Nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không không quân trong chiến dịch điện biên phủ trên không 1972

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH ĐOÀN NGỌC LÂM NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƢỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG N

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

ĐOÀN NGỌC LÂM

NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƢỢNG PHÒNG KHÔNG

KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

NĂM 1972

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng và an ninh

HÀ NỘI, 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH

ĐOÀN NGỌC LÂM

NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG

KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG

NĂM 1972

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục quốc phòng và an ninh

Người hướng dẫn khoa học

THIẾU TÁ, ThS TRƯƠNG HÙNG SƠN

HÀ NỘI, 2018

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô Trung tâm Giáo dục quốc phòng

Hà Nội 2 - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã tận tình chỉ dạy và trang bị cho tôi những kiến thức trong suốt thời gian qua

Với lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn thầy Thiếu tá, ThS Trương Hùng Sơn - Giảng viên Trung tâm Giáo dục quốc phòng & an ninh Hà Nội 2 đã tận tình trực tiếp hướng dẫn, cung cấp tài liệu

và tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp này

Trong quá trình làm đề tài, tuy đã cố gắng hết sức nhưng do thiếu kinh nghiệm và kiến thức có hạn nên chắc chắn không tránh khỏi sai sót và khiếm khuyết Tôi rất mong các thầy, cô giáo và các bạn đóng góp ý kiến để đề tài được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Vĩnh Phúc, ngày tháng năm 2018

Tác giả đề tài

Đoàn Ngọc Lâm

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan:

1 Những nội dung trong khóa luận này là do tôi đã có nhiều cố gắng, nỗ lực tìm hiểu, nghiên cứu và được sự chỉ bảo, hướng dẫn tận tình của thầy giáo Thiếu tá, ThS Trương Hùng Sơn

2 Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo, hay gian trá tôi

xin chịu hoàn toàn trách nhiệm

Tác giả đề tài

Đoàn Ngọc Lâm

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN

LỜI CAM ĐOAN

MỤC LỤC

DANH MỤC VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu đề tài 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 2

4 Đối tượng nghiên cứu 3

5 Phạm vi nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 3

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 3

8 Kết cấu của đề tài 4

Chương1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG NĂM 1972 5

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN 5

1.1.1 Sự ra đời 5

1.1.2 Một số chiến công từ khi thành lập đến cuối 1972 của lực lượng phòng không không quân Việt Nam 6

1.2 CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG 1972 8

1.2.1 Thời gian 8

1.2.2 Địa điểm 9

1.2.3 Lực lượng tham chiến của quân đội nhân dân Việt Nam trong

chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 1972 9

1.3 CƠ SỞ LÝ LUẬN & CƠ SỞ THỰC TIỄN 13

1.3.1 Cơ sở lý luận 13

1.3.2 Cơ sở thực tiễn 14

Kết luận chương 1 17

Chương 2: NỘI DUNG NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG NĂM 1972 19

2.1 KHÁI QUÁT MỘT SỐ CHIẾN DỊCH KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC 19

2.2 DIỄN BIẾN CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG 1972. 21

2.3 NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG 1972 28

Kết luận chương 2 33

Chương 3: Ý NGHĨA LỊCH SỬ VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG NĂM 1972 35

3.1 Ý NGHĨA LỊCH SỬ 35

3.1.1 Đối với dân tộc 37

3.1.2 Chiến thắng mang ý nghĩa thời đại sâu sắc 39

3.2 BÀI HỌC KINH NGHIỆM 41

3.2.2 “Biết địch biết ta, trăm trận trăm thắng” 42

3.2.3 Phát huy sức mạnh tổng hợp 42 3.2.4 Bố trí, sử dụng các lực lượng hợp lý nhằm phát huy hiệu quả tất cả các lực lượng, các loại vũ khí trang bị hiện có tạo thành lưới lửa

phòng không nhiều tầng, nhiều lớp, đánh địch ở mọi độ cao, mọi

hướng 44

3.2.5 Phát huy nhân tố chính trị tinh thần, tăng cường sức mạnh, ý chí chiến đấu, dám đánh, quyết đánh và quyết đánh thắng của quân và dân ta 45

Kết luận chương 3 47

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 49

TÀI LIỆU THAM KHẢO 51

DANH MỤC VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nhân dân Việt Nam luôn tự hào với trang sử vẻ vang của dân tộc mình

từ ngàn đời xưa, chúng ta tự hào là con rồng cháu tiên, dòng dõi lạc Hồng Chúng ta phải vượt qua vàn khó khăn thử thách để dựng nước và giữ nước Thời cuộc xoay vòng, chiến tranh - hòa bình - chiến tranh, nước ta phải gánh chịu ách đô hộ nặng nề tàn bạo của giặc tàu, giặc tây hơn ngàn năm, Nhưng người Việt Nam ta không bao giờ chịu khuất phục, chấp nhận nỗi nhục mất nước, bao lớp cha anh đã kiên cường chống trả, bất khuất hy sinh chẳng tiếc chi xương máu mang về bao chiến công hiển hách, dựng nên trang sử vàng để lại niềm tự hào cho con cháu ngàn đời Trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, chiến thắng Điện Biên Phủ là một kì tích vẻ vang, là thắng lợi của chiến tranh nhân dân Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh

Bằng ý chí, nghị lực, niềm tin và khát khao chiến thắng quân và dân Việt Nam đã tạo nên một chiến thắng lẫy lừng không những cho dân tộc Việt Nam trong kháng chiến chống giặc ngoại xâm mà nó còn là chiến công lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu, tạo nghị lực và niềm tin cho những dân tộc đang khát khao độc lập

Chiến thắng Điện Biên Phủ và đỉnh cao là 12 ngày đêm (18-29/12/1972), là thắng lợi cao nhất của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ Nói đến sức mạnh góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chúng ta không thể không nói đến nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không không quân - quân đội nhân dân Việt Nam Sức mạnh đó đã gây bất ngờ lớn cho đế quốc Mỹ, làm đảo lộn mọi tính toán, kế sách của đế quốc Mỹ, Chiến thắng Điện Biên Phủ đã cho thấy sức mạnh của lực lượng phòng không không quân tuy vừa mới được thành lập chưa được bao lâu, lực lượng còn non trẻ nhưng đã giáng những

