Lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh tốc độ cho vận động viên câu lạc bộ bóng đá nam trường THPT bến tre phúc yên vĩnh phúc (2014 KL06511)

MỤC LỤC1.2 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV và thực trạng phong trào tập luyện TDTT của trường THPT Bến Tre – Phúc Yên – Vĩnh Phúc 6 1.3 Vai trò của tố chất SMTĐ trong Bóng đá 9 1.6 Đ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT

NGUYỄN CÔNG HUẤN

LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH TỐC ĐỘ CHO VẬN ĐỘNG VIÊN CÂU LẠC BỘ BÓNG ĐÁ NAM

TRƯỜNG THPT BẾN TRE PHÚC YÊN - VĨNH PHÚC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

HÀ NỘI, 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤ C THỂ C H Ấ T

NGUYỄN CÔNG HUẤN

LỰA CHỌN BÀI TẬP PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH TỐC ĐỘ CHO VẬN ĐỘNG VIÊN CÂU LẠC BỘ BÓNG ĐÁ NAM

TRƯỜNG THPT BẾN TRE PHÚC YÊN - VĨNH PHÚC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: CNKHSP TDTT - GDQP

Hướng dẫn khoa học

TS LÊ XUÂN ĐIỆP

HÀ NỘI, 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tên tôi là: Nguyễn Công Huấn

Sinh viên: K36 - Khoa Giáo dục thể chất

Tôi xin cam đoan đề tài: “Lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ cho

VĐV CLB Bóng đá nam trường Trung học phổ thông Bến Tre Phúc Yên

-Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17” là công trình nghiên cứu của riêng tôi Đề tài

không trùng kết quả nghiên cứu của các tác giả khác Các kết quả nghiên cứunày mang tính thời sự cấp thiết, đúng thực tế khách quan của trường THPTBến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc

Hà Nội, ngày… tháng… năm 2014

Sinh viên

Nguyễn Công Huấn

DANH MỤC BIỂU BẢNG

Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TD trường THPT

Bảng 3.4 Kết quả phỏng vấn lựa chọn test kiểm tra, đánh giá thực

trạng SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường THPTBến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 (n=35)

29

Bảng 3.5 Hệ số tương quan giữa 2 lần lập test và giữa kết quả lập

test với điểm kiểm tra thực tế (n = 35) 30Bảng 3.6 Thang điểm SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam trường

THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 31Bảng 3.7 Tiêu chuẩn tổng hợp đánh giá SMTĐ cho VĐV CLB

Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – VĩnhPhúc lứa tuổi 16 – 17

32

Bảng 3.8 Kết quả kiểm tra SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam

trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16– 17

33

Bảng 3.9 Thực trạng SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam trường

THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17(n = 35)

34

Bảng 3.10 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập phát triển SMTĐ

cho VĐV CLB Bóng đá nam trường THPT Bến TrePhúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17 (n=35)

MỤC LỤC

1.2 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV và thực

trạng phong trào tập luyện TDTT của trường THPT Bến Tre – Phúc Yên – Vĩnh Phúc

6

1.3 Vai trò của tố chất SMTĐ trong Bóng đá 9

1.6 Đặc điểm tâm sinh lý của đối tượng nghiên cứu 17

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÌNH LUẬN 25

3.1 Xác định test kiểm tra và xây dựng tiêu chuẩn

3.1.3 Xây dựng tiêu chuẩn đánh giá SMTĐ cho VĐV CLB

Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17

3.2 Lựa chọn và ứng dụng các bài tập phát triển

SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17.

34

Bóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 – 17

1

1 Đặt vấn đề

MỞ ĐẦU

Thể dục thể thao (TDTT) là một bộ phận quan trọng trong nền giáo dục

Xã Hội Chủ Nghĩa nhằm đào tạo con người mới phát triển toàn diện Mặtkhác, TDTT còn nâng cao vị thế của một đất nước trên thế giới, mang lại tínhđoàn kết và sự hiểu biết giữa các dân tộc

Nhận biết được tầm quan trọng của TDTT, ngay sau Cách mạng Tháng

8 năm 1945, Hồ Chủ Tịch đã đề ra chiến lược về sức khoẻ, thể chất cho dântộc Ngày nay Đảng và Nhà nước càng chú trọng đến sự nghiệp phát triển

TDTT, khẩu hiệu “khỏe để xây dựng và bảo vệ tổ quốc” được nêu lên khắp

mọi miền đất nước

Trong những năm qua, nhất là từ những năm 1991 trở lại đây, một sốmôn thể thao của Việt Nam đã đạt được thành tích cao trong các cuộc tranhtài tại khu vực Đông Nam Á, Châu Á và thế giới Thành tích đó bước đầu đãđược toàn xã hội thừa nhận, đánh giá cao, nhiệt tình ủng hộ, tự hào và hyvọng vào tương lai của thể thao Việt Nam

Một trong những môn thể thao được đông đảo nhân dân ta yêu thích vàhâm mộ đó là môn Bóng đá, không ai có thể phủ nhận rằng Bóng đá là mônthể thao hấp dẫn nhất hành tinh và được mệnh danh là môn thể thao “Vua”.Tập luyện bóng đá không những mang lại cho chúng ta sức khoẻ, một cơ thểcường tráng mà cũng giúp ta rèn luyện ý chí, lòng quyết tâm, tính kỷ luật,sáng tạo, tinh thần đồng đội

Huấn luyện thể lực là một bộ phận quan trọng của công tác huấn luyện

và giảng dạy Bóng đá Những năm 60 của thế kỷ trước chỉ có một số nướcnhư: Anh, Tây Đức, Scốtlen… chú trọng đến thể lực, nhiều người gọi đó lànền Bóng đá sức mạnh Nhưng sau này, đặc biệt là sau giải vô địch thế giới

năm 1974 tất cả các nước có đội bóng mạnh đều chú trọng đến phát triển thểlực, coi đấy là một trong những mục tiêu lớn nhất của công tác huấn luyện.

