Tóm tắt luận văn Thạc sĩ: Quản lý công tác thẩm định cho vay dự án đầu tư tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng

Trên cơ sở xây dựng khung lý thuyết về việc quản lý công tác thẩm định dự án đầu tư trong cho vay tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng để làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý công tác thẩm định dự án đầu tư trong cho vay tại Quỹ.

Mã số: 60.34.04.10

Đà Nẵng - 2018

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ, ĐHĐN

Người hướng dẫn KH: PGS.TS ĐÀO HỮU HÒA

Phản biện 1: PGS.TS Trương Hồng Trình

Phản biện 2: TS Võ Văn Lợi

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp Thạc sĩ Quản lý kinh tế họp tại Trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng vào ngày 11 tháng 8 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Trung tâm Thông tin - Học liệu, Đại học Đà Nẵng

- Thư viện trường Đại học Kinh tế, Đại học Đà Nẵng

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong hoạt động cho vay đầu tư, việc thẩm định dự án đầu tư là một giai đoạn thật sự quan trọng Đây là cơ sở quan trọng để tổ chức tín dụng xem xét tất cả các yếu của dự án, từ đó dẫn đến quyết định

có cấp vốn cho dự án hay không, cũng như lường trước được những rủi ro trong quá trình hoạt động của dự án, nhờ đó có các biện pháp quản lý, tái thẩm định phù hợp sau khi giải ngân

Để hoạt động thẩm định dự án được tiến hành trôi chảy, thuận lợi thì phải thực hiện việc quản lý hoạt động này cho tốt Cụ thể, phải ban hành các văn bản, quy trình, quy chế thẩm định phù hợp với các quy định của pháp luật và với tình hình thực tế của các loại dự án khác nhau, tiến hành tuyên truyền, triển khai thực hiện các quy định này một cách đồng bộ, chặt chẽ

Quỹ đầu tư phát triển Đà Nẵng là một tổ chức tài chính Nhà nước của địa phương có tư cách pháp nhân độc lập; thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển do Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng ra quyết định thành lập, quy định về tổ chức bộ máy, phê duyệt Điều lệ hoạt động Trong những năm qua, hoạt động của Quỹ đầu tư phát triển Đà Nẵng đã góp phần nhất định vào sự phát triển chung của Thành phố, Để đạt được những kết quả trên, Quỹ đã

có rất nhiều cố gắng trong việc không ngừng đổi mới và hoàn thiện quản lý công tác thẩm định dự án trong cho vay đầu tư Trên thực tế những năm qua, bên cạnh những dự án được thẩm định chặt chẽ, có khả năng hoàn trả các khoản nợ, đóng góp vào sự phát triển chung của Thành phố thì tại Quỹ đầu tư phát triển Đà Nẵng vẫn còn tốn tại một số dự án chưa thực sự mang lại hiệu quả, không trả được nợ, gây

thất thoát nguồn vốn của Nhà nước Mặc dù có nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, tuy nhiên, những hạn chế của việc quản lý công tác thẩm định là nguyên nhân chính gây nên tình trạng này Những hạn chế này đến nay vẫn chưa được nghiên cứu một cách đầy

đủ và sâu sát để tìm ra các giải pháp hạn chế, khắc phục

Xuất phát từ thực trạng nêu trên, tôi chọn đề tài “Quản lý công tác thẩm định cho vay dự án đầu tư tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng” làm đề tài cho luận văn tốt nghiệp cao học Quản lý

kinh tế của mình

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở xây dựng khung lý thuyết về việc quản lý công tác thẩm định dự án đầu tư trong cho vay tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng để làm rõ thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường quản lý công tác thẩm định dự án đầu tư trong cho vay tại Quỹ

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu

tư, ứng dụng vào quản lý tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng

- Phạm vi nghiên cứu: mô hình hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển gồm nhiều mãng khác nhau, đề tài chỉ tập trung nghiên cứu về việc quản lý nhà nước đối với công tác thẩm định dự án trong hoạt động cho vay đầu tư

