Sự nghiệp văn học - Xuất thân từ gia đình trí thức phong kiến, được hưởng một quá trình giáo dục đầy đủ và bài bản - Có cuộc đời từng trải, chứng kiến nhiều biến cố bão táp của thời đại
Trang 2TIẾT 40 - ĐỌC VĂN
NHÀN
Nguyễn Bỉnh Khiêm
Trang 3I KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ TÁC PHẨM
1 Tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1585)
a Cuộc đời
b Con người
c Sự nghiệp văn học
- Xuất thân từ gia đình trí thức phong kiến, được hưởng một quá trình giáo dục đầy đủ và bài bản
- Có cuộc đời từng trải, chứng kiến nhiều biến cố bão táp của thời đại
- Học vấn uyên thâm
- Thanh cao, chính trực
- Nặng mối tiên ưu
-SGK
Nguyễn Bỉnh Khiêm là nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 4I KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ TÁC PHẨM
1 Tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 - 1585)
2 Tác phẩm
- Bài thơ tiêu biểu cho quan niệm sống và tâm hồn thơ của Nguyễn Bỉnh Khiêm
next
Trang 5back
Trang 7I KHÁI QUÁT VỀ TÁC GIẢ TÁC PHẨM
II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
NHÀN -Nguyễn Bỉnh Khiêm—
Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chỗ lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống
Nhìn xem phú quí tựa chiêm bao
1 Cuộc sống hằng ngày của nhà thơ
2 Quan niệm sống và vẻ đẹp nhân cách của nhà thơ
Trang 8II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
2 Phân tích
a Vẻ đẹp cuộc sống và nhân cách của nhà thơ
Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
+ thủ pháp liệt kê: mai, cuốc, cần câu
+ Điệp từ: một
+ Nhịp thơ 2/2/3
Hình ảnh cuộc sống lao động nơi thôn
dã → ngư - tiều – canh - mục
Gợi liên tưởng tới chân dung của một
lão nông tri điền giản dị
- Từ láy: Thơ thẩn
- Cụm từ: Dầu ai vui thú nào
Một mình chọn sự “thơ thẩn” mặc ai có thú vui khác
Lối sống nơi điền viên, an nhiên, tự tại
Trang 9Một mai, một cuốc, một cần câu Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Trang 10II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
2 Phân tích
a Vẻ đẹp cuộc sống và nhân cách của nhà thơ
Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn người đến chốn lao xao
Trang 12II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
2 Phân tích
a Vẻ đẹp cuộc sống và nhân cách của nhà thơ
Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ Người khôn người đến chốn lao xao
Nhận xét: Trong cuộc sống hàng ngày, với Nguyễn Bỉnh Khiêm, lối sống
Nhàn là hoà hợp với đời sống lao động bình dị, an nhiên vui vẻ tránh xa vòng danh lợi, bon chen.
Trang 13II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
2 Phân tích
a Vẻ đẹp cuộc sống và nhân cách của nhà thơ
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao
b Vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của nhà thơ
Trang 15II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
2 Phân tích
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao
a Vẻ đẹp cuộc sống và nhân cách của nhà thơ
b Vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của nhà thơ
Trang 17II TÌM HIỂU CHI TIẾT
1 Đọc – tìm hiểu bố cục bài thơ
2 Phân tích
a Vẻ đẹp cuộc sống và nhân cách của nhà thơ
b Vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của nhà thơ
Nguyễn Bỉnh Khiêm cảm thấy an nhiên, vui vẻ bởi thi sĩ được hoà hợp với tự nhiên, nương theo tự nhiên để di dưỡng tinh thần, đồng thời giữ được cột cách thanh cao, không bị cuốn vào vòng danh lợi tầm thường.
Trang 19III TỔNG KẾT
- Ghi nhớ SGK
Câu hỏi thảo luận:
Triết lí Nhàn của Nguyễn Bỉnh Khiêm là một phép ứng xử trước thời thế để giữ tròn thanh danh của tầng lớp Nho sĩ thế kỉ XVI-XVII Em có suy nghĩ như thế nào về triết lí Nhàn đặt trong hoàn cảnh thời đại ngày nay?