đòn thật mạnh vào quân Mỹ, đóng vai trò quan trọng, một trong những yếu tố quyết định làm nên chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ

Là thế hệ trẻ, được sinh ra khi đất nước đã hòa bình, đang trên tiến trình phát triển và hội nhập, được hưởng những điều kiện sống tốt đẹp hơn những thế hệ cha anh đi trước, những người sinh ra trong thời cuộc loạn lạc, chiến tranh triền miên, cuộc sống gian lao, khó nhọc, nạn đói, mù chữ thường xuyên đối diện với cái chết bom đạn Nghĩ lại thấy mình thật may mắn, là những sinh viên chuyên ngành giáo dục quốc phòng - an ninh, khi tiếp xúc với lịch

sử, chúng em lại càng hứng thú, mong muốn biết rõ những đường lối Đảng Cộng Sản, muốn biết rõ những đường lối, sự hy sinh cũng như những điều làm nên chiến thắng vinh quang cho hôm nay, hòa bình của cha ông, từ những

vấn đề trên nên em chọn: “Nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không

không quân trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 1972” để bắt đầu

nghiên cứu đi sâu vào các trận chiến chống đế quốc Mỹ nói chung và trận Điện Biên Phủ trên không nói riêng, để hiểu được tầm quan trọng của quân đội và đặc biệt là lực lượng phòng không không quân Việt Nam đã làm nên chiến thắng vẻ vang cho dân tộc Việt Nam ta

2 Mục đích nghiên cứu đề tài

Phân tích làm rõ nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không không quân

có vai trò to lớn trong việc góp phần làm nên chiến thắng chiến dich Điện Biên Phủ trên không 1972, thấy được tầm quan trọng của lực lượng phòng không không quân trong quân đội nhân dân Việt Nam từ đó rút ra bài học kinh nghiệm về nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không không quân trong chiến tranh nhân dân bảo vệ tổ quốc hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

Nghiên cứu lực lượng phòng không - không quân của nước ta được sử dụng trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 1972

Nghiên cứu nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không - không quân trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 1972

Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm về nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không không quân

4 Đối tượng nghiên cứu

Nghệ thuật sử dụng lực lượng phòng không không quân trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 1972

5 Phạm vi nghiên cứu

Chiến dịch Điện Biên phủ trên không năm 1972, mà đỉnh cao là 12 ngày đêm cuối tháng 12 năm 1972

6 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận được sử dụng tổng hợp một số phương pháp nghiên cứu bao gồm: Phương pháp nghiên cứu lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết, phương pháp tổng kết kinh nghiệm, phương pháp thống kê so sánh, phương pháp logic

7 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

áp dụng để đánh đuổi giặc Mỹ, cũng như việc huấn luyện lực lượng phòng không không quân trong thời bình Nếu đề tài được bảo vệ thành công cũng sẽ

là tài liệu tham khảo hữu ích cho sinh viên khóa sau

8 Kết cấu của đề tài

Đề tài gồm phần mở đầu, 3 chương, phần kết luận và kiến nghị, tài liệu

tham khảo

Chương1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG NĂM 1972

1.1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN

1.1.1 Sự ra đời

Cùng với nhiều binh chủng khác của các lực lượng vũ trang nhân dân, lực lượng không quân đã có quá trình xây dựng từ sớm Năm 1949, cơ quan nghiên cứu Không quân đầu tiên được thành lập

Ngày 1- 4 - 1953, tại rừng Bộc Nhiêu, Định Hoá, Thái Nguyên, đại tướng

Võ Nguyên Giáp kí sắc lệnh thành lập trung đoàn 367 (6 tiểu đoàn pháo cao xạ

37 li) Lớp không quân đầu tiên gồm những cán bộ chiến sĩ được tuyển chọn năm 1953 trở thành nòng cốt xây dựng đội ngũ cán bộ phòng không

Ngày 3-3-1955, Bộ Quốc phòng ra quyết định thành lập Ban nghiên cứu sân bay, ngày 21-3-1958: Thành lập Bộ tư lệnh Phòng không -Tháng 8-1958, quân đội ta tổ chức lớp học về radar đầu tiên (gồm 20 người được cử sang nước Trung Quốc học) Sau đó, quân đội ta được trang bị đài radar đầu tiên

do các nước bạn giúp đỡ Đến ngày 24-1-1959, Cục Không quân được thành lập tiếp tục thực hiện chức năng của Ban nghiên cứu sân bay Trực thuộc Cục

có Trung đoàn không quân vận tải 919 và Trường Hàng không 910

Ngoài các nhiệm vụ thường xuyên như vận chuyển hành khách, hàng hóa trên các tuyến bay trong nước, đưa các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đi thăm và công tác tại nước ngoài, Trung đoàn còn tham gia vận chuyển hàng cho Đoàn 559 để đưa vào chiến trường miền Nam và làm nhiệm

vụ quốc tế trên chiến trường Lào Theo chủ trương của Quân ủy và Bộ Tổng

Tư lệnh, Cục Không quân đã cử nhiều cán bộ, nhân viên kỹ thuật và tổ chức

một khung cán bộ Trung đoàn ra nước ngoài học tập xây dựng Trung đoàn không quân tiêm kích đầu tiên của Quân đội ta

Ngày 22-10-1963, trên cơ sở binh chủng Phòng không và Cục Không quân đã được xây dựng, Bộ Quốc phòng đã ra quyết định hợp nhất hai lực lượng, thành lập Quân chủng PK-KQ Đại tá Phùng Thế Tài được bổ nhiệm làm Tư lệnh Quân chủng và Đại tá Đặng Tính được bổ nhiệm làm Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Quân chủng

Khi mới thành lập, Quân chủng PK- KQ có 3 binh chủng Binh chủng Pháo cao xạ có 11 trung đoàn và 2 tiểu đoàn Binh chủng Ra đa có 3 trung đoàn với 18 đại đội và 3 đại đội quan sát mắt Các trung đoàn ra đa điều chỉnh thế bố trí, hình thành trường ra đa bảo vệ từng khu vực yếu địa Binh chủng Không quân có Trung đoàn Không quân vận tải 919

1.1.2 Một số chiến công từ khi thành lập đến cuối 1972 của lực lƣợng phòng không không quân Việt Nam

Lực lượng phòng không mới ra đời đã lập công lớn góp phần vào thắng lợi trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 Tương quan lực lượng của ta

và địch lúc đó rất chênh lệch Lúc đó nước Pháp đã là một cường quốc quân

sự, chúng đã sử dụng rất nhiều loại máy bay hiện đại lúc bấy giờ Điển hình là các loại : B24, AB.24, P.38, F.6F Mặc dù vậy lực lượng không quân của ta không hề sợ hãi, đã dũng cảm, mưu trí sáng tạo lập công Pháo cao xạ của ta tấn công, bao vây địch dữ dội Nhiều máy bay địch thả lính dù và hàng tiếp tế

Phủ, trung đoàn phòng không 367 đã bắn rơi 52 máy bay Pháp, bắn bị thương

117 máy bay của Pháp và Mỹ can thiệp

Ngày 17-9-1967: Bộ đội phòng không bắn rơi chiếc máy bay B52 đầu tiên Lực lượng pháo phòng không của ta liên tục lập công Tiêu biểu như trận đánh ngày 17-10-1967 trên tuyến đường số 1 Bắc dưới sự chỉ đạo của tiểu đoàn trưởng Nông Văn Dũng bảo vệ cầu Đáp Cầu đã tiêu diệt nhiều máy bay địch 24 máy bay gồm 20 chiếc F.105 và 4 chiếc F.4 đánh cầu Đáp Cầu thị trấn Bắc Ninh Năm đại đội pháo 37 (20 khẩu) và một trung đội súng máy PK 14,5mm đã đồng loạt nổ súng bắn rơi 5 chiếc F.105 có 4 chiếc rơi tại chỗ Được sự giúp đỡ của Liên Xô, năm 1966 đến năm 1967, chúng ta có được 2 súng máy và hai tên lửa X51

Mỹ âm mưu phá hoại hiệp định Giơnevơ, âm mưu chia cắt lâu dài đất nước ta Mỹ hung hăng tuyên bố: “ chúng ta ném bom đẩy lùi miền Bắc Việt Nam về thời kì đồ đá ” Mỹ huy động các loại máy bay hiện đại bậc nhất lúc

đó như máy bay AC124, A1E(ném bom phốtpho trên mặt đất), AC.130H (máy bay ném bom chiến thuật bắn phá mạnh nhất, lớn nhất), A.6A,A.7,B52, B-57B, F.105F, F111, F4, RS74, EB-66

Ngày 7-2-1965, bất chấp công ước quốc tế, tổng thống Mỹ Giônsơn đã cho máy bay Mỹ đánh phá Vĩnh Linh, Quảng Bình mở màn cho cuộc chiến tranh bằng không quân và hải quân Mỹ ở miền Bắc Việt Nam Quân và dân miền Bắc Việt Nam anh dũng đáp trả lại quân địch

Đầu năm 1965, trận địa bắn máy bay bằng súng bộ binh của dân quân Vĩnh Linh đã bắn rơi máy bay phản lực Mỹ

Ngày 31-5-1966, một chiếc C.130 bị ta bắn rơi tại cầu Hàm Rồng, Thanh Hoá Ngày 31-5-65, ta bắn rơi F-8U cũng tại cầu Hàm Rồng

Còn nhiều trận đánh nữa , lực lượng phòng không của ta đã làm cho địch phải khiếp sợ và bảo vệ an toàn các mục tiêu đúng như lời Bác Hồ dạy: “ Ta

nhất định thắng, Mỹ nhất định thua Dù đế quốc Mỹ có lắm súng nhiều tiền,

dù chúng có B52, B57 hay “Bê” gì đi nữa ta cũng đánh Từng ấy máy bay, từng ấy quân Mỹ chứ nhiều hơn nữa ta cũng đánh, mà đã đánh là nhất định thắng” (ngày 19-7-1965 khi Người đến thăm trung đoàn tên lửa 236)

Đỉnh cao của thắng lợi của lực lượng phòng không-không quân là vào 12 ngày đêm từ ngày 18.12 đến ngày 29-12-1972, quân và dân Miền Bắc đã bắn rơi 81 máy bay Mỹ trong đó có 34 máy bay chiến lược B.52 và 5 F.111 Tiêu diệt và bắt sống hàng trăm giặc lái, bắn cháy 9 tàu chiến

1.2 CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG 1972

1.2.1 Thời gian

Tháng 10/1972, theo thỏa thuận, lẽ ra giữa Việt Nam và Mỹ ra thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam Tuy nhiên, phía Mỹ đã bội ước, đưa máy bay chiến lược B52 đến ném bom thủ đô Hà Nội và Hải Phòng Tổng thống Nickson có kế hoạch dùng sức mạnh máy bay B52, con át chủ bài của không lực Hoa Kỳ “đưa miền Bắc Việt Nam trở về thời kỳ đồ đá”, hòng buộc phía Việt Nam phải chấp nhận những điều kiện áp đặt của họ

Mỹ biết rằng khó thể xoay chuyển hoàn toàn tình thế chỉ bằng một cuộc tập kích ác liệt

Để khỏi bị mang tiếng là bỏ rơi “đồng minh”, Mỹ đã cố gắng làm tròn nghĩa vụ với chính quyền Sài Gòn khi quyết định dùng nấc thang quân sự cuối cùng để chứng tỏ họ đã cố gắng hết sức vì quyền lợi của “đồng minh” Vả lại với một siêu cường quân sự như Mỹ, từ lâu đã có tham vọng muốn làm bá chủ thế giới, muốn hình thành trật tự thế giới một cực trong đó Mỹ đứng đầu Với một nước tư bản mạnh như vậy khi để thua tại chiến trường Việt Nam – một nước nông nghiệp lạc hậu thì không có tư cách để thống trị thế giới

18/12/1972, Tổng thống Mỹ Ních-Xơn ra lệnh tiến hành cuộc tập kích đường không chiến lược vào miền Bắc Việt Nam với tên gọi “Chiến dịch

Linebacker II” Các pháo đài bay B52 mang hàng ngàn tấn bom bắn phá cùng

sự hỗ trợ của 5 tàu sân bay mở cuộc tấn công

1.2.2 Địa điểm

Trong 12 ngày đêm, từ 18/12 đến 29/12/1972, toàn bộ lực lượng 200 máy bay B52 và các loại máy bay khác của Mỹ ở Thái Bình Dương và Đông Nam Á đã không kích Hà Nội, Hải Phòng, Lạng Sơn, Thái Nguyên, miền bắc Việt Nam gây nên những thiệt hại nặng nề cho nhân dân miền bắc như tại bệnh viện Bạch Mai, phố Khâm Thiên, làng hoa Ngọc Hà, Đông Anh, Gia Lâm, ga Hàng Cỏ… Nhưng nhân dân miền bắc nói chung và Hà Nội nói riêng không những không khuất phục, mà còn kiên cường chống trả sức Quân và dân ta đã hạ gục nhiều máy bay B52 của Mỹ và giành thắng lợi

1.2.3 Lực lƣợng tham chiến của quân đội nhân dân Việt Nam trong chiến dịch Điện Biên Phủ trên không 1972

Về phía ta đã chuẩn bị sẵn sàng Bộ Tổng Tham mưu ra lệnh cho Quân chủng Phòng không - Không quân chuyển vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất, đề phòng từ vĩ tuyến 20 trở ra Sáng 18/12: Bộ Tổng Tham mưu điện cho các đơn vị: cần đề phòng B 52 đánh từ vĩ tuyến phòng địch dùng B-

52 đánh phá các mục tiêu trọng điểm Các binh chủng pháo cao xạ, tên lửa, rađa, không quân, pháo binh sẵn sàng chiến đấu kịp thời đánh trả máy bay, tàu chiến địch

Tổ chức quan sát, báo động, có kế hoạch sơ tán đào hầm hào, phối hợp với công an và nhân dân làm tốt công tác bảo vệ an ninh, bảo vệ tài sản Phòng không:

Sư đoàn 361 bảo vệ Hà Nội do Đại tá Trần Quang Hùng làm tư lệnh, đại

tá Trần Văn Giang làm chính ủy Các đơn vị trực thuộc gồm 3 trung đoàn tên lửa SA -2 ( có 1 trung đoàn thiếu) và 5 trung đoàn cao xạ

Trung đoàn tên lửa “Thành Loa” do trung tá Trần Hữu Tạo chỉ huy, gồm

4 tiểu đoàn hỏa lực và 1 tiểu đoàn kỹ thuật, mỗi tiểu đoàn hỏa lực có 6 bệ phóng và cơ số đạn sẵn sàng chiến đấu 12 quả:

Tiểu đoàn hỏa lực 57 do thượng úy Nguyễn Văn Phiệt chỉ huy

Tiểu đoàn hỏa lực 59 do đại úy Nguyễn Thăng chỉ huy

Tiểu đoàn hỏa lực 93 do đại úy Nguyễn Mạnh Hùng chỉ huy

Tiểu đoàn hỏa lực 94 do thượng úy Trần Minh Thắng chỉ huy

Tiểu đoàn kỹ thuật 95 do đại úy Đỗ Bỉnh Khiêm chỉ huy

Trung đoàn tên lửa "Cờ Đỏ" do trung tá Nguyễn Ngọc Điển chỉ huy,

biên chế hỏa lực và kỹ thuật như Trung đoàn 261:

Tiểu đoàn hỏa lực 76 do đại úy Lê Văn Hệ chỉ huy

Tiểu đoàn hỏa lực 77 do thượng úy Đinh Thế Văn chỉ huy

Tiểu đoàn hỏa lực 78 do thượng úy Nguyễn Chấn chỉ huy

Tiểu đoàn hỏa lực 79 do thượng úy Nguyễn Văn Chiến chỉ huy

Tiểu đoàn kỹ thuật 80 do thượng úy Vương Toàn Tước chỉ huy

Trung đoàn tên lửa "Hùng Vương" vùa hành quân từ Vĩnh Linh ra, lúc

bắt đầu chiến dịch chỉ còn một tiểu đoàn có khí tài sẵn sàng chiến đấu

Tiểu đoàn hỏa lực 86 do đại úy Phạm Đình Phùng chỉ huy: sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Tiểu đoàn hỏa lực 87 do đại úy Đỗ Ngọc Mỹ chỉ huy: không có khí tài Tiểu đoàn hỏa lực 88 do thượng úy Lê Ký chỉ huy: sẵn sàng chiến đấu từ

26 tháng 12

Tiểu đoàn hỏa lực 89 do đại úy Nguyễn Thế Thức chỉ huy: sẵn sàng chiến đấu từ 26 tháng 12

Tiểu đoàn kỹ thuật 90 do đại úy Nguyễn Trắc chỉ huy

Các trung đoàn cao xạ "Sông Đuống", "Tam Đảo", "Đống Đa", "Tháng Tám"

Trung đoàn cao xạ "Sông Thương", "Ba Vì": tăng cường cho Sư đoàn

361 từ 25 tháng 12

Dân quân tự vệ Hà Nội (phối thuộc 361): gồm 226 trung đội, được trang

bị 741 súng pháo các loại, trong đó có 18 pháo cao xạ 100 mm

Sư đoàn 363 bảo vệ Hải Phòng do đại tá Bùi Đăng Tự làm tư lệnh,

thượng tá Vũ Trọng Cảng làm chính ủy, biên chế gồm 2 trung đoàn Tên lửa SA-2, mỗi trung đoàn có 3 tiểu đoàn hỏa lực, 1 tiểu đoàn kỹ thuật trong tư thế sẵn sàng chiến đấu; 1 trung đoàn cao xạ và 1 cụm tiểu cao

Trung đoàn tên lửa "Hạ Long" do trung tá Đào Công Thận chỉ huy, 3/4

tiểu đoàn hỏa lực trong tình trạng đủ khí tài và cơ số đạn tiêu chuẩn

Tiểu đoàn hỏa lực 81: do thượng úy Kiều Thanh Tịnh chỉ huy, sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Tiểu đoàn hỏa lực 82: sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Tiểu đoàn hỏa lực 83: sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Tiểu đoàn hỏa lực 84: không đủ khí tài

Tiểu đoàn kỹ thuật 85: sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Trung đoàn tên lửa "Nam Triệu" do trung tá Nguyễn Đình Lâm chỉ huy,

3/4 tiểu đoàn hỏa lực trong tình trạng đủ khí tài và cơ số đạn tiêu chuẩn

Tiểu đoàn hỏa lực 71: sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch, từ 21-12 được điều động phối thuộc Sư đoàn 361

Tiểu đoàn hỏa lực 72: do thượng úy Phạm Văn Chắt chỉ huy, sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch, từ 21-12 được điều động phối thuộc Sư đoàn 361 Tiểu đoàn hỏa lực 73: do thượng úy Đặng Minh Chức chỉ huy, sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Tiểu đoàn hỏa lực 74: không đủ khí tài

Tiểu đoàn kỹ thuật 75: sẵn sàng chiến đấu từ đầu chiến dịch

Trung đoàn cao xạ "Sông Cấm" gồm 3 đại đội pháo 37 mm, 1 đại đội

pháo 57 mm, 2 đại đội pháo 100 mm và 1 cụm súng máy phòng không 14,5 mm và 12 mm

Dân quân tự vệ Hải Phòng (phối thuộc Sư đoàn 363) gồm 92 trung đội,

được trang bị hơn 200 súng bộ binh (RPD, AK-47 và K-44)

Sư đoàn phòng không 365 bảo vệ khu vực từ Nam đồng bằng Bắc bộ

đến Quảng Bình, biên chế gồm 3 trung đoàn tên lửa và 3 trung đoàn cao xạ Trong đó, chỉ có 6/12 tiểu đoàn hỏa lực tên lửa trong tình trạng đủ khí tài sẵn sàng chiến đấu

Trung đoàn tên lửa "Quang Trung" có các tiểu đoàn hỏa lực 41 và 42

trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu

Trung đoàn tên lửa "Điện Biên" có các tiểu đoàn hỏa lực 52 và 53 trong

tình trạng sẵn sàng chiến đấu

Trung đoàn tên lửa "Sóc Sơn" có các tiểu đoàn hoa lực 66 và 67 trong

tình trạng sẵn sàng chiến đấu

Các trung đoàn cao xạ "Sông Lam", "Hoa Lư", "Sông Gianh"

Sư đoàn phòng không 375 bảo vệ đường 1 Bắc từ Bắc Giang đến Đồng

Mỏ, khu công nghiệp Thái Nguyên và tuyến đường sắt Vĩnh Yên - Lào Cai, biên chế gồm 1 trung đoàn tên lửa và 5 trung đoàn cao xạ:

Trung đoàn tên lửa "Hồng Kỳ" trang bị tên lửa Hunqi 1 (Trung Quốc) đã

bị hỏng khí tài, không khôi phục được

Các trung đoàn cao xạ "Sông Cầu", "Chi Lăng", "Vạn Kiếp"

Trung đoàn cao xạ 256 thuộc Quân khu Việt Bắc (phối thuộc Sư đoàn

375) bảo vệ Thái Nguyên

Trung đoàn cao xạ 254 thuộc Quân khu Tây Bắc (phối thuộc Sư đoàn

375) bảo vệ Yên Bái

Không quân

Các trung đoàn "Sao Đỏ", "Yên Thế", "Lam Sơn", được trang bị các máy bay MiG-21, MiG-19 và MiG-17

Radar cảnh giới quốc gia

Các trung đoàn "Phù Đổng", "Sông Mã", "Ba Bể", "Tô Hiệu" và Tiểu đoàn 8

Dân quân tự vệ phòng không

Gồm 364 đội với 1428 khẩu súng hoặc pháo các loại Trong đó có 769 khẩu trung-đại liên (RPD, RPK, PK ); 284 khẩu trọng liên 12,7mm; 263 khẩu trọng liên 14,5mm; 61 khẩu pháo cao xạ 37mm; 19 khẩu pháo cao xạ 57mm, 32 khẩu pháo cao xạ KS-19 100mm

1.3 CƠ SỞ LÝ LUẬN & CƠ SỞ THỰC TIỄN

1.3.1 Cơ sở lý luận

Sớm tiên đoán được âm mưu, ý đồ của đế quốc Mỹ: ngay từ cuối năm

1967, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở: “Sớm muộn rồi đế quốc Mỹ cũng

sẽ đưa B.52 ra đánh Hà Nội Phải dự kiến mọi tình huống càng sớm càng tốt

để có thời gian mà suy nghĩ, chuẩn bị Mỹ nhất định thua nhưng nó chỉ chịu thua sau khi thua trên bầu trời Hà Nội”

Đầu tháng 12-1972, Bí thư Thứ Nhất Lê Duẩn đã xuống Sở chỉ huy Quân chủng PK - KQ, trực tiếp nghe Tư lệnh Lê Văn Tri trình bày về kế hoạch đánh B.52 của Quân chủng Tại đây, Bí thư Thứ Nhất Lê Duẩn đã chỉ thị: "Để gây sức ép với ta trước sau Mỹ cũng sẽ đưa B.52 ném bom Hà Nội Quân dân ta, mà nòng cốt là Quân chủng Phòng Không - Không quân, phải kiên quyết làm thất bại âm mưu này của chúng"

Quân ủy Trung ương đã kịp thời chỉ đạo các lực lượng vũ trang, mà trực tiếp là Quân chủng PK-KQ, xây dựng kế hoạch tác chiến phòng không chống địch tập kích bằng B.52 vào Hà Nội

Cuối tháng 11-1972, Quân ủy Trung ương lại nhắc nhở: "Đế quốc Mỹ có thể liều lĩnh dùng B.52 ném bom Hà Nội, Hải Phòng”

1.3.2 Cơ sở thực tiễn

Một là, Quân và dân ta luôn chủ động, sáng tạo trong chiến đấu chống lại cuộc tập kích đường không chiến lược 12 ngày đêm cuối tháng 12/1972 của Mỹ

Trong một buổi họp quan trọng của Bộ Quốc phòng tháng 11/1972, Đại tướng Võ Nguyên Giáp - Tổng tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam đã khẳng định: Âm mưu của Mỹ cho B.52 đánh Thủ đô Hà Nội, linh hồn của cuộc kháng chiến sẽ là hành động gây sức ép cuối cùng để buộc chúng ta phải nhân nhượng Vì vậy, chúng ta phải kiên quyết đánh thắng chúng trên bầu trời Thủ đô

Ngày 24-11-1972, Tổng Tham mưu trưởng Văn Tiến Dũng cùng các đồng chí Tổng tham mưu phó QĐNDVN như Trần Quý Hai, Vương Thừa

Vũ, Cao Văn Khánh, Phùng Thế Tài đã thông qua và phê chuẩn kế hoạch đánh B.52 bảo vệ Hà Nội, Hải Phòng của Quân chủng PK-KQ Sau khi ký duyệt, Tổng Tham mưu trưởng trực tiếp ra lệnh: "Phải hoàn thành nhiệm vụ công tác chuẩn bị trước ngày 3 tháng 12 năm 1972" và còn dặn thêm: "Trước ngày Ních-xơn nhậm chức, Mỹ có thể mở đợt tập kích bằng không quân chiến lược ra Hà Nội, Hải Phòng, các đồng chí phải nắm địch thật chắc Tuyệt đối không để bị bất ngờ phải tập trung mọi khả năng nhằm đúng đối tượng B.52

mà tiêu diệt"

Bộ Tổng tham mưu đã chỉ đạo biên soạn tài liệu Cách đánh B.52 để huấn luyện cho các đơn vị Phòng không - Không quân; đồng thời, tiến hành điều chỉnh lực lượng, bổ sung vũ khí trang bị, điều các đơn vị phòng không chủ lực về các địa bàn trọng điểm, xây dựng thế trận phòng không 3 thứ quân, chấn chỉnh công tác bảo đảm phục vụ chiến đấu Các đơn vị tên lửa, rađa,

phòng không đều chủ động triển khai nghiên cứu cách đánh B.52 tại chỗ Đồng thời, Bộ Tổng tham mưu đã đưa một số đơn vị vào Khu 4 trực chiến để đúc rút kinh nghiệm, thậm chí trong chiến dịch Quảng Trị đưa tới 4 trung đoàn vào tham chiến cùng các lực lượng phòng không tại chỗ nhằm tìm ra cách đánh B.52 hiệu quả nhất

Trước 3 tháng diễn ra cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của Mỹ vào Thủ đô Hà Nội và Hải Phòng, ta đã hoàn thành việc xây dựng kế hoạch chiến dịch đánh B.52, chuẩn bị và điều chỉnh bố trí lực lượng, xác định nghệ thuật tác chiến chiến dịch phòng không Chính vì vậy, khi cuộc tập kích chiến lược của không quân địch diễn ra, ta đã không bị bất ngờ về chiến lược, chiến dịch cũng như chiến thuật

Ngày đầu tiên B.52 đánh phá Hà Nội, Bộ Tổng tham mưu đã phát lệnh báo động trước 25 phút, những ngày sau đó, ta thường phát hiện B52 trước 30 phút Nhờ phán đoán đúng âm mưu của địch, hạ quyết tâm kịp thời và chính xác, chuẩn bị đồng bộ, quân và dân ta đã giành được thế chủ động ngay từ đầu và duy trì trong suốt chiến dịch

Lần đầu tiên đương đầu với cuộc tập kích chiến lược bằng siêu pháo đài bay B.52 và các loại vũ khí tối tân hiện đại của Mỹ, các lực lượng vũ trang của ta đã tìm ra cách đánh hay, phù hợp điều kiện thực tế về trang bị Bộ đội rađa qua thực tế chiến đấu đã tách được B.52 ra khỏi nền nhiễu và tách được B.52 ra khỏi lực lượng hộ tống trong một khối nhiễu dày đặc Bộ đội tên lửa

đã khắc phục được những hạn chế về tính năng binh khí kỹ thuật, phân biệt mục tiêu thật và giả, tránh được tên lửa tự dẫn của máy bay địch (tên lửa không đối đất), nhận diện được B.52, tạo cho mình thế trận có lợi nhất để tiêu diệt mục tiêu Quân và dân ta đã nghiên cứu phát hiện điểm mạnh, yếu của địch, bảo đảm lực lượng nào cũng có thể hạ máy bay, vũ khí nào cũng phát huy tác dụng

Hai là, Huy động được sức mạnh tổng hợp của thế trận phòng không nhân dân để đối phó có hiệu quả với những thủ đoạn đánh phá nham hiểm của địch

Ta đã huy động, tập trung lực lượng phòng không chủ lực mạnh nhất cho chiến dịch, bao gồm: ba sư đoàn phòng không (361, 363, 375), 23 tiểu đoàn tên lửa, 13 trung đoàn cao xạ, 4 trung đoàn không quân, 4 trung đoàn rađa, 3 trung đoàn, 2 tiểu đoàn phòng không của các quân khu Việt Bắc, Hữu Ngạn, Tả Ngạn Ngoài ra còn có 346 đội (1.428 khẩu pháo) phòng không của dân quân,

tự vệ Toàn bộ lực lượng này được bố trí thành thế trận vững chắc, hiểm hóc tại các địa bàn trọng yếu ở trong và các vùng lân cận Hà Nội, Hải Phòng

Ta đã xây dựng được một thế trận phòng không ba thứ quân vững chắc

và duy trì được sự phối hợp hiệp đồng tác chiến chặt chẽ giữa các lực lượng Bên cạnh các lực lượng phòng không chủ lực, tại thủ đô Hà Nội ta đã tổ chức được 92 trận địa tập trung pháo phòng không tầm thấp và bốn đại đội cao xạ tầm trung (loại 100mm), nhiều trận địa được bố trí trên các tòa nhà cao tầng, gần các mục tiêu trọng điểm, đón lõng trên các đường bay của địch Ngoài ra còn có 1.122 tổ đội dân quân, tự vệ phối hợp đánh trả máy bay địch Hiệu quả trong chiến đấu và nghệ thuật tác chiến của cách bố trí này được miêu tả qua lời một phi công Mỹ may mắn thoát chết: “Khi những chiếc B52 đầu tiên tới vùng trời Hà Nội, tên lửa đất đối không bắn như pháo hoa lên máy bay chúng tôi Từ khi vào mục tiêu, anh bạn xạ thủ của tôi đã đếm được 32 tên lửa SAM bắn vào hoặc ít ra cũng bay sát máy bay chúng tôi Chiếc máy bay số 2 trong

tổ bay mất liên lạc nhưng không ai có thì giờ tìm hiểu nó”

Ba là, Được sự ủng hộ, giúp đỡ của anh em, bàn bè và nhân loại tiến bộ thế giới

Thắng lợi của nhân dân ta giành được trong cuộc tập kích đường không chiến lược 12 ngày đêm tháng 12-1972 còn do tác động của thời đại, của

nhân dân yêu chuộng hòa bình thế giới và đặc biệt là sự giúp đỡ to lớn, hiệu quả về mọi mặt của chính phủ và nhân dân các nước xã hội chủ nghĩa anh em; sự đồng tình, ủng hộ mạnh mẽ của phong trào giải phóng dân tộc, của các lực lượng cách mạng, dân chủ hoà bình và của nhân dân tiến bộ trên toàn thế giới, trong đó có nhân dân Mỹ Tình đoàn kết và sự ủng hộ quốc tế

đã cổ vũ mạnh mẽ, tăng thêm sức mạnh cho nhân dân ta trong cuộc chiến đấu chống lại cuộc tập kích chiến lược đường không của đế quốc Mỹ vào 12 ngày đêm tháng 12-1972

quân và dân ta để chống lại cuộc tập kích đường không chiến lược 12 ngày

đêm cuối tháng 12/1972 của Mỹ Kế thừa và phát huy truyền thống, kinh nghiệm dụng binh của người xưa, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trên cơ

sở nhìn nhận đánh giá tình hình trong nước, quốc tế, nhận rõ bản chất đối tượng của cách mạng Việt Nam, tương quan so sánh lực lượng, đã hoạch định đường lối chính trị, đường lối quân sự đúng đắn, phù hợp với điều kiện của đất nước Đó là điều kiện tiên quyết để khi bước vào cuộc đụng đầu lịch sử với đế quốc Mỹ, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta chủ động, bình tĩnh điều

hành, xử lý và thực hiện các tình huống chiến lược, giữ vững và tăng cường thế tiến công

Trong chiến dịch 12 ngày đêm, quân đội, mà trực tiếp là lực lượng của Quân chủng Phòng không - Không quân đã cùng với quân và dân thủ đô Hà Nội, quân và dân miền Bắc lập nên chiến công vang dội “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” Kỳ tích của ngày hôm qua là thực tiễn sinh động, tiêu biểu cho ý chí, nghị lực của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta, tiêu biểu cho thắng lợi của đường lối, tư tưởng chính trị, quân sự đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời thể hiện sự kế thừa, phát triển văn hóa giữ nước, nghệ thuật quân sự Việt Nam trong thời đại mới - thời đại Hồ Chí Minh

Chương 2: NỘI DUNG NGHỆ THUẬT SỬ DỤNG LỰC LƯỢNG PHÒNG KHÔNG KHÔNG QUÂN TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN

PHỦ TRÊN KHÔNG NĂM 1972

2.1 KHÁI QUÁT MỘT SỐ CHIẾN DỊCH KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC

Cuộc kháng chiến chống Mỹ trải qua 5 giai đoạn chiến lược

Giai đoạn 1: (7.1954 - 12.1960): Thời kỳ giữ gìn lực lượng chuyển sang khởi nghĩa từng phần - Phong trào Đồng khởi

Giai đoạn 2: (1.1961 - 6.1965) Cách mạng miền nam từ khởi nghĩa từng phần phát triển thành chiến tranh cách mạng, đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ

Chiến dịch Bình Giã (2.12.1964 - 3.1.1965, Bà Rịa, Long Khánh) là chiến dịch đầu tiên phối hợp chủ lực miền Nam, chủ lực quân khu và LLVT địa phương tiến công địch, loại khỏi vòng chiến đấu trên 1.700 địch

Chiến dịch Ba Gia (28.5 - 20.7.1965, Quảng Ngãi) loại khỏi vòng chiến đấu trên 2.000 địch, bắn rơi 18 máy bay, hỗ trợ nhân dân 29 xã thuộc 6 huyện tỉnh Quảng Ngãi nổi dậy làm chủ

Chiến dịch Đồng Xoài (10.5 - 22.7.1965, Bình Phước), tiêu diệt nhiều tiểu đoàn, chiến đoàn quân đội Sài Gòn, diệt gần 4.500 địch, bắn rơi 34 máy bay, góp phần cùng với cao trào đấu tranh chính trị, nổi dậy của nhân dân đánh bại chiến lược chiến tranh đặc biệt của Mỹ

Giai đoạn 3: (7.1965 - 12.1968) Phát triển thế chiến tiến công chiến lược, đánh bại chiến lược “ Chiến tranh cục bộ” ở miền nam và chiến tranh phá hoại lần 1 (7.2.1965 - 1.11.1968) của Mỹ ở miền bắc

Từ những trận đầu thắng Mỹ (trận Núi Thành, 26.5.1965; trận Vạn Tường, 18 - 19.8.1965; trận Đất Cuốc, 8.11.1965… ), tiến lên mở các chiến

dịch tiến công và phản công (chiến dịch Plây Me, 19.10 - 26.11.1965; chiến dịch Bàu Bàng - Dầu Tiếng, 12 - 27.11.1965; chiến dịch Tây Sơn Tịnh, 20.2 - 20.4.1966; chiến dịch Sa Thầy, 18.10 - 6.12.1966; chiến dịch đánh bại cuộc hành quân Junction City (Gianxơn Xiti), 22.2 - 15.4.1967; chiến dịch Đắc Tô

I, 3 - 22.11.1967…) làm thất bại một bước quan trọng chiến lược chiến tranh

cục bộ của Mỹ Hai cuộc phản công chiến lược mùa khô 1965-1966 và

1966-1967 của Mỹ với trên 1.000 cuộc hành quân lớn nhỏ đánh vào các vùng giải phóng của ta, lớn nhất là cuộc hành quân Junction City bị thất bại Trên toàn

miền Nam, quân dân ta đã loại khỏi vòng chiến đấu trên 15 vạn quân địch, trong đó có 68.200 tên Mỹ Phong trào đấu tranh chính trị vùng địch chiếm, nhất là các thành phố lớn dâng lên mạnh mẽ làm mất ổn định chế độ Mỹ -

Ngụy Chiến lược “Chiến tranh cục bộ” bị thất bại một bước quan trọng

Giai đoạn 4: (1.1969 - 1.1973) Đánh bại chiến lược Việt Nam hóa chiến tranh và chiến tranh phá hoại lần thứ 2 (06.04.1973 - 15.01.1974) của Mỹ ở miền Bắc, buộc Mỹ phải kí hiệp định Paris 1973 về Việt Nam, rút hết quân

Mỹ về nước

Chiến dịch đường 9 Nam Lào (30.01 - 23.03.1971)

Phát huy quyền chủ động tiến công, từ 3.1972, ta mở cuộc tiến công chiến lược vào hệ thống phòng ngự của địch trên 3 hướng, gồm các chiến dịch: chiến dịch Trị Thiên (30.3 - 27.6.1972); chiến dịch Bắc Tây Nguyên 30.3 - 5.6.1972 và chiến dịch Nguyễn Huệ 1.4.1972 - 19.1.1973; tiếp đó, mở các chiến dịch tiến công tổng hợp đánh phá bình định ở đồng bằng Khu 5, Khu 8 (xem chiến dịch Bắc Bình Định, 9.4 - 3.5.1972; chiến dịch đồng bằng sông Cửu Long, 10.6 - 10.9.1972); phối hợp với LLVT cách mạng Lào mở chiến dịch tiến công giải phóng Cánh Đồng Chum và đánh bại các cuộc phản kích, lấn chiếm của địch (xem chiến dịch Cánh Đồng Chum - Mường Sủi,

18.12.1971 - 6.4.1972; chiến dịch phòng ngự Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng, 21.5 - 15.11.1972)…

Giai đoạn 5: (12.1973 - 30.4.1975): tạo thế, tạo lực và thực hành cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975, giải phóng hoàn toàn miền Nam kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống Mỹ

Quân và dân ta đánh bại các cuộc tiến công lấn chiếm của địch, khẩn trương tạo thế, tạo lực, mở rộng vùng giải phóng Thắng lợi của chiến dịch Đường 14 - Phước Long (13.12.1974 - 6.1.1975) đặt cơ sở cho hội nghị Bộ

Chính trị họp cuối năm 1974, đầu 1975 thông qua kế hoạch chiến lƣợc giải phóng miền Nam (1975 - 1976), quyết định nắm vững thời cơ chiến lược,

mở cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975 với 3 đòn tiến công chiến lược Đòn thứ nhất: Chiến dịch Tây Nguyên (từ ngày 4 - 24/3/1975)

Đòn thứ hai: Chiến dịch Trị Thiên-Huế (5 - 26.3.1975) và chiến dịch Đà Nẵng (28 - 29.3.1975)

Đòn thứ ba: Chiến dịch Hồ Chí Minh (26 - 30.4.1975)

2.2 DIỄN BIẾN CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ TRÊN KHÔNG 1972

Ngày 13/12: do thái độ ngoan cố, lật lọng của chính quyền Mỹ Giơ, cố vấn đặc biệt của tổng thống Mỹ tuyên bố đình chỉ vô thời hạn Hội nghị Pari về Việt Nam

Ngày 17/12: Ních xơn chính thức ra lệnh mở cuộc tiến công bằng không quân vào Hà Nội và Hải Phòng Chiến dịch mang tên Linebaker II Về phía ta

đã chuẩn bị sẵn sàng Bộ Tổng Tham mưu ra lệnh cho Quân chủng Phòng không- Không quân chuyển vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu cao nhất, đề phòng B 52 đánh từ vĩ tuyến 20 trở ra

Sáng 18/12: Bộ Tổng Tham mưu điện cho các đơn vị: cần đề phòng địch dùng B52 đánh phá các mục tiêu trọng điểm Các binh chủng pháo cao xạ, tên lửa, rađa, không quân, pháo binh sẵn sàng chiến đấu kịp thời đánh trả máy