải trí
Đội Thiếu niên Tiền phong (TNTP) Hồ Chí Minh là tổ chức của Thiếu nhi
Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập,Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách Đội lấy 5 điều Bác Hồ dạylàm mục tiêu phấn đấu phát triển mọi khả năng trong học tập và trong hoạt độngĐội, thực hiện quyền và bổn phận theo luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em Mụcđích của hoạt động Đội luôn bám sát mục tiêu đào tạo con người mới xã hội chủnghĩa, con người phát triển toàn diện Mục đích hoạt động của Đội cũng thốngnhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường tiểu học Chính vì thế, tổ chức Độiphải cùng với nhà trường và các lực lượng giáo dục khác kết hợp một cách chặtchẽ để giáo dục các em ở cả trường học, trên địa bàn dân cư, trong giờ học vàngoài giờ học Vì vậy cần có một lực lượng có năng lực tổ chức, đó là Ban chỉhuy (BCH) Liên – Chi đội BCH Liên – Chi đội đại diện cho số đông Đội viên,chỉ huy và trực tiếp điều hành các hoạt động của Đội, thực hiện tốt mục tiêu giáodục Đội viên trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, cháu ngoan Bác Hồ,đoàn viên Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Đội TNTP là tổ chức củacác em, do các em điều hành
Muốn tổ chức các phong trào thi đua và các hoạt động thì phải có đội ngũBCH Liên - Chi đội vững vàng, nhiệt tình, có nghiệp vụ Bởi vậy giáo viên Tổngphụ trách Đội phải biết lựa chọn, bồi dưỡng các em để các em trở thành nhữngchỉ huy Đội giỏi Muốn làm được việc đó phải có phương pháp phù hợp, khoahọc thì đội ngũ BCH Liên, Chi đội sẽ phát huy được trách nhiệm và hiệu quảcông tác cao
Vấn đề lựa chọn Ban chỉ huy Đội là một việc làm cần thiết, quyếtđịnh chất lượng của hoạt động Đội trong trường học Việc lựa chọn và bồidưỡng cán bộ Đội xuất phát từ nhiệm vụ của Liên đội và phong trào thiếu nhingày càng phát triển cả bề rộng và chiều sâu BCH Liên - Chi đội là những độiviên Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh được đại hội Liên đội tín nhiệm bầu ra
có nhiệm vụ điều hành các hoạt động Đội, thực hiện mục tiêu giáo dục đội viêntrở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt
Trang 3BCH Liên – Chi đội là nơi biến nghị quyết của Liên đội thành chương trình kếhoạch cụ thể của từng tuần, tháng, học kỳ vì vậy một Liên đội được đánh giáxuất sắc hay yếu kém phụ thuộc nhiều vào việc chỉ huy điều hành của BCH Liênđội và đặc biệt là sự điều hành của BCH Chi đội Chính vì lẽ đó công tác tậphuấn Ban chỉ huy Liên - Chi đội là việc làm rất cần thiết vô cùng quan trọng vàthường xuyên cho mỗi năm học, giáo viên Tổng phụ trách Đội phải biết lựachọn, bồi dưỡng các em để giúp các em trở thành những chỉ huy giỏi Muốn làmđược việc đó phải biết cách tổ chức, động viên, tạo điều kiện cho các em tự giáctham gia một cách nhiệt tình Nếu không có phương pháp lựa chọn bồi dưỡngphù hợp, khoa học thì đội ngũ BCH Liên - Chi đội sẽ không phát huy được tráchnhiệm và hiệu quả công tác không cao Với những lý do trên nên tôi đã quyếttâm chọn đề tài: “Một số biện pháp nâng cao kỹ năng công tác Đội cho Ban chỉhuy Liên - Chi đội ở Trường Tiểu học” để nghiên cứu, thực hiện với Liên độiTiểu học Nguyễn Văn Trỗi năm học 2017 – 2018 Trường Tiểu học Nguyễn VănTrỗi.
II Mục đích nghiên cứu
Cùng với những khó khăn của học sinh tiểu học, cũng như những khó khăncủa bản thân là giáo viên Tổng phụ trách Đội còn bâng khâng trong việc nângcao kỹ năng công tác Đội cho Ban chỉ huy Liên - Chi đội vừa giữ được sự linhhoạt, sáng tạo, tích cực của học sinh và tạo được cho các em sự hứng thú cũngnhư sự tự quản khi tham gia các hoạt động Đội Tôi nghiên cứu đề tài này nhằmmục đích:
Nhằm nâng cao chất lượng hoạt động Đội tại đơn vị, góp phần giáo dụctoàn diện cho học sinh
Giúp các em trong Ban chỉ huy Liên - Chi đội phát huy được hết khả năng,tính tự quản, sáng tạo trong mọi hoạt động
Tìm ra nội dung, phương pháp bồi dưỡng BCH Liên – Chi đội đạt hiệu quảcao nhất, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình kinh tế xã hội ở địa phương.Xây dựng một đội ngũ BCH có đủ phẩm chất của người Đội viên, có hiểubiết về Đội, có khả năng điều hành hoạt động đội, nhanh nhẹn, chủ động, sángtạo, có trách nhiệm trong công việc được giao, giúp cho hoạt động của Đội ngàymột phát triển cả về bề rộng và chiều sâu đồng thời khắc phục những hoạt độngcòn mang tính hình thức, hiệu quả chưa cao
Phần thứ hai : Giải quyết vấn đề
I Cở sở lý luận của vấn đề.
