Đánh giá kết quả triển khai kỹ thuật xạ hình SPECT

Triển khai áp dụng kỹ thuật mới trong khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa Y học hạt nhân tại Bệnh viện Bãi Cháy...4 1.1.1.. ĐẶT VẤN ĐÊNăm 2018, Bệnh viện Bãi Cháy triển khai thí điểm dịch

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐÊ 1

MỤC TIÊU 3

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

1.1 Triển khai áp dụng kỹ thuật mới trong khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa Y học hạt nhân tại Bệnh viện Bãi Cháy 4

1.1.1 Phần thông tin về cơ sở triển khai áp dụng thí điểm kỹ thuật mới 4

1.1.2 Các căn cứ để triển khai đề án 4

1.1.3 Mô tả năng lực của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh 5

1.1.4 Thiết bị y tế 9

1.1.5 Quy trình kỹ thuật dự kiến thực hiện 10

1.1.6 Giá dịch vụ dự kiến áp dụng, hiệu quả kinh tế - xã hội 11

1.1.7 Phương án triển khai thực hiện 12

1.2 Quy trình kỹ thuật xạ hình SPECT 12

1.2.1 Quy trình kỹ thuật Xạ hình tuyến giáp với 99mTc-Pertechnetatertechnetat 12

1.2.2 Xạ hình chức năng thận với 99mTc - DTPA 15

1.2.3 Xạ hình xương với 99mTc-MDP 20

1.3 Tình hình nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh viện tại Việt Nam 23

1.3.1 Điều kiện áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh 23

1.3.2 Tình hình nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật mới trong khám bệnh chữa bệnh 25

Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

2.1 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 26

2.2 Đối tượng nghiên cứu 26

2.3 Thiết kế nghiên cứu 26

2.4 Cỡ mẫu nghiên cứu 26

2.5 Cách chọn mẫu nghiên cứu 26

2.6 Nội dung nghiên cứu 27

2.7 Kỹ thuật, công cụ và quy trình nghiên cứu 27

2.8 Đạo đức trong nghiên cứu 27

Chương 3 KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN 28

3.1 Thông tin của người bệnh thực hiện dịch vụ xạ hình SPECT 28

3.1.1 Tuổi của người bệnh 28

3.1.2 Giới tính của người bệnh 28

3.1.3 Chẩn đoán liên quan đến chỉ định của người bệnh 29

3.1.4 Khoa chỉ định xạ hình SPECT 29

3.1.5 Trình độ của bác sĩ chỉ định 30

3.2 Điểm đánh giá thực hiện quy trình kỹ thuật xạ hình SPECT 30

3.2.1 Điểm đánh giá thực hiện dịch vụ kỹ thuật xạ hình xương 30

3.2.2 Điểm đánh giá thực hiện dịch vụ kỹ thuật xạ hình tuyến giáp 31

3.2.3 Điểm đánh giá thực hiện dịch vụ kỹ thuật xạ hình chức năng thận 32 3.2.4 Điểm trung bình chung đánh giá thực hiện dịch vụ kỹ thuật xạ hình SPECT 33

3.2.5 Xếp loại kết quả đánh giá chung thực hiện dịch vụ kỹ thuật xạ hình SPECT 33

3.3 Mối liên quan giữa người bệnh và kết quả thực hiện quy trình xạ hình SPECT 34

Chương 4 KẾT LUẬN 37

KHUYẾN NGHỊ 39

TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

Phụ lục 42

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG VÀ BIỂU ĐÔ

Biểu đô 3.1 Tỷ lệ các nhóm tuổi của người bệnh 28

Biểu đô 3.2 Tỷ lệ giới tính của người bệnh 28

Biểu đô 3.3 Tỷ lệ chẩn đoán liên quan đến chỉ định của người bệnh 29

Biểu đô 3.4 Tỷ lệ khoa chỉ định xạ hình SPECT 29

Biểu đô 3.5 Tỷ lệ trình độ của bác sĩ chỉ định 30

Bảng 3.6 Điểm đánh giá thực hiện quy trình kỹ thuật xạ hình xương 30

Bảng 3.7 Điểm đánh giá thực hiện quy trình kỹ thuật xạ hình tuyến giáp 31

Bảng 3.8 Điểm đánh giá thực hiện quy trình kỹ thuật xạ hình chức năng thận.32 Bảng 3.9 Điểm trung bình chung đánh giá thực hiện dịch vụ 33

kỹ thuật xạ hình SPECT 33

Bảng 3.10 Xếp loại kết quả đánh giá chung 33

thực hiện dịch vụ kỹ thuật xạ hình SPECT 33

Bảng 3.11 Liên quan giữa tuổi của người bệnh và kết quả thực hiện chung 34

quy trình xạ hình SPECT 34

Bảng 3.12 Liên quan giữa giới tính của người bệnh và kết quả thực hiện chung quy trình xạ hình SPECT 35

Bảng 3.13 Liên quan giữa bệnh lý chỉ định của người bệnh và kết quả thực hiện chung quy trình xạ hình SPECT 35

Bảng 3.14 Liên quan giữa trình độ của bác sĩ chỉ định và kết quả thực hiện chung quy trình xạ hình SPECT 36

ĐẶT VẤN ĐÊ

Năm 2018, Bệnh viện Bãi Cháy triển khai thí điểm dịch vụ kỹ thuật xạhình SPECT trên hệ thống thiết bị Y học hạt nhân hiện đại, bệnh viện sẽ thựchiện được kỹ thuật xạ hình trong chẩn đoán các bệnh lý như: xạ hình thận đánhgiá viêm thận bể thận, trào ngược bàng quang niệu quản, thận đôi, thận móng,

xạ hình xương, tuyến giáp…

Các dịch vụ kỹ thuật xạ hình trên hệ thống xạ hình SPECT sử dụng chấtphóng xạ Tc-99m và hợp chất đánh dấu giúp chẩn đoán chuyên sâu từng bệnh lýkhu trú của các cơ quan và cho biết chính xác chức năng các cơ quan đó hoạtđộng như thế nào, khả năng hoạt động ra sao Nhờ đó giúp các bác sĩ để đưa raphương pháp điều trị phù hợp

