Suy dinh duong thieu protein nang luong

 Đặc điểm dịch tễ học của SDD Nguyên nhân của SDD  Ý nghĩa sức khỏe cộng đồng của SDD  Các biện pháp phòng chống...  PEM = Protein energy malnutrition PEM = Thiếu protein + các chấ

ThS Bs TRƯƠNG THÀNH NAM Trường Đại Học Y Dược Cần Thơ

 Đặc điểm dịch tễ học của SDD

 Nguyên nhân của SDD

 Ý nghĩa sức khỏe cộng đồng của SDD

 Các biện pháp phòng chống

 PEM = Protein energy malnutrition

 PEM = Thiếu protein + các chất

khác

Thời gian Nhà khoa học Thành tựu

Trước TK 18 Hypocrate Mọi thức ăn chỉ chứa 1 chất dinh dưỡng

1824 Prout Phân loại Protid, Lipid, Glucid

1909 Thomas Khái niệm giá trị sinh học của Protein

1938 Rose 8 acid amin cần thiết cho người trưởng thành

1931 William Khái niệm Washiorkor

1959 Jelliffe Khái niệm PEM

 Tình trạng chậm lớn/phát triển

ở trẻ em

 Thiếu năng lượng trường diễn

ở người lớn

cầu protein và năng lượng

khuẩn

Các dấu hiệu thường gặp

o Biếng ăn

Cách xác định

 Chỉ số nhân trắc: CN/T, CN/CC, CC/T, VCT, BDLMDD

 Chỉ số BMI (chỉ số khối cơ thể): SDD khi BMI <18.5

 Kwashiorkor Marasmus

+ Tóc xơ cứng Các dấu hiệu khác: cảm giác ngon miệng, tiêu chảy, gan to

Đi kèm với tình trạng nhiễm khuẩn và thiếu vi chất

 Gomez (1956) so sánh cân nặng dựa vào quần thể Harvard

 WHO (1981) dựa vào quần thể tham khảo NCHS (National Center for

 Ý nghĩa của các chỉ số

CN/T: Thiếu dinh dưỡng thể nhẹ cân

CC/T: Thể còi cọc (Stunting) đánh giá thiếu dinh dưỡng trường diễn/mạn

tính

CN/CC: Thể gầy còm (Wasting) đánh giá thiếu dinh dưỡng hiện tại/cấp tính

 Trên thế giới

 Phổ biến ở các nước đang phát triển

 Châu Phi và Nam Á có tỷ lệ khá cao (40 –

50%)

 Gia tăng khi có nạn đói, chiến tranh, thiên

tai (bão, lũ lụt, hạn hán) xảy ra

 Tại Việt Nam

 Thập niên 80 : trên 50%

 Năm 2002 : 33% (thể thấp còi) và 30,1% (thể nhẹ cân)

 Năm 2009 : 31,9% (thể thấp còi) và 18,9% (thể nhẹ cân)

Tỉnh, thành

phố

SDD cân/tuổi (%) SDD cao/tuổi (%) SDD

cân/cao (%)

Chung Độ I Độ II Độ III Chung Độ I Độ II

 Nguyên nhân gián tiếp

 Các yếu tố KT- XH: nghèo đói, văn hóa thấp, vệ sinh kém, phong tục

 Các yếu tố môi trường: Nước, không khí

 Dịch vụ chăm sóc y tế.

 Nguyên nhân trực tiếp

 Chế độ ăn uống không đủ : số lượng & chất lượng

 Các bệnh nhiễm trùng : sởi, tiêu chảy

Thiếu dịch vụ

y tế, nước sạch, môi trường

Số lượng/chất lượng của các nguồn lực: con người, kinh tế và cơ chế

Gián tiếp:

Hộ gia đình

Gián tiếp: Mức độ XH

 Không được nuôi bằng sữa mẹ đầy đủ

 Sinh đôi, sinh ba

 Gia đình đông con hoặc quá nghèo.

 Cân nặng lúc sinh thấp

 Bệnh nhiễm trùng : Sởi, tiêu chảy, ho gà, …

 Dị tật bẩm sinh

 Gia đình nghèo

 Tăng nguy cơ bệnh tật (tiêu chảy/viêm hô hấp) và tử vong

người

 Quần thể có BMI < 18,5, người < 60 tuổi (WHO):

 Giảm tỷ lệ SDD thể nhẹ cân của trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn quốc xuống 14% và dưới 10% vào năm 2020.

toàn quốc xuống dưới 25% (năm 2015) và dưới 20% (năm 2020)

trên toàn quốc ở dưới mức 5%

- Chăm sóc dinh dưỡng và sức khỏe cho bà mẹ mang thai và cho con bú

Các biện pháp phòng chống SDD

Nuôi con bằng sữa mẹ

Các biện pháp phòng chống SDD

Không nên Nên

Ăn bổ sung (ăn dặm) hợp lý

Các biện pháp phòng chống SDD

Con yêu mẹ lắm !

Ô vuông thức ăn

Nuôi dưỡng tốt khi trẻ bị bệnh

Các biện pháp phòng chống SDD

Vệ sinh thân thể, phòng chống nhiễm giun

Các biện pháp phòng chống SDD

Giáo dục, tư vấn dinh dưỡng, theo dõi biểu đồ phát triển

Các biện pháp phòng chống SDD

 SDD là vấn đề có ý nghĩa sức khỏe cộng đồng

tục được thực hiện nhằm cải thiện tình trạng dinh dưỡng của cộng đồng

 SDD là gì?

quả của SDD?

 Các vấn đề dinh dưỡng thường gặp ở cộng đồng là:

a Thiếu protein năng lượng chiếm tỷ lệ cao ở các nước kém phát triển

b Các nước đang phát triển đang đạt tỷ lệ thừa sinh dưỡng cao nhất

c Thiếu dinh dưỡng protein năng lượng thường gặp ở người lớn

d Thiếu dinh dưỡng cộng đồng chủ yếu là do không cung cấp đủ Glucid

 Đặc điểm của SDD thể Washiorkor là

 Đặc điểm nào sau đây không gặp trong

thể Masrasmus