Nhiệm vụ của huấn luyện thể lực là phát triển song song thể lực chung

và thể lực chuyên môn cho cầu thủ, nhằm phát triển đồng đều các tố chất:nhanh, mạnh, bền, khéo léo, khả năng phối hợp vận động và trên cơ sở đónâng cao các hoạt động chuyên môn một cách có hiệu quả Nhưng chúng tađều biết, giữa các tố chất thể lực của cơ thể bao giờ cũng có mối tương quanchặt chẽ Hầu như không thể phát triển các tố chất này nếu thiếu các tố chấtkhác, và ngược lại

Thể lực đối với Bóng đá Việt Nam là một điểm yếu còn tồn tại hết sứcnan giải, muốn khắc phục điều này chúng ta cũng có rất nhiều việc phải làm.Thời gian qua tuy đó gặt hái được liên tiếp những kết quả đáng khích lệ trênđấu trường khu vực nhưng vẫn chưa phải là cái đích mà chúng ta hướng tới.Chứng kiến đội tuyển Quốc gia thi đấu, chúng ta chỉ thấy các cầu thủ thi đấutốt trong hiệp một, sang đến hiệp hai thì hình ảnh cầu thủ đi bộ nhiều hơnchạy xuất hiện, nhất là vào thời điểm cuối trận đấu

Tố chất SMTĐ là cơ sở cho VĐV nắm vững kỹ năng vận động, nângcao thành tích của VĐV Các trận thi đấu Bóng đá hiện nay mang tính quyếtliệt, diễn ra với tốc độ nhanh yêu cầu mỗi cầu thủ trên sân phải liên tục thựchiện những động tác: Chạy, nhảy, tỳ, chèn, đè, xoạc, xuất phát nhanh… khắcphục quán tính và lực cản Ngoài ra cũng đòi hỏi cầu thủ phải hoàn thành xuấtsắc các động tác kỹ thuật một cách nhanh chóng, chính xác trong điều kiện cótranh cướp và cản phá.Chính vì vậy tố chất SMTĐ đã trở thành một trongnhững thước đo trình độ huấn luyện thể lực cho VĐV Bóng đá

Qua thực tiễn quan sát các trận đấu của VĐV trường tham gia giải bóng

đá U17 thị xã Phúc Yên và đặc biệt là giải bóng đá thanh thiếu niên của tỉnhVĩnh Phúc do Sở giáo dục và Đào tạo tổ chức thường niên vào các năm

Chúng tôi nhận thấy thể lực chuyên môn của các VĐV còn yếu, nhất là tốchất SMTĐ được thể hiện qua những động tác chạy (tốc độ, nước rút) dẫnbóng, tranh cướp bóng, sút cầu môn của các em.

Trường THPT Bến Tre - Phúc Yên - Vĩnh Phúc là một trong nhữngngôi trường có bề dày thành tích thể thao trong nhiều năm qua, song thànhtích môn Bóng đá vẫn chưa cao Qua quan sát điều tra chúng tôi nhận thấy córất nhiều nguyên nhân, trong đó điển hình là tố chất SMTĐ Trong quá trìnhnghiên cứu tài liệu tôi thấy có nhiều công trình nghiên cứu về đề tài điển hình

là đề tài nghiên cứu của sinh viên Nguyễn Thị Tâm: k32 Khoa GDTC

-GDQP trường ĐHSP Hà Nội 2 với nội dung “Lựa chọn ứng dụng một số bài

Phong 1 - Bắc Ninh” nhưng do đặc điểm của trường tôi thấy các bài tập chưa

đem lại hiệu quả cao cho tố chất SMTĐ trong quá trình tập luyện và thi đấu.Xuất phát từ thực tế nêu trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Lựa chọn bài tập phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam trường Trung học phổ thông Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17”.

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng công tác huấn luyện SMTĐ, đề tàinghiên cứu, lựa chọn bài tập nhằm phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đánam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17, qua đóđóng góp một phần vào việc nâng cao thể lực cho VĐV CLB Bóng đá nóiriêng và thành tích của thể thao Vĩnh Phúc nói chung

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Đặc điểm của môn Bóng đá

* Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể cao

Cuộc thi đấu bóng đá gồm 2 tập thể đông người, tiến hành trên 1 sânrộng, nên nếu chỉ dựa vào vai trò từng cá nhân cầu thủ thì không thể nàogiành được phần thắng Không có bất kỳ cầu thủ ưu tú nào có thể vượt quakhoảng không gian rộng như thế, lọt qua cả 1 tập thể đối phương gồm 11người để ghi bàn thắng và có đủ sức phòng thủ trước sức tấn công của toànđội đối phương Điều đó có nghĩa là sức mạnh của một đội bóng trước hết là ởtính tập thể của đội đó Tập thể đội Bóng đá lớn (so với đội Bóng rổ, Bóngchuyền, chỉ có 5, 6 người) nên trình độ hiệp đồng phải cao, phải biết phát huythế mạnh, khắc phục điểm yếu của toàn đội

Với trình độ kỹ thuật, chiến thuật phát triển như ngày nay, tính tập thểtrong thi đấu lại càng cao Khi bị đối phương tấn công, hầu như toàn đội rút

về phòng ngự Khi tấn công, toàn đội phải dâng lên nhằm tăng cường sức uyhiếp về số lượng, tận dụng những đường chuyền chọc khe, chính xác và bấtngờ giữa các cầu thủ làm cho bên phòng ngự sơ hở và tung ra những cú dứtđiểm

* Bóng đá là môn thể thao mang tính chiến đấu cao.

Trong thi đấu Bóng đá, cầu thủ hai đội được quyền tràn lấn sang sâncủa đối phương (khác với Bóng chuyền, Bóng bàn, Quần vợt…) để tranhgiành bóng một cách hợp lệ, nên sự đối kháng mang tính chất trực tiếp Cáccầu thủ của hai đội đều phải quyết tâm, giành giật phần thắng trong từngtrường hợp, tạo ra từng cơ hội thuận lợi nhỏ nhất cho đội mình Bên cạnh ýchí quyết tâm của toàn đội giành phần thắng, từng cầu thủ cũng có cuộc chiến

đấu riêng với cầu thủ đối phương Bên cạnh hình ảnh toàn cục là cuộc đấu củahai tập thể 11 người thì riêng lẻ có những cuộc đấu tay đôi giữa hậu vệ vớitiền đạo, giữa tiền vệ tấn công với tiền vệ phòng ngự… Nhìn chung, khi cóbóng thì đội tấn công thường tìm cách thoát khỏi sự kèm cặp, đeo bám củacầu thủ đối phương để phối hợp với đồng đội Ngược lại, khi bị tấn công, hầunhư cầu thủ toàn đội tìm cách kèm chặt các cầu thủ đối phương, nhất là nhữngcầu thủ có bóng và những cầu thủ ở gần cầu môn đội mình Suốt 90 phút củatrận đấu, cuộc chiến đấu gay go của hai đội và từng nhóm cầu thủ diễn ra liêntục và chỉ dừng lại khi tiếng còi kết thúc trận đấu của trọng tài nổi lên.