Giáo dục là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, là quốc sách hàng đầu
trong công tác đào tạo thế hệ trẻ Thấm nhuần lời dạy của Bác Hồ “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Trong giai đoạn hiện nay, đồng hành với việc phát triển giáo dục thì việcnâng cao hoạt động Đội TNTP Hồ Chí Minh là con đường giáo dục không thểthiếu trong quá trình giáo dục trẻ em Bởi vì mỗi trẻ em trong quá trình giáo dục
để phát triển trí tuệ, phẩm chất, năng lực đều phải bằng nhiều con đường khác
Trang 4nhau Đối với Đội TNTP Hồ Chí Minh phương pháp giáo dục là thông qua hoạtđộng thực tiễn của Đội và tự rèn luyện Đội viên Chính vì vậy công tác Độiđược Đảng ta và Bác Hồ coi đó là sự nghiệp đào tạo một lớp người mới cho xãhội.
Người giáo viên làm Tổng phụ trách Đội cần biết vận động các nguồn lực
và sự hỗ trợ ngay chính trong đơn vị, tổ chức xã hội nhằm thực hiện tốt các hoạtđộng của Đội
Tuy nhiên để có được kết quả tốt nhất đòi hỏi rất nhiều yếu tố và sự nỗlực trong hoạt động của người Giáo viên làm Tổng phụ trách Đội và BCH Liên– Chi đội Do đó để nâng cao kỹ năng công tác Đội cho BCH Liên – Chi đội tạitrường, nhất là học sinh là các em nhỏ đang lứa tuổi vui chơi là rất cần thiết Từnhững thực tế đó và qua 8 năm đảm nhiệm vai trò Giáo viên làm Tổng phụ tráchĐội đã giúp bản thân hiểu hơn và đúc kết được một số biện pháp, kinh nghiệm
để giải quyết vấn đề này
II Thực trạng vấn đề.
1 Thuận lợi
Trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi trong những năm qua đã có nhiềuchuyển biến tích cực trong các hoạt động phong trào mà cụ thể là hoạt độngphong trào của Liên đội Có được kết quả này chính là được sự quan tâm hướngdẫn, chỉ đạo sát sao của lãnh đạo, chuyên môn nhà trường, sự ủng hộ các tổ chứctrong và ngoài nhà trường, các Anh chị phụ trách, Đội viên, Nhi đồng Nhiều nộidung được đưa vào trong các hoạt động Đội phù hợp với điều kiện cơ sở vậtchất của trường, đối tượng học sinh nên phát huy được tính tích cực, chủ động,sáng tạo và tạo hứng thú cho các em khi tham gia
- Học sinh ngoan, nhiều em chăm chỉ, có ý thức học tập cao Đa số các em
là người địa phương nên thuận lợi trong việc nắm bắt nội dung cần thực hiện
- Đa số phụ huynh quan tâm đến con em mình, tạo điều kiện tốt nhất khicác em đến trường tham gia hoạt động ngoại khóa
- Trong những năm qua, Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm từ cáccấp lãnh đạo, cán bộ ngành tạo điều kiện để trường có đầy đủ các thiết bị Đội,phòng học khang trang, rộng rãi
- Học sinh tích cực tham gia các hoạt động và phong trào đội nên thuậnlợi cho việc tổ chức các hoạt động của Liên đội
2 Khó khăn
Qua nhiều năm làm Tổng phụ trách Đội tại trường Tiểu học, tôi nhận thấyhoạt động Công tác Đội chưa được quan tâm sâu sát, đặc biệt là chưa phát huyđược tính tự quản, tự giác của Ban chỉ huy Liên đội Tổng phụ trách Đội vẫncòn làm thay cho các em một số công việc Dẫn đến kết quả hoạt động Công tácĐội tại liên đội chưa cao
Để có cơ sở thực tiễn và khách quan hơn khi đưa ra các phương pháp thựchiện phù hợp, thông qua việc quan sát, giao tiếp với phụ trách Chi đội, các em
Trang 5đội viên, quá trình tham gia hoạt động và kiểm tra năng lực của các em đội viên.Tôi đã rút ra một số nguyên nhân cơ bản sau:
- Trường có 2 điểm trường cách nhau 1km nên việc tổ chức, triển khaisinh hoạt Đội - Sao nhi đồng chưa được đồng loạt và còn gặp rất nhiều bất cập
- Tổng phụ trách đội còn lúng túng trong công tác tổ chức, chỉ đạo, việcphối hợp với anh chị phụ trách chưa nhịp nhàng
- Một số Anh (chị) phụ trách đứng lớp chưa thấy được tầm quan trọngtrong việc lựa chọn và bồi dưỡng BCH là nhiệm vụ hết sức cần thiết, là điểmchốt để phát huy vai trò tự quản trong công tác Đội TNTP Hồ Chí Minh
- Công tác tập huấn BCH Liên – Chi đội chưa được tổ chức thường xuyêncòn mang tính đại khái, có lệ, tập huấn cho có
- Các em chưa nhận thức được vai trò quản lý, chỉ huy của mình rất quantrọng, là trụ cột của đơn vị, quyết định chất lượng hoạt động của Liên đội mình
