Nội dung tập huấn VSCN-VSMT của Bộ GD&ĐT tại Huế 24.8.2009

• Tuyên truyền viên nêu lợi ích và h ớng dẫn những điều thiết thực, cụ thể mà đối t ợng cần biết, cần làm dùng tranh ảnh, ví dụ thực tế địa ph ơng để minh hoạ, cùng đối t ợng thảo luận

Các kỹ năng tuyền thông GDSK

Những kỹ n ăng cơ bản của truyền thông - giáo

dục sức khoẻ.

1-Kỹ năng giao tiếp.

2-Kỹ năng hỏi và lắng nghe.

3-Kỹ năng khen 4-Kỹ năng khuyên nhủ 5-Kỹ năng kiểm tra 6-Kỹ năng động viên 7-Kỹ năng dùng ngôn từ quen thuộc, dễ hiểu

Các kỹ năng truyền thông GDSK

• Những kỹ năng đặc biệt trong truyền thông

GDSK:

1-Thảo luận nhóm

2-Thăm hộ gia đình

3-T vấn cá nhân

4-Làm mẫu thực hành

5-Tổ chức chiến dịch truyền thông

Các kỹ năng cơ bản của tuyền thông giáo dục sức khoẻ

• kỹ năng giao tiếp:

• Thái độ, vẻ mặt, dáng điệu, cử chỉ phù hợp

• Loại bỏ những vật cản giữa bạn và đối t ợng

• Ngồi ngang tầm với đối t ợng

• Nhỡn vào mắt đối t ợng một cách thân mật

• Không tỏ ra vội vã.

• Kỹ năng hỏi và lắng nghe.

• Biết cách lắng nghe và đặt câu hỏi rất quan trọng trong TT-

GDSK vỡ nó giúp bạn:

• Hiểu đ ợc hoàn cảnh của đối t ợng từ đó điều chỉnh thông điệp và lời khuyên cho thích hợp

• Kiểm tra xem ng ời nhận có hiểu đúng những gỡ bạn đã nói

Các kỹ năng cơ bản của TT-GDSK

• Kỹ năng khen.

• Tuyên truyền viên nên khen những gỡ đối t ợng đã làm tốt, đã hiểu đúng để

khích lệ họ.

• Kỹ năng khuyên nhủ.

• Tuyên truyền viên nêu lợi ích và h ớng dẫn những điều thiết thực, cụ thể mà

đối t ợng cần biết, cần làm (dùng tranh ảnh, ví dụ thực tế địa ph ơng để minh hoạ), cùng đối t ợng thảo luận cách giải quyết khó khăn mà họ gặp phải.

• Kỹ n ng kiểm tra. ă

• Sau khi đã giải thích và h ớng dẫn điều cần biết, cần làm, tuyên truyền viên

cần kiểm tra xem đối t ợng có hiểu đúng nộ dung mà bạn vừa trao đổi không.

• Kỹ n ng khuyến khích, động viên ă

• Khi đối t ợng có ý định thử nghiệm hành vi sức khoẻ có lợi, tuyên truyền

viên cần động viên đối t ợng làm theo.

• Dùng ngôn từ quen thuộc, dễ hiểu.

• Ngôn từ sử dụng ph iả phù hợp với trỡnh độ của đối t ợng đ ợc truyền thông

Tránh dùng nhiều thuật ngữ chuyên môn khó hiểu Nếu bất đắc dĩ phải

dùng thỡ phải giải thích rõ cho ng ời nghe có khái niệm Ngôn từ phải phù hợp với cách nói của địa ph ơng.

Những kỹ năng đặc biệt trong TT-GDSK

Mục đích:

• Phát huy trí tuệ của tập thể để tỡm ra cách gỉai quyết cho những vấn đề cùng quan tâm

• Tỡm kiếm sự thống nhất và ủng hộ của tập thể đối với những thay đổi cần tiến hành

• Tạo điều kiện cho mọi ng ời có dịp tự do phát biểu ý kiến riêng của mỡnh

• Xây dựng các mối quan hệ cộng đồng trên cơ sở bỡnh đẳng và giúp đỡ lẫn nhau để đạt mục đích chung

Th ả o luận nhóm

(tiếp)

• Các b ớc tiến hành một buổi th o ảo luận nhóm:

• Giới thiệu ng ời tham dự (trong tr ờng hợp có ng ời ch a quen biết)

• Tuyên truyền viên - GDSK nêu chủ đề sắp thảo luận

• Tiếp đó, lần l ợt nêu các câu hỏi (nên đ a ra các câu hỏi mới) để

mọi ng ời tham gia thảo luận Qua đó, tuyên truyền viên biết đ

ợc kinh nghiệm của mọi ng ời: họ biết gỡ? Họ đã làm gỡ? Kết

quả ra sao? Họ cảm thấy thế nào về chủ đề này?

• Sau đó, bổ sung thông tin về vấn đề đang thảo luận cho chính xác và đầy đủ.

• Tỡm hiểu xem mọi ng ời có khó khăn gỡ khi thực hiện hành vi mới Nếu có hãy cùng mọi ng ời thảo luận để giải quyết.

• Cuối cùng, hãy tóm tắt các điểm chính và đạt đ ợc cam kết của

mọi ng ời thực hiện hành vi mới.

Th ả o luận nhóm

(tiếp)

• Tất cả các thành viên trong nhóm đều tham gia trao đổi

học hỏi và chia sẻ kinh nghiệm với nhau.

• Không khí vui vẻ, hứng thú, tin t ởng.

• Không ai lấn át ai, không có sự chỉ trích hay tra xét ý kiến của nhau

• Tập chung vào chủ đề thảo luận, không lạc đề

• Quá trỡnh thảo luận gắn với hoàn cảnh và đời sống thực

tế của mọi ng ời và địa ph ơng.

• Có kết luận, tóm tắt những điều đã bàn bạc và đề ra kế

hoạch thực hiện tiếp theo.

Kỹ năngThăm hộ gia

đình

• Đ ây là h ỡ nh thức công tác quần chúng và xã hội rất có hiệu qu ả để giúp đỡ các cá nhân trong gia

đình thông qua t vấn.

• Hiểu rõ hoàn cảnh cụ thể của từng gia đỡnh và từng cá nhân sống trong gia đỡnh đó để xác định nội dung và ph ơng pháp truyền thông thích hợp

• Trao đổi bàn bạc giúp đỡ gia đỡnh tỡm ra cách giải quyết các vấn đề sức khoẻ tuỳ theo nhu cầu và hoàn cảnh riêng

• Phổ biến thông tin, giải đáp thắc mắc và ghi nhận các khuyến nghị

• Động viên, hỗ trợ tinh thàn trong quá trỡnh thay đổi hành vi sức khoẻ

Kỹ năngThăm hộ gia

• Các nguyên tắc khi thăm hộ gia đỡnh

• Bạn là khách, hãy tôn trọng các quy tắc xã giao và phong tục địa

ph ơng

• Tạo không khí vui vẻ, cởi mở Tuy nhiên không nên quá dông

dài những điều không cần thiết vỡ gia đỡnh có thể bận nhiều việc khác.

• Tránh phê bỡnh chỉ trích nếu không lần sau họ không muốn tiếp bạn

• Đ ến th m gia đ ă ỡnh có ng ời ốm tr ớc.

• Khi đến thăm hộ gia đỡnh bạn hãy mang theo các tài liệu truyền thôn và sổ để ghi lại các thông tin cần thiết.

• Khi cần theo dõi ng ời bệnh, cần tới thăm nhiều hơn.

• Ghi chép, theo dõi theo mẫu để báo cáo.

Kỹ năng t vấn cá nhân

• Giúp cho mọi đối t ợng tự hiểu rõ về các nguyên

nhân và hậu qu ả của vấn đề sức khoẻ cho b ạ n

thân.

• Cùng với đối t ợng trao đổi, thảo luận về các giải pháp khả thi rồi để đối t ợng tự tỡm ra giải pháp

phù hợp nhất với các điều kiện và hoàn cảnh riêng của mỡnh và tự giải quyết vấn đề.

• Nh vậy t vấn không có nghĩa là khuyên răn hoặc

ép buộc đối t ợng phải tuân theo một giải pháp nào

đó.

Kỹ năng t vấn cá nhân( tiếp )

• Ph ơng pháp tiến hành:

• Để đối t ợng chủ động hẹn giờ, ngày, địa điểm gặp gỡ phù hợp nhất với họ nhằm tạo thuận lợi cho đối t ợng có thể bộc lộ tâm t tỡnh cảm của mỡnh một cách thoải mái và dễ chịu.

• Tạo ra mối quan hệ thân mật và tin t ởng lẫn nhau bằng cách tỏ thái độ ân cần, quan tâm, thông cảm, đồng cảm với những khó khăn mà đối t ợng gặp phải bằng cách đặt các câu hỏi gợi mở cho đối t ợng hiểu rõ các vấn đề của họ càng sâu càng tốt.

• Giúp cho đối t ợng nhận thức đúng đắn về những cảm nghĩ, những mối lo

lắng, những trở ngại trong việc giải quyết vấn đề của họ để tránh có những ý nghĩ sai trái.

• Cung cấp thêm những thông tin cần thiết để làm sáng tỏ thêm vấn đề của họ

để họ tham khảo tr ớc khi tỡm ra các giải pháp thích đáng.

• Cam kết giữ bí mật về những điều đã trao đổi, bàn bạc riêng với đối t ợng để giữ tín nhiệm lâu dài, luôn nhớ rằng phải tôn trọng những điều riêng t của đối

t ợng.

Sử dụng tranh ảnh,vật mẫu

• áp phích dùng trong những tr ờng hợp nào?

• Trong truyền thông gián tiếp: áp phích có thể treo,

dán ở nh ữ ng địa điểm nhiều ng ời qua lại nh phòng khám bệnh, phòng họp, hội tr ờng, chợ … Nơi treo Nơi treo

áp phích cần tránh m a gió gây h hỏng.

• Trong truyền thông trực tiếp: trong các cuộc họp

áp phích th ờng đ ợc sử dụng khi thảo luận nhóm.

Sử dụng tranh ảnh,vật mẫu(tiếp)

• 2 Tranh gấp, tờ rơi

• Tranh gấp, tờ rơi dùng trong những tr ờng hợp

nào?

• Tranh gấp và tờ rơi th ờng đ ợc phát cho ng ời dân

tại các buổi mít tinh, hội họp, th ả o luận nhóm … Nơi treo

để mọi ng ời tự đọc, hiểu và làm theo các nội dung

h ớng dẫn trong tranh gấp.

• Tranh gấp và tờ rơi là các tài liệu truyền thông rất

bổ ích cho th ả o luận nhóm ở các cuộc họp.

Sử dụng tranh ảnh,vật mẫu(tiếp)

• Sử dụng sách tranh trong truyền thông - GDSK nh thế nào?

• Tr ớc khi định truyền thông cho nhóm đối t ợng nào, cán bộ truyền thông nên chọn vấn đề cho phù hợp với nội dung định truyền thông.

• Truyền thông viên cần đọc và thuộc nội dung phần lời tr ớc khi tiến hành

truyền thông.

• Khi tiến hành t vấn hoặc thảo luận cần để cho đối t ợng xem phần tranh và đề nghị họ nói về nội dung bức tranh theo sự hiểu biết của họ.

• Truyền thông viên trỡnh bày, giải thích nội dung bức tranh theo trỡnh tự để đối

t ợng dễ hiểu, dễ nhớ.

• Sau đó để đối t ợng trỡnh bày lại nội dung bức tranh

• Giải thích những phần mà đối t ợng ch a hiểu rõ

• Thảo luận và thống nhất với đối t ợng những điều cần làm

Sử dụng tranh ảnh,vật mẫu(tiếp)

• Sử dụng tốt nhất là trong các cuộc họp đông ng ời (nhóm lớn) tại

nơi hội họp, tr ờng học, hội phụ nữ… Nơi treo

• Sử dụng để phát lại qua hệ thống loa truyền thanh của huyện, xã.

• Mỗi buổi, cán bộ truyền thông chỉ nên bật một và nội dung trong

khoảng thời gian 15 phút Không nên mở lâu quá.

• Đặt các câu hỏi dễ hiểu để mọi ng ời th ả o luận về nội dung

chính của mẩu chuyện hay thông điệp trong băng.

• Tổng hợp thống nhất ý kiến về nội dung chính

• Yêu cầu mọi ng ời nhắc lại nội dung chính của vấn

làm mẫu thực hành

• H ớng dẫn cho các đối t ợng biết cách làm một việc gỡ đó theo từng b ớc một

• Đối t ợng phải đ ợc trực tiếp thực hành các thao tác mà ng ời tuyên truyền viên đã làm mẫu

• Các b ớc của một cuộc làm mẫu.

• Giới thiệu cho mọi ng ời biết bạn sẽ làm mẫu về việc gỡ? Treo b ng kiểm?ả

• Làm mẫu cho mọi ng ời thấy trình tự từng b ớc nói rõ số thứ tự của các b ớc

trên b ng kiểm Hãy chọn vị trí đứng thích hợp để mọi ng ời đều nhả ỡn thấy Khuyến khích mọi ng ời đặt câu hỏi trong và sau khi làm mẫu

• Mời một ng ời làm lại các thao tác trong khi những ng ời khác quan sát để góp ý nhận xét c n cứ vào bă ảng kiểm, truyền thông viên có thể nói lại

hoặc làm lại nếu mọi ng ời ch a hiểu, ch a làm đúng

• Lần l ợt chia nhóm, địa điểm và dụng cụ để mọi ng ời thực hành

• Truyền thông viên quan sát các nhóm xem mọi ng ời có làm đúng không

• Có thể mời 1-2 ng ời làm lại và những ng ời khác nhận xét dựa vào bảng kiểm

• Tr ớc khi kết thúc hỏi mọi ng ời xem còn thắc mắc gỡ không và giải đáp

Tổ chức chiến dịch

truyền thông

• Huy động đ ợc đông đ ả o quần chúng nhân dân tham gia h ởng ứng thực hiện một mục tiêu tuyên truyền vận động giáo dục sức khoẻ cần đ ợc gi ả i quyết dứt điểm.

• Tuyên truyền nhanh chóng nh ữ ng thông tin cần thiết và nh ữ ng quyết định hành động chung để mọi ng ời trong cộng đồng cùng nhất trí thực hiện ngay nhằm đạt đ ợc mục tiêu đã chọn.

Tổ chứcchiếndịch tT (tiếp)

• Ph ơng pháp tiến hành:

• Huy động sự tham gia của quần chúng bằng lời kêu gọi của Đảng, chính quyền

địa ph ơng hoặc đơn vị về tính chất cấp thiết của vấn đề cần phải tập trung giải quyết.

• Dùng các ph ơng tiện truyền thông đại chúng nh loa đài, khẩu hiệu, áp phích,

tranh cổ động để khuấy động phong trào.

• Có thể kết hợp với các cuộc họp nhân dân tại địa điểm công cộng, các cuộc họp

riêng trong cơ quan, đơn vị, đoàn thể quần chúng để phổ biến những việc cần làm.

• Tập trung mọi nguồn lực của địa ph ơng phục vụ cho chiến dịch truyền thông

Vận động sự đóng góp của mọi ng ời trong cộng đồng

• Có kế hoạch thông báo liên tục vễ diễn biến hàng ngày của chiến dịch nhằm thúc

đẩy những thay đổi về nhận thức, niềm tin, thái độ và cách thực hành của ng ời dân đối với vấn đề cần giải quyết.

• Có các hình thức động viên, khuyến khích sự nỗ lực của mọi ng ời tham gia c,

đồng thời nêu ra những biện pháp có thể sửa chữa ngay những lệch lạc trong chỉ

đạo và thực hiện chiến dịch.

• Truyền thông chiến dịch muốn đạt đ ợc kết quả tốt trong một thời gian ngắn cần phải theo một kế hoạch đ ợc vạch ta thật cặn kẽ và phải có sự điều hành, giám sát chặt chẽ trong từng b ớc thực hiện.