Ở Việt Nam hiện nay, nhiều bệnh viện tuyến trung ương như: Chợ Rẫy(TPHCM), Bạch Mai (Hà Nội), Quân đội 108 và nhiều bệnh viện khác, đã cókhoa Y học hạt nhân đang phát triển mạnh, với nhiều thiết bị hiện đại như máySPECT, SPECT-CT, PET-CT, máy gamma counter đang thực hiện những kỹthuật định lượng miễn dịch phóng xạ, ghi hình, đem lại nhiều lợi ích trong y họctrong lĩnh vực chẩn đoán, điều trị, và định lượng các nội tiết tố, nhất là trong ungthư học

Tại Bệnh viện Bãi Cháy, kỹ thuật xạ hình SPECT lần đầu được thực hiệngiúp chẩn đoán bệnh lý liên quan đến chức năng thận, tuyến giáp và ung thư dicăn xương, giúp người bệnh trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh và các tỉnh lần cậnđược khám bệnh, chữa bệnh ngay tại Bệnh viện Bãi Cháy mà không phảichuyển lên tuyến trung ương, góp phần giảm chi phí và thời gian điều trị Đồngthời, phát huy hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng, hệ thống trang thiết bị của Bệnhviện Bãi Cháy

Việc nghiên cứu, đánh giá hiệu quả triển khai thí điểm kỹ thuật xạ hìnhSPECT làm cơ sở để báo cáo đề nghị nghiệm thu, phê duyệt và áp dụng chínhthức các kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa Ung bướu

Để có cơ sở nhận xét, đánh giá kết quả triển khai dịch vụ kỹ thuật xạ hìnhSPECT trong khám bệnh, chữa bệnh tại Bệnh viện Bãi Cháy Chúng tôi tiến

hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá kết quả triển khai kỹ thuật xạ hình SPECT tại bệnh viện Bãi Cháy từ tháng 10/2018 đến tháng 9/2019”.

MỤC TIÊU

1 Đánh giá kết quả triển khai thí điểm kỹ thuật xạ hình SPECT tại Bệnhviện Bãi Cháy từ tháng 10/2018 đến tháng 9/2019

2 Nhận xét một số yếu liên quan đến kết quả triển khai thí điểm kỹ thuật

xạ hình SPECT tại Bệnh viện Bãi Cháy

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Triển khai áp dụng kỹ thuật mới trong khám bệnh, chữa bệnh chuyên khoa Y học hạt nhân tại Bệnh viện Bãi Cháy

1.1.1 Phần thông tin về cơ sở triển khai áp dụng thí điểm kỹ thuật mới

- Tên cơ sở khám bệnh, chữa bệnh: Bệnh viện Bãi Cháy

- Địa chỉ: Phường Giếng Đáy, thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh

- Số điện thoại: 0203.3646525 Số fax: 0203.3646525

- Thư điện tử (Email): bvbc.syt@quangninh.gov.vn

- Trang thông tin điện tử (Website): benhvienbaichay.vn

- Giấy phép hoạt động số: 1021/SYT-GPHĐ ngày 12/11/2014 do Sở Y tếtỉnh Quảng Ninh cấp

1.1.2 Các căn cứ để triển khai đề án

- Thông tư số 43/2013/TT-BYT ngày 11/12/2013 của Bộ Y tế về việc Quyđịnh chi tiết phân tuyến chuyên môn kỹ thuật đối với hệ thống cơ sở khám bệnh,chữa bệnh

- Thông tư số 50/2014/TT-BYT ngày 26/12/2014 của Bộ Y tế Quy địnhviệc phân loại phẫu thuật, thủ thuật và định mức nhân lực trong từng ca phẫuthuật, thủ thuật

- Thông tư số 07/2015/TT-BYT ngày 03/4/2015 của Bộ Y tế quy định chitiết điều kiện, thủ tục cho phép áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới trongkhám bệnh, chữa bệnh

- Thông tư số 21/2017/TT-BYT ngày 10/5/2017 của Bộ trưởng Bộ Y tếsửa đổi, bổ sung Danh mục kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh ban hành kèmtheo Thông tư số 43/2013/TT-BYT ngày 11 tháng 12 năm 2013 của Bộ trưởng

Bộ Y tế quy định chi tiết phân tuyến chuyên môn kỹ thuật đối với hệ thống cơ sởkhám bệnh, chữa bệnh

- Thông tư liên tịch số 37/2015/TTLT-BYT-BTC ngày 29/10/2015 của Bộ

Y tế, Bộ Tài chính quy định thống nhất giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo

hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn quốc; và các quy định hiệnhành của Bộ Y tế về việc áp tương đương dịch vụ kỹ thuật và chi phí thực hiện.

