Phuong phap giang day bai doc them hay va hap dan. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Giúp học sinh: 1.Kiến thức: Học sinh hiểu được nội dung và ý nghĩa ngụ ngôn của truyện. Học sinh hiểu thêm một nét đặc sắc khác của truyện ngụ ngôn: dùng nghệ thuật nhân hóa cùng cách kể ý vị với ngụ ý sâu sắc khi đúc kết bài học về sự đoàn kết. 2. Kĩ năng: Rèn cho học sinh kĩ năng tự đọc hiểu văn bản truyện ngụ ngôn theo đặc trưng thể loại. Học sinh có kĩ năng phân tích, hiểu ngụ ý của truyện. Học sinh kể lại được truyện bằng các ngôi kể khác nhau. 3. Kĩ năng sống cần đạt: + Tự nhận thức giá trị của tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết tương thân tương ái trong cuộc sống. + Ứng xử có trách nhiệm và có tinh thần đoàn kết tương thân tương ái. + Giao tiếp, phản hồi lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ ý tưởng, cảm nhận của bản thân về bài học trong truyện. 4. Thái độ: Học sinh có tinh thần trách nhiệm, đoàn kết giúp đỡ nhau để hoàn thành tốt công việc chung.
Trang 1TUẦN 12
VĂN BẢN
Tiết 45 Hướng dẫn đọc thêm:
CHÂN, TAY, TAI, MẮT, MIỆNG
(Truyện ngụ ngôn)
Ngày soạn : 25-10-2013
I.MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh:
1.Kiến thức:
- Học sinh hiểu được nội dung và ý nghĩa ngụ ngôn của truyện
- Học sinh hiểu thêm một nét đặc sắc khác của truyện ngụ ngôn: dùng nghệ thuật nhân hóa cùng cách kể ý vị với ngụ ý sâu sắc khi đúc kết bài học về sự đoàn kết
2 Kĩ năng:
- Rèn cho học sinh kĩ năng tự đọc- hiểu văn bản truyện ngụ ngôn theo đặc trưng thể loại
- Học sinh có kĩ năng phân tích, hiểu ngụ ý của truyện
- Học sinh kể lại được truyện bằng các ngôi kể khác nhau
3 K ĩ năng sống cần đạt:
+ Tự nhận thức giá trị của tinh thần trách nhiệm, sự đoàn kết tương thân tương ái trong cuộc sống
+ Ứng xử có trách nhiệm và có tinh thần đoàn kết tương thân tương ái
+ Giao tiếp, phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, cảm nhận của bản thân về bài học trong truyện
4 Thái độ:
Học sinh có tinh thần trách nhiệm, đoàn kết- giúp đỡ nhau để hoàn thành tốt công việc chung
II.CHU ẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ:
1.Th ầy: soạn giáo án, bài giảng trình chiếu trên powerpoint, tranh minh họa
2.Trò: đọc trước văn bản, chuẩn bị bài theo hướng dẫn của giáo viên
III.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ: (3 phút)
Thế nào là truyện ngụ ngôn? Kể những truyện ngụ ngôn em đã học
Trả lời: Truyện ngụ ngôn là loại truyện kể bằng văn xuôi hoặc văn vần, mượn chuyện về loài vật,
đồ vật hoặc chính con người để nói bóng gió, kín đáo chuyện con người nhằm khuyên nhủ, răn dạy người ta một bài học nào đó trong cuộc sống
Các truyện ngụ ngôn đã học: Ếch ngồi đáy giếng, Thầy bói xem voi
3 Bài mới:
- Giáo viên chiếu hình ảnh chân, tay, tai, mắt, miệng cho học sinh xem Giáo viên đặt câu hỏi: Bức tranh trên minh họa những bộ phận nào của cơ thể con người? Học sinh trả lời, giáo viên dẫn vào bài mới: đây là truyện ngụ ngôn mà trong đó nhân vật là những bộ phận của cơ thể con người đã được nhân hóa Truyện mượn các bộ phận của cơ thể người để nói chuyện con người Vậy “chuyện con người” mà truyện đề cập ở đây là gì? Ý nghĩa giáo dục sâu sắc được gửi gắm qua văn bản này như thế nào? Những câu hỏi đó sẽ được trả lời trong tiết học hôm nay- tiết 45 hướng dẫn đọc thêm Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng (2 phút)
- Giáo viên ghi tựa đề lên bảng
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung ghi bảng
Trang 2* Ho ạt động 1: Đọc và kể (14 phút)
Giáo viên kiểm tra phần đọc chú
thích của học sinh ở nhà.(chú thích
1, 3, 5, 6)
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách
đọc văn bản: giọng đọc cần sinh
động và có sự thay đổi thích hợp với
từng nhân vật và từng đoạn; đoạn
đầu mang giọng than thở, bất mãn;
đoạn Chân, Tay, Tai, Mắt đến gặp
lão Miệng có giọng hăm hở, nóng
vội; đoạn tả kết quả sự “đình công”
của Chân, Tay, Tai, Mắt thì giọng uể
oải, lờ đờ, đoạn cuối thì Chân, Tay,
Tai, Mắt hối lỗi và hòa thuận, thân ái
với lão Miệng (cô Mắt: giọng bất
mãn ấm ức, Chân- Tay giọng đồng
tình hăm hở, Tai giọng ba phải ân
hận, Miệng giọng ngạc nhiên phân
minh)
Giáo viên đọc mẫu cho học sinh
đoạn đầu, gọi học sinh đọc tiếp
Giáo viên cho học sinh nhận xét
cách đọc của bạn
Giáo viên cho học sinh dựng lại câu
chuyện bằng phương pháp đóng vai
Giáo viên cùng học sinh nhận xét
phần thực hiện của các bạn
Giáo viên chiếu câu hỏi: Có bạn sắp
xếp các sự việc trong truyện theo thứ
tự sau:
1.Từ đó, cậu Chân, cậu Tay, cô Mắt,
bác Tai, lão Miệng lại sống thân mật
với nhau
2.Bốn người hăm hở đến nhà lão
Miệng
3.Cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay, bác
Tai chống lại lão Miệng
4.Cả bọn cảm thấy mệt mỏi rã rời
5 Họ cố gượng đến nhà lão Miệng,
vực lão dậy và đi tìm thức ăn
Theo em, bạn sắp xếp sự việc theo
trình tự đó đã hợp lí chưa? Nếu
chưa, hãy sắp xếp lại
(?) Từ các sự việc trên, em hãy tóm
tắt ngắn gọn câu chuyện
Giáo viên chiếu đáp án cho học sinh
xem, cho điểm khuyến khích học
sinh kể hay
* Hoạt động 2: Hướng dẫn học sinh
- Học sinh trả lời theo câu hỏi của giáo viên
- Học sinh cùng giáo viên xác định giọng đọc
- Học sinh nghe
- Học sinh thực hiện
- Học sinh nhận xét
- Học sinh dựng lại hoạt cảnh dựa vào sự chuẩn bị ở nhà
- Học sinh nhận xét
- Học sinh đọc câu hỏi và thực hiện
Trình tự các sự việc được sắp xếp lại như sau: 3 -> 2 -> 4-> 5-> 1
- Học sinh kể tóm tắt
- Học sinh nhìn
- Học sinh trả lời: Truyện có các nhân vật- cậu Chân, cậu Tay, cô
I Đọc và kể
II.Tìm hiểu văn bản
Trang 3tìm hiểu nội dung, ý nghĩa văn bản
(14 phút)
Giáo viên chiếu cho học sinh xem
hình ảnh các nhân vật
(?) Hãy xác định nhân vật trong
truyện? Cách đặt tên cho nhân vật có
gì đặc biệt?
Giáo viên cho học sinh phát hiện
nghệ thuật qua cách đặt tên nhân vật
Giáo viên có thể gợi ý cho học sinh:
(?) Các nhân vật này có những đặc
tính gì giống con người? Vậy tác giả
dân gian sử sụng nghệ thuật gì?
Giáo viên chiếu hình ảnh cho học
sinh xem
(?) Cậu Chân, cậu Tay, cô Mắt, bác
Tai, lão Miệng đang sống rất hòa
thuận, bỗng xảy ra việc gì?
(?) Vì sao Cô Mắt, cậu Chân, cậu
Tay, bác Tai so bì với lão Miệng?
(?) Theo em, sự so bì đó có hợp lí
không? Nhận xét về suy nghĩ, cách
nhìn nhận của cô Mắt, cậu Chân, cậu
Tay, bác Tai
Giáo viên chiếu hình ảnh cho học
sinh xem
(?) Bởi suy nghĩ đó, họ quyết định
làm gì?Thái độ ra sao?
Chuyển ý: Với những suy nghĩ, hành
động vội vã, sai lầm ấy, mọi người
có phải chịu hậu quả không? Chúng
ta sẽ sang ý 2- Hậu quả của sự so bì
Giáo viên chiếu hình ảnh cho học
sinh nhìn
(?) Hãy tìm những chi tiết, hình ảnh
nêu lên hậu quả của sự so bì?
Giáo viên bình: Như vậy với suy
nghĩ nông cạn, hành động xốc nổi,
cuối cùng cả bọn phải gánh chịu hậu
quả nặng nề Từ đó họ mới nhận ra
Mắt, bác Tai, lão Miệng
Truyện lấy ngay tên các bộ phận của cơ thể người để đặt tên cho các nhân vật qua đó nói chuyện con người-> nghệ thuật ẩn dụ
- Học sinh phát hiện: các cơ quan thân thể người biết đi, đứng, nói năng, hoạt động, suy nghĩ, ghen tị như con người -> biện pháp nhân hóa
- Học sinh xem và trả lời:
Cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay, bác Tai đình công đòi bình đẳng trong việc hưởng thụ với lão Miệng
- Học sinh suy nghĩ, trả lời:
Vì Cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay,
bác Tai cho rằng phải làm việc vất
vả, còn lão Miệng sung sướng chỉ ngồi ăn không
- Học sinh trả lời theo suy nghĩ của bản thân: sự việc thoạt nhìn thì có vẻ hợp lí nhưng thực chất
họ chưa thấy bản chất công việc của lão Miệng là nhai Họ mới chỉ nhìn bề ngoài, suy nghĩ nông cạn chưa thấy sự thống nhất chặt chẽ bên trong
- Học sinh xem và trả lời: cả nhóm hăm hở kéo đến nhà lão Miệng, không chào hỏi mà nói thẳng “từ nay chúng tôi sẽ không làm để nuôi ông nữa”
- Học sinh nhìn và trả lời:
Tất cả đều cảm thấy mệt mỏi, uể oải, rã rời.Chính họ phải chịu hậu quả của việc Miệng không được ăn
+ Cậu Chân, Tay không muốn cất mình
+ Cô Mắt lờ đờ, muốn ngủ mà không thể ngủ
+ Bác Tai ù ù như xay lúa
+ Lão Miệng: môi khô như rang
- Học sinh nhìn tranh và trả lời:
Họ họp nhau lại bàn bạc, cuối cùng quyết định đến nhà lão Miệng tìm thức ăn cho Miệng để
1 Sự so bì của Chân, Tay, Tai, Mắt với lão Miệng:
2 Hậu quả của sự so bì:
Trang 4sự sai lầm trong nhận thức của mình.
Giáo viên chiếu hình ảnh minh họa
cho học sinh xem
(?) Họ sửa chữa sai lầm đó như thế
nào?
(?) Em có suy nghĩ gì về câu nói
của bác Tai “lão Miệng không ăn,
chúng ta cũng bị tê liệt”, “lão Miệng
có ăn thì chúng ta mới khỏe được”?
(?) Truyện được kết thúc như thế
nào?
(?) Câu hỏi thảo luận: Qua
truyện, tác giả dân gian muốn
gửi gắm bài học gì? (3 phút)
Giáo viên liên hệ giáo dục kĩ năng
sống cho học sinh: Trong cuộc sống,
nếu trong một tập thể giữa các cá
nhân luôn tồn tại sự ghen tị, đố kị
ích kỉ thì tập thể ấy không bao giờ
có được sự thống nhất và không bao
giờ phát triển Chính “con sâu” ghen
tị sẽ kìm hãm mọi sức mạnh của tập
thể Đoàn kết, tương trợ sẽ giúp
chúng ta tạo nên sức mạnh để vượt
qua mọi khó khăn Đó cũng chính là
một truyền thống quý báu của dân
tộc ta
(?) Hãy kể một số việc làm thể hiện
tinh thần đoàn kết, tương thân tương
ái của em với bạn hoặc những người
xung quanh
Giáo viên có thể liên hệ với việc giữ
gìn vệ sinh trường học
Giáo viên chiếu sơ đồ câu chuyện
cho học sinh phát hiện nghệ thuật
Giáo viên chuyển ý: Để hệ thống lại
nội dung và nghệ thuật của truyện,
chúng ta sang phần III- tổng kết
* Hoạt động 3: Tổng kết nội dung,
nghệ thuật (4 phút)
(?) Nêu những nghệ thuật đặc sắc
của truyện?
hòa giải
- Học sinh suy nghĩ, trả lời:
Câu nói khẳng định sự thống nhất chặt chẽ, sự gắn bó không thể tách rời giữa các bộ phận khác nhau trong cơ thể con người, suy rộng
ra là giữa các cá nhân trong cộng đồng, xã hội Cá nhân không thể tồn tại nếu tách khỏi cộng đồng
- Mọi việc và mọi người trở lại như xưa, sống hòa thuận đoàn kết, không ai tị ai
- Giáo viên tổ chức cho học sinh thảo luận, cử đại diện trình bày:
- Không nên so bì ganh tị
- Biết nhìn nhận, đánh giá công việc của mình, của người khác
- Cần hợp tác, tôn trọng lẫn nhau
- Phải đoàn kết, có tinh thần tập thể
- Học sinh liên hệ, trả lời
- Học sinh xem sơ đồ, trả lời: cách
kể chuyện theo kết cấu vòng tròn hấp dẫn
- Học sinh nghe câu hỏi và trả lời
3 Bài học:
- Trong cuộc sống, ta không nên so bì ganh tị
- Biết nhìn nhận, đánh giá công việc của mình, của người khác
- Cần hợp tác, tôn trọng lẫn nhau
- Phải đoàn kết, có tinh thần tập thể
III Tổng kết:
Với cách kể chuyện hấp dẫn theo kết cấu vòng tròn cùng việc sử dụng biện pháp nhân hóa, ẩn
dụ độc đáo; truyện
“Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng” nêu ra bài học: Trong tập thể, mỗi thành viên không thể sống đơn
Trang 5(?) Từ câu chuyện của “Chân, Tay,
Tai, Mắt, Miệng”, truyện nêu ra bài
học gì cho chúng ta?
Giáo viên chiếu phần tổng kết cho
học sinh ghi bài
Giáo viên chiếu đoạn phim minh họa
cho học sinh liên hệ mở rộng
* Hoạt động 4: Luyện tập củng cố
(5 phút)
Giáo viên tổ chức cho học sinh chơi
trò chơi tìm ngôi sao may mắn
độc, tách biệt mà cần đoàn kết, nương tựa vào nhau, gắn bó với nhau để cùng tồn tại và phát triển, đồng thời biết hợp tác và tôn trọng công sức của nhau
4 D ặn dò: (2 phút)
- Tập đọc, kể diễn cảm câu chuyện
- Nắm lại định nghĩa truyện ngụ ngôn, minh họa đặc điểm cơ bản của truyện
- Chuẩn bị: tiết 51 Treo biển, hướng dẫn đọc thêm Lợn cưới áo mới
+Tìm hiểu định nghĩa truyện cười
+ Đọc văn bản, tìm hiểu nội dung biển treo, các ý kiến góp ý cũng như thái độ của chủ cửa hàng trong truyện