Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT triệu quang phục hưng yên (2014)

ĐẶNG VĂN TIẾNLỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT ĐÁNH ĐẦU CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT TRIỆU QUANG PHỤC - HƯNG YÊN KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hµ Néi 2014... -Tên

ĐẶNG VĂN TIẾN

LỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT ĐÁNH ĐẦU CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT TRIỆU QUANG PHỤC - HƯNG YÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hµ Néi 2014

-ĐẶNG VĂN TIẾN

LỰA CHỌN BÀI TẬP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT ĐÁNH ĐẦU CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT TRIỆU QUANG PHỤC - HƯNG YÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: CNKHSP TDTT - GDQP

Hướng đẫn khoa học

ThS TRẦN VĂN TIÊN

Hµ Néi 2014

-Tên tôi là: ĐẶNG VĂN TIẾN

Sinh viên: K36 khoa GDTC - GDQP

Tôi xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Lựa chọn bài tập

nhằm nâng cao kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên’’ là công trình nghiên cứu của tôi, kết

quả không trùng với tác giả nào Đề tài được nghiên cứu trên đối tượng lànam học sinh Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên

Xuân hòa, ngày…tháng…năm 2014

Sinh viên

Đặng Văn Tiến

GDTC : Giáo dục thể chất THPT : Trung học phổ thôngTDTT : Thể dục thể thao VĐV : Vận động viên

HLV : Huấn luyện viên HLKT : Huấn luyện kỹ thuậtGD&ĐT : Giáo dục & Đào tạo

Bảng Nội dung Trang

24

Bảng 3.3

Kết quả kiểm tra một số kỹ thuật đánh đầu của độituyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục– Hưng Yên (n=20)

25

Bảng 3.4

Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập nâng cao lỹ thuậtđánh đầu cho đội tuyển Bóng đá nam Trường THPTTriệu Quang Phục – Hưng Yên (n=20)

28

Bảng 3.5

Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá trình độ

kỹ thuật đánh đầu của đội Bóng đá nam Trường THPTTriệu Quang Phục – Hưng Yên (n=20)

Biểu đồ 2 Đánh đầu vào ½ cầu môn (2x3)m phía trên khoảng

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 5

1.1 Quan điểm của Đảng, Nhà nước về TDTT và GDTC 5

1.2 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi THPT 8

1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT 8

1.2.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh 9

1.3 Cơ sở tâm lý, sinh lý trong HLKT Bóng đá 11

1.3.1 Cơ sở sinh lý trong HLKT Bóng đá 11

1.3.2 Cơ sở tâm lý trong HLKT Bóng đá 12

1.4 Xu thế bóng đá hiện đại……… 12

1.5 Kỹ- chiến thuật và vai trò của kỹ thuật đánh đầu trong Bóng đá 14

1.5.1 Kỹ-chiến thuật trong Bóng đá 14

1.5.2 Vai trò của kỹ thuật đánh đầu trong Bóng đá 14

Chương 2: NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 16 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 16

2.2 Phương pháp nghiên cứu 16

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu có liên quan 16

2.2.2 Phương pháp quan sát sư phạm 16

2.2.3 Phương pháp phỏng vấn 17

2.2.4 Phương pháp kiểm kiểm tra sư phạm 17

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 18

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê 19

2.3 Tổ chức nghiên cứu 19

2.3.1 Thời gian nghiên cứu 19

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu 19

3.1 Đánh giá thực trạng khả năng thực hiện kỹ thuật đánh đầu của đội tuyển

Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục – Hưng Yên 20

3.1.1 Thực trạng sự phát triển môn Bóng đá tại trường THPT Triệu Quang phục – Hưng yên 21

3.1.2 Thực trạng tập luyện của đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục – Hưng Yên 21

3.1.3 Hiệu quả sử dụng kỹ thuật đánh đầu của đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục – Hưng Yên 24

3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả của một số bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục – Hưng Yên 26

3.2.1 Những căn cứ để lựa chọn bài tập 26

3.2.2 Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục – Hưng Yên 27

3.2.3 Tổ chức thực nghiệm và đánh giá hiệu quả 31

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

PHỤ LỤC 43

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của TDTT đối với sức khỏenhân dân, đối với vận mệnh của đất nước, chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói

“Mỗi người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi ngườidân khỏe mạnh tức là làm cho cả nước khỏe mạnh” [1] Lời kêu gọi toàn dântập thể dục của Bác đã trở thành di sản quý báu của ngành TDTT Học tập vàlàm theo lời dạy của Người, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhànước, sự ủng hộ của nhân dân, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước tacàng chú trọng đến sự nghiệp phát triển TDTT với khẩu hiệu “khỏe để xâydựng và bảo vệ Tổ quốc” đã được nêu lên trên khắp mọi miền tổ quốc TDTTkhông chỉ dừng lại ở việc giáo dục thể chất cho con người mà nó còn vươn xahơn thế nữa TDTT là cầu nối cho sự phát triển tinh thần, tình hữu nghị giữacác dân tộc, giữa các quốc gia với nhau

Để phong trào TDTT quần chúng được phát triển rộng rãi và được cáctầng lớp xã hội hưởng ứng thì cần phải dành sự quan tâm đặc biệt đến hoạtđộng TDTT trường học Đây cũng là vấn đề cốt lõi của chiến lược phát triểnTDTT nước ta Bởi lẽ, đây là nơi có điều kiện thuận lợi nhất để áp dụngnhững nội dung, hình thức và phương pháp tập luyện TDTT phong phú và đadạng, đem lại hiệu quả cao Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nước ta luôn dành sựquan tâm đặc biệt cho công tác GDTC trường học