- Quyết định số 705/QĐ-BYT ngày 28/02/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế vềviệc ban hành tài liệu Hướng dẫn quy trình kỹ thuật khám bệnh, chữa bệnhchuyên ngành Y học hạt nhân

- Căn cứ Nghị quyết số 59/2017/NQ-HĐND ngày 07/7/2017 của Hộiđồng nhân dân tỉnh về việc quy định mức giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnhkhông thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế trong các cơ sở khám,chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn tỉnh;

- Giấy phép hoạt động số 1021/SYT-GPHĐ ngày 12/11/2014 do Sở Y tếtỉnh Quảng Ninh cấp cho Bệnh viện Bãi Cháy

- Đề án Bệnh viện vệ tinh của Bệnh viện K Trung ương giai đoạn2016-2020

- Các quy định hiện hành của Bệnh viện Bãi Cháy về việc áp tương đươngdịch vụ kỹ thuật và chi phí thực hiện

1.1.3 Mô tả năng lực của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

1.1.3.1 Giới thiệu chung

- Bệnh viện Bãi Cháy là bệnh viện đa khoa hạng I, tuyến cuối của tỉnh,trực thuộc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh

- Tổng số giường bệnh kế hoạch Sở Y tế giao năm 2019 là 1.000 giường.Tổng số giường bệnh thực kê là 1.200 giường

- Chức năng, nhiệm vụ của bệnh viện:

+ Bệnh viện Bãi Cháy thực hiện theo Quy định chức năng, nhiệm vụ củabệnh viện đa khoa hạng I trực thuộc Sở Y tế Quảng Ninh (Quyết định số811/QĐ-SYT ngày 09/4/2019 của Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh về việcban hành Quy định chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Bệnh viện BãiCháy trực thuộc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh)

+ Khám bệnh, chữa bệnh, chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho nhân dân trênđịa bàn tỉnh Quảng Ninh

+ Thường trực cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh cho khách trong nước vàquốc tế đến công tác, tham quan và du lịch trên địa bàn thành phố Hạ Long.

1.1.3.2 Cơ cấu tổ chức

a Bệnh viện hiện có 41 khoa, phòng, ban chức năng:

- Phòng, ban chức năng: Gồm 10 phòng, ban chức năng: Ban Giám đốc,phòng Kế hoạch tổng hợp, Vật tư-Thiết bị y tế, Tổ chức cán bộ, Hành chínhquản trị, Tài chính kế toán, Điều dưỡng, Quản lý chất lượng, Công nghệ thôngtin - Truyền thông và Đào tạo - Chỉ đạo tuyến

- Có 31 khoa lâm sàng, cận lâm sàng, gồm: Khám bệnh - Cấp cứu, Hồisức tích cực & Chống độc, Phẫu thuật - Gây mê hồi sức, Tai Mũi Họng, RăngHàm Mặt, Mắt, Ngoại tổng hợp, Chấn thương - Chỉnh hình, Ung bướu 1, Ungbướu 2, Hồi sức tích cực Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân, Phụ Sản, Nội tổnghợp, Thận - Lọc máu, Nội Hô hấp, Lão khoa - Cơ xương khớp, Bệnh nhiệt đới,Nhi, Tim mạch, Y học cổ truyền, Thần kinh - Vật lý trị liệu - Phục hồi chứcnăng, Quốc tế - Điều trị theo yêu cầu, Vi sinh, Huyết học - Hóa sinh, Giải phẫubệnh, Chẩn đoán hình ảnh, Thăm dò chức năng, Dinh dưỡng, Kiểm soát nhiễmkhuẩn và Dược

b Cơ cấu tổ chức khoa Xạ trị và Y học hạt nhân

- Khoa Xạ trị và Y học hạt nhân có chức năng, nhiệm vụ khám bệnh, chữabệnh chuyên khoa Ung bướu và Y học hạt nhân Hiện tại, khoa có 01 phòngkhám, 01 khu điều trị nội trú hoàn chỉnh có quy mô 45 giường, 01 khu Xạ trị và

Y học hạt nhân

- Ban lãnh đạo khoa gồm 01 trưởng khoa, 01 kỹ thuật viên trưởng khoa

- Khu Xạ trị và Y học hạt nhân được đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khangtrang, 02 hệ thống xạ trị gia tốc tuyến tính được đưa vào hoạt động từ năm 2015

và 2018, 01 hệ thống SPECT được tiên tiến, hiện đại được đưa vào hoạt độngtrong quý 1 năm 2018 dưới sự hỗ trợ của Bệnh viện K Trung ương theo Đề ánBệnh viện vệ tinh của Bệnh viện K Trung ương giai đoạn 2016-2020

1.1.3.3 Nhân lực

a Tổng số cán bộ, nhân viên của Bệnh viện Bãi Cháy (tính đến tháng 3/2019)

Tổng số cán bộ, viên chức, lao động của Bệnh viện tính đến tháng31/3/2019 là 734 người (trong đó có 239 viên chức và HĐ68, 495 hợp đồng laođộng), cụ thể:

- Khối Bác sĩ: 216 người (06 bác sỹ nội trú, 09 Thạc sĩ Y, 05 BSCKII, 61BSCKI, 135 BSCK)

- Khối Dược: 26 người (01 Thạc sĩ dược, 01 DSCKI, 04 DSĐH, 04DSCĐ, 16 DSTH/KTV dược TH)

- Khối Điều dưỡng, kỹ thuật viên, nữ hộ sinh: 410 người

+ Điều dưỡng: 328 người (02 ĐDCKI, 35 ĐDĐH, 172 ĐDCĐ, 119ĐDTH)

+ Nữ hộ sinh: 12 người (01 NHSCĐ, 11 NHSTH)

+ Kỹ thuật viên: 70 người (11 KTVĐH, 23 KTVCĐ, 36 KTVTH)

- Đối tượng khác: 82 người (10 ThS, 42 ĐH, 02 CĐ, 03 TH, 25 khác)

b Nhân lực khoa Xạ trị và Y học hạt nhân

- Khoa Xạ trị và Y học hạt nhân có 19 cán bộ, nhân viên Trong đó có 06bác sĩ (01 BSCKI, 05 BSCK), 02 ThS, 01 kỹ sư Vật lý nguyên tử, 10 điều dưỡngviên, kỹ thuật viên

- Nhân lực trực tiếp tham gia triển khai kỹ thuật mới, gồm:

TT Họ và tên Trình độ chuyên môn Số chứng chỉ hành nghề

2 Đinh Hữu Thuấn Bác sĩ CKI Ung bướu 0017428/BYT-CCHN

3 Bùi Văn Đức Bác sĩ CK Ung bướu

5 Nguyễn Huy Dương Kỹ thuật viên 0002433/QNI-CCHN

8 Đặng Hồng Giang ThS Vật lý NT

9 Nguyễn Thị Lân ThS Vật lý NT

TT Họ và tên Trình độ chuyên môn Số chứng chỉ hành nghề

11 Nguyễn Minh Sơn Dược sĩ TH

Bệnh viện hiện có 01 khu cấp cứu, 01 khu xạ trị, 01 nhà công vụ 07 tầng,

01 nhà 03 tầng, 01 nhà điều trị 07 tầng và 02 nhà điều trị 11 tầng, 01 nhà điều trị(Bệnh nhiệt đới) 05 tầng có thể bố trí các khoa, phòng chức năng và triển khaitrên 1.000 giường bệnh

- Giấy phép tiến hành công việc bức xạ (Sử dụng nguồn phóng xạ) số680/GP-ATBXHN ngày 18/10/2017 của Cục An toàn Bức xạ và Hạt nhân cấpcho Bệnh viện Bãi Cháy (Có bản phô tô giấy phép kèm theo)

- Giấy phép tiến hành công việc bức xạ (Nhập khẩu và vận chuyển nguồnphóng xạ) số 383/GP-ATBXHN ngày 22/6/2017 của Cục An toàn Bức xạ và Hạtnhân cấp cho Công ty Cổ phần Pharmatopes Việt Nam (Có bản phô tô giấy phépkèm theo)

c Địa lý, thói quen và lối sống

- Tỷ lệ THA khác nhau ở các nước có điều kiện kinh tế, văn hóa và chủngtộc khác nhau

- Hút thuốc lá: Nicotin trong khói thuốc lá gây co mạch ngoại biên, tăngnồng độ serotonin, cathecholamin ở não, tuyến thượng thận Hút thuốc lá là mộtyếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh.

- Uống nhiều rượu/bia: rượu có mối liên quan chặt chẽ với THA

- Ăn mặn: lượng muối ăn hàng ngày quá cao là một nguyên nhân gây raTHA Hạn chế muối trong khẩu phần ăn hàng ngày là một trong những biệnpháp phòng ngừa THA và là cách điều trị không dùng thuốc tốt nhất

- Ít vận động

- Sang chấn tâm lý

- Béo phì

- Đái tháo đường

- Rối loạn lipid máu

- Hội chứng chuyển hóa: THA là một trong những biểu hiện của hộichứng chuyển hóa Hội chứng chuyển hóa bao gồm béo phì, rối loạn chuyển hóaglucose, rối loạn chuyển hóa lipid và THA

sinh hóa, miễn dịch, đông máu, định nhóm máu tự động hiện đại, máy tán sỏingoài cơ thể, tán sỏi niệu quản nội soi ngược dòng bằng laser Holmium, daophẫu thuật hàn mạch, plasma,

1.1.4.2 Hệ thống máy xạ hình SPECT

- Tên thiết bị: Hệ thống máy xạ hình SPECT

- Mã hiệu (Model): Symbia Evo Excel

- Hãng, nước sản xuất: Siemens - Đức

1.1.5 Quy trình kỹ thuật dự kiến thực hiện

- Danh mục kỹ thuật chuyên khoa Y học hạt nhân đề nghị triển khai thíđiểm gồm 06 kỹ thuật:

1 3.1146 Xạ hình chức năng thận với 99mTc –DTPA T1

3 3.1157 Xạ hình tuyến giáp với 99mTc Pertechnetate T1

4 19.126 Xạ hình tuyến giáp với 99mTc Pertechnetate T1

5 19.163 Xạ hình chức năng thận với 99mTc -DTPA T1

- Danh sách 06 quy trình kỹ thuật chuyên khoa Y học hạt nhân: Quyếtđịnh số 62/QĐ-BVBC ngày 22/3/2018 của Bệnh viện Bãi Cháy về việc banhành quy trình kỹ thuật chuyên khoa Y học hạt nhân áp dụng tại Bệnh viện BãiCháy (Áp dụng theo Quyết định số 705/QĐ-BYT ngày 28/02/2014 của Bộ

trưởng Bộ Y tế về việc ban hành tài liệu Hướng dẫn quy trình kỹ thuật khámbệnh, chữa bệnh chuyên ngành Y học hạt nhân).

1.1.6 Giá dịch vụ dự kiến áp dụng, hiệu quả kinh tế - xã hội

1.1.6.1 Giá dịch vụ dự kiến áp dụng

Giá dịch vụ dự kiến áp dụng cho các đối tượng thực hiện theo quy địnhhiện hành của Bộ Y tế, Bộ Tài chính, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ninh và Bệnhviện Bãi Cháy:

- Đối tượng bảo hiểm y tế: Theo Thông tư liên tịch số BYT-BTC ngày 29/10/2015 của Bộ Y tế, Bộ Tài chính quy định thống nhất giádịch vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trêntoàn quốc; và và các quy định hiện hành của Bộ Y tế về việc áp tương đươngdịch vụ kỹ thuật và chi phí thực hiện

37/2015/TTLT Đối tượng viện phí: Theo Nghị quyết số 59/2017/NQ37/2015/TTLT HĐND ngày07/7/2017 của Hội đồng nhân dân tỉnh về việc quy định mức giá dịch vụ khámbệnh, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ bảo hiểm y tế trongcác cơ sở khám, chữa bệnh của Nhà nước trên địa bàn tỉnh

- Đối tượng dịch vụ, người nước ngoài: Theo Quy định hiện hành củaBệnh viện Bãi Cháy về việc áp tương đương dịch vụ kỹ thuật và chi phí thựchiện cho đối tượng dịch vụ, người nước ngoài