3 Thực trạng vấn đề Liên đội Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi.
Bước vào đầu năm học 2017 - 2018, Liên đội triển khai kế hoạch Đại hộiChi đội tiến tới Đại hội Liên đội và đã bầu ra Ban chỉ huy Liên - Chi đội Song,các hoạt động còn mang tính chất chung chung, Ban chỉ huy Liên - Chi đội chưaphát huy hết năng lực, chưa sáng tạo trong công việc nên chất lượng hoạt độngchưa cao
Để khảo sát thực trạng hoạt động của BCH Liên - Chi đội học kỳ I nămhọc 2016 - 2017 tôi đã tiến hành khảo sát và kết quả thu được như sau:
- Số lượng khảo sát:
+ Ban chỉ huy Liên đội : 09 em
+ Ban chỉ huy Chi đội : 25 em
- Nội dung khảo sát:
+ Phương pháp tổ chức hội họp;
+Tổ chức điều khiển sinh hoạt Đội;
+ Tác phong chỉ huy, kỹ năng nghi thức Đội
+ Công tác ghi chép hồ sơ, sổ sách, thông tin báo cáo, kỹ năng xử lý cáctình huống về công tác Đội
Kết quả khảo sát như sau:
Bảng 1 : Bảng khảo sát các phương pháp kỹ năng của BCH Liên – Chi đội trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi.
TT Ban chỉ
huy
Số lượng
Phương pháp tổ chức hội họp
Đạt Tổ
chức điều khiển sinh hoạt Đội
Đạt Tác
phong chỉ huy,
kỹ năng nghi
Đạt Công
tác ghi chép hồ
sơ, sổ sách, kỹ năng xử
lý tình
Đạt
Trang 6thức Đội huống công tác
Đội
Qua bảng thống kê cho thấy, ở giai đoạn đầu, BCH Liên – Chi đội gặp rất
nhiều khó khăn trong việc thực hiện các kỹ năng, điều đó xuất phát từ những
nguyên nhân sau:
- Tổng phụ trách Đội lựa chọn và bồi dưỡng đội ngũ Ban chỉ huy liên - chi
Đội chưa thích hợp
- Ban chỉ huy Liên - Chi đội chưa hứng thú, mạnh dạn trong việc tham gia
các hoạt động các kỹ năng của Liên đội
- Số lượng Đội viên nắm vững kỹ năng chỉ đạt khoảng 50%, Ban chỉ huy
chưa nắm được nội dung hoạt động, chưa hiểu sâu
III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề.
Bồi dưỡng BCH Liên – Chi đội là việc làm thường xuyên và quan trọng
không thể thiếu được của phụ trách Bồi dưỡng BCH Liên – Chi đội là yếu tố
quyết định sự thành công của phong trào Đội
Bồi dưỡng BCH Liên – Chi đội là nâng cao và phát huy những mặt
mạnh sẵn có của các em, đồng thời khơi dậy niềm tiềm năng còn tiềm ẩn trong
các em, giúp các em vươn tới những phẩm chất năng lực cần có của người chỉ
huy
Với nhiều năm kinh nghiệm làm Tổng phụ trách Đội, cùng với việc tìm
hiểu nghiên cứu về kỹ năng công tác Đội cho Ban chỉ huy Liên – Chi đội tôi đưa
ra một số biện pháp để giải quyết những hạn chế khó khăn, hạn chế kỹ năng
công tác Đội không đạt hiệu quả như sau :