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cách tiếp cận nghiên cứu

Đề tài này chỉ sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính trên

cơ sở tiếp cận duy vật lịch sử, duy vật biện chứng và tiếp cận hành vi

4.2 Phương pháp nghiên cứu

a Phương pháp thu thập dữ liệu:

- Đối với dữ liệu thứ cấp, tác giả thu thập tài liệu về tổng kết tình hình hoạt động hệ thống Quỹ Đầu tư phát triển địa phương theo văn bản của các cấp thẩm quyền hay của cơ quan quản lý nhà nước

và báo cáo về tổng kết 10 năm hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng

- Đối với dữ liệu sơ cấp, tác giả sử dụng phương pháp chuyên gia trên cơ sở thành lập tổ chuyên gia gồm 12 thành viên Bảng câu hỏi được gửi trực tiếp đến các thành viên tổ chuyên gia qua quá trình làm việc hằng ngày tại Quỹ

b Phương pháp xử lý dữ liệu

- Phương pháp tổng hợp, hệ thống hóa: là phương pháp thu thập thông tin thông qua sách báo, tài liệu nhằm mục đích tìm chọn những khái niệm và tư tưởng cơ bản là cơ sở cho lý luận của đề tài

về việc quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu tư, hình thành giả thuyết khoa học, dự đoán về những thuộc tính của công tác này

từ đó chọn lọc, sắp xếp hệ thống hoá các cơ sở lý luận để làm nền tảng thực hiện nghiên cứu cho Chương I của luận văn

- Phương pháp so sánh: so sánh theo thời gian, không gian Thực hiện so sánh tuyệt đối về quy mô, số lượng cho vay qua thời gian , so sánh tương đối như về tốc độ tăng, giảm số lượng dự án,

dư nợ cho vay qua thời gian; số liệu tương đối của số dự án được duyệt theo thực tế so với kế hoạch đề ra…

- Phương pháp định tính: Nghiên cứu định tính về chủ trương, chính sách của Nhà nước, văn bản quy phạm pháp luật, quy trình thủ tục hành chính được công bố, nghiên cứu định tính bằng kỹ thuật thảo luận nhóm, trao đổi, phỏng vấn chuyên gia, một số tổ chức, cá

nhân để điều chỉnh bổ sung bảng câu hỏi khảo sát phục vụ cho quá trình nghiên cứu định lượng.Thực hiện phỏng vấn sâu các lãnh đạo Quỹ, lãnh đạo phòng Thẩm định, Ban kiểm soát, các cán bộ thẩm định lâu năm để nắm bắt tình hình quản lý nhà nước đối với hoạt động thẩm định cho vay dự án, tham vấn về định hướng phát triển và mục tiêu phấn đấu của Quỹ trong thời gian đến

- Phương pháp thống kê mô tả: Qua việc thu thập dữ liệu bằng phương pháp chuyên gia, tác giả thống kê các dữ liệu thu được, tính toán các chỉ tiêu, đưa ra các giá trị min, max, tần suất xuất hiện, giá trị trung bình để từ đó xác định được thực trạng quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu tư tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố

Đà Nẵng Từ đó đưa ra các giải pháp cho các hạn chế hiện nay

5 Bố cục đề tài

Đề tài luận văn gồm 03 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu tư tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng

Chương 2 Thực trạng quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu tư tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng

Chương 3 Định hướng, giải pháp tang cường quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu tư tại Quỹ Đầu tư phát triển thành phố

Đà Nẵng

6 Tổng quan tài liệu nghiên cứu

- Đỗ Hoàng Toàn, Mai Văn Bửu (2005), Giáo trình “Quản lý nhà nước về kinh tế” Nhà xuất bản Lao động – Xã hội

- Phước Minh Hiệp, Lê Thị Vân Đan (2007), Giáo trình “Lập

và thẩm định dự án đầu tư”, Nhà xuất bản thống kê

- Dương Đặng Chinh, Phạm Văn Khoan (2005), Giáo trình

“Quản lý Tài chính công”, Nhà xuất bản Tài chính

- Trần Chúng (2017), “Một số vướng mắc khi áp dụng pháp luật liên quan đến hoạt động xây dựng ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư”