1.1.6.2 Hiệu quả kinh tế - xã hội

- Các kỹ thuật được triển khai thực hiện sẽ giúp người bệnh trên địa bàntỉnh Quảng Ninh và các tỉnh lần cận, khách trong nước và quốc tế đến công tác,tham quan, du lịch trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh được cấp cứu kịp thời, khámbệnh, chữa bệnh ngay tại Bệnh viện Bãi Cháy mà không phải chuyển lên tuyếntrung ương, góp phần giảm chi phí và thời gian điều trị

- Phát huy hiệu quả đầu tư cơ sở hạ tầng, hệ thống trang thiết bị của Bệnhviện Bãi Cháy

1.1.7 Phương án triển khai thực hiện

1.1.7.1 Giai đoạn thí điểm

- Căn cứ văn bản chỉ đạo của Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh về việc cho phéptriển khai thực hiện thí điểm các kỹ thuật mới.

- Tình hình thực tế công tác triển khai thực hiện thí điểm các kỹ thuật mớicủa Bệnh viện Bãi Cháy đảm bảo về số lượng, chất lượng, thời gian thực hiện vàchuyên giao kỹ thuật

1.1.7.2 Giai đoạn nghiệm thu, phê duyệt và áp dụng chính thức

- Áp dụng cho từng dịch vụ kỹ thuật mới sau khi kết thúc giai đoạn thíđiểm, Bệnh viện Bãi Cháy sẽ có văn bản báo cáo và đề nghị Sở Y tế tỉnh QuảngNinh tiến hành thẩm định và phê duyệt theo quy định

- Dịch vụ kỹ thuật mới sau khi có quyết định phê duyệt của Sở Y tế tỉnhQuảng Ninh sẽ áp dụng chính thức trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh tạiBệnh viện Bãi Cháy

1.2 Quy trình kỹ thuật xạ hình SPECT

1.2.1 Quy trình kỹ thuật Xạ hình tuyến giáp với Pertechnetatertechnetat

99mTc-1.2.1.1 Nguyên lý

Tế bào tuyến giáp cũng có khả năng bắt và cô đặc ion pertechnetat (TcO4)với phương thức tương tự như bắt iod Nhưng ion này không được hữu cơ hoá

để tổng hợp hormon mà chỉ được giữ lại trong tuyến giáp một thời gian đủ dài

để ghi được hình tuyến giáp 99mTc với ưu điểm là có liều hấp thụ thấp hơn vàchất lượng ghi hình tốt hơn 131I nên được dùng phổ biến trong ghi hình tuyếngiáp

1.2.1.2 Chỉ định

- Xác định vị trí, hình dạng, kích thước và giải phẫu bên trong (internalanatomy) của tuyến giáp

- Đánh giá, xác định nhân tuyến giáp

- Đánh giá tình trạng tuyến giáp người bệnh ung thư tuyến giáp trước vàsau phẫu thuật

- Các trường hợp đau cấp tính tuyến giáp và các thể viêm tuyến giáp

- Góp phần chẩn đoán phân biệt các u vùng cổ và trung thất

1.2.1.3 Chống chỉ định

Người bệnh có thai hoặc đang cho con bú

1.2.1.4 Chuẩn bị

a Người thực hiện

- Bác sỹ chuyên khoa Y học hạt nhân

- Điều dưỡng Y học hạt nhân

- Cán bộ hóa dược phóng xạ

- Kỹ thuật viên Y học hạt nhân

- Cán bộ an toàn bức xạ

b Phương tiện, thuốc phóng xạ

- Máy ghi đo: Máy Gamma Camera SPECT, SPECT/CT,bao định hướnghình nón hoặc bao định hướng song song năng lượng thấp, độ phân giải cao.Máy chuẩn liều bức xạ gamma, máy đo rà bức xạ gamma

- Thuốc phóng xạ: 99mTc: T1/2 = 6 giờ; mức năng lượng Eγ=140keV.Liều 2-10mCi (74-370 MBq), tiêm tĩnh mạch Liều dùng trẻ em 0,25-0.3mCi/kg, tiêm tĩnh mạch

c Dụng cụ, vật tư tiêu hao

- Bơm tiêm 1ml, 3ml, 5ml, 10ml

- Kim lấy thuốc, kim tiêm

- Bông, cồn, băng dính

- Găng tay, khẩu trang, mũ, áo choàng y tế

- Áo chì, kính chì, cái bọc bơm tiêm bằng chì, liều kế cá nhân

- Hút liều 99mTc-pertechnetat cho mỗi người bệnh, vào bơm tiêm.

b Tiêm dung dịch 99mTc-pertechnetat đã chuẩn bị vào tĩnh mạch tay người bệnh

c Ghi hình tuyến giáp

- Người bệnh uống nước, nuốt hết nước bọt trước khi ghi hình

- Tiến hành ghi hình 15-20 phút sau khi tiêm 99mTc-pertechnetat tĩnhmạch

- Người bệnh ở tư thế nằm ngửa, không cử động đầu trong thời gian ghiđo

- Ghi hình tĩnh vùng đầu cổ với bao định hướng song song mức nănglượng, năng lượng 140 KeV với các tư thế thẳng trước, nghiêng phải, nghiêngtrái

- Ghi hình tĩnh tuyến giáp vớibao định hướng hình nón, 500 Kcounts hoặc5-10 phút

1.2.1.6 Đánh giá kết quả

- Hình ảnh xạ hình với 99mTc

- Hình ảnh bình thường: Tuyến giáp bình thường ở trước sụn giáp, có hìnhcon bướm, bắt hoạt độ phóng xạ đồng đều Thuỳ phải nhỉnh hơn thuỳ trái Tuyếngiáp bình thường có diện tích 20 cm2, trẻ em 10-15 cm2 Có thể thấy hình ảnhcác tuyến nước bọt