Thực hiện chủ trương quan điểm của Đảng và Nhà nước trong chươngtrình GDTC trường học nhiều môn thể thao đã được đưa vào giảng dạy chohọc sinh, sinh viên như: Điền kinh, Cầu lông, Bóng đá, Bóng rổ, …

Trong đó, Bóng đá là môn thể thao ra đời sớm cùng sự phát triển nhu cầuđời sống Nó có lịch sử lâu đời cũng như các môn thể thao khác Nếu nói Điềnkinh là môn thể thao “nữ hoàng” thì Bóng đá là môn thể thao “vua” Hiệnnay, Bóng đá đã phát triển thành một trong những môn thể thao mang tínhnghệ thuật cao, phổ biến ở khắp các quốc gia Ở đâu Bóng đá cũng được rấtnhiều người hâm mộ và số lượng người tham gia tập luyện đông đảo

Bóng đá là môn thể thao có tính nghệ thuật, tính tập thể, tính đối khángcao Là môn thể thao phức tạp, không những vậy Bóng đá còn có tác dụnggiáo dục người tập về nhiều mặt, về ý chí, phẩm chất lẫn thể chất con người.Trong những năm gần đây, với sự quan tâm, đầu tư của Đảng và Nhà nước,Bóng đá Việt Nam đã gặt hái được những thành quả đáng khích lệ cùng với

sự khởi sắc chung của nền thể thao nước nhà Bóng đá Việt Nam đã dầnchiếm được vị thế qua các sự kiện thể thao trong khu vực và châu lục như:Đứng thứ nhì ở Sea games 23, đứng thứ nhất ở AFF cup năm 2008, tại Seagames 26 tuy không có thành tích gì đáng kể nhưng đội tuyển Bóng đá ViệtNam bất ngờ tăng 35 bậc, xếp thứ 99 trong bảng xếp hạng FIFA… Bóng đá

đã làm nức lòng người dân Việt Nam vốn có sự đam mê môn thể thao “Vua”này, đã tạo cho họ niềm tin mạnh mẽ về tương lai tươi sáng của Bóng đá nướcnhà

Để có được nền Bóng đá hiện đại, tiên tiến, trước hết phải có trình độ thểlực sung mãn, phải có chiến thuật sắc bén, trình độ tâm lý mà trong đó cầnphải có yếu tố quan trọng là trình độ kỹ thuật chuyên môn điêu luyện Đây làmột trong những yếu tố có ý nghĩa cơ bản để quyết định chiến thắng của mộttrận đấu Bóng đá

Bóng đá là một môn thể thao đối kháng trực tiếp, các tình huống trongthi đấu Bóng đá đòi hỏi các cầu thủ phải biết vận dụng sáng tạo các kỹ thuật,chiến thuật vào từng hoàn cảnh cụ thể một cách hợp lý.

Kỹ - chiến thuật đặc biệt quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến thànhtích thi đấu của VĐV Trong Bóng đá kỹ thuật được phân loại thành: Kỹ thuật

đá bóng, kỹ thuật khống chế bóng, kỹ thuật dẫn bóng, kỹ thuật đánh đầu …Trong thi đấu Bóng đá, các cầu thủ không những xử lý các tình huốngbóng lăn dưới đất, các hình thức và các tính chất khác nhau mà còn xử lý cáctình huống bóng bay trên không Khi đó, kỹ thuật đánh đầu được vận dụng

Vì vậy, cầu thủ cần nắm vững và hoàn thiện kỹ thuật đánh đầu thì có lợi rấtnhiều khi thi đấu, nhất là các tình huống tranh chấp bóng bổng

Bóng đá hiện đại đòi hỏi các cầu thủ phải biết cách sử dụng thành thạotất cả các kỹ thuật Đặc biệt, kỹ thuật đánh đầu là kỹ thuật khó nhưng nó được

sử dụng khá nhiều trong thi đấu

Thực tế cho thấy có rất nhiều bàn thắng đẹp mắt, những lối chơi hayđược thực hiện bằng kỹ thuật đánh đầu Với cách tiếp xúc Bóng đá dạng như

sử dụng trán giữa, trán bên và đỉnh đầu, các cầu thủ luôn tạo ra sự bất ngờ vớinhững góc độ bay của bóng theo ý mình, làm đối phương khó phán đoán.Trong thi đấu, kỹ thuật này còn đặc biệt hiệu quả với các lối chơi phòng thủ,phản công, tấn công biên, hay giải quyết những bế tắc của trận đấu khi mànhững đường bóng thấp bị hậu vệ đối phương hóa giải, … Đồng thời, nó cũng

có khả năng phá vỡ thế phòng thủ theo khu vực của đối phương bằng nhữngđường chuyền bổng và dài tạo điều kiện cho đồng đội dứt điểm bằng đầu cóhiệu quả

Biết chơi bóng bằng đầu không chỉ là yêu cầu đối với các tiền đạo mà để

có thể cản phá chuyền bóng, giải nguy cho đội nhà từ những đường chuyềnbổng của đối phương thì yêu cầu các cầu thủ trên mọi tuyến phải thành thạo

kỹ thuật này

Bóng đá là môn thể thao được các em học sinh Trường THPT TriệuQuang Phục ưa thích và luôn tích cực tham gia tập luyện ở những giờ họcngoại khóa Nhằm hoàn thiện và nâng cao trình độ kỹ thuật Qua thực tiễnnghiên cứu và khảo sát tại các giải phong trào cũng như các trận thi đấu giaolưu với các trường khác, tôi nhận thấy thành tích thi đấu của các em chưa cao

do còn hạn chế về kỹ thuật và thể lực, đặc biệt là kỹ thuật đánh đầu

Hơn nữa trong những năm qua đề tài đánh đầu được rất ít sự chú ý,nghiên cứu của sinh viên

Xuất phát từ đòi hỏi nâng cao chất lượng giảng dạy và huấn luyện mônBóng đá nói chung và kỹ thuật đánh đầu nói riêng của đội tuyển Bóng đá namTrường THPT Triệu Quang Phục, tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Lựa chọn bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên”.

 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu tìm ra một số bài tập nhằmnâng cao được hiệu quả kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyển Bóng đá namTrường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Quan điểm của Đảng, Nhà Nước về TDTT và GDTC

Ngay từ ngày đầu giành được chính quyền Bác Hồ đã nhận thấy tầmquan trọng của TDTT và quan tâm đặc biệt đến nền TDTT nước nhà Ngày30/1/1946 Bác Hồ ký sắc lệnh số 14 về việc thành lập tại Bộ Thanh Niên mộtNha Thể Dục

Ngày 1/3/1946, các khóa huấn luyện các Bộ môn Thể dục đầu tiên cho

62 nam, nữ thanh niên trên khắp các tỉnh toàn quốc Những hướng dẫn viêntrở thành hạt giống gây dựng phong trào “khỏe vì nước”

Ngày 19/05/1955 phát biểu tại lễ khai giảng trường Đại học Nhân dân

Việt Nam, Hồ Chủ Tịch đã nói : “… trong vui chơi cũng có giáo dục, cần có

những thứ vui chơi có văn hóa, thể dục có tính chất tập thể văn hóa và quần chúng …” [1].

Ngày 2/10/1958 Ban Bí thư TW đảng ra Chỉ thị số 106/CT/TW về côngtác TDTT, trong đó khẳng định: “dưới chế độ chúng ta, việc chăm sóc sứckhỏe của nhân dân, tăng cường thể chất của nhân dân, được coi là nhiệm vụquan trọng của Đảng và Chính phủ” [2]

Tháng 8 năm 1961, Bộ Giáo dục đề nghị Nhà nước ra Quyết định thànhlập Trường Trung cấp Thể dục thể thao

Chỉ thị số 36 CT/TW ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư TW Đảng CộngSản Việt Nam đã xác định mục tiêu cơ bản, lâu dài của công tác TDTT làhình thành nền TDTT phát triển và tiến bộ, góp phần nâng cao sức khoẻ, thểlực, đáp ứng nhu cầu văn hoá tinh thần của nhân dân… Để làm được điều đóngành TDTT cần đẩy mạnh nghiên cứu và ứng dụng khoa học, công nghệtrong lĩnh vực TDTT, nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ quản lí, cán bộkhoa học [3]

Sau quá trình thực hiện Chỉ thị 36 CT/TW về “thực hiện GDTC trongtất cả các trường học”, sự nghiệp TDTT nước ta đã có nhiều bước phát triển,góp phần tích cực vào thành tựu chung của đất nước TDTT được mở rộng tớimọi đối tượng trong xã hội, mọi địa phương trong cả nước với nhiều hìnhthức, phương pháp Đã có 13% dân số thường xuyên tập luyện TDTT, TDTTtrong trường học được chú trọng Thành tích các môn thể thao được nâng cấp,xây mới, quan hệ quốc tế về thể thao được mở rộng.

Ngày 23/10/2010, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân đã kíQuyết định số 2198/Qđ-ttg phê duyệt chiến lược phát triển TDTT Việt Namđến năm 2020 với mục tiêu tổng quát “chiến lược phát triển thể thao ViệtNam đến năm 2020 nhằm xây dựng và phát triển nền TDTT nước nhà đểnâng cao sức khoẻ nhân dân, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lựcphục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và tăng tuổi thọcủa người Việt Nam theo tinh thần vì sự nghiệp dân cường, nước thịnh hộinhập và phát triển”[12]

Một trong những nội dung quan trọng của chiến lược là khuyến khíchhọc sinh tham gia hoạt động thể thao Phát triển TDTT cho mọi người, chiếnlược đặt mục tiêu đến năm 2015 đạt 28%, năm 2020 đạt 33% dân số luyện tậpTDTT thường xuyên

Để phong trào TDTT quần chúng phát triển rộng rãi, cần đặc biệt quantâm tới phát triển TDTT trường học Đây là cốt lõi của chiến lược phát triểnTDTT nước ta, vì đó là đối tượng chiến lược, vừa là nơi có điều kiện thuận lợinhất để áp dụng những hình thức, nội dung, phương pháp hoạt động thể thaophong phú, đa dạng đem lại hiệu quả lớn Chính vì lẽ đó, Đảng và Nhà nướcđang dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác GDTC trong trường học GDTCtrong nhà trường là một bộ phận hết sức cần thiết, nó gắn liền vào mục tiêugiáo dục GDTC là quá trình tác động để hình thành cho người tập nhữngphẩm chất tốt về thể chất và tinh thần, tạo cho người tập một sức khỏe tốt để

sống và làm việc Như vậy, GDTC có liên quan đến tất cả các mặt của giáodục, bởi sức khỏe là vốn quý nhất của con người, có sức khỏe tốt con ngườimới có thể học tập tốt, lao động tốt… Do đó GDTC là cơ sở để giáo dục conngười toàn diện Hệ thống GDTC cho học sinh THPT hiện nay bao gồm cácmôn Điền kinh, Bóng đá, Bóng chuyền, Bóng rổ, Cầu lông, Đá cầu… Trong

đó Bóng đá là môn thể thao giàu tính nghệ thuật và có tính chất đối khángmạnh mẽ, có kỹ thuật đa dạng, chiến thuật phong phú dễ khai triển…Vì vậy

nó luôn được gọi là “môn thể thao của những người dũng cảm” hay “môn thể

thao số một hành tinh” Với hoạt động ngoài trời là chủ yếu, Bóng đá giúp

con người gần gũi với thiên nhiên, làm tăng khả năng về tâm lực và trí lực

Nằm trong hệ thống các phương tiện GDTC, cũng như các môn thểthao khác, Bóng đá được coi là môn thể thao có giá trị rất lớn để phát triển thểchất và sức khỏe con người đặc biệt là thanh thiếu niên Tập luyện Bóng đámột cách khoa học và có hệ thống sẽ giúp cho các em khỏe mạnh, cơ thể pháttriển cân đối Trong nhiệm vụ giáo dục thể chất cho thanh thiếu niên Bóng đáluôn phát huy được hiệu quả cao bởi nó được tuổi trẻ yêu thích và tập luyệnmột cách chủ động, tự giác và thường xuyên Tuổi trẻ thích chơi Bóng đá đểthỏa mãn niềm đam mê ham thích vận động là để chứng tỏ khả năng làm chủquả bóng tròn của mình và để so tài với bạn bè Nhưng trên tất cả là để tăngcường sức khỏe, sảng khoái tinh thần, thư giãn đầu óc sau những giờ học tậpcăng

thẳng

Tập luyện và thi đấu Bóng đá là hoạt động có cường độ cao, đối khángtrực tiếp, là hoạt động đòi hỏi sự chuẩn mực của các kỹ năng điều khiển quảbóng tròn (đôi chân ít khéo léo hơn đôi tay)… Do đó cần sự tập luyện chuyêncần, để thành tài thì cần sự khổ luyện nhiều hơn là năng khiếu bẩm sinh, đó làđặc điểm của Bóng đá Các cầu thủ trong đội tuyển Bóng đá nam trườngTHPT Triệu Quang Phục rất cần được sự quan tâm để phát triển thể chất nóichung và phát triển kỹ thuật Bóng đá nói riêng Các em vừa bước từ tuổi thiếu

niên lên thanh niên, cơ thể mới bước đầu hoàn thiện Vì vậy, cần có sự quantâm, tìm ra những phương pháp GDTC phù hợp giúp các em hoàn thiện bảnthân mình hơn nữa.

1.2 Đặc điểm tâm - sinh lý lứa tuổi THPT

1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh THPT

- Về mặt tâm lý, các em thích chứng tỏ mình là người lớn, muốn để chomọi người tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định, có khả năngphân tích tổng hợp, muốn hiểu biết nhiều, có hoài bão, nhưng còn nhiềunhược điểm và thiếu kinh nghiệm trong cuộc sống

- Tuổi này chủ yếu là hình thành thế giới quan, tự ý thức, hình thànhtính cách và hướng về tương lai, Đó cũng là tuổi lãng mạn, mơ ước độc đáo

và mong cho cuộc sống tốt đẹp hơn Đó là tuổi đầy nhu cầu sáng tạo, nảy nởnhững tình cảm mới Thế giới quan không phải là một niềm tin lạnh nhạt, khôkhan, trước hết nó là sự say mê nhiệt tình

- Hứng thú: Các em có thái độ tự giác tích cực trong học tập xuất phát

từ động cơ học tập đứng đắn và hướng tới việc lựa chọn nghề nghiệp sau nàykhi đã học xong THPT, song những hứng thú học tập còn do nhiều động cơhọc tập khác nhau: giữ lời hứa với bạn, đôi khi do tự ái, hiếu danh Cho nêngiáo viên cần định hướng cho các em xây dựng động cơ đúng đắn để cho các

em có hứng thú bền vững trong học tập nói chung và trong GDTC nói riêng

- Tình cảm: So với học sinh tiểu học và trung học cơ sở, học sinh THPT

biểu lộ rõ rệt hơn tình cảm gắn bó và yêu quý mái trường mà các em sắp từgiã, đặc biệt đối với giáo viên giảng dạy các em (yêu, ghét rõ ràng) Việc gâyđược thiện cảm và sự tôn trọng là một trong những thành công Điều đó giúpgiáo viên thuận lợi trong quá trình giảng dạy, nó thúc đẩy các em tích cực, tựgiác trong tập luyện và ham thích môn TDTT Do vậy, giáo viên phải là người

mẫu mực, công bằng, biết động viên kịp thời và quan tâm đúng mực tới họcsinh, tôn trọng kết quả học tập cũng như tình cảm của học sinh.

- Trí nhớ: Ở tuổi này, hầu như không còn tồn tại việc ghi nhớ máy móc

do các em đã biết cách ghi nhớ có hệ thống, đảm bảo tính logic, tư duy chặtchẽ hơn và lĩnh hội được bản chất của vấn đề cần học tập Do đặc điểm của trínhớ đối với lứa tuổi học sinh THPT khá tốt nên giáo viên có thể sử dụngphương pháp trực quan kết hợp với giảng giải, phân tích sâu sắc các chi tiết

kỹ thuật động tác và vai trò, ý nghĩa cũng như cách sử dụng các phương tiện,phương pháp trong giáo dục thể chất để các em có thể tự tập một cách độc lậptrong thời gian nhàn rỗi

- Các phẩm chất, ý chí đã rõ ràng hơn và mạnh mẽ hơn so với các lứatuổi trước đó Các em có thể hoàn thành được những bài tập khó và đòi hỏi sựkhắc phục khó khăn trong tập luyện

1.2.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi học sinh THPT

Giai đoạn này hệ thần kinh tiếp tục phát triển đi đến hoàn thiện, khảnăng tư duy, khả năng phân tích tổng hợp và trìu tượng hóa tạo điều kiệnthuận lợi cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện, giúp các emnhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác Khi giảng dạy, huấnluyện thể thao nói chung và Bóng đá nói riêng thì cần phải quan tâm đến đặcđiểm sinh lý của từng lứa tuổi Đây là giai đoạn mà các em có đặc điểm sinh

lý cơ thể đang phát triển

+ Hệ thần kinh:

Hệ thần kinh tiếp tục đi đến phát triển toàn diện, khả năng tư duy, khảnăng phân tích, tổng hợp và trìu tượng hóa được phát triển tạo điều kiện thuậnlợi cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện Đây là đặc điểmthuận lợi để các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác Tuynhiên, đối với một số bài tập mang tính đơn điệu, không hấp dẫn cũng làm

cho các em nhanh chóng mệt mỏi Cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện mộtcách phong phú, đặc biệt tăng cường các hình thức thi đấu, trò chơi để gâyhứng thú và tạo điều kiện hoàn thành tốt bài tập chính, nhất là các bài tập vềsức bền.

+ Hệ tuần hoàn:

Hệ tuần hoàn của học sinh THPT đang phát triển và đi đến hoàn thiện.Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh Tần số co bóp của tim và mạchđập khoảng 60 - 80 lần/ phút, tim hoạt động tinh tế hơn Ở lứa tuổi này côngsuất hoạt động ở mức độ cao Khả năng hồi phục vận động đặc biệt là lượngvận động cao gần với người trưởng thành Phản ứng của hệ tuần hoàn trongvận động tương đối rõ rệt, khi sử dụng bài tập có khối lượng vận động vàcường độ vận động lớn hoặc các bài tập phát triển sức bền Cần phải thậntrọng và thường xuyên kiểm tra, theo dõi sức khỏe của học sinh

+ Hệ vận động:

Xương đã phát triển ở mức độ cao và bắt đầu giảm tốc độ phát triển, nữcao thêm 0,5 - 1 cm, nam cao thêm từ 1 - 3 cm, tập luyện thể dục thườngxuyên làm cho hệ xương khỏe mạnh hơn, riêng đối với nam xương cứng hơnnữ

Sự phát triển thể lực không đồng đều dẫn đến sức mạnh các nhóm cơphát triển không đều, cần đặc biệt chú ý đến tập luyện Các tổ chức cơ pháttriển muộn hơn xương nên sức co cơ vẫn còn tương đối yếu, các cơ bắp và cơnhỏ phát triển chậm hơn, các cơ co phát triển sớm hơn cơ duỗi, cơ lớn phát

triển tương đối nhanh Do vậy cần tập các bài tập phát triển sức mạnh để gópphần thúc đẩy sự phát triển các cơ Sức bền chung của các nhóm cơ tăng lên,

về sức nhanh thì thời gian phản ứng vận động đơn giản đạt mức độ cao, về sựkhéo léo thì khả năng định hướng trong không gian tốt Ở lứa tuổi này, đặcđiểm sinh lý có đủ điều kiện để đạt được thành tích thể thao cao nếu được đàotạo một cách toàn diện, có kỹ chiến thuật cũng như thể lực đạt mức độ cao, sựchuẩn bị tốt

1.3 Cơ sở tâm lý, sinh lý trong HLKT Bóng đá

1.3.1 Cơ sở sinh lý trong HLKT Bóng đá

Khoa học đã chứng minh các kỹ năng kỹ xảo vận động cần thiết trongcuộc sống con người: Lao động, chạy nhảy, săn bắn… Được hình thành doquá trình lặp đi lặp lại nhiều lần trong hoạt động đó Trong quá trình sống nhờtập luyện, lao động khả năng vận động các kỹ năng, kỹ xảo chủ yếu của conngười được hình thành Trong thể thao cũng vậy, các kỹ năng, kỹ xảo chủ yếucủa con người được hình thành do quá trình tích lũy các phản xạ có điều kiện,nghĩa là các phản xạ có điều kiện lặp đi lặp lại nhiều lần tạo thành định hìnhtrên vỏ não Dựa trên cơ sở này mà quá trình huấn luyện được hình thành từ

dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp… Nghĩa là các bài tập trước phải là tiền

đề cho các bài tập sau, và các bài tập phải dựa trên cơ sở kế thừa các bài tậptrước đó

Khi nghiên cứu về quá trình hình thành các phản xạ có điều kiện cácnhà sinh học cho rằng việc hình thành các định hình hành động của hệ thầnkinh trung ương Đó là chuỗi phản xạ có điều kiện được lặp đi lặp lại nhiềulần Quá trình tiếp thu kỹ thuật những động tác mới có liên quan đặc biệt đếnđặc điểm lứa tuổi, giới tính ở mỗi giai đoạn cần có sự thích ứng Việc học kỹthuật động tác chính là quá trình củng cố hệ thần kinh trung ương Bóng đá làmột môn thể thao vì thế việc huấn luyện kỹ chiến thuật động tác cần có sự lặplại cho thuần thục Có khi nhanh, có khi chậm tùy thuộc vào bản thân ngườitập

1.3.2 Cơ sở tâm lý trong HLKT Bóng đá

Tâm lý con người rất phong phú, đa dạng và sự biểu hiện của nó cũngrất sinh động muôn hình muôn vẻ Trong Bóng đá cũng vậy khi tham gia cáchoạt động tập luyện và thi đấu Tâm lý con người cũng có những biểu hiệnkhác nhau: Có người có trạng thái tâm lý tốt, có người có trạng thái tâm lýyếu, có những người ở thời điểm này tốt, nhưng ở thời điểm khác lại khôngtốt… Vì thế trong quá trình huấn luyện đòi hỏi HLV Bóng đá phải nắm đượccác quy luật của quá trình tâm lý, đặc điểm tâm lý lứa tuổi từ đó xác định đặcđiểm và quy luật hoạt động tâm lý của VĐV mà mình trực tiếp huấn luyện để

có biện pháp điều chỉnh quá trình huấn luyện cho phù hợp

Hoạt động thể thao là một hoạt động thi đấu ganh đua quyết liệt khôngchỉ về trình độ kỹ chiến thuật thể lực mà còn là sự ganh đua căng thẳng vềmặt tâm lý Bóng đá là một môn thể thao thi đấu đối kháng trực tiếp và cácVĐV cần phải được trang bị đầy đủ về kỹ chiến thuật, thể lực và đặc biệt phảihuấn luyện chu đáo về mặt tâm lý Bởi vì dù VĐV hai đội bóng có trình độ kỹchiến thuật, thể lực tốt nhưng sự chuẩn bị tâm lý không tốt thì hiệu quả thiđấu cũng sẽ không cao, các bài phối hợp đồng đội cũng như khi sử dụng các

kỹ thuật cá nhân dẫn tới hiệu quả thực hiện cũng không cao và tiếp xúc bóngthiếu chính xác Vì vậy trong quá trình HLKT Bóng đá cần chú ý đến yếu tốtâm lý của người tập

1.4 Xu thế của bóng đá hiện đại

Bóng đá là môn thể thao có ảnh hưởng lớn và được phát triển rộng rãitrên khắp thế giới trở thành một môn thể thao hấp dẫn nhất hành tinh Trongthi đấu Bóng đá thì cầu thủ sử dụng đôi chân là chủ yếu để khống chế và điềukhiển trái bóng trên sân theo ý muốn và mục đích của mình Hai đội thayphiên nhau tấn công và phòng thủ để nhằm mục đích đưa bóng vào cầu mônđối phương hoặc ngăn cản không cho đối phương đưa bóng vào cầu môn củamình

Bóng đá là môn thể thao phức tạp, luôn có sự cản phá, chống đối quyếtliệt của đối phương, tất cả các tình huống trên sân đều không giống nhau.Trong thi đấu Bóng đá sự phối hợp chiến thuật khó khăn và phức tạp hơnnhiều so với các môn thể thao khác vì số lượng người tham gia đông và trênmột sân rộng Các cầu thu phải di chuyển trong thời gian dài và phải thay đổihướng và tốc độ động tác, giữ bóng, dẫn bóng, đánh đầu… để tạo cho hoạtđộng của mình phù hợp với tình huống xảy ra trên sân.

Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể, đây là một yếu tố quan trọngtạo nên sức mạnh của một đội bóng Ngày nay trình độ kỹ thuật, chiến thuậtbóng đá phát triển thì tính tập thể của các cầu thủ trong thi đấu ngày càngđược nâng cao hơn và hiệu quả của các tình huống tấn công phòng thủ nhờ đó

mà được nâng cao hơn.Bóng đá có tác dụng rèn luyện con người về mặt ý chí,phẩm chất đạo đức Tăng cường sức khỏe, tăng tình thần đoàn kết hữu nghịgiữa con người với con người, giữa các dân tộc và các quốc gia

Cùng với đà phát triển không ngừng của bộ môn Bóng đá, kỹ thuậtBóng đá không những được phong phú thêm về nội dung mà độ khó của độngtác cũng ngày càng được nâng cao VĐV Bóng đá phải nắm chắc đến thuầnthục kỹ thuật mới có thể xử lý bóng một cách chính xác trong thi đấu

Kỹ thuật bóng đá là cơ sở cho việc hoàn thiện chiến thuật sự phát triểncủa chiến thuật sẽ nâng cao trình độ kỹ thuật Do vậy trong công tác huấnluyện phải tăng cường và nắm vững toàn diện kỹ thuật Bóng đá Có như vậymới nâng cao được trình độ Bóng đá nước nhà Đồng thời từng bước đưabóng đá nước ta có thể hội nhập, sánh vai với các nước trong khu vực, châulục và thế giới trong tương lai

1.5 Kỹ - chiến thuật và vai trò của kỹ thuật đánh đầu trong Bóng đá

1.5.1 Kỹ - chiến thuật trong Bóng đá

Kỹ thuật Bóng đá có vai trò hết sức quan trọng, vì khi thi đấu Bóng đáđội nào có trình độ kỹ thuật tốt hơn thì đội đó chiếm ưu thế trên sân

Kỹ thuật Bóng đá là tất cả những động tác, mọi hoạt động hợp lý củaVĐV vận dụng trong thi đấu Trong quá trình thi đấu kỹ thuật Bóng đá dầndần được hình thành theo thời gian và phát triển không ngừng để đi đến hoànthiện

Cùng với đà phát triển không ngừng của bộ môn Bóng đá, kỹ thuậtBóng đá không những được phong phú thêm về nội dung mà độ khó của độngtác cũng ngày càng được nâng cao VĐV Bóng đá phải nắm chắc đến thuầnthục kỹ thuật mới có thể xử lý bóng một cách chính xác trong thi đấu

Kỹ thuật Bóng đá là cơ sở cho việc hoàn thiện chiến thuật sự phát triểncủa chiến thuật sẽ nâng cao trình độ kỹ thuật Do vậy trong công tác huấnluyện phải tăng cường và nắm vững toàn diện kỹ thuật Bóng đá Có như vậymới nâng cao được trình độ Bóng đá nước nhà Đồng thời từng bước đưaBóng đá nước ta có thể hội nhập, sánh vai với các nước trong khu vực, châulục và thế giới trong tương lai