Tổng hội Xây dựng

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG THẨM

ĐỊNH CHO VAY DỰ ÁN ĐẦU TƯ 1.1 THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ CHO VAY TỪ NGUỒN VỐN QUỸ

1.1.1 Khái niệm dự án đầu tư và thẩm định dự án đầu tư

a Khái niệm dự án đầu tư

Tại luận văn này, tác giả đề xuất đưa ra khái niệm ngắn gọn như

tại Luật Đầu tư 2014, cụ thể như sau: dự án đầu tư là tập hợp những

đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn trung hạn hoặc dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư kinh doanh nhằm đạt được mục tiêu phát triển nhất định trong khoảng thời gian xác định

b Khái niệm thẩm định dự án đầu tư

Phước Minh Hiệp, Lê Thị Vân Đan (2007), Giáo trình “Lập và

thẩm định dự án đầu tư”, Nhà xuất bản thống kê: “Thẩm định dự án

đầu tư là việc tổ chức xem xét một cách khách quan có khoa học

và toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hưởng trực tiếp tới tính khả thi của dự án Từ đó có quyết định đầu tư và cho phép đầu tư”

1.1.2 Thẩm định cho vay dự án đầu tư từ nguồn vốn quỹ

Nhìn chung, đặc điểm thẩm định dự án đầu tư của Quỹ ĐTPTĐP và Ngân hàng thương mại cơ bản giống nhau, cụ thể về mặt kỹ thuật, thị trường, tài chính, luật pháp đều phải được xem xét đánh giá kỹ lưỡng qua quá trình thẩm định dự án đầu tư…

Giai đoạn thẩm định dự án bao hàm một loạt khâu thẩm định và quyết định, đưa tới kết quả là chấp thuận hay bác bỏ dự án Như vậy về mặt chuyên môn yêu cầu chung của công tác thẩm định dự án

từ nguồn vốn của Quỹ Đầu tư phát triển là: đảm bảo tránh thực hiện đầu tư các dự án không có hiệu quả, không có tác động tích cực tới

sự phát triển kinh tế xã hội của địa phương, mặt khác cũng không bỏ mất các cơ hội đầu tư có lợi để đạt được doanh thu theo kế hoạch đề

ra

1.1.3 Khái niệm, vai trò của quản lý thẩm định dự án cho vay đầu tƣ từ nguồn vốn của Quỹ Đầu tƣ phát triển

Quản lý nhà nước đối với hoạt động thẩm định dự án cho vay

đầu tư từ nguồn vốn Quỹ là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm đảm bảo việc thẩm định cho vay từ nguồn vốn Quỹ đối với các dự án đầu tư đúng với mục đích và tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành

Bởi vì tầm quan trọng đặc biệt của công tác thẩm định nên vấn

đề đặt ra là việc quản lý công tác này phải được tiến hành chặt chẽ Các quy định không phù hợp, kịp thời với các văn bản của pháp luật hiện hành sẽ gây ra các quan điểm thẩm định sai sót, dẫn đến việc tài trợ vốn cho dự án không mang lại hiệu quả, nếu nghiêm trọng hơn,

dự án không trả được nợ sẽ gây thất thoát vốn

1.2 NỘI DUNG QUẢN LÝ TRONG THẨM ĐỊNH CÁC DỰ

ÁN CHO VAY ĐẦU TƢ TỪ NGUỒN VỐN QUỸ ĐẦU TƢ PHÁT TRIỂN

1.2.1 Ban hành, triển khai các quy định về thẩm định cho vay dự án đầu tƣ từ nguồn vốn quỹ

- Việc xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quá trình thẩm định phải đảm bảo các nguyên tắc quy định tại Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015

- Thẩm quyền ban hành các văn bản liên quan đến công tác thẩm định của Quỹ: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc thành lập, quy định về tổ chức bộ máy, phê duyệt Điều lệ hoạt động, trực tiếp quản lý hoạt động và quyết định các vấn đề khác của Quỹ đầu tư

phát triển địa phương thuộc thẩm quyền quy định, Bộ Tài chính thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tài chính; ban hành Điều lệ mẫu

về tổ chức và hoạt động; ban hành Quy chế quản lý tài chính đối với Quỹ đầu tư phát triển địa phương; thực hiện giám sát, kiểm tra, thanh tra hoạt động của Quỹ đầu tư phát triển địa phương, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện chức năng quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng có liên quan đến hoạt động cho vay, phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng chính sách, theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện cho vay, đầu tư của Quỹ đầu tư phát triển địa phương

- Các vấn đề liên quan đến công tác thẩm định dự án cần phải ban hành các văn bản, quy định: Xây dựng các chính sách vay vốn ưu đãi, ban hành các quy chế, quy trình thẩm định, danh mục hồ sơ vay vốn tại Qũy và các quy định về kiểm soát thẩm định dự án sau khi giải ngân

1.2.2 Triển khai, tổ chức thực hiện các quy định liên quan đến thẩm định cho vay dự án

Việc triển khai thực thi các văn bản, quy định đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình quản lý công tác thẩm định dự án cho vay đầu tư Nếu việc ban hành các văn bản, quy định đã làm tốt rồi thì việc tiếp theo là phải làm tốt giai đoạn thực thi các văn bản, quy định mới góp phần làm cho việc quản lý đạt kết quả

Trên cơ sở các văn bản và quy định đã ban hành, Quỹ bố trí các phòng Ban, các cán bộ và các nguồn lực để thực hiện công tác thẩm định theo đúng quy trình đã nêu, đảm bảo sự phối hợp nhịp nhàng giữa khâu thẩm định và các mắt xích khác trong quá trình cho vay dự

án đầu tư tại Quỹ

1.2.3 Kiểm tra, giám sát quy trình thẩm định cho vay dự án

Để có thể giảm thiểu đến mức thấp nhất những khoản nợ xấu và đưa ra quyết định phù hợp, thẩm định là một trong những khâu quan

trọng trong việc ra quyết định cho vay giúp Quỹ phòng ngừa được rủi ro đối với các khoản nợ Công tác kiểm tra, giám sát quy trình thẩm định cho vay dự án giúp phát hiện điểm bất hợp lý, sai trái trong tổ chức thực hiện để kịp thời điều chỉnh hoặc kiến nghị việc điều chỉnh pháp luật, chính sách về thẩm định dự án cho vay đầu tư theo quy định của pháp luật

1.2.4 Giải quyết tranh chấp khiếu nại, sai phạm trong quá trình thẩm định cho vay dự án

Dự án sau khi được thẩm định, trình phê duyệt cho vay hoặc quyết định không cho vay, nếu phát hiện sai phạm hoặc bị khiếu nại bởi các tổ chức cá nhân có liên quan, Lãnh đạo Quỹ và các cán bộ thực hiện công tác thẩm định phải chịu trách nhiệm và trực tiếp đứng

ra giải quyết tranh chấp

1.2.5 Bổ sung, điều chỉnh những điểm chưa hợp lý trong các quy định quản lý công tác thẩm định

Để nâng cao chất lượng quản lý công tác thẩm định, điều cần thiết là phải không ngững khắc phục những khuyết điểm đã được phát hiện và chỉ ra trong quá trình thực hiện, kiểm tra kiểm soát quá trình thẩm định

1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ THẨM ĐỊNH CHO VAY CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ TỪ NGUỒN VỐN QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN

1.3.1 Các quy định của pháp luật liên quan đến thẩm định

dự án đầu tư từ nguồn vốn Quỹ

Trong nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước, pháp luật có vai trò quan trọng đảm bảo cho nền kinh tế vận hành một cách trôi chảy Với vai trò đảm bảo cho việc chuyển từ một nền kinh

tế thị trường tự phát, kém tổ chức sang một nền kinh tế thị trường

văn minh, pháp luật chính là hàng rào pháp lý tạo ra một môi trường kinh doanh bình đẳng, thuận lợi, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể kinh tế Vì vậy pháp luật có ảnh hưởng lớn đến hoạt động ngân hàng nói chung và chất lượng cho vay nói riêng

1.3.2 Danh mục ưu tiên đầu tư tại địa phương

Quỹ ĐTPTĐP thực hiện các chức năng, hoạt động theo quy định tại Nghị định 138 và Nghị định 37 quy định chức năng nhiệm

vụ quyền hạn và tổ chức hoạt động của Quỹ Đầu tư phát triển địa phương Ngoài ra, Quỹ Đầu tư phát triển địa phương thực hiện các nhiệm vụ chính trị về phát triển hạ tầng kinh tế xã hội do các địa phương giao nhưng phải phù hợp với chức năng hoạt động và đối tượng theo quy định Do đó, việc quản lý thẩm định cho vay chịu ảnh

hưởng nhiều vào những lĩnh vực đầu tư địa phương ưu tiên

1.3.3 Quy mô dự án và tính chất của các dự án

Quy mô dự án đầu tư phản ánh qua công suất hoạt động, tổng mức đầu tư, khối lượng xây dựng, mức độ phức tạp của dự án…ảnh hưởng rất lớn đến việc quản lý quá trình thẩm định dự án

1.3.4 Nhân sự thực hiện công tác thẩm định

Chất lượng nhân sự luôn là vấn đề luôn được các tổ chức quan tâm hàng đầu, đặc biệt là đối với công tác thẩm định vì nó ảnh hưởng trực tiếp hiệu quả, khả năng hoạt động và lợi nhuận của Quỹ

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THẨM ĐỊNH CHO VAY DỰ ÁN ĐẦU

TƯ TẠI QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 2.1 ĐẶC ĐIỂM CỦA QUỸ ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN ĐÀ NẴNG 2.1.1 Chức năng nhiệm vụ quyền hạn của Quỹ

Quỹ Đầu tư phát triển thành phố Đà Nẵng (gọi tắt là Quỹ) là tổ chức tài chính địa phương được UBND thành phố Đà Nẵng thành lập theo Quyết định số 7977/QĐ-UBND ngày 09/10/2007 để thực hiện chức năng đầu tư tài chính và đầu tư phát triển Quỹ có tư cách pháp nhân, bộ máy hoạt động độc lập, có vốn điều lệ, bản cân đối kế toán riêng, có con dấu, được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước và các Ngân hàng thương mại thành lập và hoạt động hợp pháp tại Việt Nam

2.1.2 Công tác tổ chức quản lý

Cơ cấu tổ chức bộ máy của Quỹ về cơ bản được thực hiện theo đúng quy định tại Nghị định số 138/2007/NĐ-CP, Nghị định 37/2013/NĐ-CP của Chính phủ Từ khi thành lập Quỹ đã thành lập 7 phòng ban nghiệp vụ và bổ nhiệm các chức danh chủ chốt nhằm đảm bảo lực lượng nòng cốt để triển khai các hoạt động nghiệp vụ liên

quan

2.1.3 Quy mô nguồn lực của Quỹ

Với số lượng cán bộ ban đầu khi thành lập là 07 cán bộ, đến cuối năm 2017 là 48 người, các phòng ban nghiệp vụ có từ 05 đến 07 cán

bộ cơ bản đã đáp ứng đủ lực lượng để đảm đương công việc Sau hơn

10 năm hoạt động, đến năm 2017, bằng nguồn vốn ngân sách cấp, Quỹ

đã xây dựng trụ sở làm việc mới tại số 18 Yên Bái, phường Hải Châu

1, quận Hải Châu Đây là khu vực trung tâm của thành phố Đà Nẵng với cơ sở hạ tầng giao thông rất thuận lợi, đảm bảo việc giao dịch làm