- Hình ảnh bệnh lý:

+ Tuyến giáp phì đại, biến dạng 1 hoặc 2 thuỳ, eo tuyến nở rộng, khả năngbắt hoạt độ phóng xạ cao, dạng này thường gặp ở những người bệnh cường giáptrạng

+ Các nhân "nóng" (hot nodule): là vùng tập trung đồng vị phóng xạ caohơn tổ chức xung quanh, thường là các nhân tuyến ưu năng

+ Nhân lạnh (cold nodule): là vùng tập trung đồng vị phóng xạ ít hơn hẳn

tổ chức xung quanh, tạo ra một vùng giảm hoặc khuyết hoạt độ phóng xạ trênhình nhấp nháy

+ Trong suy giáp hoặc viêm tuyến giáp: trên hình ghi thấy hoạt độ phóng

xạ giảm rõ rệt hoặc tuyến giáp teo nhỏ 99mTc không thay thế hoàn toàn 131Itrong ghi hình tuyến giáp, đặc biệt khi cần đánh giá hoạt động chức năng của cácnhân tuyến giáp, ung thư tuyến giáp, hoặc trong các trường hợp nghi có tuyếngiáp lạc chỗ

1.2.1.7 Theo dõi và xử trí tai biến

- Kỹ thuật an toàn, hầu như không có tai biến gì

- Người bệnh dị ứng với thuốc phóng xạ: rất hiếm gặp Xử trí: Dùng thuốcchống dị ứng, tuỳ mức độ

Chú ý:

- Trẻ em phải nằm im không cử động trong suốt thời gian ghi đo nên vớinhững trẻ không nằm im được phải sử dụng thuốc an thần kinh hoặc phối hợpvới khoa gây mê hồi sức và bác sĩ chỉ định, gia đình bệnh nhân để tiến hành ghiđo

- Trẻ em dưới 18 tuổi trước khi xạ hình phải được sự đồng ý của gia đìnhhoặc người đại diện hợp pháp

1.2.2 Xạ hình chức năng thận với 99mTc - DTPA

1.2.2.1 Nguyên lý

- Diethylenetriamin pentaacetic acid (DTPA) sau khi vào máu qua đườngtiêm tĩnh mạch chỉ khoảng 3-5% gắn với protein huyết tương, phần còn lạinhanh chóng được lọc bởi cầu thận và bài xuất qua nước tiểu DTPA được bàitiết bởi ống thận và không được tái hấp thu

- Dùng DTPA đánh dấu bởi 99mTc, tiêm tĩnh mạch, ghi hình động, giúpđánh giá hình thể và chức năng riêng rẽ của từng thận

1.2.2.2 Chỉ định

- Đánh giá tưới máu thận

- Đánh giá chức năng thận (lọc cầu thận)

- Bác sỹ chuyên khoa Y học hạt nhân.

- Điều dưỡng Y học hạt nhân

- Cán bộ hóa dược phóng xạ

- Kỹ thuật viên Y học hạt nhân

- Cán bộ an toàn bức xạ

b Phương tiện, thuốc phóng xạ

- Máy ghi đo: Máy Gamma Camera, SPECT, SPECT/CT có trường nhìnrộng,bao định hướng năng lượng thấp, độ phân giải cao Máy chuẩn liều bức xạgamma, máy đo rà bức xạ gamma

- Thuốc phóng xạ: Đồng vị phóng xạ: 99mTc với T1/2 = 6 giờ; mức nănglượng Eγ=140keV Hợp chất đánh dấu: DTPA, dạng kít bột đông khô

Liều: 5-15 mCi (185-555 MBq), tiêm tĩnh mạch nhanh Liều trẻ em 0,1mCi/kg (minimum 1mCi)

c Dụng cụ, vật tư tiêu hao

- Bơm tiêm 1ml, 3ml, 5ml, 10ml

- Bông, cồn, băng dính

- Găng tay, khẩu trang, mũ, áo choàng y tế

- Áo chì, kính chì, cái bọc bơm tiêm bằng chì, liều kế cá nhân

e Các bước tiến hành

 Tách chiết - Đánh dấu thuốc phóng xạ

- Chiết 99mTc từ bình chiết 99Mo-99mTc lấy dung dịch pertechnetat

99mTc Bơm dung dịch 99mTc99mTc pertechnetat vào lọ DTPA, lắc tan, ủ trong 3099mTc 45phút ở nhiệt độ phòng

- Hút liều thuốc phóng xạ 99mTc-DTPA cho mỗi người bệnh 5-15 mCitrong thể tích <0,5-1ml

 Tiêm thuốc phóng xạ và ghi đo

- Tư thế người bệnh: người bệnh ngồi hoặc nằm ngửa Đặt bộ phận thunhận của máy áp sát vùng thắt lưng, bảo đảm thu được cả 2 thận và bàng quang

- Tiêm Bolus tĩnh mạch liều 99mTc-DTPA đã chuẩn bị

- Ghi hình ngay khi tiêm:

+ Pha 1 tưới máu (Flow): Dynamic 1 giây/hình x 60 hình

+ Pha 2 lọc-bài xuất (Excrestion): 60 giây/hình x 20-30 hình

* Các kỹ thuật khác

- Xạ hình chức năng thận có tiêm furocemid:

+ Liều furocemid: 0,3 mg/kg thể trạng

+ Thời điểm tiêm: Sau tiêm thuốc phóng xạ 30 phút

+ Mục đích: Phân biệt tắc ngẽn bài xuất nước tiểu cơ năng hay thực thể

- Xạ hình thận chức năng cho người bệnh ghép thận:

+ Tư thế người bệnh: nằm ngửa

+ Tư thế ghi: Mặt trước, hoặc mặt sau

- Xạ hình thận chức năng có sử dụng Captopril 25 mg:

+ Chỉ định:người bệnh hẹp động mạch thận, người bệnh cao huyết áp.+ Chuẩn bị người bệnh: uống Captopril 25 mg (50 mg) 1 giờ trước khitiêm thuốc phóng xạ làm xạ hình chức năng thận

*Chú ý:

- Người bệnh không uống các thuốc kháng viêm, thuốc giảm độ lọc cầuthận trước khi xạ hình

- Nếu kết quả bất thường: làm xạ hình thận chức năng không uốngCaptopril sau 2 ngày ngưng các thuốc ức chế men chuyển.