- Giải pháp 1: Phối hợp và tổ chức thành lập Ban chỉ huy Chi – Liên đội
- Giải pháp 2: Thành lập Câu lạc bộ Chỉ huy Đội giỏi
- Giải pháp 3: Tổ chức đa dạng các hình thức bồi dưỡng kỹ năng cho Ban
chỉ huy Liên – Chi đội
- Giải pháp 4: Giao nhiệm vụ, kiểm tra, giám sát các hoạt động
- Giải pháp 5: Tích cực công tác neo gương, khen thưởng
1 Phối hợp và tổ chức thành lập Ban chỉ huy Chi – Liên đội.
Việc lựa chọn Ban chỉ huy Liên đội là một việc làm hết sức quan trọng và
có sự lựa chọn sáng suốt đúng đối tượng thì mới có được một đội ngũ Ban chỉ
huy Liên đội tốt, đáp ứng nhu cầu của Liên đội
1.1 Những tiêu chí lựa chọn Ban chỉ huy Chi – Liên đội
Căn cứ theo điều lệ Đội về công tác Đội
Trang 7Căn cứ vào đặc điểm, tình hình của từng trường để lựa chọn BCH cho phùhợp với tình hình.
Để lựa chọn được một Ban chỉ huy liên đội có đầy đủ phẩm chất và nănglực, hoàn thành nhiệm vụ được phân công cần có một số tiêu chuẩn chủ yếu sau:
- Thứ nhất, nắm vững điều lệ đội, gương mẫu về các mặt học tập, hoạtđộng tập thể, đạo đức, tác phong, đoàn kết với bạn bè…
- Thứ hai, căn cứ vào hướng dẫn của điều lệ đội: Việc chọn cử phải đảmbảo các quy định học lực khá hoặc giỏi, đạo đức tốt, có hiểu biết về Đội, có khảnăng tổ chức chỉ huy, nhanh nhẹn, hoạt bát
- Thứ ba, tham mưu ý kiến của phụ trách Chi: Phụ trách Chi là nhữngngười sâu sát và nắm rõ nhất về đặc điểm cá tính cũng như năng lực của các em
- Thứ tư, thăm dò ý kiến của đội viên: Đây là công việc không kém phần
quan trọng, mục đích là để các em giới thiệu những đội viên gương mẫu, đượccác em tín nhiệm chọn làm “Thủ lĩnh nhỏ tuổi của mình”
Ngoài ra còn có thể kiểm tra cụ thể năng lực và uy tín của các em: Trao đổitrực tiếp, trắc nghiệm khách quan, thử thách một số nhiệm vụ với vai trò tựquản
1.2 Bầu chọn Ban chỉ huy thông qua các kỳ Đại hội
Tổ chức họp BCH Liên – Chi đội lâm thời để định hướng cho các em biếtđược vai trò của từng đội viên trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình với hoạtđộng Đội
Do các bạn tín nhiệm bầu BCH Chi – Liên đội hoặc do các bạn Đội viênứng cử
Khác với mọi năm là chỉ giới thiệu nhân sự trong giờ Đại hội nhưng vớinăm học này Liên đội tổ chức giới thiệu dự kiến nhân sự bằng mở rộng để toàn
bộ Liên đội được biết đến thông qua các hình thức sau:
- Giới thiệu nhân sự bằng cách chạy slide ở các trang mạng của nhà trườngqua đầu giờ các tiết Tin học, phát thanh măng non
- In hình ảnh, thông tin cá nhân, sở trường và điểm mạnh của các nhân sựdán ở bảng thông báo đầy đủ các thông tin cần thiết để các em hiểu rõ hơn trongviệc bầu cử
Hình : Bảng thông tin nhân sự và phiếu bầu nhân sự BCH Liên đội nhiệm lỳ mới.
Trang 8Khi lựa chọn Ban chỉ huy, việc kế thừa những ưu điểm đã có ở các em làrất cần thiết, nhưng không phải vì thế mà chỉ tiếp nhận những cái đã có màngười phụ trách cần phải nhìn nhận được những em có tiềm năng nhưng chưabộc lộ để đào tạo bồi dưỡng cho Ban chỉ huy.
- Khi hướng dẫn cho các em lựa chọn Ban chỉ huy, giáo viên phụ tráchĐội cần phân tích, giúp các em hiểu và biết cách đánh giá con người một cáchkhách quan, toàn diện Từ đó hướng dẫn để các em lựa chọn cho mình một Banchỉ huy có phẩm chất và năng lực Cần phải tôn trọng quyền lựa chọn Ban chỉhuy của các em
- Khi lựa chọn ban chỉ huy qua các kỳ Đại hội Đội thì trong đại hội, giáoviên phụ trách phải để các em tự điều hành đại hội, tôn trọng quyền đề cử, ứng
cử và bầu cử của đội viên Không được áp đặt, tạo không khí vui tươi thoải máiphát huy cao nhất nguyên tắc dân chủ tự quản của đội viên
Một Ban chỉ huy do các em bầu chọn và tín nhiệm thì các em mới ủng hộ
và như thế ban chỉ huy ấy mới quản lý, chỉ huy được đơn vị mình hoạt động đạthiệu quả
Hình 2,3 : Đại hội các Chi đội và Liên đội nhiệm kỳ 2017 – 2018.
2 Thành lập Câu lạc bộ chỉ huy Đội giỏi.
Sau quá trình bầu chọn ra Ban chỉ huy Liên – Chi đội thì Liên đội tổ chứcthành lập Câu lạc bộ chỉ huy Đội giỏi nhằm theo dõi, bồi dưỡng kỹ năng -nghiệp vụ công tác Đội, kỹ năng thực hành xã hội cho các em Ban Chỉ huy Liên
- Chi đội mà còn góp phần nâng cao chất lượng hoạt động Đội, tính tự quảntrong lực lượng Đội viên ở trường học
Tham mưu Ban giám hiệu nhà trường ra quyết định thành lập Câu lạc bộchỉ huy Đội giỏi với đầy đủ các thành phần trong Câu lạc bộ như Chủ nhiệm,phó chủ nhiệm và các thành viên
Đặc điểm của trường là 2 phân hiệu cách nhau 1km nên việc bầu chọn vàthành lập sẽ được định hướng 1 chủ nhiệm và 2 phó chủ nhiệm nhằm chia đều ở
Trang 9hai phân hiệu thuận tiện cho việc giúp đỡ Tổng phụ trách điều khiển và quản lýmọi hoạt động
Có kế hoạch tổ chức sinh hoạt theo thời gian quy định 1 tháng/ lần với cácnội dung đa dạng hình thức Ví dụ tháng 9 sinh hoạt theo chủ đề “Truyền thốngnhà trường” Liên đội triển khai tập huấn các hoạt động về tìm hiểu và ôn lạilịch sử Anh hùng Nguyễn văn Trỗi, ngày thành lập và lịch sử của trường bằngcách tổ chức thi trên giấy để các em tự tìm hiểu và nhớ lâu hơn Cứ như vậy theotừng tháng sẽ họp Câu lạc bộ và triển khai các hoạt động khác nhau
Liên đội còn tổ chức thành lập các Câu lạc bộ học tập, Thể dục thể thao,
Âm nhạc, Mĩ thuật, Tuyên truyền măng non Thông qua, các buổi sinh hoạt câulạc bộ, các kĩ năng như: phát biểu trước tập thể, kỹ năng thuyết phục, kỹ năng tựbảo vệ, kỹ năng làm việc nhóm, tổ chức trò chơi; kỹ năng phòng chống tai nạnthương tích, kỹ năng thực hành sơ cấp cứu, phương pháp phát thanh măng nontrong trường học, tìm hiểu về vai trò Ban chỉ huy Đội trong trường học … đềuđược Ban Chủ nhiệm câu lạc bộ tổ chức và được sự hưởng ứng nhiệt tình củacác thành viên Ngoài ra, các bạn trong Câu lạc bộ còn được hướng dẫn thựchiện Chương trình Rèn luyện đội viên Hướng dẫn thực hành Nghi thức, Nghi lễĐội, kỹ năng đội viên và thực hành các bài hát thiếu nhi, múa hát tập thể, múadân vũ, tạo sân chơi sáng tạo khoa học trong Chi đội, Liên đội
Hình 4 :Ban chỉ huy Liên đội nhiệm kỳ 2017 – 2018
3 Bồi dưỡng kỹ năng cho Ban chỉ huy Liên – Chi đội.
Muốn cho Ban chỉ huy Liên – Chi đội hoạt động thực sự có hiệu quả ngaysau khi lựa chọn, hình thành được đội ngũ Ban chỉ huy Liên - Chi đội, thì Tổngphụ trách phải tiến hành tập huấn bồi dưỡng cho các em có được những kiếnthức:
- Hiểu biết và nắm vững kiến thức kỹ năng Đội thành thạo
- Biết xây dựng kế hoạch hoạt động của bản thân và của Liên đội
Trang 10- Dám đấu tranh để bảo vệ và phát huy những mặt tích cực của Đội viên,ngăn chặn những mặt chưa tốt.
- Chủ động và có trách nhiệm trong công tác Đội
- Luôn có ý thức học hỏi để không ngừng nâng cao tri thức, trình độ chobản thân, tương ái giúp đỡ nhau trong học tập, công tác
- Làm gương tốt cho nhi đồng noi theo, tích cực tham gia công tác Nhiđồng
Để có được những điều đó cần phải có kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng cụ thểcho các em như:
3.1 Triển khai kế hoạch, chương trình bồi dưỡng theo định kỳ
3.1.1 Xây dựng kế hoạch công tác của Liên đội
Kế hoạch đầu năm học: Đó chính là bản phương hướng đã được xây dựng
và thông qua đại hội Liên đội khi xây dựng phương hướng năm học cần lưu ýnhững nội dung:
- Đặc điểm chung của Liên đội (thuận lợi, khó khăn)
- Các chỉ tiêu phấn đấu của Liên đội, Chi đội
- Chủ đề năm học và các chương trình hành động
- Thời gian và tiến độ thực hiện
Xây dựng kế hoạch hoạt động Đội cho từng đợt thi đua:
- Căn cứ vào chủ đề của từng đợt thi đua mà lên kế hoạch sao cho phù hợp,
ví dụ như: Với chủ đề của tháng 3 là “Uống nước nhớ nguồn”, có thể thay đổimỗi một hoạt động tốt sẽ tương ứng với một bông hoa điểm tốt, cuối đợt thi đua
sẽ tổng kết khen thưởng
- Tương tự như vậy, với các hoạt động khác, tuỳ theo chủ điểm, tuỳ theocác hoạt động mà lên kế hoạch sao cho hợp lý và phải mang tính vừa sức
Triển khai các kế hoạch hoạt động đến toàn Liên đội:
- Thông qua các buổi sơ kết, phát động thi đua mà triển khai các kế hoạchhoạt động tới Liên đội Tuy nhiên vào những buổi sinh hoạt định kì của Ban chỉhuy Liên đội lại phải triển khai các kế hoạch này một cách cặn kẽ và các cán bộlớp Ban chỉ huy Chi đội phải ghi chép cẩn thận Có như vậy, kế hoạch Liên độimới được Chi đội nắm rõ và thực hiện
- Tất cả những kế hoạch này phải được thư kí trong Ban chỉ huy Liên độighi lại để tiện cho việc theo dõi đánh giá của từng chặng thi đua và cuối nămhọc
3.1.2 Bồi dưỡng định kỳ
Bản thân tôi đã mở lớp bồi dưỡng cho BCH Liên - Chi đội theo định kỳ.Các bài học đều được soạn kỹ (soạn thành bài giảng điện tử) Qua các bài họcđều có kiểm tra, bài kiểm tra vừa mang tính lý thuyết vừa có phân loại vận dụngsáng tạo Bồi dưỡng theo hình thức mở lớp giúp cho các em tiếp thu có hệthống, bài bản và sâu sắc Các em được trang bị những kiến thức cơ bản, những
lý luận chung rất cần cho hoạt động Đội Phương pháp này cũng rất cần thiết và
có tác dụng lớn đến đội ngũ BCH Đội về lý thuyết và thực hành
Trang 11- Đầu năm học: Cần tổ chức bồi dưỡng phương pháp cách tổ chức điềukhiển Đại hội Chi đội, Liên đội, phương pháp xây dựng kế hoạch hoạt độngnăm, tháng, tuần, báo cáo, ghi chép sổ sách
- Giữa năm học: Bồi dưỡng cho Ban chỉ huy kỹ năng nghiệp vụ công tácĐội như: Nghi thức Đội, múa hát, trò chơi, … và phương pháp hướng dẫn tổchức điều khiển sinh hoạt tập thể Qua những buổi sinh hoạt Đội, các em đượcgiao nhiệm vụ điều kiển và hướng dẫn các bạn Đội viên thực hiện nghi thứcĐội, múa hát tập thể, tổ chức các trò chơi Từ đó các em nắm vững và từng bướchoàn thiện kỹ năng của mình
- Cuối năm học: Hướng dẫn phương pháp tổng hợp đánh giá thi đua, kiểmtra chéo các Chi đội cuối năm học Qua đó, các em được bồi dưỡng về kỹ năngđánh giá xếp loại thi đua giữa các Chi đội
Ví dụ : Tổng phụ trách cần lên kế hoạch hàng tháng, tuần làm những côngviệc gì sau đó BCH cụ thể các công việc đó và thực hiện Bồi dưỡng cho đội ngũBCH về cách chấm điểm, thang điểm, cách đánh giá thi đua
3.1.3 Bồi dưỡng thường xuyên
Xây dựng bồi dưỡng kỹ năng BCH Liên – Chi đội thường xuyên ngay từđầu năm học theo tuần, tháng, học kỳ Hướng dẫn nội dung yêu cầu, tổ chứcsinh hoạt theo chủ đề, chủ điểm Phải thường xuyên duy trì hoạt động này vànên tổ chức họp vào đầu tháng để Tổng phụ trách Đội đánh giá hoạt động thángtrước đưa ra những tồn tại, yếu kém để khắc phục và triển khai kế hoạch thángtới
3.1.4 Một số hình thức bồi dưỡng kỹ năng cứng và mềm
Bồi dưỡng về kiến thức Đội
- Phần nghi thức : Điều này với Ban chỉ huy Liên đội không khó bởi vì làmột đội viên bình thường các em phải nắm được những kiến thức đó, song yêucầu với các em ở mức độ cao hơn, chắc hơn Để thực hiện tốt điều này trongnhững buổi họp Ban chỉ huy Liên đội và đội hình mẫu nên kết hợp tập huấn ôntập những kiến thức này cho các em
Tập huấn kỹ năng nghi thức từ Tổng phụ trách Đội làm mẫu các em thựchiện theo và tổ chức để các chi đội kết nghĩa để các em tự thực hành trao dồi,học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau
Ví dụ: Trong thời gian đầu có thể dành ra một buổi ôn lại toàn bộ phần nghithức đội Những tuần sau đó chỉ cần ôn từng phần giúp các em khắc sâu và rènluyện kỹ năng về nghi thức đội Trên cơ sở đó tạo điều kiện cho các em giúp cácChi đội, và Đội viên trong Liên đội Điển hình như các bài trống quy định đượctập huấn cho các em học sinh lớp 5 đánh thành thạo và từ đó các em học sinhlớp 5 tự hướng dẫn cho các em học sinh khối 3, trong thời gian này các em thỏamái trao đổi và tiếp thu nhanh hơn
Với các nội dung sau: Múa hát tập thể, Nghi thức và phương pháp hướngdẫn nghi thức, các phương pháp tổ chức trò chơi, dấu đi đường, mật thư, tín hiệuMorse, cắm trại,… Khi bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các loại
Trang 12hình cho phù hợp như: Luyện tập cho đội nòng cốt, luyện tập chung, tổ chứckiểm tra nghiệp vụ bằng các hội thi và kiểm tra dưới cờ.
- Tập hợp đội hình đội ngũ: cách tập hợp, cách chỉnh đốn đội hình theo cự
ly rộng, hẹp
+ BCH đọc kỹ nội dung cách tập hợp đội hình
+ Thực hành: Chia BCH của một Chi đội thành một phân đội, Liên độitrưởng chỉ huy cho tập hợp đội hình: hàng dọc, hàng ngang, chữ U, vòng tròn.Khi BCH đã nắm vững tập đội hình, tập hợp lại đội hình hàng dọc và tập hợpđiểm số, báo cáo sĩ số theo từng phân đội và toàn Chi đội, Liên đội
+ Điểm số báo cáo: từng thành viên trong BCH thay nhau tập cách báocáo và biết hướng dẫn bạn mình báo cáo
- Tập huấn 6 kỹ năng và 3 bài trống
Kỹ năng:
+ Thuộc, hát đúng Quốc ca, Đội ca
+ Thắt -Tháo khăn quàng đỏ
+ Chào kiểu Đội viên
+ Cầm cờ, giương cờ, vác cờ, kéo cờ
+ Hô, đáp khẩu hiệu đội
+ Các động tác cá nhân tại chổ và di động
Bài trống: Chào cờ, chào mừng, hành tiến
+ TPT soạn nội dung 6 kỹ năng và 3 bài trống thực hiện mẫu và kỹ năngkết hợp lời nói
+ BCH tập kỹ năng và biết cách hướng dẫn cho các đội viên khác
+ Ba bài trống của Đội chỉ tập cho BCH và đội nghi thức mẫu của trườngđánh chuẩn Còn các đội viên nắm nội dung bài trống, biết điểm đúng nhịp
- Triển khai các bài múa của Đội (hành khúc Đội TNTP Hồ Chí Minh, Đi
ta đi lên.v.v )
+ TPT hướng dẫn cho các em nắm rõ từng động tác chân (nhịp đi) tay vàbiết kết hợp lời hát với điệu múa
+ BCH biết hướng dẫn cho các bạn khác các động tác múa
- Triển khai các trò chơi, hình phạt
+ TPT soạn cụ thể nội dung của từng trò chơi như: cách chơi, luật chơi + TPT thực hiện mẫu các trò chơi, khi các em nắm được cho các em lầnlượt làm người quản trò của các trò chơi và biết triển khai ở Chi đội của mình
Trang 13Hình 5 : Tập huấn các kỹ năng yêu cầu của Đội viên.
- Phần lí thuyết: Giúp các em có được những hiểu biết về Đội, Đoàn, Đảng
và Bác Hồ Tổng phụ trách cần sưu tầm những cuốn sách nói về công tác độinhư: Điều lệ đội, hướng dẫn chương trình rèn luyện đội viên, nghi thức đội viên,phụ trách sao nhi đồng, Sau đó đưa cho từng em trong Ban chỉ huy Liên đội đểcác em tự đọc, tự nghiên cứu Mặt khác, cần động viên, khích lệ các em tự tìmhiểu thông qua sách báo trong giờ ra chơi tại thư viện hoặc tổ chức các hội thi lýthuyết tìm hiểu trong các giờ sinh hoạt tập thể, chào cờ giúp các em ghi nhớnhanh hơn
Bồi dưỡng kĩ năng xây dựng kế hoạch và thực hiện công tác Đội
- Đây là những kĩ năng không thể thiếu và rất quan trọng đối với Ban chỉhuy Liên đội Một Liên đội hoạt động mạnh hay yếu phụ thuộc vào khả năngxây dựng kế hoạch và thực hiện công tác Đội Bởi vì bất kể công tác gì tronglĩnh vực hoạt động nào, dù lớn hay nhỏ đều đòi hỏi phải có kế hoạch
- Kế hoạch hoạt động của Liên đội trong một năm đã được Đại hội Liên độithảo luận và thông qua Nhưng với Ban chỉ huy Liên đội mới nhất thiết phải chocác em đọc, thảo luận lại để các em nắm chắc hơn Bởi vì trong ban chỉ huy Liênđội mới có những em không trực tiếp xây dựng kế hoạch này Đồng thời qua đóbồi dưỡng cho các kỹ năng xây dựng kế hoạch hoạt động Đội trong năm học tới
Trang 14- Kế hoạch hoạt động Đội trong từng đợt thi đua sẽ được dựa trên kế hoạchchung và dựa trên chủ đề hoạt động Đội trong từng đợt và chú ý đến biện phápthực hiện những kế hoạch đó.
Để bồi dưỡng các kỹ năng này có thể làm theo các cách:
- Cho các em tập lập kế hoạch theo chủ đề theo từng đợt thi đua rồi thảoluận tổng hợp thành một kế hoạch có khả năng đạt hiệu quả nhất
- Cho các em tập lập kế hoạch theo một kế hoạch mẫu của Tổng phụ tráchĐội; Lập kế hoạch sẽ giúp cho mọi hoạt động đội của Liên đội có sự suy tính,cân nhắc, có mục tiêu rõ ràng Sự lựa chọn công việc chủ yếu nhất, quan trọngnhất trong từng thời gian
- Chính vì vậy, lập kế hoạch cho hoạt động của Liên đội cần sự nhẫn nại,kiên trì phải kiểm tra đi, kiểm tra lại cho chắc chắn trước khi quyết định Lập kếhoạch kỹ lưỡng là điều kiện tốt để thành công trong hoạt động Đội
Tổng phụ trách Đội phải theo dõi hướng dẫn cụ thể cho các em bởi vì các
em đội viên Tiểu học còn nhỏ nên việc để các em tự làm kế hoạch là rất khókhăn và hiệu quả sẽ không đảm bảo
Bồi dưỡng kỹ năng nói và viết cho Ban chỉ huy Liên đội:
- Bồi dưỡng kỹ năng nói: Đây là kỹ năng cần thiết đối với mỗi thành viêntrong Ban chỉ huy Liên đội Vì thường xuyên các em phải tiếp xúc và điều hànhhoạt động Đội, nếu không nói năng rõ ràng, truyền cảm, có sức thuyết phục thìkhả năng triển khai của hoạt động sẽ kém hiệu quả
Thông thường những em được chọn vào Ban chỉ huy Liên đội thì đã có chú
ý năng khiếu này Nhưng các em vẫn thường mắc một số lỗi như: Lúng túngtrong diễn đạt
Bồi dưỡng kỹ năng này không thể chỉ một sớm một chiều, mà phải thườngxuyên thông qua các hoạt động cụ thể như: Chủ trì trong các cuộc họp Ban chỉhuy Liên đội, đội nòng cốt, Đại hội Liên đội, các buổi nhận xét hoạt động Đội,các hoạt động tập thể
Qua các hoạt động này các em sẽ cứng cáp hơn trong khả năng nói Cũngcần lưu ý nhắc nhở, uốn nắn trong các lỗi và các hoạt động lớn (Đại hội Liênđội, Cháu ngoan Bác Hồ), cần phải tập dượt trước
Bồi dưỡng kỹ năng viết: Các em học tập cách ghi biên bản, thực hiện ghiđúng sổ sách của Đội, dự thảo nghị quyết, báo cáo thi đua, báo cáo tổng kết, Học tập phương pháp tổ chức họp ban chỉ huy; phương pháp xây dựng kế hoạch(theo chủ đề, kế hoạch tháng, tuần), kế hoạch tổ chức các phong trào thi đua;phương pháp tổ chức điều khiển sinh hoạt Đội cũng như các hoạt động tập thể.Bên cạnh đó, cần hướng dẫn các em học tập phương pháp kiểm tra, đánh giá cácphong trào, phương pháp chỉ đạo và tổng kết, rút kinh nghiệm
- Cách ghi chép sổ sách của Đội theo qui định như sổ Chi đội, sổ Liên đội
và các loại sổ khác do trường qui định