*Bóng đá là môn thể thao phức tạp

Bóng đá là môn thể thao duy nhất mà các cầu thủ trên sân không đượcdùng tay mà chủ yếu sử dụng đôi chân để điều khiển trái bóng Từ đó, đôichân không chỉ giữ chức năng di chuyển cơ thể như các môn thể thao khác màcòn đảm nhận một nhiệm vụ rất quan trọng, phức tạp đó là thực hiện các độngtác điều khiển bóng Đôi chân thực hiện các kỹ thuật giữ bóng, dẫn bóng, đábóng, động tác giả… vô cùng đa dạng và linh hoạt mà khiến người ta nghĩrằng ngay đến đôi tay khéo léo, mềm dẻo cũng khó có thể làm nổi

Cùng với sự phát triển của chiến thuật, kỹ thuật phức tạp lên nhiều, đòihỏi cầu thủ có trình độ toàn diện hơn Nếu như trước kia, các cầu thủ hậu vệchỉ biết kỹ thuật phòng thủ (tranh cướp, phá bóng) thì ngày nay cầu thủ hậu

vệ còn phải biết thuần thục các kỹ thuật tấn công như động tác giả, chuyềnbóng, sút bóng, dứt điểm mọi tư thế…

Mặt khác, tính chất phức tạp của môn Bóng đá còn thể hiện ở sự đadạng, phong phú của quá trình phát triển chiến thuật

Trong thi đấu Bóng đá, không có hiện tượng trùng lặp và không có bất

kỳ khuôn mẫu nào thích hợp cho mọi trường hợp Tính chất đa dạng và muônhình muôn vẻ đó đòi hỏi ở từng cầu thủ tính sáng tạo rất lớn Mỗi đợt tấn

công hay phòng thủ đều có những nét riêng của nó mà cầu thủ cần nhanhchóng tìm ra biện pháp xử lý hay đối phó thích hợp Bởi thế, trong một trậnđấu, những tình huống thay đổi không ngừng đòi hỏi cầu thủ cũng phải linhhoạt, sáng tạo không ngừng để đóng góp tốt nhất cho đội.

1.2 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV và thực trạng phong trào tập luyện TDTT của trường THPT Bến Tre – Phúc Yên – Vĩnh Phúc

1.2.1 Đặc điểm huấn luyện thể lực cho VĐV Bóng đá

Từ những năm 1970, chính xác từ giải vô địch Bóng đá thế giới tổ chứctại Munich (Cộng Hoà Liên Bang Đức trước kia, nay là nước Đức thốngnhất), Bóng đá thế giới đã có một bước tiến bộ vượt bậc Thể hiện ở trận đấu

là tấn công toàn đội và phòng thủ cũng toàn đội, người ta gọi đây là Bóng đátổng lực So với trước kia, dù là trên bình diện chất lượng, tốc độ, cường độtrận đấu hay mức độ đối kháng quyết liệt của trận đấu đều được nâng cao vàphát triển một bước khá dài, do đó yêu cầu đối với trình độ huấn luyện thể lựccủa VĐV bóng đá là rất cao Ngày nay, nền Bóng đá các nước đều nghiêncứu, ứng dụng, sử dụng nhiều biện pháp, vận dụng nhiều thủ pháp và phươngpháp huấn luyện rất khoa học, nỗ lực phấn đấu nâng cao trình độ huấn luyệnthể lực cho VĐV, thể hiện ở các mặt chính sau đây:

* Phương pháp huấn luyện có hệ thống

Theo kinh nghiệm của nhiều VĐV Bóng đá nổi tiếng trên thế giới đãcho rằng chỉ có tiến hành huấn luyện một cách thật nghiêm khắc, khoa học,phải hệ thống hoá và tập luyện liên tục nhiều năm mới có thể thành đạt, trởthành những VĐV ưu tú, những ngôi sao lớn Thực tiễn cũng chứng minhtrong quá trình huấn luyện, sự diễn biến tuần tự mục tiêu của từng giai đoạnthường là không thể chuyển tiếp hết được, bất kỳ một ý đồ nào vượt quá đặcđiểm của quá trình huấn luyện, áp đặt sự huấn luyện chuyên môn hoá quá

sớm để đạt được một thành tích nhất thời, tất yếu dẫn đến sự bắt vận độngviên đạt thành tích khi chưa có thể đạt được.

Ngày nay, có rất nhiều quốc gia căn cứ vào quy luật phát dục và trưởngthành của con người và quy luật “Thời kỳ nhạy cảm” để phát triển SMTĐ choVĐV Người ta chia hệ thống huấn luyện thể lực từ nhi đồng, thiếu niên đếnkhi trưởng thành bao gồm 3 giai đoạn:

- Giai đoạn từ 7 - 11 tuổi: Là thời kỳ nhằm phát triển năng lực cơ bản

chủ yếu phát triển các năng lực có liên quan mật thiết đến hệ thống thần kinhnhư: Tốc độ phản ứng, sức bền chung, tính linh hoạt, tính nhịp điệu, tính đànhồi, dẻo dai, tính thích ứng

- Giai đoạn từ 12 - 17 tuổi: Thời kỳ phát triển toàn diện, chủ yếu là

củng cố và nâng cao năng lực cơ bản, tập trung phát triển SMTĐ và sức bềnchung nhằm đạt hiệu quả là phát triển toàn diện

- Giai đoạn từ 18 tuổi trở lên: Là thời kỳ huấn luyện chuyên sâu.

Nhiệm vụ chính là trên cơ sở phát triển của SMTĐ, tốc độ, sức bền dần dần từquá độ sang chuyên sâu với mức độ lớn dần và tiến tới huấn luyện tố chất thểlực chuyên môn

* Nỗ lực nâng cao hiệu suất huấn luyện

Theo đà phát triển của bóng đá ngày nay, người HLV cần phải tìm hiểu

và khai thác những nhân tố thúc đẩy các năng lực tiềm tàng của VĐV Thôngthường, những nhân tố đó là khối lượng vận động và cường độ vận động củaVĐV, hai nhân tố này là động lực chính làm tăng thành tích của VĐV

Điều thật sự được người ta coi trọng đó là ngày càng nhiều người vậndụng các phương pháp huấn luyện không mang tính truyền thống, nhưphương pháp huấn luyện theo mô hình hoặc sử dụng các khí tài huấn luyệnchuyên sâu Điều này không những tăng cường hiệu quả của công tác huấnluyện mà còn thúc đẩy quá trình huấn luyện, nâng cao hiệu suất huấn luyện

* Tăng cường công tác huấn luyện từ nhiều hướng, vận dụng các phương pháp, phương tiện huấn luyện tiên tiến

TDTT là cánh cửa sổ của nền khoa học hiện đại, công tác huấn luyệnthể lực cho VĐV Bóng đá cũng giống như các môn khoa học khác, đối vớiviệc mở mang kiến thức khoa học mới có tính nhạy cảm rất cao Nó có sựcảm nhận mật thiết của sự phát triển mới không giống nhau về khoa học, vềcác tầng, về thành quả mới, về bước nhảy vọt… mà nó phát triển nhanh theonhiều hướng, vận dụng các phương pháp, phương tiện huấn luyện thể lực, làmsao sớm nhất, nhanh nhất đạt được thành tích tốt nhất