+ Pha bài xuất: đồ thị đi xuống nhanh trong 3 - 4 phút đầu, sau đó xuốngchậm dần, tương ứng với nước tiểu mang thuốc phóng xạ rời khỏi thận theo niệuquản xuống bàng quang.Hoạt độphóng xạ xuất hiện ở bàng quang sau 3-6 phút

+ Để đánh giá thận đồ có thể dựa vào một số chỉ số cơ bản sau:

Tmax: Thời gian đồ thị đạt cực đại Bình thường 3-5 phút

T1/2: Thời gian từ cực đại đến lúc xuống còn 50% Bình thường 6-12phút

(Tmax + T1/2): T1/2 là một chỉ số có giá trị, phản ánh thời gian tổngcộng qua thận

Hoạt động chức năng của nhu mô thận (lọc cầu thận, tiết ống thận) có thểđánh giá qua độ dốc của pha tiết

Chỉ số đo mức lọc cầu thận (GFR) của từng thận riêng rẽ Bình thườngGFR= 80-125ml/phút

 Hình ảnh bệnh lý

- Giảm hoặc khuyết hoạt độ phóng xạ ở một vùng của thận: Tổn thươngchoán chỗ trong thận.

- Hiện hình một trong hai quả thận, 1 thận “câm” do mất chức năng hay 1thận bẩm sinh

- Giảm hoạt mức độ tập trung phóng xạ trong 1 hoặc trong cả 2 thận: tổnthương lan tỏa, viêm cầu thận, suy giảm chức năng thận, thường kèm theo hìnhảnh phông hoạt độ phóng xạ trong máu cao, kéo dài Hình ảnh thận ứ nước, niệuquãn dãn…

đồ thị tiếp tục đi lên (đồ thị dạng tích luỹ): tắc ngẽn bài xuất nước tiểu

+ Pha mạch bình thường, đồ thị thận biên độ thấp, nằm ngang: Thận mấthoạt động chức năng

 Theo dõi và xử trí tai biến

- Kỹ thuật an toàn, hầu như không có tai biến gì trong và sau chụp hình

- Tiêm thuốc ra ngoài tĩnh mạch: không thấy hình ảnh động mạch chủbụng và động mạch thận ở những giây đầu sau tiêm, hoạt độ phóng xạ tập trungvào thận từ từ Xử trí: phải làm lại xét nghiệm này vào ngày khác

* Chú ý:

- Trẻ em phải nằm im không cử động trong suốt thời gian ghi đo nên vớinhững trẻ không nằm im được phải sử dụng thuốc an thần kinh hoặc phối hợpvới khoa gây mê hồi sức và bác sĩ chỉ định, gia đình bệnh nhân để tiến hành ghiđo

- Trẻ em dưới 18 tuổi trước khi xạ hình phải được sự đồng ý của gia đìnhhoặc người đại diện hợp pháp

1.2.3 Xạ hình xương với 99mTc-MDP

1.2.3.1 Nguyên lý

Ghi hình xương bằng đồng vị phóng xạ dựa trên nguyên lý là các vùngxương bị tổn thương hay vùng xương bị phá huỷ thường đi kèm với tái tạoxương mà hệ quả là tăng hoạt động chuyển hoá và quay vòng canxi và phospho.Nếu dùng các thuốc phóng xạ có chuyển hoá tương đồng với canxi và phospho(99mTc –MDP) thì chúng sẽ tập trung tại các vùng tái tạo xương cao hơn hẳn sovới tổ chức xương bình thường Như vậy những nơi xương bị tổn thương sẽ cóhoạt độ phóng xạ cao hơn so với tổ chức xương lành xung quanh dễ dàng pháthiện được trên xạ hình, SPECT xương Ghi hình 3 pha: tưới máu, tổ chức và phamuộn (xương) giúp chẩn đoán phân biệt tổn thương xương, viêm tuỷ xương(Osteomyelitis) và viêm mô mềm (Cellulitis) Việc chẩn đoán này rất quan trọngcho những người bệnh tiểu đường vì họ có tỷ lệ mắc cao hai loại bệnh lý này.

1.2.3.2 Chỉ định

- Các bệnh ung thư xương nguyên phát và các di căn ung thư vào xương

- Xác định vị trí tổn thương xương để chọc dò, sinh thiết

- Đánh giá đau xương, chấn thương, gãy xương, các bệnh chuyển hoáxương

- Phát hiện và đánh giá những bệnh viêm nhiễm, hoại tử vô mạch, đau giảxương

- Đánh giá đáp ứng điều trị hoá chất, điều trị phóng xạ, điều trị bằngkháng sinh hoặc các điều trị khác…

1.2.3.3 Chống chỉ định

Người bệnh có thai hoặc đang cho con bú

1.2.3.4 Chuẩn bị

a Người thực hiện

- Bác sỹ chuyên khoa Y học hạt nhân

- Điều dưỡng Y học hạt nhân

- Cán bộ hóa dược phóng xạ

- Kỹ thuật viên Y học hạt nhân

- Cán bộ an toàn bức xạ

b Phương tiện, thuốc phóng xạ

- Máy ghi đo: máy Gamma Camera SPECT, SPECT/CT có trường nhìnrộng,bao định hướng năng lượng thấp, đa mục đích, độ phân giải cao.Máy chuẩnliều bức xạ gamma, máy đo rà bức xạ gamma.

- Thuốc phóng xạ:

+ Hợp chất đánh dấu: MPD , dạng kít bột đông khô

+ Đồng vị phóng xạ: 99mTc; T1/2 = 6 giờ; năng lượng Eγ=140keV Liềudùng: 15-20 mCi (555-740MBq), tiêm tĩnh mạch Liều dùng trẻ em 0,25-0.3mCi/kg, tiêm tĩnh mạch

c Dụng cụ, vật tư tiêu hao

- Bơm tiêm 1ml, 3ml, 5ml, 10ml

- Kim lấy thuốc, kim tiêm

- Bông, cồn, băng dính

- Găng tay, khẩu trang, mũ, áo choàng y tế

- Áo chì, kính chì, cái bọc bơm tiêm bằng chì, liều kế cá nhân

d Chuẩn bị người bệnh

- Phổ biến cho người bệnh sau khi tiêm thuốc phóng xạ cầnuống nhiềunước (1-2 lít nước), đi tiểu thường xuyên Đi tiểu trước khi ghi hình Tránh dâynước tiểu vào cơ thể

- Tháo các đồ trang sức hoặc vật dùng bằng vàng, bạc, kim loại khi nằmtrên bàn ghi đo

1.2.3.5 Các bước tiến hành

a Tách chiết - Đánh dấu thuốc phóng xạ

- Chiết 99mTc từ bình chiết 99Mo-99mTc

- Bơm dung dịch 99mTc-pertechnetat vào lọ MDP, lắc tan, ủ trong 20-30phút ở nhiệt độ phòng

- Hút liều 99mTc-MDP 15-20 mCi cho mỗi người bệnh

b Tiêm thuốc phóng xạ và ghi đo

+ Người bệnh ngồi hoặc nằm, tiêm tĩnh mạch liều99mTc-MDP 15-20 mCicho mỗi người bệnh

+ Ghi hình sau tiêm 2,0 -3,0 giờ

- Tư thế người bệnh: nằm ngửa, hai tay để dọc theo người

- Sử dụng bao định hướng độ phân giải cao, năng lượng thấp (LEHR), cửa

sổ năng lượng 20%

- Ghi hình phẳng toàn thân 2 bình diện trước, sau

- Ghi hình thêm tại các vị trí tổn thương khi cần

1.2.3.6 Đánh giá kết quả

a Hình ảnh bình thường

Hình ảnh vị trí vùng xương ghi đo được tái tạo trên 3 mặt phằng: axial,coronal, sagittal Thuốc phóng xạ tập trung đồng đều, cân đối, không có vùngkhuyết hoặc tăng hoạt độ phóng xạ bất thường

b Hình ảnh bệnh lý

Tại những vùng xương, khớp bị tổn thương có hình ảnh ổ tăng, giảm hoặckhuyết hoạt độ phóng xạ bất thường so với tổ chức xương xung quanh

1.2.3.7 Theo dõi và xử trí tai biến

- Kỹ thuật ghi hình an toàn, hầu như không có tai biến gì trong và sauchụp hình

- Người bệnh dị ứng với thuốc phóng xạ: Rất hiếm gặp Xử trí: dùngthuốc chống dị ứng, tuỳ mức độ

* Chú ý:

- Trẻ em phải nằm im không cử động trong suốt thời gian ghi đo nên vớinhững trẻ không nằm im được phải sử dụng thuốc an thần kinh hoặc phối hợpvới khoa gây mê hồi sức và bác sĩ chỉ định, gia đình bệnh nhân để tiến hành ghiđo

- Trẻ em dưới 18 tuổi trước khi xạ hình phải được sự đồng ý của gia đìnhhoặc người đại diện hợp pháp

1.3 Tình hình nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật trong khám bệnh, chữa bệnh viện tại Việt Nam

1.3.1 Điều kiện áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh

1.3.1.1 Điều kiện về tổ chức và nhân lực của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh dự kiến áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới

Năm 2017, Bộ Y tế ban hành Thông tư số 07/2017/TT-BYT của Bộtrưởng Bộ Y tế ban hành Thông tư quy định chi tiết điều kiện, thủ tục cho phép

áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới trong khám bệnh, chữa bệnh, trong đóquy định rõ điều kiện về tổ chức và nhân lực của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh

dự kiến áp dụng kỹ thuật mới, phương pháp mới Đây là cơ sở pháp lý để cácđơn vị khám bệnh, chữa bệnh triển khai thực hiện các kỹ thuật cao, kỹ thuậtmới

a Tổ chức

Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh dự kiến áp dụng kỹ thuật mới, phương phápmới phải có giấy phép hoạt động theo quy định của pháp luật về khám bệnh,chữa bệnh

b Nhân lực

- Có đủ bác sỹ, điều dưỡng viên, hộ sinh viên, kỹ thuật viên và nhân viênkhác để thực hiện kỹ thuật mới, phương pháp mới theo quy trình kỹ thuật đãđược phê duyệt quy định tại Điều 7 Thông tư này

- Người thực hiện kỹ thuật mới, phương pháp mới phải đáp ứng đủ cácđiều kiện sau đây:

+ Có chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh mà phạm vi chuyênmôn hành nghề phù hợp với kỹ thuật mới, phương pháp mới

+ Có giấy chứng nhận hoặc chứng chỉ đã được đào tạo về kỹ thuật mới,phương pháp mới dự kiến thực hiện, do cơ sở có chức năng đào tạo cấp hoặcgiấy chứng nhận về việc chuyển giao kỹ thuật do cơ sở khám bệnh, chữa bệnhtrong nước hoặc nước ngoài cấp

+ Là người làm việc hợp pháp tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh