DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1 : Sự cần thiết của việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ Bảng 2 : Mức độ cô giáo lồng ghép nội dung giáo
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
TRẦN THỊ NGẦN
GIÁO DỤC THẨM MỸ, TÌNH CẢM VÀ KỸ NĂNG XÃ HỘI
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN –
TP VĨNH YÊN - VĨNH PHÚC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Chuyên ngành: Phương pháp tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ
HÀ NỘI, 2019
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON
TRẦN THỊ NGẦN
GIÁO DỤC THẨM MỸ, TÌNH CẢM VÀ KỸ NĂNG XÃ HỘI
CHO TRẺ MẪU GIÁO 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC TẠI TRƯỜNG MẦM NON HOA SEN –
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Đề tài: “Phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc” là nội dung tôi chọn để nghiên cứu và làm khoá luận tốt nghiệp
Qua đây, tôi xin chân thành cảm ơn các cô giáo trong Ban giám hiệu nhà trường cùng toàn thể các cô giáo tại trường Mầm non Hoa Sen đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong kì thực tập vừa qua để tôi hoàn thành khóa luận này
Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các thầy cô trong khoa Giao dục Mầm non – Trường Đaị học Sư phạm Hà Nội 2 đã nhiệt tình và tâm huyết truyền đạt không chỉ những kiến thức chuyên ngành mà cả những kinh nghiệm sống vô cùng quý báu làm nền tảng vững chắc cho tôi trong cuộc sống sau này
Cuối cùng tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Thạc
sỹ Nguyễn Thị Quỳnh Mai - Giảng viên âm nhạc trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi làm khoá luận
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Hà Nội, tháng 5 năm 2019
Sinh viên thực hiện
Trần Thị Ngần
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Khoá luận này là kết quả sự cố gắng của bản thân tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Bên cạnh đó, tôi được sự quan tâm của các thầy cô khoa Giáo dục Mầm non, đặc biệt là
sự hướng dẫn tận tình của cô giáo - ThS Nguyễn Thị Quỳnh Mai
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu“Phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc” của riêng tôi
Hà Nội, tháng 5 năm 2019
Sinh viên
Trần Thị Ngần
Trang 5DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
NXB : Nhà xuất bản
ĐT : Động tác
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU
Bảng 1 : Sự cần thiết của việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ
Bảng 2 : Mức độ cô giáo lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và
kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Bảng 3: Khả năng thẩm mỹ của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc Bảng 4: Khả năng phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
Bảng 5 : Kết quả học tập môn âm nhạc của nhóm 38 trẻ lớp 5 tuổi A3
Và nhóm 38 trẻ lớp 5 tuổi A4
Trang 7MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
5 Phương pháp nghiên cứu 4
6 Những đóng góp của đề tài 4
7 Bố cục khoá luận 4
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC THẨM MỸ VÀ KỸ NĂNG TÌNH CẢM XÃ HỘI ĐỐI VỚI TRẺ MẪU GIÁO LỚN 5 -6 TUỔI TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC 5
1.1 Một số khái niệm 5
1.1.1 Khái niệm hoạt động âm nhạc 5
1.1.2 Khái niệm thẩm mỹ 5
1.1.3 Khái niệm giáo dục thẩm mỹ 6
1.1.4 Khái niệm chung về tình cảm và kỹ năng xã hội 7
1.2 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi 13
1.3 Thực trạng giáo dục thẩm mỹ và tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen 16
1.3.1 Vài nét về nhà trường 16
1.3.2 Thực trạng việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen 18
1.3.3 Khảo sát việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội thông qua hoạt động âm nhạc của trẻ tại trường mầm non Hoa Sen 20
Tiểu kết chương 1 24
Trang 8CHƯƠNG 2 CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THẨM MỸ, TÌNH CẢM
VÀ KỸ NĂNG XÃ HỘI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC 27
2.1 Nguyên tắc đề xuất quy trình 27
2.1.1 Căn cứ vào thực trạng tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi 27
2.1.2 Đảm bảo tính mục tiêu giáo dục và tính sư phạm trong khi tổ chức 27
2.1.3 Đảm bảo tính mới và tính phát triển của hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi 28
2.2 Các biện pháp 29
2.2.1 Thẩm mỹ 29
2.2.2 Giáo dục tình cảm và kĩ năng xã hội 35
2.2.3 Kỹ năng sống 48
2.3 Thực nghiệm 63
2.3.1 Mục đích thực nghiệm 63
2.3.2 Đối tượng thực nghiệm 63
2.3.3 Nội dung thực nghiệm 63
2.3.4 Thời gian và địa bàn thực nghiệm 64
2.3.5 Tiến hành thực nghiệm 64
2.3.6 Kết quả thực nghiệm 65
Tiểu kết chương 2 66
KẾT LUẬN 68
TÀI LIỆU THAM KHẢO 70
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Nhận thức, ý chí và tình cảm là ba mặt cơ bản trong đời sống tâm lý của con người, trong đó tình cảm là một lĩnh vực khó đánh giá nhất và có ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con người Ngay từ thời Cổ đại vấn đề xúc cảm, tình cảm đã được đề cập trong quan điểm của Platon Đã có rất nhiều nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tâm lý học và xã hội học đã đưa vấn đề giáo dục tình cảm và kỹ năng xã hội lên hàng đầu với hai lý do: Một là , ngày nay cuộc sống
có rất nhiều hiện tương tiêu cực liên quan đời sống của cá nhân và xã hội gia tăng đến mức báo động mà một trong những nguyên nhân chủ yếu là để cho những xúc cảm tiêu cực của trẻ phát triển không được chế ngự như hiện tượng
vô cảm, rối loạn cảm xúc, không diễn đạt được cảm xúc Gia đình và nhà trường chưa trang bị cho trẻ những kỹ năng xã hội cần thiết để trẻ có thể xử lý những tình huống đó nên dễ dẫn đến những hành vi tiêu cực , những hậu quả đáng tiếc xảy ra Hai là trong thời kỳ đất nước ta đang trên đà công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, khoa học kĩ thuật phát triển mạnh mẽ, con người dường như sống trong một môi trường vô cảm từ nhỏ, nó đã làm tàn lụi đi những xúc cảm tích cực vô cùng quan trọng và cần thiết cho sự phát triển của mỗi con người Những đứa trẻ sinh ra và lớn lên ở các đô thị chịu sự ảnh hưởng của những hiện tượng này rõ nhất Cùng lúc đó, trẻ tiếp nhận một cách vô thức
từ môi trường xung quanh, từ người lớn, từ các phương tiện truyền thông và bắt chước cách thể hiện đó làm cho tình cảm của trẻ có xu hướng bất ổn định Trong quá trình trưởng thành, con người tiếp thu rất nhiều thứ để phát triển trí
óc nhưng tình cảm là cái phải được nuôi dưỡng và bồi dưỡng từ nhỏ Âm nhạc được ví như dòng sữa mẹ ngọt ngào nuôi dưỡng tâm hồn của mỗi chúng ta Thủa nằm nôi, chúng ta được nghe những lời ru ngọt ngào, đằm thắm của bà, của mẹ Lớn lên âm nhạc vẫn luôn bên ta giúp chúng ta quên đi những mệt mỏi, muộn phiền của cuộc sống Rồi khi chúng ta nhắm mắt xuôi tay, âm
Trang 10nhạc đưa chúng ta trở về với đất mẹ Âm nhạc trở thành người bạn tri kỷ luôn luôn đồng hành với chúng ta trên mọi nẻo đường Với trẻ mầm non âm nhạc
có vai trò vô cùng quan trọng Gíao dục âm nhạc là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất , giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng , củng cố khiến thức thông qua học tập, vui chơi Thông qua hoạt động âm nhạc như học hát , nghe hát , vận động theo nhạc , trò chơi âm nhạc … sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển, hài hòa, toàn diện, đó là sự phát triển về thẩm mỹ, trí tuệ, thể chất và đặc biệt là tình cảm, kỹ năng xã hội Trẻ mầm non đặc biệt rất nhạy cảm với âm nhạc Chúng rất thích nghe nhạc
và hào hứng tham gia các hoạt động âm nhạc vì vậy mà việc lồng ghép phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc sẽ mang lại hiệu quả tích cực
Nhận thấy được tầm quan trọng của việc phát triển thẩm mỹ, tình cảm -
kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non và vai trò, ý nghĩa của âm nhạc với lứa tuổi này
nên tôi chọn đề tài: “Giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 5 –
6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc” Từ đó góp phần giúp trẻ phát triển toàn diện, trở thành
những công dân tốt, có ích cho gia đình và xã hội
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non là vấn
đề luôn được quan tâm, chú ý cả trong nước và ngoài nước Trên thế giới đã
có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này như :
Kazakova.T.C: Hãy phát triển tính sáng tạo ở trẻ mẫu giáo ,Matxcova –
Trang 11Nguyễn Ánh Tuyết: Giáo dục cái đẹp trong gia đình, NXB Phụ nữ -
vì vậy tôi đã lựa chọn đề tài này nghiên cứu, mong rằng những đóng góp của
đề tài sẽ một phần nào giúp cho việc giáo dục trở nên thiết thực và hữu hiệu hơn
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về việc giáo dục thẩm mỹ và tình cảm - kỹ năng xã hội thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc đối với trẻ mầm non 5 – 6 tuổi
Đề xuất một số hình thức tổ chức các hoạt động âm nhạc nhằm giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 5- 6 tuổi
Trang 124 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là giáo dục thẩm mỹ và tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non lứa tuổi 5 - 6 tuổi trường mầm non Hoa Sen thông qua hoạt dộng giáo dục âm nhạc
4.2 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài nghiên cứu trong phạm vi những vấn đề liên quan tới giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non lứa tuổi 5 - 6 tuổi trường mầm non Hoa Sen thông qua hoạt động giáo dục âm nhạc
5 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp thống kê phân loại
Phương pháp phân tích đánh giá
Phương pháp đối chiếu so sánh
Phương pháp điều tra phỏng vấn
6 Những đóng góp của đề tài
Nếu khoá luận thành công góp phần giáo dục thẩm mỹ và bồi dưỡng tình cảm, kỹ năng xã hội cho cho trẻ, giúp trẻ trải nghiệm, cảm thụ và thể hiện những cảm xúc sâu sắc, làm phong phú đời sống tâm hồn trẻ thông qua hoạt động âm nhạc Hình thành và phát triển năng lực cá nhân, trang bị kỹ năng sống để giúp trẻ hòa nhập với cộng đồng xã hội
7 Bố cục khoá luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận phần nội dung của đề tài gồm 2 chương sau : Chương 1 Tổng quan về giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội đối với trẻ mẫu giáo lớn 5 -6 tuổi trong các hoạt động âm nhạc
Chương 2 Các biện pháp phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội
thông qua hoạt động âm nhạc
Trang 13CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC THẨM MỸ, TÌNH CẢM VÀ KỸ NĂNG XÃ HỘI ĐỐI VỚI TRẺ MẪU GIÁO LỚN
5 -6 TUỔI TRONG CÁC HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC
1.1 Một số khái niệm
1.1.1 Khái niệm hoạt động âm nhạc
Âm nhạc là một loại hình nghệ thuật, phản ánh hiện thực khách quan bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh Cùng với các phương tiện diễ tả âm nhạc như: giai điệu, tiết tấu, cường độ, nhịp độ, âm sắc, âm khu,
âm vực, hòa âm, bản chất thời gian trong âm nhạc làm nó có thể truyền đạt
sự vận động của các ý tưởng và tình cảm trong tất cả những sắc thái tinh tế nhất [10;TTr.1]
Âm nhạc là một loaị hình nghệ thuật, phản ánh hiện thực khách quan bằng những hình tượng có sức biểu cảm của âm thanh [10; Tr.1]
Hoạt động âm nhạc là một môn học giúp trẻ phát triển toàn diện Vì khi hoạt động âm nhạc giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, tai nghe, xúc cảm, tình cảm
và hình thành những động tác minh họa trong khi hát và vận động Tạo cho trẻ sự mạnh dạn
Giáo dục âm nhạc còn giúp trẻ lĩnh hội kiến thức và tích lũy qua nhiều hoạt động như: dạy hát, nghe hát, trò chơi Đây cũng là cơ sở đầu tiên của quá trình giúp trẻ tiếp nhận những tri thức mới
Thẩm mỹ theo tiếng Hán :
Trang 14“ Thẩm” nghĩa là xem xét
“ Mĩ” nghĩa là đẹp
Thẩm mỹ là hiểu biết và thưởng thức cái đẹp
Còn các nhà Mĩ học lại có những quan điểm về thẩm mỹ khác nhau như Baumgacten – Giáo sư người Đức cho rằng : cái hoàn mỹ là một cơ sở của cái đẹp , sự hoàn mỹ là nhận thức thuần túy bao gồm có lý tính và ý chí,
do đó sự hoàn mỹ là sự thống nhất của chân – thiện – mĩ Còn theo Palaton lại coi cái đẹp là ý niệm chung được thâm nhập vào các hiện tượng cụ thể mà tạo thành vẻ đẹp, ông cho rằng cái đẹp có tính chất vĩnh cửu trong mọi thời gian, mọi thời điểm, mọi ý nghĩ Chủ nghĩa Mác lại khác: “ Cái đẹp không chỉ là thước do hoạt động của con người mà còn là cái chuẩn để chỉ phẩm chất con người” Mác còn viết “ Súc vật chỉ nhào nặn vật chất theo thước đo giống loài
nó, còn con người có thể áp dụng thước đo và thích dụng cho mọi đối tượng , theo đó con người cũng nhào nặn vật chất theo quy luật của cái đẹp.” [1;Tr.19]
Như vậy cái đẹp là sự hài hòa, cân đối trong đời sống vật chất, tinh thần hay cái đẹp gắn bó với bản chất sáng tạo của mỗi con người trong quá trình hoàn thiện hoàn mĩ
1.1.3 Khái niệm giáo dục thẩm mỹ
Muốn trẻ được phát triển toàn diện thì giáo dục thẩm mĩ là một phương diện vô cùng quan trọng và không thể bỏ qua được và cần phải được tiến hành trong những năm đầu đời đặc biệt là lứa tuổi mẫu giáo
Theo quan điểm Mĩ học của Mác – Lenin: Giáo dục thẩm mỹ có thể hiểu theo hai nghĩa:
Nghĩa hẹp : Giáo dục thẩm mỹ là quá trình giáo dục có tính trường quy
về cái đẹp, giáo dục con người biết cảm thụ, đánh giá và sáng tạo cái đẹp Nghĩa rộng: Giáo dục thẩm mĩ là quá trình giáo dục và tự giáo dục nhằm phát huy mọi năng lực của con người theo quy luật của cái đẹp trong đó
Trang 15có bồi dưỡng nhận thức , thị hiếu thẩm mĩ và lý tưởng thẩm mỹ của con người Xây dựng những tình cảm đẹp đẽ để con người có thể phân biệt rạch ròi giữa cái đẹp – cái xấu, cái cao cả - cái thấp hèn
Giáo dục thẩm mỹ là một hệ thống lý thuyết về giáo dục cái đẹp và nghệ thuật Giáo dục thẩm mỹ là một loại hình hoạt động có tổ chức, có quy trình từ việc xây dựng mục tiêu, nội dung giáo dục Giáo dục thẩm mỹ là trung tâm của giáo dục cái đẹp, đưa cái đẹp vào trong đời sống một cách sáng tạo, đây một nhiệm vụ rất quan trọng của giáo dục nhân cách, phát triển toàn diện
Giáo dục thẩm mỹ là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống
nhằm hình thành, phát triển ở trẻ năng lực cảm thụ, giúp trẻ nhận thức đúng đắn về cái đẹp trong tự nhiên, trong đời sống xã hội và trong nghệ thuật Giáo dục trẻ lòng yêu cái đẹp, sống theo cái đẹp và phát triển năng lực sáng tạo ra cái đẹp Đối với lứa tuổi mẫu giáo thì giáo dục thẩm mỹ có vai trò vô cùng quan trọng đến sự phát triển toàn diện của trẻ Người ta nói thời kỳ mẫu giáo
là thời kỳ “Hoàng kim” của giáo dục thẩm mỹ bởi những đặc điểm tâm lý của lứa tuổi này Thông qua đó giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu về cái đẹp, hình thành
và phát triển nhân cách toàn diện của trẻ
1.1.4 Khái niệm chung về tình cảm và kỹ năng xã hội
1.1.4.1 Khái niệm về tình cảm
Tình cảm là những thái độ thể hiện sự rung cảm của con người đối với những sự vật, hiện tượng của hiện thực, phản ánh ý nghĩa của chúng trong mối quan hệ Nó còn là một dạng phản ánh tâm lý mới - phản ánh cảm xúc
Sự phản ánh cảm xúc, ngoài những đặc điểm giống với sự phản ánh nhận thức
- đều là sự phản ánh hiện thực khách quan, đều mang tính chủ thể và có bản chất xã hội - lịch sử, lại mang những đặc điểm khác căn bản với sự phản ánh nhận thức [8;Tr.23]
Trang 16Tình cảm là loại phản ánh độc đáo hiện thực khách quan do sự vật, hiện tượng xung quanh tạo ra và phụ thuộc vào thuộc tính của sự vật,hiện
tượng đó
Tình cảm là thuộc tính tâm lí của nhân cách, do đó những thuộc tính, thái độ đó của con người tương đối ổn định và bền vững, được biểu hiện ra bằng cử chỉ, hành vi bên ngoài
Tình cảm là thái độ thể hiện sự rung cảm của con người đối với những sự vật, hiện tượng của hiện thực khách quan, phản ảnh ý nghĩa của chúng trong mối liên hệ giữa nhu cầu và động cơ của họ Tình cảm là sản phẩm cấp cao của
sự phát triển các quá trình cảm xúc trong điều kiện xã hội
1.1.4.2 Khái niệm về kỹ năng xã hội
Theo Từ điển Việt Nam giải thích kỹ năng xã hội là bất kỳ năng lực
tạo thuận lợi cho sự tương tác và giao tiếp với những người khác, nơi các quy tắc xã hội và các mối quan hệ được tạo ra, truyền đạt và thay đổi theo các cách nói và không lời
Kỹ năng xã hội là những cách thức giải quyết những vấn đề trong cuộc sống xã hội nhằm giúp con người thích nghi và phát triển tốt hơn Tùy vào từng giai đoạn phát triển, với sự mở rộng dần phạm vi hoạt động, sự đa dạng của các hoạt động và sự phong phú của các mối quan hệ thì các kỹ năng
xã hội cũng phát triển dần lên Các môi trường xã hội của con người khá rộng
từ gia đình, trường lớp tới các tổ chức cộng đồng khác Ở mỗi nơi với những đặc điểm riêng sẽ đòi hỏi những kinh nghiệm xã hội riêng [8;Tr.45]
Kỹ năng xã hội: là một dạng hành động nhằm thực hiện các mối
quan hệ của cá nhân với mọi người xung quanh trên cơ sở nắm vũng những phương thức thực hiện và sự vận dụng những tri thức, kinh nghiệm xã hội phù hợp với điều kiện hoàn cảnh Kỹ năng xã hội là một tập hợp những kỹ năng giúp chúng ta tương tác, giao tiếp, thích nghi,hòa nhập với xã hội
Trang 17Kỹ năng xã hội của trẻ mẫu giáo là một dạng hành động của trẻ nhằm thực hiện các mối quan hệ với mọi người xung quanh trên cơ sở nắm vững những phương thức thực hiện và sự vận dụng những tri thức kinh nghiệm, xã hội phù hợp với điều kiện hoàn cảnh giúp trẻ giao tiếp, tương tác, thích nghi với trường lớp, cộng đồng gần gũi
Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội là tiền đề quan trọng cho việc học và phát triển toàn diện của trẻ Các năng lực tình cảm và xã hội có mối quan hệ chặt chẽ với kết quả học tập và sự phát triển toàn diện của trẻ sẽ được cải thiện Đó là nền tảng vững chắc cho sự phát triển nhận thức ở trẻ em cũng như khả năng tham gia hiệu quả vào các công việc nhóm hay trách nhiệm của trẻ với xã hội Khi trẻ có ý thức rõ ràng và tích cực về bản thân mình, trẻ tự chủ và tự tin hơn thì trẻ sẽ biết quan tâm đến người khác trong giao tiếp, biết thông cảm và tôn trọng Nếu trẻ không đạt được sự phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội tối thiểu vào khoảng 6 tuổi trẻ có thể gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống sau này
Kết quả khảo sát về sự sẵn sàng đi học của trẻ 5 tuổi (EDI) năm học 2011- 2012 cho thấy có hơn một nửa số trẻ bị thiếu hụt ít nhất một lĩnh vực phát triển hoặc có nguy cơ bị thiếu hụt một lĩnh vực phát triển, trong đó, kỹ năng xúc cảm - xã hội của trẻ đạt thấp, tỉ lệ % trẻ bị thiếu hụt và nguy cơ bị thiếu hụt còn cao
1.2 Vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non
Âm nhạc kích thích các khía cạnh trong sự phát triển của trẻ em như: trí tuệ, xã hội và cảm xúc, vận động, ngôn ngữ và khả năng đọc viết toàn diện Điều này giúp tinh thần và thể chất hoạt động cùng nhau Việc cho trẻ tiếp xúc với âm nhạc ngay từ những năm đầu đời giúp các em học âm thanh và ý nghĩa của từ Đối với trẻ em và người lớn, âm nhạc giúp tăng cường trí nhớ, đồng thời mang đến niềm vui và từ đó cải thiện mức độ khỏe mạnh toàn diện
và hạnh phúc của các em Chỉ cần nghĩ đến việc lắng nghe một ca khúc hay
Trang 18trên ti vi trong một ngày đẹp trời cũng có thể khiến mọi người mỉm cười và lấp đầy trái tim bằng niềm vui là bộ phận quan trọng xuyên suốt quá trình giáo dục âm nhạc cho mọi lứa tuổi: từ nhà trẻ, mẫu giáo, trường trung học, các câu lạc bộ, nhà văn hoá cho thiếu nhi,… cùng với các hoạt động âm nhạc khác như hát, múa, sử dụng nhạc cụ, trò chơi âm nhạc, nghe nhạc,…trẻ tham gia tích cực nhằm hình thành những cơ sở ban đầu cho văn hoá âm nhạc, những đặc trưng tâm lý của nhân cách phát triển tính toàn diện như sự nhạy cảm với
âm nhạc, biết xúc động trước cái đẹp, phát triển trí tưởng tượng phong phú, tư duy sáng tạo độc đáo
1.2.1 Hoạt động âm nhạc góp phần phát triển thẩm mỹ cho trẻ
Âm nhạc còn là phương tiện giáo dục thẩm mỹ cho trẻ Nói chung, việc sử dụng âm nhạc như một thanh công cụ tích cực để đưa vào ý thức của trẻ một cách sâu sắc những giá trị, vẻ đẹp trong nhân cách con người Quan hệ giữa thẩm mỹ được dựa trên kinh nghiệm của riêng trẻ và xác định hoạt động cũng như cảm xúc gắn với âm nhạc ở trẻ Nếu trẻ có được thái độ hứng thú, say mê với âm nhạc thì nhiệm vụ giáo dục thẩm mỹ về cơ bản là đã được giải quyết, bên cạnh đó các kỹ năng nhạc đa dạng và phong phú cũng được hình thành Giáo dục thẩm mỹ nhằm phát triển ở trẻ khả năng cảm thụ, lĩnh hội và hiểu cái đẹp, phân biệt được cái hay, cái dở, hoạt động độc lập và sáng tạo trong khi tiếp xúc với các thể loại khác nhau
Khi cho trẻ nghe các tác phẩm âm nhạc khác nhau giúp trẻ bộc lộ cảm xúc, diễn đạt cảm xúc Nhịp điệu vui tươi của các bản nhạc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng, phấn khởi Bài hát ru gợi cho trẻ những nét giai điệu mềm mại, nhẹ nhàng, uyển chuyển, vỗ về khắc sâu thêm trong tình cảm dịu dàng, êm ái Trong khi nghe nhạc, trẻ không chỉ cảm nhận trực tiếp tính chất, tình cảm âm nhạc (hưởng ứng với trạng thái, cảm xúc có rong tác phẩm đặc biệt bởi cấu trúc âm hình tiết tấu âm nhạc) mà còn thấy cái đẹp trong tác phẩm mà mình nghe
Trang 19Còn thông qua những động tác vận động cô dạy, trẻ cảm nhận được tình cảm nồng ấm của người mẹ dành cho mình Trẻ cảm nhận được bàn tay âu yếm của mẹ khi mẹ bồng bế, chăm sóc trẻ Trẻ còn cảm nhận được những bữa cơm ngon được nấu từ tình yêu thương của mẹ, những giọt nước mát lành do tay mẹ đun Những cơn gió mát lành từ tay của mẹ khi trời nóng bức và cả những cái ôm ấm áp của mẹ khi trời giá rét nữa… Qua đó trẻ cảm nhận được
sự hy sinh thầm lặng của mẹ dành cho mình
1.2.2 Hoạt động âm nhạc góp phần phát triển thể chất của trẻ
Âm nhạc là phương tiện góp phần phát triển giáo dục thể chất cho trẻ Khi trẻ hát và vận động theo nhạc gợi lên những thay đổi của nhịp tim, mạch, trao đổi máu, giãn nở hô hấp làm cơ thể mềm dẻo, khéo léo… Theo kết luận của Bộ Giáo dục và Đào tạo Mỹ, vấn đề mấu chốt của việc vận động theo nhạc nằm ở mối tương quan giữa hoạt động thể chất và hoạt động trí não, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng sự luân phiên giữa vận động thể lực và vận động trí não có tác động tích cực đến sức khỏe của con người, nhờ đó cường độ và chất lượng của hoạt động trí não được nâng cao
Âm nhạc có ảnh hưởng đến quá trình phát triển cơ thể của trẻ là phương tiện được coi là tốt nhất để phát triển toàn diện cho trẻ Trong quá trình học hát, nghe hát, nghe nhạc, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm nhạc trẻ được rèn luyện khả năng tập trung chú ý đến âm thanh, tiết tấu, sự giống và khác nhau, quay lại hay không quay lại, sự …
Khi trẻ học hát, vận động hoặc nhảy múa theo bài háy sẽ góp phần phát triển độ linh hoạt, tự tin, mạnh dạn, hoặc trẻ hát theo cô sẽ phát triển cho trẻ
về bộ cơ quan phát thanh hô hấp làm cho trẻ có giọng hát hay, chính xác, tạo điều kiện rèn luyện cho trẻ sự phối hợp chặt chẽ giữa tai nghe và hát Đồng thời cũng tạo cho trẻ có được phong thái tự nhiên, uyển chuyển khi thể hiện bài hát
Trang 201.2.3 Hoạt động âm nhạc là phương tiện phát triển phẩm chất đạo đức ở trẻ
Âm nhạc là phương tiện góp phần hình thành cho trẻ phẩm chất đạo đức Bởi khi tác động đến tình cảm của trẻ, âm nhạc đã truyền tải tới trẻ tình cảm đạo đức, nhiều khi tác động âm nhạc còn nhanh hơn cả những lời khuyên, hay sự ra lệnh của người lớn Các tác phẩm ca ngợi thiên nhiên, đất nước, con người, những hình ảnh thân thuộc với trẻ như bà, mẹ, chú bộ đội,
cô giáo, gợi cho trẻ tình yêu quê hương đất nước, yêu thủ đô, sự quan tâm yêu thương, gắn bó với người ruột thịt, lòng biết ơn với những người đã cống hiến cho đất nước vì nhân dân Những điệu múa, trò chơi dân gian, các bài hát dân
ca các vùng, các miền đều đem đến cho trẻ những cảm xúc trữ tình, niềm tự hào của dân tộc Cho trẻ làm quen với những tiết tấu điển hình của các bài hát hay trích đoạn tác phẩm của nước ngoài không chỉ giúp trẻ mở mang hiểu biết
về các dân tộc, các vùng miền khác nhau mà còn nhen nhóm trong lòng trẻ
thơ tình hữu nghị quốc tế, cộng đồng
1.2.4 Hoạt động âm nhạc là phương tiện góp phần phát triển trí tuệ ở trẻ
Giáo dục Âm nhạc là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mỹ ngoài ra nó còn giúp trẻ phát triển trí tuệ, trẻ có khả năng trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện Âm nhạc: Khi nghe nhạc, trẻ cảm nhận được tính chất, tình cảm của Âm nhạc, ảnh hưởng những trạng thái cảm xúc có trong tác phẩm Đồng thời Âm nhạc cũng dẫn dắt trẻ đến với những hiện tượng sống động của đời sống, giúp trẻ hình thành sự liên tưởng Nhịp điệu rắn rỏi của bản hành khúc gợi cho trẻ niềm vui, hào hứng phấn khởi
Ví dụ: Nghe bản nhạc vui vẻ trẻ lắc lư, đập tay vào đùi, vỗ tay, nhảy; nhạc buồn trẻ lắng đọng, ngồi đung đưa nhè nhẹ Trên cơ sở đó, trẻ dần nảy sinh tình cảm với âm nhạc, hứng thú và nhu cầu hoạt động với Âm nhạc Khả năng nắm kinh nghiệm Hoạt động Âm nhạc như chăm chú lắng nghe, biết so sánh và đánh giá những khái niệm Âm nhạc đơn giản và dễ hiểu nhất (Như phân biệt những phương tiện diễn tả cơ bản của Âm nhạc: như âm
Trang 21thanh cao – thấp, to- nhỏ, âm sắc của các giọng hát, nhạc cụ, phân biệt tính biểu cảm của các hình tượng Âm nhạc khác nhau, tính êm dịu ngân nga của đường nét, giai điệu, tính sôi nổi linh hoạt của các nhịp điệu nhận biết được cấu trúc âm nhạc đơn giản nhất
Việc tích lũy những khái niệm đơn giản và riêng lẻ về Âm nhạc, cũng như số lượng tác phẩm mà trẻ nghe được, học thuộc lòng bài hát sẽ đặt cơ sở đầu tiên của quá trình tiếp nhận tri thức mới
Khả năng thể hiện nhạc một cách độc lập và sáng tạo như: Trẻ tự biểu diễn,
tự tổ chức chơi ở góc Âm nhạc, giáo dục ý chí: Trẻ tự sáng tác, ứng tác một bài hát, tự sáng tạo vận động theo các bài hát Cho nên để trẻ tự do sáng tạo vận động cho trẻ, tạo điều kiện cho trẻ thể hiện ý thích của mình, thể hiện cảm nhận của bản thân
Cảm thụ âm nhạc gắn bó chặt chẽ với sự phát triển trí tuệ - đòi hỏi trẻ phải chú ý, quan sát, nhạy bén Trẻ tập trung nghe nhạc so sánh các âm thanh tiến hành theo các hướng khác nhau, làm quen với ý nghĩa biểu cảm của các
âm thanh đó, ghi nhớ những đặc điểm, tính chất các hình tượng âm thanh, âm nhạc Những trải nghiệm ban đầu thử đánh giá cái đẹp trong khi nghe đòi hỏi trí tuệ hoạt động tích cực
Cũng như các loại hình nghệ thuật khác, âm nhạc có ý nghĩa nhận thức Nhiều hiện tượng của đời sống, được phản ánh trong tác phẩm âm nhạc, làm phong phú thêm vốn hiểu biết của trẻ bằng những khái niệm về
xã hội, về thiên nhiên, về truyền thống, sẽ giúp trẻ tích cực tư duy, tưởng tượng, sáng tạo
1.3 Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi
Các hiện tượng tâm lý như tri giác, trí nhớ, tưởng tượng về cơ bản là sự nối tiếp sự phát triển ở lứa tuổi từ 4 - 5 tuổi nhưng chất lượng mới hơn Thể hiện ở: Mức độ phong phú của các kiểu loại
Mức độ chủ định các quá trình tâm lý rõ ràng hơn, có ý thức hơn
Tính mục đích hình thành và phát triển ở mức độ cao hơn
Trang 22 Độ nhạy cảm của các giác quan được tinh nhạy hơn
Khả năng kiềm chế các phản ứng tâm lý được phát triển
Ở đây chúng ta chỉ đề cập tới quá trình tâm lý phát triển mạnh mẽ và đặc trưng nhất, đó là tư duy
Sự phát triển tư duy ở độ tuổi này mạnh mẽ về kiểu loại, các thao tác và thiết lập nhanh chóng các mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng, thông tin giữa mới và cũ, gần và xa
Đặc tính chung của sự phát triển tư duy:
Trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở đồ vật, hình ảnh mà ngay cả từ ngữ
Dần dần trẻ phân biệt được thực và hư
Đã có tư duy trừu tượng với các con số, không gian, thời gian, quan hệ
Ở trẻ 5 - 6 tuổi phát triển cả 3 loại tư duy, tư duy hành động trực quan vẫn chiếm ưu thế Tuy nhiên do nhiệm vụ hoạt động mà cả loại tư duy hình ảnh trực quan, tư duy trừu tượng được phát triển ở trẻ Loại tư duy này giúp trẻ đến gần với hiện thực khách quan
Ở lứa tuổi này trẻ xuất hiện tình cảm bạn bè Đời sống xúc cảm, tình cảm
ổn định hơn so với trẻ 4 - 5 tuổi, mức độ phong phú, phức tạp tăng dần theo các mối quan hệ giao tiếp với những người xung quanh Các sắc thái xúc cảm con người trong quan hệ với các loại lứa tuổi khác nhau, vị trí xã hội khác nhau, được hình thành như: Tình cảm mẹ con, ông bà, anh chị em, tình cảm với cô giáo, với người thân, người lạ
Trang 23Tuy nhiên đời sống xúc cảm của trẻ còn dễ dao động, mang tính chất tình huống
Tình cảm trí tuệ: Tình cảm trí tuệ của trẻ phát triển, mỗi nhận thức mới đều kích thích niềm vui, hứng thú, sự say mê thích thú của trẻ; tính tò mò ham hiểu biết, làm nảy sinh nhiều xúc cảm tích cực; trong vui chơi, học tập, lao động tự phục vụ nhiều thành công thất bại củng cố sự phát triển tình cảm trí tuệ ở trẻ
Tình cảm đạo đức: Do lĩnh hội được ý nghĩa các chuẩn mực hành vi tốt, xấu Qua vui chơi giao tiếp với mọi người; do các thói quen nếp sống tốt được gia đình, các lớp mẫu giáo xây dựng cho trẻ Trẻ ý thức được nhiều hành vi tốt đẹp cần thực hiện để vui lòng mọi người
Tình cảm thẩm mỹ: Qua các tiết học nghệ thuật tạo hình, âm nhạc, tìm hiểu môi trường xung quanh Cùng với những nhận thức về cái đẹp tự nhiên, hài hoà về bố cục, sắp xếp trong gia đình và lớp học Trẻ ý thức rõ nét về cái đẹp cái xấu theo chuẩn ( lúc đầu theo chuẩn của bé dần dần phù hợp với đánh giá của những người xung quanh ) xúc cảm thẩm mỹ, óc thẩm mỹ phát triển
Sự phát triển ý chí:
Do có khả năng làm chủ được nhiều hành vi, được người lớn giao cho nhiều việc nhỏ Trẻ dần dần đã xác định rõ mục đích của hành động Trẻ dần dần tách động cơ ra khỏi mục đích với sự cố gắng hoàn thành nhiệm vụ
Trẻ muốn chơi trò chơi, trẻ muốn được nghe kể chuyện nhiều hơn nhưng không được cô giáo đáp ứng, phải chuyển trò chơi mà trẻ không thích
Tính mục đích càng ngày càng được trẻ ý thức và cố gắng hoàn thành công việc
Tình kế hoạch xuất hiện, trẻ biết sắp xếp "công việc" vui chơi và phải quét nhà, nhặt rau để khi mẹ về là mọi việc phải xong cho mẹ hài lòng
Tinh thần trách nhiệm bản thân dần dần được hình thành ở trẻ
Sự phát triển ý chí mạnh hay yếu tuỳ thuộc phần lớn vào sự giáo dục
Trang 241.4 Đặc điểm hoạt động âm nhạc của trẻ 5 – 6 tuổi
Cảm giác tai nghe và kinh nghiệm nghe nhạc của trẻ cũng tốt hơn nhóm 4 – 5 tuổi Trẻ biết phân biệt các phương tiện diễn tả âm thanh: cao độ, trường
độ, tiết tấu, giai điệu, hướng chuyển động của âm thanh và cả sự thay đổi sắc thái, tình cảm, giọng hát hoặc của nhạc cụ Hứng thú và khả năng âm nhạc của trẻ thể hiện rõ Phần lớn trẻ biết lựa chọn bài hát, điệu múa hay thể loại trong ca khúc Trẻ thể hiện sự nhanh nhẹn, hoạt bát, chính xác khi múa,vận động, di chuyển đội hình
Về khả năng vận động, trẻ có vận động cơ bản hoàn thiện hơn so với các
độ tuổi trước đặc biệt là khả năng vận động của các nhóm cơ lớn Trẻ biết làm các động tác phối hợp với bạn, đứng 1 chân giữ thăng bằng trong 10 giây, nhảy lò cò, đi nối gót, đi giật lùi, khả năng thăng bằng tốt Trẻ biết quay xung quanh bạn và quanh mình, biết múa theo đội hình đơn giản Các vận động và múa của trẻ phong phú hơn Trẻ làm được động tác nhảy chân sáo, đá chân Trẻ còn hạn chế ở các kỹ năng khống chế, sử dụng chân mình và các động tác
có biên độ hẹp
Ở lứa tuổi 5 – 6 tuổi, trẻ có thể sử dụng các loại nhạc cụ gõ ( dụng cụ) đệm cho bài hát Thêm tiết tấu nhanh, tiết tấu phối hợp, thổi kèn các giai điệu đơn giản
1.5 Thực trạng giáo dục thẩm mỹ và tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen
1.5.1 Vài nét về nhà trường
Trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc nằm ở số 10 – Đường
Phạm Văn Đồng – Tích Sơn – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc Đây là vị trí trung tâm, đông dân cư, giao thông phát triển, việc đưa đón trẻ của các bậc phụ huynh rất thuận tiện Tháng 4 năm 2011 trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc được thành lập Trường có bề dày lịch sử với nhiều thành tích nổi bật như :
Trang 25 16 năm liền đạt danh hiệu tập thể lao động xuất sắc
Năm 2005 được Bộ GD và ĐT tặng bằng khen trường chuẩn quốc gia mức độ một
Năm 2011 được Nhà nước tặng thưởng Huân chương lao động hạng ba
Năm 2016 được công nhận trường chuẩn quốc gia mức độ hai, được Uỷ ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc tặng cờ đơn vị xuất sắc
Từ khi được thành lập cho đến nay, đã có 11 lượt cán bộ, giáo viên đạt danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp tỉnh, 75 lượt giáo viên đạt chiến sĩ thi đua cấp cơ sở
Trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc có 53 cán bộ , giáo viên , nhân viên 100% giáo viên đã qua đào tạo chuyên môn, tốt nghiệp đúng chuyên ngành Sư phạm Mầm non, yêu nghề - mến trẻ, tâm huyết, nhiệt tình với trường với công việc chăm sóc và giáo dục trẻ, có kinh nghiệm chăm sóc, nuôi dạy trẻ, tinh thần trách nhiệm với công việc cao, giọng nói chuẩn không bị nói ngọng nói lắp
Trường có 712 trẻ, chia thành 18 lớp từ nhà trẻ đến lớp 5-6 tuổi Trung bình mỗi lớp có 39 trẻ
* Cơ sở vật chất – kỹ thuật của trường
Trường là môi trường lý tưởng cho công tác chăm sóc và giáo dục trẻ với tổng diện tích là 8000 m2 gồm có 2 tầng, được trang bị nhiều dụng cụ dạy học, máy móc hiện đại Ví dụ như: Đàn piano, máy tính bàn, máy chiếu,
Trường gồm có 2 tầng khang trang sạch đẹp , từ cổng trường nhìn vào tầng một là phòng kế toán và phòng phó hiệu trưởng , tầng 2 là phòng của hiệu trưởng và phòng y tế Bao quanh hai bên là các phòng học của trẻ từ lớp nhà trẻ đến lớp mẫu giáo lớn Khu nhà bếp được đặt riêng biệt phía sau phòng phó hiệu trưởng ở tầng một Phòng họp lớn được đặt ở tầng hai dãy nhà đối diện ra phía cổng Đây là nơi diễn ra các các cuộc họp nội bộ và
Trang 26mở rộng Ngoài những lớp học của trẻ nhà trường còn có những phòng học chức năng dùng để cho trẻ học các môn năng khiếu như: vẽ , múa, đàn, kỹ năng sống, tiếng anh, võ
Nhà trường được thiết kế đảm bảo cho trẻ một môi trường học tập tiện nghi, thoải mái, rộng rãi, và đặc biệt là tuyệt đối an toàn khi trẻ học tập và vui chơi ở trường
1.5.2 Thực trạng việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen
Điều tra thực trạng về việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã
hội cho trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi tại trường mầm non Hoa Sen bao gồm:
Nhận thức của giáo viên về việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ
năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc
Thực trạng về việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Điều tra thực trạng về việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc, tôi đã tiến hành điều tra việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Đối tượng điều tra: Các giáo viên trực tiếp giảng dạy các lớp trong trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Tổng số phiếu phát ra là: 31 phiếu
Tổng số phiếu thu về là: 31 phiếu
Kết quả thu được qua quá trình điều tra như sau:
Nhận thức của giáo viên mầm non về việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc
Qua khảo sát , các giáo viên trường Mầm Non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc đều nhận thức được rằng giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng
Trang 27xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc là: Thông qua hoạt động âm nhạc như múa, hát, trò chơi âm nhạc giáo viên giúp trẻ hình thành và phát triển được những cảm xúc, tình cảm thẩm mỹ trong quá trình cảm thụ và lĩnh hội cái đẹp trong âm nhạc, lòng ham muốn đem cái đẹp vào đời sống, học tập, lao động, ứng xử Qua đó trẻ sẽ có những hành vi, thái độ ứng xử tốt trong xã hội, gia đình, trường học và cộng đồng để trở thành những công dân tốt có ích cho đất nước sau này
Bảng 1 : Sự cần thiết của việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc cho trẻ
Do đó 100% giáo viên đều thấy sự cần thiết của việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc bởi nó có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển toàn diện của trẻ
Thực trạng về việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Để điều tra thực trạng giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội
cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc, tôi đã điều tra về mức độ cô giáo lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc kết quả
Trang 28thu được như sau:
Bảng 2 : Mức độ cô giáo lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
Mặc dù, tất cả các giáo viên đã nhận thức được vai trò của việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ thông qua hoạt động âm nhạc, song có nhiều nguyên nhân mà họ chưa thể tiến hành thường xuyên và hiệu quả được, phải chăng là các giáo viên còn chưa tìm ra cách để lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội vào các hoạt động âm nhạc cho phù hợp để dạy cho trẻ ?
1.5.3 Khảo sát việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội thông qua hoạt động âm nhạc của trẻ tại trường mầm non Hoa Sen
* Khái quát quá trình điều tra thực trạng
Mục đích điều tra:
Mục đích của việc điều tra là làm rõ năng lực tổ chức các hoạt động âm nhạc có lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội
Trang 29cho trẻ 5 – 6 tuổi của giáo viên và khả năng hoạt động âm nhạc của trẻ tại trường Mầm non Hoa Sen, từ đó đưa ra một số biện pháp giúp việc giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội thông qua hoạt động âm nhạc của các cô giáo đạt hiệu quả cao hơn
Đối tượng điều tra :
Đối tượng điều tra quan sát là trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi, lớp 5 A3 của trường Mầm non Hoa Sen – Phúc Yên – Vĩnh Phúc Tổng số trẻ là 38 trẻ
Lấy phiếu trưng cầu ý kiến của 9 giáo viên tham gia giảng dạy lớp 5 – 6 tuổi của trường Mầm non Hoa Sen – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
Về thời gian điều tra :
Cuộc điều tra được tiến hành từ ngày 18/02/2019 đến ngày 29/03/2019 Qúa trình điều tra được chia làm 2 giai đoạn như sau :
Giai đoạn 1 bắt đầu từ ngày 18/02/2019 đến ngày 05/03/2019 điều tra trên đối tượng trẻ 5 – 6 tuổi
Giai đoạn 2 từ ngày 06/03/2019 đến ngày 29/03/2019 điều tra trên nhóm giáo viên đứng lớp 5 – 6 tuổi
Nội dung điều tra :
Tôi đã chuẩn bị một số mẫu câu hỏi theo phương pháp điều tra bằng phiếu Anket , sau đó đưa câu hỏi cho các giáo viên để họ trả lời
Điều tra về kiến thức và khả năng tổ chức các hoạt động âm nhạc có lồng ghép nội dung giáo dục thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội của giáo viên trường Mầm non Hoa Sen – Phúc Yên – Vĩnh Phúc phụ trách các lớp 5 – 6 tuổi tại trường, lấy 38 trẻ ở lớp 5 A3 Nội dung điều tra gồm 5 câu hỏi trong đó có 4 câu hỏi đóng và 1 câu hỏi mở được in sẵn thành bộ phiếu điều tra
* Khảo sát về khả năng hoạt động âm nhạc của trẻ 5 – 6 tuổi tại trường Mầm non Hoa Sen – Phúc Yên – Vĩnh Phúc
Trang 30Để có được có được kết quả đánh giá đúng khả năng hoạt động âm nhạc của trẻ 5 – 6 tuổi, tôi đã sử dụng các phương pháp : Quan sát, điều tra, gặp gỡ, dự giờ lớp quan sát, phân tích, tổng hợp và so sánh Quan sát sư phạm là quá trình theo dõi, thu thập những thông tin có liên quan về đối tượng trong điều kiện tự nhiên của quá trình tổ chức hoạt động âm nhạc trên cơ sở đó phán đoán, nhận xét, phân tích kết quả thu được và cuối cùng rút ra kết luận về đối tượng Yêu cầu khi quan sát là đối tượng bị quan sát không biết mình bị quan sát Nội dung quan sát trên trẻ bao gồm:
Khả năng thẩm mỹ của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
Khả năng phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
Tôi tiến hành quan sát bắt đầu từ ngày 18/02/2019 đến ngày 05/03/2019 trong các giờ hoạt động âm nhạc của trẻ 5 – 6 tuổi Chủ thể quan sát là các giáo viên mầm non
Kết quả khả năng thẩm mỹ của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
Hầu hết các trẻ đều rất hào hứng và hứng thú khi được tham gia các hoạt động âm nhạc như : ca hát, vận động, trò chơi âm nhạc .và đã biết thể hiện cảm xúc của mình trong các hoạt động đó
Bảng 3: Khả năng thẩm mỹ của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc Khả năng thẩm mỹ
Trang 31Từ kết quả điều tra trên ta thấy được trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi tại trường Mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc có 63,1 % trẻ có khả năng thẩm mỹ tốt, 34,2% khả năng thẩm mỹ khá, 2,7% có khả năng thẩm mỹ trung bình và không có trẻ nào có khả năng thẩm mỹ yếu và kém
Mỗi trẻ khác nhau sẽ có những khả năng thẩm mỹ khác nhau không trẻ nào giống trẻ nào nhưng đa phần các trẻ mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi ở trường Mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc đều có khả năng thẩm mỹ
Khả năng phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
Ở lứa tuổi này đời sống tình cảm của trẻ biến chuyển mạnh mẽ và sâu sắc hơn các lứa tuổi trước Trẻ đã biết được các hành vi đạo đức đơn giản trong các mối quan hệ giữa người với người: tốt/xấu, đúng /sai, đi cùng với đó là các mối quan hệ của trẻ cũng được phát triển và
mở rộng Trẻ đã biết tự làm một số những công việc như: vệ sinh cá nhân, mặc quần áo, giúp đỡ bố, mẹ, ông bà và một số người thân trong gia đình
Bảng 4: Khả năng phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ 5 –
6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc
Khả năng phát triển
tình cảm và kỹ năng
xã hội
Trẻ biết chào hỏi
người lớn tuổi hơn
Trang 32vụ bản thân như: vệ
sinh cá nhân , mặc
quần áo , ,ăn , uống
Trẻ có thái độ không
khoan nhượng đối với
những cái xấu xa, cái
phản thẩm mỹ
Qua bảng trên ta thấy được có 60,5% số trẻ biết chào hỏi người lớn tuổi hơn mình, biết sử dụng từ ngữ xưng hô phù hợp, có thái độ lịch sự, lễ phép khi giao tiếp, tỷ lệ số trẻ có kỹ năng tự phục vụ bản thân như: vệ sinh cá nhân, mặc quần áo, ăn, uống là 94,7%, và 81,6% trẻ có thái độ không khoan nhượng đối với những cái xấu xa, cái phản thẩm mỹ
Tiểu kết chương 1
Trong chương trình Giao dục mầm non hoạt động âm nhạc là hoạt động nghệ thuật gần gũi với trẻ mầm non, được trẻ yêu thích và là nguồn cảm hứng mạnh mẽ giúp trẻ nhận biết cái hay cái đẹp trong nghệ thuật và trong cuộc sống
Qua lý luận và thực tiễn tìm hiểu vai trò giáo dục và âm nhạc đối với trẻ mầm non cùng với đặc điểm khả năng âm nhạc ở trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi Đặc biệt qua nghiên cứu khảo sát cho thấy thực trạng tổ chức các hoạt động
âm nhạc phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội ở trường Mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc tôi nhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau
Thuận lợi:
Về phía lạnh đạo: Lãnh đại tỉnh cũng như Sở giáo dục, Phòng giáo dục
và các trường Mầm non đã quan tâm đến công tác dạy và học âm nhạc ở trường Mầm non như: Trang bị cơ sở vật chất và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Về phía các giáo viên: Các cô giáo tại trường Mầm non Hoa Sen đều rất
Trang 33yêu nghề, mến trẻ, ham học hỏi, giàu kinh nghiệm trong giảng dạy
Về cơ sở vật chất: Trường mầm non Hoa Sen đã được trang bị một số đồ dùng dạy học hiện đại như: đàn, máy chiếu, loa , ti vi và một số đồ dùng dạy học khác
Về chương trình, giáo trình các trường mầm non đang thực hiện theo chương trình cải cách của Vụ giáo dục mầm non ban hành 1996, dạy theo các loại tiết
Khó khăn:
Qua nghiên cứu thực tiễn, thực trạng tôi nhận thấy rằng còn có một số bất cập trong việc tổ chức các hoạt động âm nhạc phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mầm non 5 - 6 tuổi như là:
Trang bị cơ sở vật chất cho trường còn có thiếu thốn như phòng học âm nhạc, máy nghe nhìn, tài liệu tham khảo
Đội ngũ giáo viên tại trường Mầm non Hoa Sen có các cô có trình độ chuyên môn tốt, khả năng hoạt động âm nhạc còn hạn chế, vẫn còn nhiều cô
kỹ năng sử dụng nhạc cụ chưa tốt Giáo viên chưa nắm vững cách lựa chọn bài hát, chưa sáng tạo khi sử dụng các bài hát, hay sáng tạo trò chơi mới, nhạc
cụ âm nhạc mới lạ Một số giáo viên chưa chuẩn bị đầy đủ nên trong quá trình dạy học còn lúng túng, bị động, ảnh hưởng đến giờ học của trẻ Giáo viên chưa gây được hứng thú, nội dung bài học chưa hấp dẫn với trẻ làm trẻ cảm thấy nhàm chán, chưa tập trung vào bài học Một số cô gíao vì công việc và gia đình nên các cô còn hạn chế thời gian học tập nâng cao thêm trình độ của bản thân Mặc dù trẻ mẫu giáo lớn rất hứng thú với hoạt động âm nhạc và có khả năng tiếp thu nhanh nhưng do hạn chế của giáo viên nên chất lượng giáo dục âm nhạc hiệu quả chưa cao
Từ những thuận lợi và khó khăn trên để đáp ứng được yêu cầu âm nhạc tại trường Mầm non Hoa Sen, đề tài đã xác định nhiệm vụ cần phải cải tiến chương trình, đổi mới về phương pháp và hình thức hoạt động âm nhạc, bổ
Trang 34sung nội dung phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi qua hoạt động âm nhạc ở trường mầm non Hoa Sen - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc
Trang 35CHƯƠNG 2 CÁC BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN THẨM MỸ, TÌNH CẢM VÀ
KỸ NĂNG XÃ HỘI THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC 2.1 Nguyên tắc đề xuất quy trình
Để phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ 5 – 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc có hiệu quả thì giáo viên cần nắm vững những tiêu chí sau:
2.1.1 Căn cứ vào thực trạng tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi
Mỗi lứa tuổi khác nhau thì có những tình cảm và kỹ năng xã hội khác nhau
do sự thay đổi về tâm lý của trẻ Sang tới tuổi mẫu giáo lớn trẻ đã có những thay đổi về tâm lý, trẻ bắt đầu cảm nhận mình là người lớn nhất trong tất cả các trẻ ở trường mầm non Vì thế mà trẻ luôn muốn thể hiện bản thân không còn rụt rè, e sợ như giai đoạn nhà trẻ hay mẫu giáo bé nữa Trẻ thường xuyên quan sát những hành động, lời nói của người lớn và sẽ bắt chước lại giống như vậy
Vì vậy cần phải căn cứ vào thực trạng tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ để
có thể tìm ra những biện pháp tốt nhất giúp nâng cao khả năng tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ, góp phần giúp trẻ phát triển một cách toàn diện trở thành những công dân có ích đủ đức, đủ tài trong tương lai cho đất nước
2.1.2 Đảm bảo tính mục tiêu giáo dục và tính sư phạm trong khi tổ chức
Khi tổ chức bất kỳ một hoạt động nào dù là hoạt động vui chơi hay hoạt động học tập ở trường mầm non thì đều phải xác định rõ mục tiêu và đảm bảo tính sư phạm Mỗi chủ đề khác nhau tương ứng với những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng
và thái độ đặt ra mong muốn trẻ đạt được là khác nhau Do đó muốn tổ chức một hoạt động âm nhạc phát triển thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội cho trẻ có hiệu quả thì mỗi giáo viên cần phải xác định rõ mục đích của môn học , bài học Không chỉ xác định rõ mục tiêu mà giáo viên cần phải lưu ý đảm bảo tính sư
Trang 36âm nhạc trong trường mầm non
Nếu giáo viên không thường xuyên đổi mới, sáng tạo những hoạt động diễn
ra lặp đi lặp lại như vậy sẽ làm cho trẻ cảm thấy nhàm chán, không hứng thú tham gia vào hoạt động, khả năng sáng tạo của trẻ cũng không được phát triển
và tất nhiên hoạt động đó sẽ không đạt được những hiệu quả, mục đích đã đề
Trang 372.2 Các biện pháp
2.2.1 Thẩm mỹ
2.2.1.1 Hình thành và phát triển được những cảm xúc, tình cảm thẩm mỹ trong quá trình cảm thụ và lĩnh hội cái đẹp trong âm nhạc
* Hình thành những quan niệm, chuẩn mực, niềm tin thẩm mỹ
Giáo dục thẩm mỹ bắt đầu từ sự phát triển năng lực tri giác cái đẹp, cảm
thụ cái đẹp, hiểu cái đẹp Đó là những rung cảm thẩm mỹ, tình cảm thẩm mỹ
Cơ sở của sự tri giác cái đẹp là nhận thức cảm tính cụ thể về mặt thẩm mỹ Trẻ ở lứa tuổi mầm non thường bị lôi cuốn một cách vô thức vào tất cả những
gì sống động, sặc sỡ và hấp dẫn qua những bài hát, bức tranh Song đó chưa phải tình cảm thẩm mỹ mà chỉ là sự biểu hiện ra của hứng thú nhận thức Vì vậy, giáo dục thẩm mỹ là giúp trẻ diễn ra quá trình nhận thức bản năng sang tri giác có ý thức về cái đẹp để hình thành nên những quan niệm, chuẩn mực
về thẩm mỹ Giáo viên có nhiệm vụ dẫn dắt trẻ tìm kiếm sự tri giác cái đẹp, cảm xúc đối với nó để hình thành các khái niệm, nhận xét và đánh giá thẩm
mỹ rồi sau đó đúc kết thành quan niệm, chuẩn mực và niềm tin thẩm mỹ
* Phát triển năng lực phán đoán và đánh giá thẩm mỹ
Ở giai đoạn 5 – 6 tuổi trẻ có thể hiểu được nội dung và tư tưởng của những bài hát, câu chuyện, bài thơ dài, hình ảnh trừu tượng cho dù trẻ chưa thể hiểu hết tất cả từ ngữ đã nghe Không chỉ dừng lại ở việc hiểu và cảm nhận được giá trị thẩm mỹ cuả những tác phẩm mà trẻ còn có năng lực phán đoán và đánh giá bằng cách khi tiếp xúc trực tiếp với cái đẹp, cái xấu, cái bi, cái hài, cảm xúc của trẻ bộc lộ rất chân thật, hồn nhiên Trẻ bộc lộ cả hai mặt cảm xúc
tiêu cực và cảm xúc tích cực bằng các sắc thái xúc cảm, tình cảm (vui, buồn, hờn, giận, yêu, ghét ) Một bông hoa tươi thắm, một cánh bướm sặc sỡ, một
bức tranh đẹp, một khúc nhạc hay, một câu thơ giàu vần điệu, một câu nói dịu dàng, một nụ cười âu yếm đều gợi lên nhưng rung động trong lòng mỗi đứa trẻ Bằng cách tri giác hình khối, đường nét, màu sắc, âm thanh, ngôn ngữ tác
Trang 38động đến các giác quan, trẻ dễ dàng tiếp nhận những ấn tượng từ phía bên ngoài mang tính hình tượng và giàu màu sắc xúc cảm, dễ dàng nhận ra cái đẹp của thiên nhiên, của con người, của sự vật hiện tượng, hiểu được ý nghĩa tượng trưng và ý nghĩa biểu thị các đối tượng, dễ dàng phân biệt sự đối lập giữa các mặt, hình dung ra cuộc sống, tâm trạng, tính cách, diễn biến của các
sự vật hiện, hiện tượng trong thiên nhiên, đời sống, trong nghệ thuật Từ đó phát triển năng lực phán đoán và đánh giá thẩm mỹ
Ví dụ : Bài hát “Một con vịt ”
Một con vịt
Bài hát được viết ở giọng Pha trưởng, nhịp 2/4 vừa phải tạo cho bài hát giọng điệu vui tươi, hóm hỉnh ,đáng yêu như chú vịt trong bài hát Bài hát gắn liền với tên tuổi của nhạc sĩ Kim Duyên Một con vịt có ca từ đơn giản
nhưng sinh động, gần gũi Bài hát cũng là cách cha mẹ dạy con hiểu biết về thế giới tự nhiên xung quanh mình Qua bài hát trẻ cảm nhận được sự đáng
Trang 39yêu, tinh nghịch của chú vịt từ đó giáo dục trẻ biết yêu thương, chăm sóc,bảo
vệ những con vật xung quanh
* Hình thành thị hiếu và lý tưởng thẩm mỹ đúng đắn
Thị hiếu thẩm mỹ: là sở thích, năng lực đánh giá thẩm mỹ trên cơ sở của
một lí tưởng thẩm mỹ nhất định
Lí tưởng thẩm mỹ: là cái đích, là khát vọng hướng tới chân, thiện, mỹ; là
sự thống nhất giữa biểu tượng và quan niệm về cái đẹp trong các mối quan hệ
Sự cảm thụ cái đẹp có liên quan mật thiết đến năng lực đánh giá cái đẹp một cách đúng đắn Thị hiếu thẩm mỹ của con người luôn được biểu hiện ở sự phán đoán, đánh giá Âm nhạc, nếu xét theo chỉnh thể thì nó bao gồm cả sáng tác, biểu diễn, phê bình, đánh giá và thưởng thức Chất lượng của mỗi bộ phận đó đều có ảnh hưởng đến sự hình thành thị hiếu âm nhạc nói chung, đồng thời thị hiếu âm nhạc cũng ảnh hưởng đến xu thế, chất lượng sáng tác và biểu diễn Nếu thị hiếu thấp, thiếu lành mạnh thì con người không thể tìm đến được với những tác phẩm âm nhạc hay, chứ chưa nói đến việc cảm thụ các giá trị thẩm mỹ của những tác phẩm đó Như vậy, âm nhạc, hay nói cụ thể hơn là những tác phẩm âm nhạc chân chính sẽ có tác động tích cực trong việc hình thành, củng cố và phát triển sâu sắc các tính cách để đảm bảo cho một thị hiếu trở thành một thị hiếu thẩm mỹ, nghệ thuật lành mạnh Bởi, khi tiếp thu được các hình tượng tốt đẹp trong cuộc sống và trong âm nhạc, tâm hồn con người
sẽ trở nên phong phú, trong sáng hơn, từ đó, thị hiếu thẩm mỹ cũng sẽ trở nên tốt đẹp
Hình thành cơ sở thị hiếu thẩm mỹ thông qua việc tìm hiểu các tác phẩm
cổ điển của thiếu nhi, tìm hiểu âm nhạc, hội họa Trẻ học cách biết yêu mên các tác phẩm nghệ thuật chân chính Giáo viên cần dạy cho các em phân biệt cái đẹp với cái không đẹp, cái thô kệch và cái xấu xí Giáo dục cho các em năng lực trình bày lý do tại sao em thích bức tranh này, tạo sao em thấy bức tranh này đẹp, tại sao lại không đẹp,
Trang 40Dạy trẻ biết cảm thụ cái đẹp trong cuộc sống xung quanh và bảo vệ nó
Ví dụ: một bông hoa đẹp, một bức tranh đẹp, đều là những cái đẹp trong cuộc sống, phải biết bảo vệ , chăm sóc, giữ gìn, nâng niu
Lý tưởng thẩm mỹ có mặt trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, nhưng lĩnh vực hoạt động cơ bản và chủ yếu là ở nghệ thuật Chỉ ở trong thế giới nghệ thuật, lý tưởng thẩm mỹ mới được thể hiện một cách đầy đủ, trọn vẹn nhất, thông qua hệ thống hình tượng nghệ thuật phong phú, đa dạng và sinh động trở thành chuẩn mực của các giá trị nghệ thuật và hướng dẫn mọi ý đồ sáng tạo theo đúng hướng Lúc này, lý tưởng thẩm mỹ là bước hoàn thiện của
ý thức thẩm mỹ, là sự hoàn thiện các trạng thái tình cảm, lý trí, thị hiếu, là hệ thống năng lực thực hiện ước mơ và khát vọng ý chí, lôi cuốn con người hướng về tương lai Một tác phẩm âm nhạc được đánh giá là hay, có chất lượng thẩm mỹ cao, phải là tác phẩm đạt được một lý tưởng thẩm mỹ đúng đắn Từ đó, trẻ có thể đặt ra cho mình một nguyện vọng, lối sống tích cực, theo tấm gương mà trẻ được biết đến qua các tác phẩm âm nhạc đó
2.2.1.2 Hình thành năng lực sáng tạo nghệ thuật, lòng ham muốn và khả
năng đem cái đẹp vào đời sống, học tập, lao động, ứng xử
* Hình thành năng lực sáng tạo nghệ thuật
Vai trò quan trọng của âm nhạc ở chỗ nó chính là phương tiện của giáo dục thẩm mĩ Hoạt động âm nhạc là một trong những hoạt động nghệ thuật, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển thẩm mỹ cho trẻ Hoạt động nghệ thuật giúp cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẩm mỹ; giúp trẻ nhận ra âm thanh, giai điệu, tiết tấu, nhịp điệu, hình ảnh, lời ca có trong mỗi tác phẩm âm nhạc từ đó thúc đẩy sự phát triển của quá trình tri giác và khả năng nhận thức của trẻ; tạo điều kiện cho sự hình thành và phát triển khả năng sáng tạo của trẻ Ở lứa tuổi mẫu giáo lớn mầm mống của tính sáng tạo đã bắt đầu xuất hiện Trẻ không hành động mang tính dập khuôn theo một mẫu sẵn mà chúng
đã biết tìm tòi, khám phá ra những động tác vận động mới cho những bài vận