Ngoài ra, vận dụng thành tựu nghiên cứu khoa học về sinh cơ học đểcải tiến công tác huấn luyện tố chất thân thể, vận dụng kiến thức mô phỏngnhằm làm phong phú thêm phương hướng huấn luyện thể lực, vận dụng kỹthuật đo lường bằng điện tử không gian đối với công tác huấn luyện thể lực cóthể khống chế có hiệu quả Vận dụng thành tựu nghiên cứu vi tuần hoàn đểtiến hành đánh giá bình luận về tình hình huấn luyện thể lực… Tất cả nhữngvận dụng thành tựu khoa học nêu trên đối với công tác huấn luyện thể lực cómột tác dụng rất lớn

* Quá độ từ huấn luyện đơn lẻ sang huấn luyện tổng hợp

Ngày nay, việc huấn luyện thể lực cho các VĐV Bóng đá ưu tú là dựatrên cơ sở đo đạc mấy loại tố chất thân thể rồi quá độ lên huấn luyện toàn diệncác tố chất có liên quan Một vấn đề quan trọng cần đề cập là công tác huấnluyện trước kia về kỹ thuật, chiến thuật, tâm lý, phong cách, trí tuệ …và cảnội dung huấn luyện từng chu kỳ hay từng giai đoạn đều được tiến hành mộtcách đơn độc là chính Sự phát triển theo xu thế hiện nay (trước mắt) là bằng

sự huấn luyện đồng bộ - tổng hợp chia thành nhiều chu kỳ tất cả những nhân

tố nêu trên Đặc biệt trong công tác huấn luyện, cần sử dụng nhiều bài tậpmang tính đối kháng cao, diễn ra với tốc độ nhanh, có kết hợp việc sử dụng

quả bóng Tỷ lệ huấn luyện thể lực đơn thuần không kết hợp với bóng từ chỗlớn giảm bé lại Có như vậy mới làm cho công tác huấn luyện thể lực càngphù hợp với yêu cầu chung của tình hình phát triển của nền bóng đá hiện đại.

* Cần coi trọng phần hồi phục sau huấn luyện

Theo đà tăng trưởng về khối lượng huấn luyện và khả năng chịu đựng của VĐV trong các cuộc thi đấu của bóng đá hiện đại, đặc biệt là trong điều kiện chịu đựng khối lượng lớn nhất, thì việc vận dụng các biện pháp về y học và phục hồi về mặt tâm lý đã trở thành một khâu quan trọng trong quá trình huấn luyện Bóng đá nói chung và huấn luyện thể lực nói riêng Điều này không những đề phòng được việc tập luyện quá sức, phòng ngừa được các chấn thương mà còn nâng cao năng lực, khả năng chịu đựng của VĐV từ 5-10%.

1.3 Vai trò của tố chất SMTĐ trong Bóng đá

Tố chất SMTĐ đặc biệt quan trọng trong môn Bóng đá là môn thể thaothi đấu đồng đội có tính đối kháng trực tiếp cao với những đặc điểm là: Xuấtphát nhanh, dừng đột ngột, bật nhảy, tạo ra sự bất ngờ và thời cơ cho việc ghibàn, chuyền bóng, đánh đầu, đột phá tác nhân có tính càn lướt, các hành độngphòng thủ cũng đòi hỏi SMTĐ cao hơn

Vì vậy có thể nói SMTĐ có vai trò quan trọng để giúp VĐV có thể thựchiện tốt được các động tác kỹ thuật trong Bóng đá

Tố chất SMTĐ là tố chất quan trọng của VĐV Bóng đá, SMTĐ tạo choVĐV uy lực khi thực hiện ý đồ chiến thuật trong tập luyện và thi đấu, tạo ra

sự bất ngờ cho đối phương, nâng cao hiệu quả thành tích thi đấu

Thực tiễn cho thấy những đội bóng đá hàng đầu của thế giới như Pháp,Anh, Hà Lan… các VĐV đều có trình độ phát triển SMTĐ rất cao, từ đó họkhông những chiếm lĩnh được không gian, thời gian, thực hiện những độngtác rất khó khăn gây được bất ngờ lớn cho đối thủ và đạt hiệu quả cao trongcác động tác đá bóng, sút cầu môn Điều đó cũng giải thích hiệu suất ghi bàncũng rất cao

Tóm lại, SMTĐ là một trong những tố chất quan trọng hàng đầu trongtập luyện, thi đấu và nâng cao thành tích môn Bóng đá Chính vì vậy mànhiều chuyên gia, huấn luyện viên Bóng đá nổi tiếng thế giới đều rất coi trọnghuấn luyện tố chất SMTĐ cho VĐV của họ.

1.4 Cơ sở sinh lý của tố chất sức SMTĐ

SMTĐ là khả năng thực hiện động tác trong một khoảng thời gian ngắn nhất Trong các hoạt động thể dục thể thao, tốc độ và sức mạnh có liên quan

mật thiết với nhau Mức độ phát triển sức mạnh ảnh hưởng rõ rệt đến sứcnhanh Trong nhiều môn thể thao, kết quả hoạt động phụ thuộc không chỉ vàosức nhanh hay sức mạnh riêng lẻ mà phụ thuộc vào sự phối hợp hợp lý giữahai tố chất Các hoạt động như vậy được gọi là hoạt động sức mạnh - tốc độ(ném, nhảy, chạy, ngắm…)

Như vậy sức nhanh phụ thuộc chủ yếu vào tính linh hoạt của thần kinh

và tốc độ co cơ Cả hai nhóm các yếu tố ảnh hưởng đó, mặc dù có biến đổidưới tác động của tập luyện nhưng đều là những yếu tố được quyết định bởicác đặc điểm di truyền Do đó trong quá trình tập luyện sức nhanh biến đổichậm và ít hơn sức mạnh và sức bền Cơ sở sinh lý để phát triển sức nhanh vàtăng cường độ linh hoạt là tốc độ dẫn truyền hưng phấn ở trung tâm thần kinh

và bộ máy vận động, tăng cường sự phối hợp giữa các sợi cơ và các cơ, nângcao tốc độ thả lỏng cơ Các yêu cầu nêu trên có thể đạt được bằng cách sửdụng các bài tập tần số cao, trọng tải nhỏ, có thời gian nghỉ dài

1.5 Những yếu tố chi phối SMTĐ

* Ảnh hưởng của sự biến đổi tuổi tác với SMTĐ cơ bắp

Trong các tình huống chung, đối với nam giới trước độ tuổi 20 thì

SMTĐ tăng lên theo tuổi tác, nhưng sau 20 tuổi thì tốc độ tăng bị giảm đi Đếnkhoảng 25 tuổi thì đạt tới đỉnh cao, sau đó SMTĐ giảm dần Sau 25 tuổi sức

mạnh mỗi năm giảm trung bình 1% Song từ 25 tuổi đến 30 tuổi biến đổitương đối ít.

Khi con người ở độ tuổi 65, nhìn chung sức mạnh chỉ đạt được từ 75% sức mạnh ở tuổi 20-30 Tuy vậy, sự suy giảm sức mạnh cũng chịu ảnhhưởng của hoạt động sức mạnh và các yếu tố vật chất, bệnh tật

65-Từ tuổi nhi đồng đến tuổi thanh niên SMTĐ và thể tích của cơ bắp tănglên theo tỷ lệ thuận nhưng từ 20-25 tuổi về sau sự giảm sút sức mạnh có thể là

do sự biến đổi cả về thể tích và chất lượng cơ nhất là có mối quan hệ với trạngthái chức năng của hệ thần kinh trung ương và hệ thống nội tiết

Trong quá trình triển SMTĐ nếu tiến hành huấn luyện SMTĐ vào đúngthời kỳ nhạy cảm phát triển sức mạnh thì sẽ thu được hiệu quả rõ rệt

Qua những phân tích ở trên cho thấy tuổi tác có ảnh hưởng đến SMTĐ,

nó là quy luật chung được biểu hiện ở quá trình phát dục bình thường Songnếu tiến hành huấn luyện SMTĐ thì ở bất kỳ lứa tuổi nào cũng sẽ có sự thayđổi biểu đồ phát triển SMTĐ khác đi

* Ảnh hưởng của các mặt sinh lý cơ bắp đối với SMTĐ

Thông qua huấn luyện có thể làm cho tơ cơ to lên dẫn tới mặt cắt sinh

lý của cơ bắp cũng to lên Khi mặt cắt sinh lý của cơ bắp lớn lên sẽ làm chohàm lượng CP và ATP trong cơ tăng, ngoài ra cũng làm cho mạng lưới maomạch tăng nhiều lên, chất đạm tăng dày lên, glucozen tăng thêm Điều này sẽgiúp cho sức mạnh co duỗi cơ tăng lên

* Ảnh hưởng sự cải thiện việc điều tiết chi phối của thần kinh đối với sức mạnh cơ bắp

Cải thiện việc điều tiết chi phối của thần kinh chủ yếu bao gồm:

- Động viên càng nhiều các đơn vị vận động tham gia vào co duỗi cơ

Số lượng các sợi cơ tham gia vào co duỗi tăng lên, đối với VĐV trình độ thấp

chỉ động viên được khoảng 60% số sợi cơ tham gia làm việc Còn đối vớiVĐV cấp cao có thể động viên tới 90% số sợi cơ tham gia làm việc.

- Cải thiện mối quan hệ nhịp nhàng giữa cơ chủ động và cơ hiệp đồng,giữa cơ đối kháng với nhau, năng lực thả lỏng của các cơ đối kháng là nhân

tố quan trọng ảnh hưởng tới SMTĐ

- Sự cải thiện cường độ và tính linh hoạt của quá trình thần kinh vỏ đại

nó có thể nâng cao SMTĐ cơ bắp một cách rõ rệt

Các công trình nghiên cứu về sinh lý thể thao đó chứng tỏ rằng: Nếutiến hành các hoạt động dùng 20-80% năng lực của mình thì việc tăng sứcmạnh chủ yếu dựa vào động viên càng nhiều đơn vị vận động tham gia, nhưngkhi dùng tới 80% sức mạnh tối đa thì sự tăng lớn sức mạnh chủ yếu là dựavào tần số và cường độ xung động thần kinh của trung khu thần kinh đối vớithần kinh vận động tăng lên

SMTĐ của cơ bắp ngoài quyết định bởi trạng thái cơ năng thần kinhtrung ương ra cũng có mối quan hệ mật thiết với thể tích trạng thái, tính chất

lý hóa, trạng thái chức năng và điều kiện sinh cơ khi cơ bắp dựng sức

* Ảnh hưởng của loại hình sợi cơ đối với SMTĐ của cơ bắp

Sợi cơ chia thành 2 loại đó là cơ nhanh và cơ chậm Cơ nhanh lại baogồm cơ trung gian loại hình I và loại hình II Sợi cơ nhanh co duỗi với tốc độnhanh sức mạnh lớn dễ mệt mỏi Còn tốc độ co duỗi của loại cơ chậm có tốc

độ chậm, sức mạnh nhỏ, không dễ bị mệt mỏi Nguyên nhân của nó là hoạttính men ATP – CP trong đó có lớp gấp 3 lần cơ chậm

* Ảnh hưởng hiệu suất máy móc của cánh tay đòn xương ảnh hưởng tới SMTĐ của cơ bắp

Cơ thể con người thông qua cơ bắp, xương và khớp tổ chức thành hệthống lực học đòn bẩy Trong co duỗi của cơ bắp và sự vận động của cơ thểhiệu suất máy móc của đòn bẩy ảnh hưởng trực tiếp tới sức mạnh cơ bắp

Hiệu suất của đòn bẩy xương chủ yếu thông qua sự thay đổi vị trí một

bộ phận nào đó trên cơ thể dẫn tới thay đổi góc độ co kéo của các nhóm cơ và

sự thay đổi tỷ lệ độ dài tương đối của cánh tay đòn xương để thực hiện Điềunày có quan hệ với nhân tố kỹ thuật của động tác thực hiện Nói chung khi cokép đòn bẩy men theo góc vuông thì hiệu suất máy móc được tạo ra lớn nhất,góc càng xa với góc vuông và góc càng lớn thì lực co kéo càng nhỏ

* Ảnh hưởng của việc thiếu oxy và tình hình cung cấp năng lượng khi cơ bắp hoạt động ảnh hưởng tới SMTĐ của cơ bắp

Dựa vào nghiên cứu của P.Vaxiliép, áp suất không khí ở độ cao khoảng4.500-5.000m thì sức mạnh cơ bắp giảm thấp sức mạnh co gập cổ tay giảm đi1.8-2.4kg Lực kéo cơ lưng giảm 11.4kg nhưng áp suất không khí trên độ cao2.000-2.500m thì sức mạnh cơ nói chung không bị ảnh hưởng

Nhìn chung các nhà khoa học đều cho rằng: Phân áp oxy giảm đi 25%thì có thể hiện ra hiệu quả huấn luyện Thiếu oxy sẽ dẫn tới sự biến đổi quátrình trao đổi chất, nâng cao tính hưng phấn của hệ thống thần kinh trungương Hai tuần đầu ở trên cao nguyên có tác dụng nâng cao năng lực vậnđộng Vì vậy, nhiều nước trên thế giới đó sử dụng rộng rãi điều kiện thiếu oxy

ở cao nguyên để tiến hành huấn luyện Nhưng sau khi huấn luyện ở caonguyên cần có thời gian thích ứng trở lại với điều kiện ở đồng bằng Olopiepcho rằng thời gian thích ứng trở lại nên là 3 tuần Còn Fxuslốp (1982) chorằng sau khi huấn luyện tại cao nguyên 2 - 5 tuần, từ cao nguyên trở về đồngbằng sẽ xuất hiện 3 thời kỳ nâng cao năng lực vận động tức là ngày thứ 2 đếnngày thứ 6, ngày thứ 14 đến ngày thứ 24 và ngày 35 đến ngày thứ 45 Nếunhư tiến hành thi đấu vào ngày thứ nhất thì mấy ngày cuối cùng của huấnluyện trên cao nguyên phải giảm thấp LVĐ

Cơ bắp làm việc phải dựa vào năng lượng, vì vậy mà sự tích lũy vậtchất dày năng lượng trong cơ bắp có quan hệ chặt chẽ với sức mạnh cơ bắp

* Ảnh hưởng của các điều kiện kích thích bên ngoài đối với sự hoạt động

cơ bắp

Hille vào thập kỷ 50 của thế kỷ trước đó phát hiện ra nếu nhiệt độ cơthể tăng lên 2oC thì sức mạnh tăng lên Còn Gloes thì phát hiện ra nếu cánhtay ngâm vào trong nước 50oC trong 8 phút sức mạnh cũng sẽ tăng lên Nhiệt

độ xung quanh cơ thể tăng lên ở phạm vi nhất định sức mạnh cơ bắp cũng cóthể tăng lên Đó là vì nếu nhiệt độ cơ bắp hơi cao hơn nhiệt độ thân nhiệt thìnhiệt này độ nhớt (tức độ đậm đặc) của máu giảm thấp phản ứng hoá học của

co cơ và thả lỏng tăng nhanh, tuần hoàn được cải thiện Do vậy, cơ co càngnhanh càng mạnh hơn Ngược lại, nhiệt độ thấp hơn thân nhiệt bình thường(37oC) thì trị số ngưỡng kích thích (Stress) của cơ bắp bị trì trệ hơn, lực co cơ

bị giảm đi

Ảnh hưởng của nhiệt độ đối với SMTĐ và các tố chất thể lực khác làrất rõ rệt và dễ thấy, trước khi VĐV tham gia tập luyện và thi đấu cần phảikhởi động kỹ Mục đích thứ nhất là để tăng thêm thân nhiệt từ đó đạt đượcmục đích nâng cao năng lực vận động Xoa bóp trước khi thi đấu , đặc biệt làkhi xoa xát sử dụng một số cao, dầu có thể kích thích đối với cơ thể phát nhiệtthì càng có tác dụng nâng cao sức mạnh Fess và Wefoshe (1965) đó tiến hànhmột thực nghiệm khá lý thú: để cho 3 người thực nghiệm một người tắm nướclạnh, một người tắm nước ấm và một người dùng khởi động chung đều trongthời gian 6 phút Sau đó để họ ngồi yên tĩnh trong 15 phút, để quan sát hiệuquả của nhiệt độ kích thích đối với sức mạnh Hai nhà khoa học này cho rằng:tắm nước lạnh do mao mạch ngoại biên co hẹp lại làm giảm nhẹ gánh nặngcủa hệ thống tim mạch đồng thời đó kích thích tổ chức ứng kích của cơ bắp.Nghiên cứu còn phát hiện kích thích của lạnh còn làm cho các kích tố thượngthận tiết ra nhiều hơn từ đó nâng cao năng lực làm việc và nâng cao sứcmạnh

Trong thi đấu thể thao nói chung (nhất là thi đấu cử tạ…) VĐV dùngnước lạnh xoa lên mặt cũng có hiệu quả khá tốt.

Ngoài ra, mùi vị, âm thanh, ánh sáng cũng phát huy tác dụng nhất địnhvới sức mạnh tốc độ Trước khi thi đấu VĐV có thể ngửi khí amôniăc, trongthi đấu tự hô thành tiếng, hoặc âm thanh cổ vũ của khán giả, ánh sáng củađèn… và các điều kiện kích thích bên ngoài khác đều có thể giúp cho việcphát huy sức mạnh Tất cả những cái đó đều là do tác dụng kích thích của môitrường bên ngoài đối với hệ thống thần kinh làm tăng hưng phấn của hệ thốngthần kinh từ đó nâng cao SMTĐ của cơ bắp

*Ảnh hưởng của nhân tố tâm lý đối với việc phát huy sức mạnh

Sự vận động của cơ thể con người đều được tiến hành dưới sự chi phốicủa hệ thống thần kinh Nếu hệ thống thần kinh bị ức chế thì cơ bắp không thểphát huy được sức mạnh tối đa và SMTĐ Nguyên nhân của sự ức chế hệ thầnkinh cơ là do hàng loạt các trở ngại tâm lý tạo ra Ví dụ tâm lý không thoảimái, lo lắng bị chấn thương, căng thẳng trước đối thủ, buồn phiền một việc gìđó…

Song VĐV xuất sắc trước khi thi đấu thông qua việc tập trung chú ý có

ý thức tốt, có sự chuẩn bị tâm lý, có các biện pháp điều chỉnh tâm lý như ámthị, tự kỷ ám thị… nâng cao tác dụng dị hoá của hệ thống thần kinh trungương làm cho các hệ thống, cơ quan của cơ thể tham gia đồng bộ vào trạngthái làm việc căng thẳng, loại bỏ ức chế Trong việc liên kết các hoạt động thểthao phát huy được năng lực làm việc tối đa

* Ảnh hưởng của nhịp sinh học đối với sức mạnh cơ bắp và SMTĐ

Sự tăng giảm của năng lực làm việc đương nhiên cũng là tiêu chí của

sự tăng, giảm sức mạnh cơ bắp Công trình nghiên cứu của Vaxiliộp đó pháthiện: sau khi ngủ và trực ca đêm sức mạnh so với ban ngày giảm từ 20-30%.Con người sau khi ngủ dậy cảm thấy cơ thể thả lỏng và yếu, thậm chí còn khi

nắm chặt bàn tay Sau đó sức mạnh tăng dần Sau 3-5 giờ sức mạnh đạt tớimức tối đa Buổi trưa sau khi ăn cơm và nghỉ ngơi, sức mạnh lại bắt đầu giảmxuống Buổi chiều sau 15 giờ lại đạt tới mức tối đa lần thứ hai.

Cơ thể con người có khả năng thích ứng cao, nếu như thay đổi thời giannghỉ giữa huấn luyện, sau một thời gian sức mạnh lại có thể biểu hiện vớihình sin biến đổi khác đi Do vậy, trong huấn luyện cần bồi dưỡng và kiểm tranăng lực tích ứng với nhịp sinh học cho VĐV Trong các cuộc thi đấu lớn, cácVĐV xuất sắc thường phải thi đấu trong buổi tối từ 19 - 21 giờ, đối với VĐV

có trình độ mà nói thì vấn đề này đối với họ không có trở ngại gì đáng kể.Ngược lại, có thể biến thành các kích thích dương tính (tốt lên) và thường lậplên các thành tích xuất sắc

* Ảnh hưởng của huấn luyện và dừng huấn luyện đối với SMTĐ của cơ bắp

Trong huấn luyện, sự phát triển SMTĐ của cơ bắp chịu ảnh hưởng củacác nhân tố như cường độ vận động, tốc độ động tác, biên độ động tác, số lầnlặp lại, thời gian nghỉ giữa… Nếu như ngừng huấn luyện SMTĐ, sức mạnhtốc độ sẽ dần dần giảm thấp Tốc độ giảm của sức mạnh sẽ bằng khoảng 1/3tốc độ nâng cao Điều đó cũng có nghĩa là nếu SMTĐ nâng lên nhanh thì tốc

độ giảm đi cũng sẽ nhanh Sức mạnh được hình thành qua tập luyện lâu dàithì sau khi ngừng huấn luyện thời gian duy trì được sức mạnh cũng sẽ dài

Đương nhiên muốn tiếp tục phát huy SMTĐ cũng cần có kế hoạch đểtập luyện lại, muốn duy trì được SMTĐ cần phải kiên trì tập luyện Vậy thờigian cách quãng bao nhiêu lâu tập luyện một lần sức mạnh có thể giữ đượcsức mạnh vốn đó đạt được, điều này còn phải xem xét đến độ phát triển sứcmạnh đến mức độ nào Nếu trình độ phát triển sức mạnh không cao như vậymuốn giữ được SMTĐ đó có thể thời gian giãn cách tương đối dài một chút làđược Nếu như VĐV có trình độ phát triển rất cao, tiếp tục tiếp cận rất đại của

anh ta rồi, muốn duy trì sức mạnh phát triển cao nếu thời gian giãn cáchquãng huấn luyện dài sẽ không thể được.

Nếu như đã có trình độ phát triển SMTĐ cao rồi, muốn tiếp tục pháttriển cao hơn thì càng cần phải tiến hành một cách khoa học có hệ thống vàgian khổ hơn mới có hy vọng đạt được

Tóm lại, nhân tố ảnh hưởng đến sức mạnh cơ bắp rất đa dạng, nhữngnhân tố này khái quát lại gồm các nhân tố về cấu tạo cơ, thần kinh, sinh cơtâm lý, nhân tố điều kiện bên ngoài… Nhận thức và lý giải được các nhân tốtrên sẽ có lợi cho việc nâng cao tính khoa học và tính hiệu quả của huấn luyệncác môn thể thao nói chung và môn Bóng đá nói riêng

1.6 Đặc điểm tâm sinh lý của đối tượng nghiên cứu

* Đặc điểm sinh lý:

Đối với VĐV ở lứa tuổi 16 - 17 (ở lứa tuổi này cơ thể còn đang trưởngthành và phát triển hoàn thiện) vì vậy trong quá trình huấn luyện cần phải đặcbiệt lưu ý đến đặc điểm này.Mặt khác, các đặc điểm tâm lý cũng đóng vai tròkhông kém phần quan trọng Do đó, trong khoa học thể dục thể thao thườngtồn tại khái niệm tâm sinh lý lứa tuổi Chính vì thế mà đặc điểm tâm sinh lýlứa tuổi này được xem xét một cách cơ hữu trong toàn bộ quá trình giảng dạy

và huấn luyện Về đặc điểm tâm lý có sự thay đổi, tự chủ, khả năng tư duy…

Tuy nhiên, ở lứa tuổi này do tính hưng phấn vẫn chiếm ưu thế nên dễ bịphân tán khi có tác động ngoại lực, năng lực tập trung chủ yếu còn kém

- Hệ thần kinh:

Ở lứa tuổi này kích thước não và thành tủy đạt đến mức như ở ngườitrưởng thành Hoạt động phân tích tổng hợp của vỏ não tăng lên, tư duy trừutượng đã hình thành tốt, điều này thuận lợi cho sự hình thành các phản xạ cóđiều kiện Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp trong sinh dục,tuyến yên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế Tuy nhiên,

với các bài tập đơn điệu, lặp đi, lặp lại nhiều lần sẽ gây nên sự căng thẳngthần kinh rất dễ làm cho các em chán nản, thờ ơ và thực hiện không tốt cácbài tập Do vậy, trong quá trình giảng dạy huấn luyện chúng ta cần đưa ra bàitập sinh động, hấp dẫn, phù hợp với tính hưng phấn cao nhằm giúp các emtham gia tập luyện một cách tự giác tích cực.

Thành phần quan trọng của bộ máy vận động là cơ Sự phát triển của cơphụ thuộc vào rất nhiều sự phát triển của xương, khối lượng cơ cũng tăng dầnlên theo lứa tuổi Tuy nhiên, sự tăng trưởng này xảy ra không đều (cơ chânphát triển nhanh còn ngược lại cơ tay lại phát triển chậm nhất, các cơ duỗiphát triển nhanh hơn các cơ co)

- Hệ hô hấp:

Ở lứa tuổi này hệ hô hấp đã phát triển nhưng số lượng phế nang thamgia hô hấp và dung tích sống còn nhỏ, cơ gian sườn phát triển chậm, cơ hoànhcòn yếu nên khi vận động tần số hô hấp nhanh, độ sâu hô hấp cạn dễ gây nênmệt mỏi Do đó, trong quá trình tập luyện chúng ta cần hướng dẫn các em thởsâu và đều

* Đặc điểm tâm lý:

Ở lứa tuổi 16 - 17 đã có những đặc điểm tâm lý của người trưởng thànhnhư sức chú ý tập trung cao, có năng lực tư duy logic, tư duy sáng tạo Thíchkhám phá, mạo hiểm đồng thời có ý thức tự giác, tích cực và ý thức tổ chức

kỷ luật cao hơn các nhóm tuổi trước đó Tuy vậy, vẫn có quá trình hưng phấnchiếm ưu thế sôi nổi và hiếu động Vì vậy, đa dạng hoá hình thức tập luyện sẽ

nâng cao được hưng phấn của VĐV Từ đó góp phần nâng cao chất lượnghuấn luyện.

Tóm Lại: Huấn luyện SMTĐ cho VĐV Bóng đá lứa tuổi 16 - 17 cần

lưu ý những điểm sau:

Sử dụng những bài tập sinh động, hấp dẫn, phù hợp với tính hưng phấn

Đặc biệt chú ý đến sự phát triển của hệ xương để chọn những bài tậpphù hợp, tránh kìm hãm sự phát triển của hệ xương

Thường xuyên hướng dẫn, nhắc nhở VĐV thở sâu và đều

Đa dạng hoá hình thức tập luyện

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích nghiên cứu, đề tài xác định 2 nhiệm vụ như sau:

Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng SMTĐ của VĐV CLB Bóng đá nam

Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17.

Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả của các bài tập

phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đá nam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17.

2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết hai nhiệm vụ trên, đề tài đã sử dụng các phương phápnghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Đây là phương pháp mà đề tài sử dụng trước tiên trong quá trình nghiêncứu, đề tài đã tiến hành tìm hiểu và đọc các tài liệu có liên quan, các tài liệuchuyên môn nhằm hệ thống hoá các kiến thức, hình thành cơ sở lý luận, xâydựng giả định khoa học, xác định mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, kiểmchứng kết quả trong khi thực hiện đề tài Các tài liệu chuyên môn có liên quanđược lấy từ các nguồn tài liệu khác nhau, với mong muốn tìm hiểu những vấn

đề liên quan đến công tác giảng dạy, huấn luyện SMTĐ, các Test đánh giátrình độ SMTĐ trong Bóng đá, các tiêu chuẩn kiểm tra đánh giá trình độSMTĐ

2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Để có cơ sở thực tiễn, trong phương pháp này đề tài đó tiến hành phỏngvấn gián tiếp thông qua phiếu khảo sát Mục đích của phương pháp này lànhằm thu thập những ý kiến đóng góp của các nhà chuyên môn có kinhnghiệm Qua

đó lựa chọn được các bài tập có hiệu quả tốt nhất cho công việc nghiên cứu vàlựa chọn được các Test để đánh giá t nh độ SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đánam trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17.

Đối tượng phỏng vấn là các HLV, các giáo viên, các nhà chuyên môn,các nhà quản lý TDTT có kinh nghiệm về Bóng đá trong Tỉnh Vĩnh Phúc

Kết quả thu được, chúng tôi tiến hành tổng hợp và xử lý bằng toán học,lựa chọn ra được các bài tập phát triển SMTĐ, cũng như các ý kiến đóng góp

về các mặt khác phục vụ cho việc nghiên cứu

2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp được sử dụng khi quan sát quá trình tập luyện, quá trìnhhuấn luyện ở các CLB Bóng đá, các giải bóng đá trong nước và các giải quốc

tế tổ chức tại Việt Nam Ngoài ra, kết quả nghiên cứu còn thu được thông quaviệc dự các buổi đánh giá tổng kết, trao đổi, thảo luận tại nhiều hội thảo,nhiều cấp độ khác nhau về môn Bóng đá, qua đó lựa chọn ra những bài tậpđặc thù để phát triển SMTĐ cho VĐV Bóng đá Mặt khác đề tài còn sử dụngphương pháp này để quan sát quá trình thực hiện bài tập TN của VĐV để kịpthời uốn nắn, sửa chữa những sai sót

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Đề tài sử dụng phương pháp này để kiểm tra thành tích, trình độ củaVĐV bằng các Test được lựa chọn qua phỏng vấn

Trong quá trình nghiên cứu, đề tài tiến hành kiểm tra sư phạm để đánhgiá sự phát triển SMTĐ qua các giai đoạn:Trước TN và sau TN

Đề tài dự kiến sử dụng các test để đánh giá đối tượng nghiên cứu:

1 Chạy 30m XPC (s)

2 Bật xa tại chỗ (cm)

3 Ném biên (m)

4 Sút bóng xa 3 quả (m)

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong quá trình nghiên cứu vềgiảng dạy và huấn luyện thể thao

Đề tài sử dụng phương pháp này để tổ chức thực nghiệm, ứng dụng cácbài tập đã lựa chọn nhằm đánh giá sự phát triển SMTĐ của VĐV CLB bóng

đá nam Trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17

Đề tài tổ chức thực nghiệm với đối tượng là VĐV CLB bóng đá namTrường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc được chia một cách ngẫu nhiênthành 2 nhóm:

- Nhóm đối chứng (Nhóm A) bao gồm 17 VĐV

- Nhóm thực nghiệm (Nhóm B) bao gồm 18 VĐV

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Đề tài sử dụng phương pháp này để tổng hợp, xử lý các số liệu thuđược từ kết quả phỏng vấn, từ kiểm tra sư phạm Trong quá trình nghiên cứu

đề tài đã sử dụng các công thức sau:

1 Trị số trung bình cộng X  được tính theo công thức:

X  xi

n

Trong đó: Xi: Là giá trị của từng cá thể

X : Là giá trị trung bình của tập hợp mẫu

n: Là tổng số cá thể

2 Công thức so sánh 2 số trung bình (n<30)

n

3 Hệ số tương quan:

 X i  X Y i  Y 

r = i 1

V1: Là trị số trung bình của lần kiểm tra 1

V2: Là trị số trung bình của lần kiểm tra 2

5 Công thức tính hệ số biến sai:  x 100%

2.3 Tổ chức nghiên cứu

2.3.1 Thời gian nghiên cứu

(CV < 10% thành tích tương đối đều)

Đề tài tiến hành nghiên cứu từ tháng 11/ 2013 đến tháng 5/2014 và chialàm 3 giai đoạn:

Giai đoạn 1: từ tháng 11/2013 đến tháng 12/2013

- Nội dung công việc:

+ Xác định hướng và xây dựng đề cương nghiên cứu

+ Lựa chọn tên đề tài

- Sản phẩm thu được:

+ Hoàn thành đề cương

+ Bảo vệ đề cương

Giai đoạn 2: Từ tháng 1/2014 đến tháng 3/2014

- Nội dung công việc:

+ Thu thập và phân tích tài liệu có liên quan

+ Kiểm tra thực trạng hiệu quả phát triển SMTĐ cho VĐV CLBBóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16-17

+ Lựa chọn một số bài tập phát triển SMTĐ cho VĐV CLBBóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16-17.

+ Ứng dụng và đánh giá

- Sản phẩm thu được:

+ Hoàn thành phần tổng quan và cơ sở lý luận của đề tài

+ Thực trạng hiệu quả phát triển SMTĐ cho VĐV CLB Bóng đánam trường THPT Bến Tre Phúc Yên – Vĩnh Phúc lứa tuổi 16-17

+ Các tập nâng cao hiệu quả phát triển SMTĐ cho VĐV CLBBóng đá nam trường THPT Bến Tre Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16-17

+ Thu được số liệu ban đầu

Giai đoạn 3: Từ tháng 4/2014 đến tháng 5/2014

- Nội dung công việc:

+ Tổng hợp, xử lý số liệu thu được+ Hoàn thiện khóa luận

+ Bảo vệ khóa luận

- Sản phẩm thu được:

+ Hoàn thiện khóa luận

+ Kết quả cuối cùng bằng điểm

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP Hà Nội 2

- Trường THPT Bến Tre - Phúc Yên - Vĩnh Phúc

2.3.3 Đối tượng nghiên cứu

+ Đối tượng chủ thể: Bài tập phát triển tố chất SMTĐ

+ Đối tượng khách thể: Nam VĐV CLB Bóng đá trường THPT BếnTre - Phúc Yên - Vĩnh Phúc lứa tuổi 16 - 17