1.5.2 Vai trò của kỹ thuật đánh đầu trong Bóng đá

Môn Bóng đá là một nội dung trong chương trình GDTC cho học sinhTHPT nó đóng một vai trò rất quan trọng Trong công tác Đoàn, Đội, Bóng đáluôn là nội dung được hoạt động tích cực, được lựa chọn với nhiều mục đích

và Bóng đá luôn thu hút được số lượng lớn các em học sinh Chính vì vậy màcác em luôn nhiệt tình và chăm chỉ trong tập luyện cũng như trong thi đấu.Phong trào tập luyện của học sinh trong các nhà trường rất sôi nổi vì tuổi trẻthích Bóng đá vừa là nhiệm vụ học tập vừa là niềm đam mê ham thích vậnđộng, vừa là để chứng tỏ bản thân Nhưng trên tất cả là được tăng cường sứckhỏe do cuộc chơi mang lại Bóng đá là một nội dung thi đấu chính thức trongcác kỳ Hội Khỏe Phù Đổng Rất nhiều các phong trào được tổ chức ở địaphương, trong các Trường THPT trên cả nước hàng năm thường xuyên tổ

chức các giải Bóng đá Đây là cơ hội tốt để các em học hỏi lẫn nhau trongBóng đá cũng như các lĩnh vực khác làm tăng thêm kho tàng kiến thức củacác em Tuy nhiên hiện nay ở hầu hết các Trường THPT cơ sở vật chất chomôn Bóng đá còn thiếu nên muốn đẩy mạnh phong trào Bóng đá tại cácTrường THPT cần được sự quan tâm đầu tư hơn nữa Đồng thời cũng cần bồidưỡng nâng cao chuyên môn cho đội ngũ giáo viên HLV Bóng đá ở cáctrường THPT.

Bóng đá hiện đại đòi hỏi các cầu thủ phải biết cách sử dụng thành thạotất cả các kỹ thuật Đặc biệt kỹ thuật đánh đầu là kỹ thuật khó nhưng nó được

sử dụng khá nhiều trong thi đấu Thực tế cho thấy có rất nhiều bàn thắng đẹpmắt, những lối chơi hay được thực hiện bằng kỹ thuật đánh đầu Với cáchtiếp xúc bóng dạng như sử dụng trán giữa, trán bên và đỉnh đầu các cầu thủluôn tạo ra sự bất ngờ với những góc độ bay của bóng theo ý mình làm đốiphương khó phán đoán Trong thi đấu Bóng đá, các tình huống trên sân luônbiến đổi nên tùy từng vị trí, từng tư thế và tình huống cụ thể của mỗi cầu thủ

có thể sử dụng các kỹ thuật đánh đầu khác nhau Cũng như các kỹ thuật chơibóng dùng chân, kỹ thuật đánh đầu luôn phát huy tốt trong cản phá, chuyềnbóng tấn công và tấn công cầu môn

Đánh đầu trán giữa có thể cản phá, chuyền bóng hay trực tiếp tấn côngcầu môn với đường bóng bay đầy uy lực và có độ chính xác cao Bên cạnh đó,

để tạo ra sự bất ngờ bằng những đường bóng bay lệch một góc tùy ý so vớihướng bóng đến khiến đối phương khó phán đoán, ở tư thế thuận lợi cầu thủ

có thể chuyền bóng hay tấn công bằng trán bên Ngoài ra trong thi đấu cònxuất hiện những đường chuyền chiến thuật hay trực tiếp ghi bàn thắng về saubằng đỉnh đầu rất hiệu quả Trong những trận đấu đỉnh cao cần những đườngbóng bất ngờ và hiểm hóc Chính kỹ thuật đánh đầu nói chung và kỹ thuậtđánh đầu bằng trán bên, đỉnh đầu luôn là một vũ khí lợi hại cho cầu thủ tấncông cầu môn đối phương

Chương 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU

2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích nghiên cứu của đề tài, tôi đã xác định 2 nhiệm vụchính sau:

* Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng khả năng đánh đầu của đội tuyển

Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên

* Nhiệm vụ 2: Ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ

thuật đánh đầu cho đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục Hưng Yên

-2.2 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết được các nhiệm vụ trên tôi đã sử dụng các phương phápnghiên cứu sau:

2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu có liên quan

Đây là phương pháp sử dụng rộng rãi trong quá trình nghiên cứu khoahọc, trong đề tài tôi sử dụng phương pháp này để tổng hợp và phân tích tàiliệu có liên quan nhằm tìm hiểu sâu hơn về cơ sở lý luận, các kỹ thuật, cácphương pháp, các bài tập sử dụng trong giảng dạy và huấn luyện Bóng đá

Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu còn giúp người viết hìnhthành về kết cấu nội dung trình bày Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của mình

và tư liệu tích lũy được

2.2.2 Phương pháp quan sát sư phạm

Phương pháp quan sát sư phạm là phương pháp được sử dụng rộng rãitrong các công trình nghiên cứu khoa học về huấn luyện và giảng dạy thểthao Để việc lựa chọn các bài tập được tốt hơn tôi tiến hành quan sát giántiếp các buổi huấn luyện của một số đội tuyển trẻ, một số câu lạc bộ nhằm rút

ra thông tin cần thiết trong huấn luyện kỹ thuật đánh đầu Mặt khác, sử dụngphương pháp quan sát trực tiếp để thu thập các số liệu về việc sử dụng các bàitập trong quá trình HLKT đánh đầu của đội tuyển Bóng đá nam TrườngTHPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên.

2.2.3 Phương pháp phỏng vấn

Trong các công trình nghiên cứu về TDTT phương pháp phỏng vấnđược sử dụng khá rộng rãi nhằm trao đổi kinh nghiệm vốn hiểu biết sâu sắccủa các chuyên gia về các lĩnh vực có liên quan đến vấn đề nghiên cứu và traođổi kinh nghiệm với các đối tượng nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu đềtài đã sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp:

* Phương pháp phỏng vấn gián tiếp:

Dùng phiếu hỏi để phỏng vấn các đối tượng có liên quan đến đề tàinghiên cứu đó là 5 giáo viên TT trong trường và 15 sinh viên K36 khoa GDTCtrường ĐHSP Hà Nội 2

Nội dung phỏng vấn là các vấn đề có liên quan đến kỹ thuật đánh đầucủa đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục

2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm

Phương pháp này nhằm mục đích đánh giá thực trạng khả năng đánhđầu của đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục một cáchchính xác thông qua các Test thử nghiệm (đánh đầu vào ½ cầu môn (2x3)mphía trên, đánh đầu xa trong hành lang 5m,…)

2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Thực nghiệm khoa học là phương pháp có tính khoa học và khách quanđồng thời có giá trị thuyết phục cao nếu thực nghiệm được tổ chức chặt chẽ

và sát thực Phương pháp thực nghiệm có nhiều loại thực nghiệm như: Thựcnghiệm đơn, thực nghiệm so sánh, thực nghiệm trong phòng thí nghiệm, thựcnghiệm trong giảng dạy và huấn luyện… Đề tài này tiến hành thực nghiệm sưphạm, theo hình thức thực nghiệm kép hay còn gọi là thực nghiệm so sánh

Đối tượng tham gia là 20 nam học sinh Trường THPT Triệu QuangPhục - Hưng Yên

2.2.6 Phương pháp toán học thống kê

Để có cơ sở đánh giá hiệu quả của việc áp dụng các bài tập còn phải sửdụng một số công thức toán học thống kê như sau:



x i : Là giá trị từng cá thể

n : Số lượng

 : Dấu hiệu tổng

Đề tài được nghiên cứu từ tháng 11 năm 2013 đến tháng 4 năm 2014chia thành các giai đoạn:

Giai đoạn 1: Từ tháng 11/2013 đến tháng 1/2014 giai đoạn này giải quyết các

công việc sau:

- Đọc tài liệu tham khảo

- Chọn đề tài

- Viết và bảo vệ đề cương

Giai đoạn 2: từ tháng 12/2013 đến tháng 4 năm 2014

- Viết tổng quan

- Chuẩn bị phiếu phỏng vấn

- Tiến hành phỏng vấn, xác định bài tập

- Xây dựng kế hoạch thực nghiệm

- Tiến hành thực nghiệm sư phạm

- Kiểm tra lấy số liệu đánh giá hiệu quả bài tập

Giai đoạn 3: Từ tháng 4 đến tháng 5 năm 2014.

- Xử lý số liệu

- Viết báo cáo hoàn chỉnh khóa luận

- Báo cáo trước hội đồng khoa học

2.3.2 Đối tượng nghiên cứu

Một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đánh đầu cho đội tuyểnBóng đá nam Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên

20 nam học sinh trong đội tuyển Bóng đá nam Trường THPT TriệuQuang Phục - Hưng Yên

2.3.3 Địa điểm nghiên cứu

- Trường ĐHSP Hà Nội 2

- Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên

3.1 Đánh giá thực trạng khả năng thực hiện kỹ thuật đánh đầu của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Triệu Quang Phục

3.1.1 Thực trạng sự phát triển môn Bóng đá tại Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên

Trường THPT Triệu Quang Phục là một trường có bề dày truyền thống

về dạy và học Trong những năm gần đây, chất lượng giáo dục của nhà trườngkhông ngừng được nâng cao về mọi mặt Trong đó, GDTC là một môn họcluôn được nhà trường quan tâm

Tại trường THPT Triệu Quang Phục các môn thể thao như: Cầu lông,

Đá cầu, Bóng rổ, Bóng đá… được rất nhiều học sinh tham gia tập luyện.Trong đó, Bóng đá là môn thể thao được nhiều người tham gia chơi nhất Mặc

dù, môn Bóng đá chưa được nhà trường đưa vào chương trình giảng dạy,nhưng vai trò của Bóng đá rất quan trọng trong công tác đoàn và các phongtrào của nhà trường Bóng đá là một phương tiện giáo dục có hiệu quả nhất sovới các nội dung môn học khác trong chương trình GDTC ở trường THPTTriệu Quang Phục Nhu cầu tập luyện Bóng đá của học sinh nhà trường là rấtlớn, nhưng nhà trường chỉ đáp ứng được phần nào số lượng học sinh thamgia, vì cơ sở vật chất phục vụ cho môn Bóng đá còn thiếu, không có giáo viênchuyên sâu môn Bóng đá hướng dẫn tập luyện Nhà trường đã thường xuyên

tổ chức các giải thi đấu giữa các lớp với nhau và qua đó, tuyển chọn những cánhân xuất sắc để đào tạo nâng cao

Bằng phương pháp quan sát sư phạm, kết hợp với phỏng vấn một sốgiáo viên và học sinh Trường THPT Triệu Quang Phục - Hưng Yên, cho thấy

số liệu thu thập được về thực trạng việc huấn luyện đội tuyển Bóng đá củatrường như sau: