Nhu cầu, sự thỏa mãn của nhân viên và mức độ gắn kết đối với tổ chức

PHANMODAU 1.1 Gi6'i thi~u ly do chQn d~ titi Nhan vien la tai san quy cua doanh nghi~p , Slf g~n ke't ttS chuc Va ke't qua lam vi~c cua nhan vien giu vai tro quye't dinh then ch6t d6i V

BQ GIAO Dl)C v A DAO T~O

DE TAl NGHIEN cuu KHOA HOC CAP BO

Thanh vien: Trftn Hoai Nam

N(HDUNG

Tr

? d~

md au l

hi 1' d h d;, '

t t(U y o c Qn e taL 1

· ~~:~c dich 3

Ph~m viva phuong phap nghien CUll ··· ·· · ·· 3

' I y nghia cua nghien CUll ·: 5

I C"' au rue ng 1en cuu t ' h' ~ . . · • . 6

itng 1 thuye't v~ nhu cfiu, slf thoa man trong cong vi~c va muc d() giin ke't nh "' '"' d"''' (j''t,:.> h·~ - an VICD 01 V I 0 C uC 0 • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • 7 Nhu cgu o • • • • • • • • • • • • • • 7 Sl;ll tho a man cua nhan vien t~i noi lam vi<%c 9

S rf gan et 01 vo1 to c uc ~ k"" d""' ' ;? h' 14 · ;i quan h<% giua nhu cfiu, muc d9 thoa man vdi c6ng vi<%c va 1 ket t6 chuc 15

Quan h<% giua d~c di~m ca nhan; slf thoa man trong c6ng vi<%c va muc d9 gan d6i vdi t6 chuc 19

Anh hu'dng cuaquy~n sd huu den S\f thoa man trong c6ng vi<%c va muc d9 gan · 6 chuc · ··· ··· 20

, tat ~ ·= : 23

Jng2 l:ing phap nghien ctiu va xii' ly sfili~u : 24

_'hiet ke nghien CUll va ' phu'ong phap xU' ly s6li<%u 0 • • • • • • • • • • • • • • • • • • 24

2.1.1 Thiet ke nghien CUll 0 24

2.1.2 Phuong phap xll ly s6li<%u 25

- -

3.3.3 C<ic ye'u to anh hudng de'n muc d9 g~n ke't t6 chuc 64

6m t~t 70

: huo'ng 4 ~ghien cuu kiim djnh 72

1 Ki,J d"nh ~ ,J h;, K T~ M · em ! tip cong ty co p an g1a y an a1 72

4.1.1 Thang do muc d9 thoa man cua nhan vien doi vdi cac ye'u to th~ tnh h;, ? ~ • ~ p an cua cong VIyC 72

4 1 2 Kiem ,J d" h h !n t ang d o s\f gan et to c uc J k"' ,J h' 78

4.1.3 Ki~m dinh mo hlnh do luang ··· 82

4.1.4 So sanh m9t soke't qua udc luqng giua m~u nghien cilu chfnh thuc ' ;{ hi~ ' ki ,J d" h va mau ng en ctru em !n 89

L2 Ki~m dinh b~ng phuong phap Bootstrap 95

T6m t~t 98

Chu'o'ng 5 D ' an g1a c ung va g.a1 p ap, 1en ng h '' h ' o?o h' k'~' h' ! . 99

5.1 Danh gia chung 99

5 1 1 V ;, e muc .~ d9 ~ t oa man h, - Vvl A" cong ~ VIyC ~ . 99

5.1.2 V~ Sl/ g~n ke't t6 chile 101

5.1.3 v~ anh hudng cua AJDI de'n Sl/ gan ke't t6 chile 103

5.2 Giai phap va kie'n nghi 106

5.2.1 Nh~n thuc v~ vai tro cua ngu6n nhan l\fc va ap dt,tng each tie'p c~n quan tri ngu6n nhan l\fc 107

5.2.2 Hoan thi~n cac kie'n thuc, ky nang v~ quan tri ngu6n nhan l\fc 110

5.2.3 M<?t so kie'n nghi khac 120

Ke't lu~n 121

1ll

l hlit trign vil xlt lY so bi) thang do 27

2.2.1 Thang do tam quan trQng cua cac nhu du 27

2.2.2 Thang do muc d() tho a man cua nhan vien doi voi cong vit$c 28

2.2.3 Thang do muc d() gan ket cua nhan vien doi voi t6 chuc 31

KiSm dinh thang do bang phuong phap EFA va CFA 32

2.3.1 Thang do muc d() thoa man cua nhan vien doi voi cacyeu to thanh phftn cua cong vit$c (AJDI) 32

2 3 2 Ki em ~ d' h h !ll t ang o gan et to c uc d J k"' ~ h' . .40

KiSm dinh mo hlnh 2.4.1 KiSm dinh mo hlnh do Iuong 43

2.4.2 KiSm dinh mo hl.nh ly thuyet .47

,M§:u nghien cull 50

2.5.1 M§:ll nghien cull chinh thuc 50

2.5.2 M§:ll kiSm dinh t~i Tan Mai 51

tat 52

t lg 3 h.tilng nhu c:iu, sf[ thoa man voi cong vi~c ~ dA ~ kA' ~ h, 53 muc Q gan et to c uc

I Do Iuong nh~n thuc v€ nhu du cua nhan vien 53

3.1.1 Danh gia tfim qllan trQng cua nhu du 53

?

3.1.2 Slf khac bit$t ve tam1qllan trQng ella nhll call 54

i Do Iuong nh~n thuc v€ muc d() tho a man cua nhan vien doi voi cong vit$c 54

3.2.1 Muc d() tho a man trung bl.nh cua nhan vi en 54

3.2.2 Slf khac bit$t v€ muc d() tho a man doi voi cong vit$c cua nhan vien 55

3.2.3 Do Iuong cac yeu to anh huang den muc d() thoa man chllng (GS) voi cong vit$c 59

3.3 Do Iuong Slf ga:n ket t6 chuc theo nh~n thuc cuanhan vien 61

4.3.1 Do Iuong muc d() ga:n ket t6 chuc 61

3.3.2 So sanh muc d() gan ket t6 chuc theo nh~n thuc cua nhan vien 62

:n; LV<:;

11,1 1l)C 1: Khao sat v€ nhu du, muc OQ thoa man cua nhan vien va sv gan ke't

: chuc 124

hl) 1l)C 2: Mo ta th6ng keAva phan b6 chufin cua cac bie'n quan sat 129

hl) 1l)C 3: H~ s6 tuclng quan cua cac bie'n quan sat trong nghien cuu 130

11) 1l)c 4: Thong tin m~u trong nghien cuu chinh thuc 132

hl) 1l)c 5: Thong tin m~u trong nghien cuu kiSm d!nh t<,1i Tan Mai 134

h 1 6 l! lfC : s v kh' ac Iyt ve n b"A ~ h u cau cua n an v1en ~ ? hA •A . . 1 35 hl;l 1l)c 7: Sl)' khac bi~t v€ muc dQ thoa man a6i vdi cong vi~c 141

11) 1l)c 8a: Ke't qua h6i quy phan b~c cac ye'u t6 anh hu&ng de'n GS 145

'hl;l 1l)C 8b: Ke't qua h6i quy phan b~c cac ye'u t6 anh hu&ng de'n GS trong khu Vl)'C phi qu6c doanh 147

'h l! l)C 1 9 : s o san sv , h khac Iyt ve gan e o c c .' b A ~ ~ k"'t t"' ha' . . . . 148

'hl! 1l)c lOa: Ke't qua h6i quy phan b~c cac ye'u t6 anh hu&ng de'n sl)' gan ke't t6 chuc cua nhan vien 150

'hl! 1l;lc lOb: Cac ye'u t6 anh hu&ng de'n long trung thanh cua nhan vien trong cac t6 chuc phi qu6c doanh 156

>hl;l 1l;lc 11: H~ s6 tuclng quan cua cac bie'n quan sat t<,1i Tan Mai 157

>hl)ll)C 12: Anh hu&ng cua AJDI den sv n6 ll)'c c6 gang cua nh6m nhan vien khu vvc phi qu6c doanh, tre 157

>hl) 1l)c 13: Ke't qua kiSm dinh Bootstrap 158

)hl! ll)c 14: Quy trlnh tuySn dl;lng tU ben ngoai theo ISO 9001 159

)h 1 15 B, At, A ·A va' t"eAu chua"'n haA v·A 160 1) l)C : an mo a cong VlyC 1 n n wn

)hl) 1l)c 16: Quy trlnh dao t(,lo thea ISO 9001 164

T"ai li~u tham khao . 165

iv

DANH Ml)C cAc BANG

·ng 1.1: Oic ye'u tO' trong b~c thang nhu du cua Maslow 9

:ng 2.1 H~ s6 tin c~y ctla thang do t~m quan trQng cua cac nhu du 27

· ng 2.2 Vi dl;l v€ nhu du nhan vi en theo khia qnh c6ng vi~c 28

mg 2.3 H~ s6 tin c~y cua cac th~mh ph~n AJDI 29

mg 2.4 H~ s6 tin c~y cua cac thanh ph~n thang do sv gan ke't t6 chuc 31

ing 2.5: Ke't qua EFA d6i voi thang do AJDI 33

ing 2.6: H~ s6 tuong quan giua cac thanh ph~n cua thang do AID I 39

ng 2.7: Ket qua ki€m dinh gia tri thang do AJDI 39

ing 2.8: Ke't qua EFA d6i voi thang do muc de) gan ke't cua nhan vien d6i voi t6 chuc 40

:tng 2.9: H~ s6 tuong quan giua cac thanh ph~n trong thang do sv gan ke't t6 chuc 42

ii.ng 2.10: Ket qua ki€m dinh gia tri thang do sv gan ket t6 chuc 43

ang 2.11: H~ sO' tuong quan giG' a cac bie'n ti€m ~n trong m6 hlnh do luang 46

0 3 1 NhA h' )< "' ? ' h "' 53 _mg : ~n t uc ve tam quan trQng cua cac n u cau

ang 3.2: Muc de) tho a man cua nhan vi en d6i voi c6ng vi~c 55

'lng 3.3: Muc de) tho a man cua nhan vi en d6i voi c6ng vi~c phan theo gioi tinh 56

1ng 3.4: So sanh muc de) thoa man cua nhan vien d6i voi c6ng vi~c phan theo hue nang thvc hi~nc6ng vi~c 57

lng 3.5: Muc de) thoa man d6i voi c6ng vi~c theo lo~i hinh so huu cua t6 chuc 58

.lng 3.6: Ke't qua h6i quy phan ca'p v€ cac ye'u tO' anh huang de'n GS 60

1ng 3.7: Muc de) gan ket t6 chuc theo nh~n thuc ctia nhan vien 62

1ng 3.8: Muc de) gan ke't t6 chuc phan theo tham nien 62

- ng 3.9: So sanh muc de) sv gan ke't t6 chuc theo l9ai hlnh so huu 63 .!ng 3.10: Ket qua h6i quy phan ca'p vS cac ye'u tO' anh huang de'n muc de) trung

th~mh cua nhan vien 65

Bang 3.11: Cac yeu to anh huCing den muc d9 n6 h,rc, co g~ng 68

Bang 3.12: Cac yeu to anh huCing den long n,r h~w cua nhan vi en doi voi t6 chuc 69

Bang 3.13: T6ng h<Jp cac yeu to anh hlidng den GS va Slf g~n ket t6 chuc 70

Bang 3.14: Ket qua ki~mdinh cac gia thuyet trong nghien cuu chinh thuc 71

Bang 4.1: H~ so tin c~y ciia cac thanh phfin AJDI t~i Tan Mai 73

Bang 4.2: Ket qua ki~m dinh EFA ciia AJDI 74

Bang 4.3: H~ so tuong quan giua cac thanh phfin cua thang do AJDI 78

Bang 4.4: Ket qua ki~m dinh gia tri thang do AJDI 78

Bang 4.5 H~ so tin c~y cua cac thanh phfin thang do slf g~n ket t6 chucCI Tan Mai 79

Bang 4.6: Ket qua EFA doi voi thang do muc d<) g~n ket cua nhan vien doi voi t6 chuc 80

Bang 4.7: H~ so tlielng quan gilia cac thanh phfin trong thang do Slf g~n ket t6 chuc 82

Bang 4.8: Ke~ qua ki~m d!nh gia tri thang do slf g~n ket t6 chuc 82

B ang • 4 4 M' : ac d~ 9 g1a1 t 1c s • h' h 11 gan et to c ac J k, - ,:, h' t~1 T~ an M at . . 83

Bang 4.9: H~ so tuong quan giua cac bien ti~m fin trong m6 hlnh do h.rong ciia anh huCing cua AJDI den GS : 85

Bang 4.10: H~ so tuong quan gilia cac bien ti~m fin trong rn6 hlnh do luang ciia 'nhh • • AJDid, , J k, , ,:, h' 87 a uong cua en slf gan et to c a c

Bang 4.11: So sanh anh httCing ciia AJDI den muc d<) thoa man chung 89

Bang 4.12: So sanh anh httCing ciia AJDI den Slf g~n ket t6 chuc 93

Bang 4.13: Cac m~u ki~m d!nh chap nMn anh httC1ng coy nghia thong ke ciia AJDI den GS va Slf g~n ket t6 chuc 95

Bang 4 14: So sanh gia tri ttoc ltt<Jng trong nghien cuu chinh thli'c va bang phttong phap Bootstrap voi N=1000 96

VI

DANH Ml)C CA C HINH

tnh 1.1: A.nh hudng cua AJDI de'n GS 13

inh 1.2: Sd 1119c m6 hlnh nghien cuu @Work cua Aon Consulting 15

• hh • • AJDid"' ;{ k"' -:? h' 18 ·nh 1.3: An uong cua en stf ga.n et to c uc

nh 1.4: Cac ye'u t6 anh hudng de'n GS va Stf g~n ke't t6 chuc 22

lnh 2.1 Quy trlnh thtfc hi~n nghien cuu 26

1nh 2.2: Cac thanh phftn cua AJDI 34

inh 2.3: Thang do AJDI 36

nh 2.4: Anh hu'dng cua AJDI de'n GS (di~u chinh sau ki€m d!nh) 37

nh 2.5: Anh hu'dng cua AJDI de'n Stf g~n ke't t6 chuc (di~u chinh sau ki€m d!nh) 38

nh 2.6: Thang do cam ke't t6 chuc 41

.J.nh 2.7: M6i quan h~ giua cac khai ni~m trong m6 hlnh do luang 45

mh 2.8: Ki€m d!nh m6 hlnh 1 , 48

)nh 2.9: Ki€m d!nh m6 hlnh 2 .49

lnh 4.1: Ki€m dinh AJDI t~i Tan Mai 75

)nh 4.2: Ki€m dinh AJDI tCJ.i Tan Mai (b) 75

' h 4 3 S'"' j k"' -:? h' • T ~ M m : ':l gan et to c uc o an m 81

lnh 4.4: Muc d9 giai thich stf g~n ke't t6 chuc a Tan Mai 83

lnh 4.5: Quan h~ cua AJDI va GS tCJ.i Tan Mai 84

).nh 4.6: Quan h~ cua AJDI va Stf g~n ke't t6 chuc t~i Tan Mai 88

)nh 4.7: Anh htrdng cua AJDI de'n GS t~i Tan Mai 90

lnh 4.8: Anh hu'dng cua AJDI va GS t~i Tan Mai 92

DANHMl)C CAC CHUVIETTAT

Chi s6 m6 ta c6ng vi~c di~u chinh Muc d9 thoa man d6i voi phuc l<;1i Phan tich nhan t6 kh~ng dinh Muc d9 thoa man d6i voi d6ng nghi~p N6 h,tc, c6 gang

Thamnien Phantich nhan t6 kham pha Chuc nang thtfc hi~n c6ng vi~c

Muc d9 thoa man chung d6i voi c6ng vi~c Chi s6 m6 ta c6ng vi~c

Ke' ho<;1ch h6a t~p trung Long trung thfmh Nhudu

Cd h9i dao t~o- thang tie'n Bie'n quan sat t6ng h<;1p muc d9 thoa man voi phuc l<;1i Bie'n quan sat t6ng h<;1p n6 life, c6 gang

Bie'n quan sat t6ng h<;1p long trung thanh Bie'n quan sat t6ng h<;1p long ttf hao Bie'n quan sat t6ng h<;1p muc d9 thoa man cd hQi dao t(;lo- thang tie'n Bie'n quan sat t6ng h<;1p muc d9 thoa man voi Ianh d~o

Muc d9 thoa man d6i voi lanh d~o Muc d9 thoa man d6i voi ban cha't c6ng vi~c

Vlll

PHANMODAU

1.1 Gi6'i thi~u ly do chQn d~ titi

Nhan vien la tai san quy cua doanh nghi~p , Slf g~n ke't ttS chuc Va ke't qua lam vi~c cua nhan vien giu vai tro quye't dinh then ch6t d6i VOi Slf phat trign Va thanh cong cua doanh nghi~p trong moi tntong c~nh tranh kh6c li~t hi~n nay Chinh vl v~y, cac nha quan tri doanh nghi~p dang c6 g~ng tlm each thu hut, phat trign va duy trl du<;1c ngu6n nhan ll;l'c vua c6 trlnh d9 cao, c6 thg mau chong, linh ho~t phan ling c6 hi~u qua voi nhung thay dtSi; vua g~n ke't voi t6 chuc Theo Fotheringham, giam d6c cua Vi~n Aon Consulting Loyalty t~i U c, "Di~u nay chi c6 du<;1c khi cac nha quan tri ca'p cao higu du<;1c dau la d9ng ll;l'c, Ia ngu6n d9ng vien ldch thich nhan vien"(Fotheringham 2002) D~ tai v~ sl;( thoa man CUa nhan vien, Slf g~n ke't d6i VOi ttS chuc da thu hut Slf quan tam r9ng rai trong cac nghien cuu va c6 thg Ia llnh vl;(c quan tri du<;jc nghien cuu nhi~u nha't trong

nhi~u th~p ky qua Nhi~u nghien cuu v~ llnh VlfC nay da du<;jc thl;(c hi~n hang nam d quy m6 qu6c gia nhu nghien cuu v~ Commitment @Work t~i My tu nam

1997, t~i Canada tu nam 1999, t~i Anh tu nam 2000 va t~i Uc nam 2002 (Sturn 2001); (Fotheringham 2002)

Tuy nhien, d Vi~t Nam, h~u nhu chua c6 cac nghien cuu v~ nhu c~u , muc d9 thoa man d6i voi cong vi~c va Slf g~n ke't t6 chuc cua nhan vien Cac doanh

nghi~p lung tung chua bie't se sll' dl,lng cac ngu6n ll;(c c6 giOi h~n dg d9ng vien, ldch thich nhan vien nhu the' nao? Nhu c~u nao cua nhan vien trong cac doanh

nghi~p hi~n nay du<;1c danh gia c6 t~m quan trQng nha't? Sau muoi lam nam thl;(c

hi~n d6i mdi kinh t€, mile s6ng cua nhan vien nhln chung da nang cao hdn tntdc kha nhi~u nhu'ng li~u hQ c6 thoa man vdi cac chinh sach, cac chu'dng trlnh, ho~t d()ng d()ng vien, ldch thich nhan vien cua doanh nghi~p khong? Gio day, khi khong con ch€ d9 tuy~n dvng su6t doi nua, mile d9 glin k€t cua nhan vien trong t6 chile th~ hi~n ra sao? Va li~u c6 m6i quan h~ giua mile d9 thoa man cua nhan vien vdi mile d() glin k€t t6 chile cua hQ khi cac doanh nghi~p Vi~t Nam

f

chuy~n sang cd ch€ thi tru'ong khong? Cac lanh d~o doanh nghi~p hi~u ra't it va

md h6 v~ nhu cgu, mile d9 thoa man va glin k€t t6 chile cua nhan vien Vffn d~ cffp thi€t d~t ra la cgn tht;tc hi~n khao sat xac dinh muc d9 glin k€t cua nhan vien d6i vdi t6 chuc va danh gia cac y€u t6 anh huang den muc d9 glin k€t cua nhan vien Vl v~y, d~ tai: "Nhu cftu, srf thoa man cua nhan vien va srf g~n ke't dO'i voi t6 chuc" du'QC ch<;>n d~ nghien cilu Hi VQng ding k€t qua nghien cuu se giup cho cac lanh d~o t6 chile c6 du'<;fc cong ql do lu'ong mile d9 thoa man cua nhan vien d6i vdi cong vi~c, mile d9 glin k€t cua hQ d6i vdi t6 chuc; c6 th~ tlm ra cac bi~n phap nang cao hi~u qua d()ng vien kich thich nhan vien

va mile d9 g<1n k€t cua h9 d6i vdi t6 chile Cac cau hoi sau se dinh hu'dng cho

vi~c tht;(c hi~n d~ tai:

1 Nhu cgu cao nhfft cua nhan vien hi~n nay la gl?

2 LVa ch<;>n thang do nao d~ do luang muc d() thoa man cua nhan vien d6i vdi cong vi~c a Vi~t Nam?

3 Nhan vien c6 thoa man khi di lam khong? C6 st;( khac bi~t v~ muc d9 thoa man cua nhan vien theo cac d~c tru'ng ca nhan (tutSi, tham nien, hQC vffn, gidi tinh,v.v ) khong?

4 Lt;t'a ch<;>n thang do nao d~ do luang muc d9 glin k€t cua nhan vien d6i voi t6 chuc a Vi~t Nam?

5 Nhan vien c6 glin k€t d6i vdi t6 chuc cua hQ khong? C6 st;( khac bi~t v~

-2

mile d9 g~n ke't cua nhan vien theo cac d~c tntng ca nhan (tu6i, tham nien, hQc va'n, gioi tinh,v.v ) khong?

6 C6 m6i quan h~ gl giua mile d() thoa man cua nhan vien voi mile d() g~n

ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile?

1.2 Mt.~c dich

Nghien cilu du'<Jc thvc hi~n nh~m giup cho cac lanh d~o t6 chile c6 cac thang do phu h<Jp voi di~u ki~n cua Vi~t Nam v~ mile d() thoa man cua nhan vien d6i voi cong Vi~c; V~ Slf g~n ke't t6 chile; Va tlm ra CO Sd khoa hQC cho Vi~c nang cao mile d9 thoa man cua nhan vien, mile d() g~n ke't cua hQ d6i voi t6 chile/ doanh

sau day:

cho phu h<Jp voi di~u ki~nVi~t Nam hi~n nay va do Iuong mile d() thoa man cua nhan vien d6i voi cong vi~c

• Di~u chinh thang do mile d() g~n ke't t6 chile cua nhan vien va do Iuong mile d() g~n ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile

• Danh gia anh hu'dng cua mile d() thoa man d6i voi cong vi~c de'n mile d()

g~n ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile

• D~ nghi m()t s6 giai pha p, kie'n nghi dti c6 thti nang cao mile d9 g~n ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile va ke't qua lam vi~c cua hQ trong di~u ki~n

cac ngu6n Ivc c6 gioi h~n

1.3 Ph~m viva phu'dng phap nghien CUll

cu'U ra't r()ng Nghien cuu nay tlm kie'm co sd khoa h9c cho vi~c nang cao mile

dQ thoa man cua nhan vien d6i voi cong vi~c va mile dQ g~n ke't d6i voi t6 chile, do d6:

hi~n t~i noi lam vi~c nhAm kham pha, b6 sung cho cac khia c~nh cong vi~c

rna nhan vien c~n du<;Jc thoa man

vi~c nghien CUll Slf thoa man cua nhan vien se chi gioi h~n trong ph~m vi cac va'n d€ lien quan de'n cong vi~c

Nghien cuu du<;Jc thlfc hi~n thong qua ba giai do~n: nghien cuu sob(); nghien cuu chinh thuc va nghien cuu kiSm dinh Nghien cuu so bQ du<;Jc thlfc hi~n thong qua phuong phap dinh tinh Ta't ca cac khai ni~m sU' d1,mg trong nghien cuu: nhu

du'<;Jc kiSm dinh (5 cac nuoc cong nghi~p phat triSn Ky thu~t thao lu~n nh6m du'<;Jc sU' dlJ.ng trong nghien cuu so b9 dS di€u chinh each do Iuong cac khai ni~m

cho phu h<;Jp voi di€u ki~n ciia Vi~t Nam Nghien cuu chinh thuc du<;Jc thlfc hi~n bAng phu'dng phap nghien CUll dinh lu<;Jng, voi ky thu~t phong va'n trlfc tie'p M~u

thu~n ti~n voi khoang 500 nhan vien hi~n dang lam vi~c toan thai gian Thang

do ffiUC dQ thoa man VOi cong vi~c Va thang do Slf g~n ke't t6 chuc trong nghien cuu chinh thuc du<;Jc kiSm dinh l~i m()t l~n m1a trong nghien cuu kiSm dinh t~i

cong ty c6 ph~n gia'y Tan Mai1• Cac ke't qua do Iuong chinh trong nghien cuu

1

T e n c6ng ty da dtt<;lc thay ct 6

4

.inh thuc du<;1c dem so sanh voi ke't qua do htong t<;1i Tan Mai nh~m c6 cac inh gia, ke't lu~n chinh xac hdn

Ban cau hoi di€u tra du'<;1c hlnh thanh theo each: Ban cau hoi nguyen g6c

• Thao lu~n nh6m -7 Di€u chinh -7 Ban cau hoi di€u tra

Vi~c kiSm dinh thang do va mo hlnh ly thuye't cung voi cac gia thuye't d€

_ b~ng h~ sO' tin c~y Cronbach Alpha; phan tich nhan tO' kham pha EFA, phan ,;h tu'ong quan, h6i quy, v.v dl.fa tren ke't qua xii' ly sO' li~u th6ng ke SPSS 1.5 va AMOS 5.0 Mo hlnh cling du<;1c kiSm dinh so sanh theo cac d~c diSm ca han (gioi tinh, tu6i tac, trlnh d9, tham nien v.v ) va theo d~c diSm cua t6 chuc

.O(;li hlnh Sd hii'U Va lo(;li hlnh h0<;1t d<)ng)

4 y nghia tht;ic ti~n cua nghien CUll

'hong qua CUQC khao sat v€ nhu C~U, ffiUC dQ thoa man CUa nhan vien, Slf gil~

· ~t cua hQ d6i voi t6 chuc va ke't qua lam vi~c, nhung ke't qua Cl;l thS rna nghien

uu se mang l<;1i:

Jong gop v~ Iy thuye't

I Di€u chinh thang do muc d9 thoa man d6i voi cong vi~c cua nhan vien vao di€u ki~n Vi~t Nam

, Di€u chinh thang do muc d9 giln ke't cua nhan vien d6i voi t6 chuc trong di€u ki~n Vi~t Nam

• KiSm dinh du<;1c anh hu<Jng co y nghia th6ng ke cua nam ye'u tO' nguyen g6c trong thanh ph~n cua JDI de'n muc d9 thoa man chung trong cong vi~c va ba thanh ph~n trong giln ke't t6 chuc cua cac nh6m nhan vien khac nhau

Jong gop v~ m~t thq.'c ti~n

Bao cao phan tich ke't qua khao sat v€:

• T~m quan tr9ng cua cac nhu c~u chinh ye'u cua nhan vien hi~n nay

• St! khac bit%t vS nhu cftu va mile d() thoa man cua nhan vien theo d~c di€m ca nhan va lQai hlnh sd huu cua t6 chile

• Mile d9 g~n ke'"t cua nhan vien d6i voi t6 chile

• St! khac bit%t vs mile d9 g~n ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile theo d~c

di€m ca nhan va lQai hlnh sd huu cua t6 chile

• Anh hudng cua mile d() thoa man d6i voi cac thanh phfrn cua cong vit%c de'"n mile d9 thoa man chung trong cong vit%c

• Anh huC1ng cua mile d() thoa man d6i voi cong vit%c de'n mile d() g~n ke't t6 chile

~ la CO Sd khoa hQC Va khach quan giup cho CaC nha lanh dc~lO hi€u fO hon nhan

t<? g~n ke'"t cua cac nh6m nhan vien khac nhau d6i voi t6 chile va ke't qua lam it%c cua hQ trong di€u ki~n cac ngu6n ll!c c6 gioi hl;ln

_.5 Ca'u true nghien cti'u

:::huang 1 trlnh bay ly lu~n vS nhu ciiu, Sl! thoa man cua nhan vien va g~n kSt t6i voi t6 chile

:::huang 2 trlnh bay phuong phap nghien cilu va xU' ly s6li~u

:::huang 3 trlnh bay ke'"t qua do luong nhu cftu, mile d() thoa man voi cong vi~c

·a sl;t g~n ke't t6 chile

:huang 4 thl!c hit%n nghien cilu ki€m dinh, nh~m ki€m dinh cac thang do, m6 lnh do luong, m6 hlnh ly thuye't va so sanh cac ke'"t qua do luong chu ye'"u voi 1ghien cilu chinh thilc

2huong 5 trlnh bay danh gia chung va giai phap, kie'n nghi

6

Chlidng 1:

LY THUYET VE NHU cA.u, sl)'THOA MAN TRONG c6NG vitc vA MU'c DOGAN KET cuA NHAN VIEN DOl vo1 To cHuc

Chuong m<?t thlfc hi~n xem xet t6ng quan cac nghien cuu da thlfc hi~n vS nhu c~u,

muc dQ thoa man voi cong vi~c va sv ga:n ke"t t6 chuc lam co sd cho vi~c thie"t ke"

mo hlnh nghien cuu

2.1 Nhu c§u

Cach tie"p c~n truySn th6ng trong vi~c d()ng vien kfch thich nhan vien thu'ong chu tr9ng vao vi~c thoa man cac nhu c~u (Mendenhall, 1995) C6 nhiSu quan di6m va each phan lo~i nhu c~u khac nhau Tac gia c6 a'n tu'<;fng sau sa:c voi nghien cuu ciia Commitment @Work- cong trlnh du'<;fc thlfc hi~n l~p l~i thu'ong xuyen hang nam, C1 ca'p d9 qu6c gia t~i nhiSu nuoc, cho tha'y day thvc sv la mo hlnh nghien cuu c6 gia

Commitment @Work da sii' dvng thuye"t b~c thang nhu c~u ciia Maslow (1943) lam

co sd ban d~u cho vi~c phat tri6n mo hlnh nghien cuu Vl v~y, nghien cuu nay thl,l'c

cua Maslow C~n n6i them ding, cac nha tam ly hQC theo quan di6m coi nhu c~u

cua con nguoi Ia ye"u t6 xac dinh hanh vi dSu bi anh huC1ng m~nh me bC1i thuye"t b~c

thang nhu c~u cua Maslow (Schein 1965) Trong CUQC diSu tra vS nhfi'ng d6ng g6p quan tr9ng cho cac nghien cuu vs quan tq, nghien cuu cua Maslow (1943) du<;1c xe'p h~ng thu hai trong s6 1694 nghien cuu du'<;fc trich d~n (Matteson 1974) Maslow

~

(1943; 1954) phan 1Qai nhu c~u cua con ngu'oi theo nam nh6m: sa:p xe"p theo thu

b~C tang d~n g6m cac nhu C~U: V~t chfft-sinh ly, an toan, Xa hQi, du'QC ton tn;mg, Va

tv hoan thi<%n

Nhu c~u sinh ly, v~t cha'f: lien quan de"n nhung ye"u t6 c~n thie"t nhfft dS t6n tt;ti nhu thuc an, khong khf, nuoc u6ng, qu~n ao, nha a va day Ia nhu c~u b~c tha'p nha't trong mo hlnh cua Maslow Trong m()t t6 chuc, nhu c~u nay thS hi<%n chu ye"u thong qua ti6n luang

Nhu c~u an toim: bao g6m ca va'n d@ an ninh, an toan tt;ti noi lam vi<%c va trong cu()c s6ng v6 ca thS cha't l§:n tinh th~n Trong m()t t6 chuc, nhu c~u nay thS hi<%n thong qua cac ye"u t6 di6u ki<%n v<% sinh, an toan bao h() lao d()ng, che" d() tuySn d1;1ng lau dai, chinh sach v6 bao hism xa h9i va y te",v.v

Nhu c~u xa hQi: thS hi<%n nhu c~u c6 m6i quan h<% t6t voi nhung nguoi xung quanh, du<;c la thanh vien d~y du trong m()t nh6m, du<;c tin yeu Trong t6 chuc, nhung nhu c~u nay du<;c thS hi<%n qua m6i quan h<% t6t d6i voi d6ng nghi<%p, ca'p tren,v.v

Nhu c~u dtiQ'c tOn trQng: thS hi<%n nhu c~u du'QC ton trQng trong cong vi<%c va CUQC s6ng M()t t6 chuc thuong khuye"n khich nhu c~u nay thong qua cac hot;tt d()ng khen thu'dng v6 ke"t qua lam vi<%c, sv thang tie"n,v.v

Nhu c~u ttl khiing dfnh: day la nhu c~u cao nha't va kh6 thoa man nhfit trong b~c· thang nhu c~u cua Maslow, n6 bao g6m ca nhu c~u du<;c phat triSn ca nhan va tv hoan thi<%n Trong t6 chuc, ds thoa man nhung nhu c~u nay c~n tt;to co h()i cho m9i nguoi hua'n luy<%n, phat triSn, du<;c sang tt;to dS h9 du nang lvc va tv tin d6i ph6 voi nhung yeu c~u cong vi<%c va nhung thach thuc moi

T6m ta:t cac ye"u t6 trong b~c thang nhu c~u cua Maslow tt;ti noi lam vi<%c va ngoai noi lam vi<%c du<;c thS hi<%n trong bang 1.1

8

Bang 1.1: Cac ye'u to' trong b~c thang nhu cfiu ciia Maslow

Du'<,fc thlfc hi~n ngoai ndi Nhu cfiu Du'<,fc thQ'c hi~n t~i ndi lam

1

Giao dl,lC, ton giao, sd TQ' kh~ng (ijnh Co h<?i dao t<;to, thang tie'"n,

1 thich, phat tri~n ca nhan minh phat tri~n , sang t<;tO

I Sl,l' cha'p nh~n cua gia dinh, Ghi nh~n, ton Bu<jc ghi nh~n, vi tri cao, b<;tn be, c<?ng d6ng trqng tang them trach nhi~m

Gia dlnh, b<;tn be, con a Dli<,fc yeu , , Nh6m lam ' A

d6ng

d6ng thu()c vao 1 nhom nghi~p, Hinh d<;to, khach

nha't (ijnh hang

Khong lo s<j chie'n tranh, o An toan Cong vi~c an toan, phuc l<;1i,

Thuc an, nude u6ng, tlnh V~t cha't-sinh ly Nhi~t d9, khong khi, Iuong

Ngu6n: Mark Mendenhall et al (1995) Global management Blackwell tr 586

2.2 SQ' thoa man ciia nhan vien t~i ndi lam vi~c

Vroom cho dng Sl,l' thoa man la muc dQ rna nhan vien c6 cam nh~n, dinh hudng tich cl,l'c d6i vdi vi~c lam trong t6 chuc (trich d~n trong Price (1997) Ba c6 ra't

nhi~u nghien cuu v~ sl,l' thoa man (hay hai long) cua nhan vien d6i vdi cong vi~c

va c6 le day la linh vl,l'c du<jc nghien cuu nhi~u nha't trong cac nghien cuu v~ t6 chuc trong b6n th~p nien vua qua (Ajmi 2001); (Currivan 1999) Sl,l' thoa man d6i vdi cong Vi~c CUa nhan vien dU<jC dinh nghia Va do Iuong thea ca hai khia C<;tnh: thoa man n6i chung d6i vdi cong vi~c va thoa man thea cac ye'u to' thanh ph§n cua cong vi~c Thoa man (hay hai long) chung th~ hi~n cam xuc bao ham chung len ta't

ca cac khia C<;tnh CUa cong Vi~C Khai ni~m hai long chung du<jc slY d1,1ng trong cac nghien cuu cua Levy and Williams (1998), Currivan (1999), Cook and Wall (1980), Ellickson (2002), Gaertner (1999), Kacmar (1999), Ting (1997) M<?t quan di~m

khac coi Sl,l' h~d long voi cong Vi~C la thai dQ anh hudng, ghi nh~n Clla nhan Vien V~

cac khia C<;tnh khac nhau trong cong vi~c cua hQ (Smith P.C Kendal L.M and Hulin

C.L 1969) Cach tie'p c~n theo cac khia C<:tnh khac nhau cua cong vi~c duc;c slr dl,mg trong cac nghien CUll cua (Stanton and Crossley 2000), Schwepker (2001), Yousef (2000) Ca hai each tie'p c~n deu phu hc;p cho vi~c do luang muc d9 thoa man cua nhan vien trong cong vi~c (Price 1997) Tuy nhien sli' dvng each tie'p c~n theo thanh ph~n cua cong vi~c se giup cac nha quan tri bie't ro hdn ve nhung di€m m<:tnh, ye'u trong vi~c dieu hanh t6 chuc va h9at d<)ng nao duc;c nhan vien danh gia cao nha't ho~c kern nha't (DeConinck and Stilwell C D 2004)

Nghien CUll nay sli' dvng thang do chi s6 mo ta cong vi~c (Job Descriptive JDI) do Smith et al (1969) thie't l~p vi JDI duc;c danh gia cao trong ca ITnh vvc nghien cuu lffn thl;l'c ti€n Price (1997) cho r~ng JDI Ia cong cv nen ch9n Iva cho cac nghien CUll do luang ve muc d9 hai long cua nhan vien trong c6ng vi~c Chi trong hai mu'di nam cu6i cua the' ky 20, JDI duc;c sli' dvng trong hdn 600 nghien cU'u

Index-da duc;c xua't ban (Ajmi 2001) N<)i dung chinh cua 5 khia C<:tnh trong cong vi~c cua JDI du'Qc th€ hi~n nhu' sau (Stanton and Crossley 2000):

1 Ban cha't c6ng vit$c: lien quan de'n nhung thach thuc cua c6ng vi~c, cd h<)i d€ sli' dvng cac nang ll;l'c ca nhan va cam nh~n thu vi khi thvc hit$n cong vit$c

2 Cd h<)i dao t<:tO va thang tie'n: lien quan de'n nh~n thuc cua nhan vien ve cac cd h9i du'QC dao t<:tO, phat tri€n cac nang Ivc ca nhan va cd h9i duc;c thang tie'n trong t6 chuc

3 Lanh d<:to: lien quan de'n cac m6i quan ht$ giua nhan vien va Hinh d<:to cffp tren trl;l'c tie'p; Sl;l' h8 trQ cua cffp tren; phong each lanh d<:tO va kha nang cua lanh d<:tO thl;l'c hi~n cac chuc nang quan tri trong t6 chuc

4 D6ng nghi~p: lien quan de'n cac hanh vi, quan h~ d6ng nghi~p t<:ti ndi lam vit$c

5 Tien ludng: lien quan de'n cam nh~n cua nhan vien ve tinh cong b~ng (ben trong va ben ngoai) trong tra lu'dng

10

Tuy v~y, ngay ca (J cac mtoc c6ng nghi<%p phat tri~n, JDI v§:n bi phe phan Et vua qua phuc t~p" (Price 1997), vua "chi h~n ch€ theo nam khia c~nh cua c6ng vi<%c va c6 th~ c6 nhung khia c~nh chua bao ham d~y du cac ySu t6 cua c6ng vi<%c"(Buffum and Konick 1982) Trong di€u ki<%n ci1a Vi<%t Nam, khi cac nghien cuu v€ hanh vi cua nhan vien trong t6 chuc dang con (j trong giai dQan sd khai, tam ly ng~i "v~ch

ao cho nguoi xem lung" con ph6 bitn trong kha nhi€u t6 chuc, cac ban cau hoi di€u tra cang c~n phai ng~n gQn, don gian, d~ hi~u Trong nghien cuu nay, thuySt b~c thang nhu c~u Maslow du'cjc sll' dvng lam co sCi d~ vua b6 sung d~y du cac ytu t6 cua c6ng vi<%c trong JDI va vua d~ rut gQn thang do S~i thoa man nhu c~u cua nhan vien du'QC thl,l'c hi<%n vua theo ca'p b~c nhu c~u cua Maslow, vua theo cac khia c~nh

c6ng vi<% c Dva theo kSt qua thao lu~n nh6m1

, hai nh6m khia c~nh trong c6ng vi<%c du'cJc d€ nghi b6 sung them cho JDI khi do luang muc d9 thoa man cua nhan vien d6i voi c6ng vi<%c Ci Vi<%t Nam la:

1 Phuc l9i

Hai ySu t6 phuc lcji va di€u ki<%n lam vi<%c nay cling da du'cjc b6 sung them trong nghien cuu v€ thoa man c6ng vi<%c cua Crossman va Bassem (2003) Gia tri va d9 tin c~y cua JDI du'cJc danh gia ra't cao trong cac nghien cuu thu9c van h6a Phuong Tay (Price, 1997) Bay la l~n d~u tien JDI du'cJc dieu chinh theo thuySt b~c thang nhu c~u Maslow vao di€u ki<%n Vi<%t Nam, do d6, nghien cuu se thl,l'c hi<%n ki~m

dinh gia tri va d9 tin c~y cua thang do JDI di€u chinh (AJDI)

l Tac gia thi,I'c hi~n thclo lu~n nh6m voi 30 h<;>c vien cua chu'dng trlnh "B £ LO t().O 1000 giam d6c" do S(J Khoa h<;>c Cong ngM Moi tru'ong va Truong _ B<,ti h<;>c Kinh te' TP HCM ke't hc;1p t6 chuc nam

2004

Theo ke't qua nghien cuu cua (Aldag and Brief 1978); va (Ferratt 1981), giua GS va muc dQ thoa man vdi cac thanh ph~n cua cong vi~c c6 m6i quan h~ tuye'n tinh Nghien cuu nay thlfc hi~n ki~m dinh muc dQ giai thich cua sv thoa man vdi cac ye'u t6 thanh phan trong cong vi~c d6i vdi muc d9 thoa man chung (GS) d6i vdi cong vi~c trong dieu ki~n cua Vi~t Nam, hlnh 1.1 Nh6m gia thuye't dau tien cho nghien cuu:

Hla: Mti'c d() thoa man voi ban cha't cong vi~c tang hay giam thl muc d() thoa man chung (GS) cua nhan vien d6i voi cong vi~c cfing tang hay giam theo

Hlb: Muc d() thoa man voi cd h()i diw t~o-thang tie'n tang hay giam thi muc d()

I thoa man Chung CUa nhan Vien d6i VOi COng Vi~C Cfing tang hay giam theo

Hlc: Muc d() thoa man voi lanh d~o tang hay giam thi muc d() thoa man chung cua nhan vien d6i voi cong vi~c cfing tang hay giam theo

Hld: Muc d() thoa man voi d6ng nghi~p tang hay giam thi muc d() thoa man chung cua nhan vien d6i voi cong vi~c cfing tang hay giam theo

Hle: Muc d() thoa man voi ti~n lu'dng tang hay giam thi muc d() thoa man chung cua nhan vien d6i voi cong vi~c cfing tang hay giam theo

Hlg: Muc d(> thoa man voi phtic l<!i tang hay giam thi muc d() thoa man chung cua nhan vien d6i voi cong vi~c cfing tang hay giam theo

Hlh: Muc d() thoa man v6'i di~u ki~n Htm vi~c tang hay giam thi muc d() thoa man chung cua nhan vien d6i voi cong vi~c cfing tang hay giam theo

12

Hinh 1 1: Anh huang cua AJDI den G S

2.3 Sr! gAn ke't d6i voi t6 chuc

tri€n ga:n ke't, cac hanh vi du<;1c mong d<;1i la ke't qua cua ga:n ke't t6 chuc" (Allen

chuc la khac bi¢t trong cac nghien cuu truoc day, (Allen and Meyer 1990); (Cook and Wall 1980); (Mathieu and Zajac 1990); (Meyer and Herscovitch 2001); (Sturn 2001) Ga:n ke't t6 chuc @Work cua Vi¢n Aon Consulting du<;1c ph6 bie'n r9ng rai

I

• Nang sua't: Nhan vien trong t6 chuc n6 Ivc he't mlnh nang cao ky nang d€ c6 th€ c6ng hie'n nhi6u hdn cho cong vi¢c; va san sang hi sinh quy6n l<;1i ca

• Ni6m tl! hao: Nhan vien se gioi thi¢u v6 san phim, dich vv cua t6 chuc, doanh nghi¢p la thu t6t nha't rna khach hang c6 th€ mua; la ncfi t6t nha't d€ lam vi¢c trong c9ng d6ng ndi nhan vien s6ng

b6ng tudng d6i ha'p dftn hdn (Sturn (1999; 2001)

14

2.4 MO'i quan he giua nhu cfiu, muc do thoa man dO'i v8i cong viec va g~n ke't

t6 chuc

Trong thai gian gftn day, nhi~u nghien cU'u nhu cftu cua nhan vien, mU'c d9 thoa man cua nhan vien d6i voi cong vi~c va g~n ke't t6 chU'c du'<;jc thl,l'c hi~n theo mo hlnh 1.2 (Sturn 2001)

Mo hlnh 1.2: Sdhiqc mo hlnh nghien cuu@ Work cua Aon Consulting

Ngu6n: Sturn D.L (2001) Maslow revisited: building the employee commitment pyramid Strategy & Leadership Vol 29.4

Cach tie'p c~n nay du<;1c ap dl;lng trong cac nghien cU'u cua Aon Consulting du<;1c thl;t'c hi~n hang nam d quy mo qu6c gia nhu nghien cuu v~ Commitment @Work t~i

My tu nam 1997, t~i Canada tu nam 1999, t~i Anh tu nam 2000 va t~i Uc nam

2002 Ke't qua cho thffy c6 m6i quan h~ ch~t che giua sl,l' thoa man cua nhan vien

va sl,l' gi:in ke't cua h9 d6i voi t6 chU'c (Sturn 2001) Aon Consulting ltng dl;lng linh ho~t thuye't b~c thang nhu cftu cua Maslow vao di~u ki~n cua n~n kinh te' hi~n d~i

va cho ding d€ nang cao Sl,l' gi:in ke't cua nhan vien d6i VOi t6 chU'c, cftn thoa man cac nhu cftu cua nhan vien T~i My (Sturn 2001) sl,l' thoa man nhu cftu cua nhan vien du<;1c phan lo~i theo:

1 Luong va phuc l<;1i

2 Quan-ly-thay d6i

3 EHo t';lO va phat tri€n

4 Van h6a t6 chile va duong 16i phat tri€n

3 Xa h9i-Du<;5c yeu me'n

4 Dao t';lO va phat tri€n

5 Can b~ng cu9c s6ng-cong vi~c

D6i voi m9t mtoc c6 n~n kinh te' dang phat tri€n nhu' Vi~t Nam, vi~c thoa man cac nhu C~U nhan vien dltQC tht;(c hi~n tren Cd Sd kSt hQp thoa man nhu C~U CUa nhan vien theo b~c thang Maslow va cac khia CC;lnh cong vi~c Nhu v~y, ling dl,mg mo hlnh cua Aon Consulting trong nghien cuu nay, khai ni~m g~n ke't t6 chile se du<;5c

· do Iuong b~ng:

1 Sv n6 lt;r'c, c6 g~ng cho t6 chile

2 Long tv hao v~ t6 chile

3 Trung thanh, C1 l';ti cling t6 chile

Cac t6 chile se c6 dltQC sv g~n ke't cua nhan vien b~ng each thoa man cac khia CC;lllh khac nhau cua nhu C~U lien quan dSn cong Vi~c:

HQC thuye't trao d6i xa h()i kh~ng dinh Slf thoa man cua nhan vien Ia ye"u t6 then ch6t c6 th€ n6i ba th~mh ph~n cua Slf g~n ke't t6 chile (trich d§:n trong Benkhoff,

1996, tr 119) Ke't qua nghien cilu Commitment @Work t~i My (Sturn, 1999 va 2001); cua Benkhoff (1997); Krueger et al (2002); Lok and Crawford (1999, 2000, 2004); Mayer va Allen (1990); Mathiew and Zajac (1990), Schepker (2001), Yousef (2000) cho tha'y c6 m6i quan h~ duong giua mile d() thoa man cua nhan vien va cam ke't t6 chuc E>i vao chi tie't d6i voi tung thanh phgn cua sv g~n ke't t6 chile ta tha'y:

(a) Theo hQc thuye't v€ trao d6i xa h()i, nguoi lao d()ng c6 g~ng lam vi~c khi Slf c6 g~ng cua hQ GUQC d€n bu xilng dang: khi hQ GUQC tra luang, khen thudng va c6 co h()i thang tie'n t6t;

(b) Theo (Tajfel 1982) thl nhan vien se tv hao v€ t6 chile cua hQ khi t6 chile c6 uy tin, hlnh anh t6t dyp trong cong chung va d6i xll' t6t d6i voi nhan vien E>i€u nay doi hoi c~n c6 cac m6i quan h~ t6t t~i noi lam vi~c (quan h~ voi lanh d~o va voi d6ng nghi~p) va c6 di€u ki~n moi truong hlm vi~c t6t;

(c) Mong mu6n d l~i cung t6 chile thuong c6 m6i lien h~ voi each d6i xll' d6i voi nhan vien trong t6 chuc va nhung co h()i vi~c lam (J cac t6 chile khac Khi nhan vien c6 cam nh~n hQ du<;5c d6i xli' cong b~ng va c6 nhung co h()i t6t

nha't trong t6 chile, hQ khong mu6n chuy€n di noi khac

Ke't qua nghien cltu ctia (Jernigan I.E, Beggs J M et al 2002); (Yousef 2000) cho tha'y cac thanh ph~n khac nhau cua stf g~n ke't t6 chile chiu tac d()ng cua cac ye'u t6

th~mh phfrn cong Vi~C khac nhau va Vi~c hi€u bie't nay giup cho C'lc nha quan tri dtf doan dli<JC cac h~mh vi cua nhan vien Nghien cilu nay se thtfc hi~n danh gia anh hudng cua mile dQ thoa man voi tung ye'u t6 thanh ph~n cua cong vi~c de'n cac de'n cac ye'u t6•thanh ph~n cua Slf g~n ke't d6i voi t6 chile, hlnh 1.3 Ph~n nay c6 tinh cha't kharii-plia~ v1 v~y, nghien cilu khong d€ ra cac gia thuye't

eO GIAO Dl)C VA OAO T~?-0

Hinh 1.3: Anh huong cua AJDI

den su gan ket to chuc

'

I

I

1 2.4 Quan h~ giiia dij.c di~m ca nhan; stf thoa man do'i voi cong vi~c va muc d()

I gi\n ke't do'i vOi t6 chuc

0 m9t khia c<;1nh nha't dinh, nhu c~u nhan vien thu'ong ga:n li€n voi cac d?c di@m ca

nhan (tu6i tac, tham nien, gioi tinh, trlnh d9 van h6a, chile vv) Do d6, ~nh hudng

cua nhu c~u nhan vien de'n mile d9 thoa man d6i voi cong vi~c va ga:n ke't t6 chile du'QC th@ hi~n qua cac ye'u t6 d?c di@m ca nhan nhu' trlnh dQ hQC va'n, gioi tinh, tudi tac, tham nien, chile V\} Cach tie'p c~n nay du'QC thlfc hi~n trong cac nghien cuu cua Mannheim, Barush and Tal (1997); Mathiew and Zajac (1990), Lok and Crawford (1999); (2001); (2004) Cac nghien cuu trong van h6a Phudng Tay cho tha'y nhung ngu'oi c6 vi tri cao hdn, c6 tu6i doi cao, c6 tham nien cao hdn thu'ong c6 mile d9 ga:n ke't cao hdn trong t6 chile Ngu'Qc l<;1i, nhung nguoi c6 hQc va'n cao thu'ong c6 mll'c d9 thoa man d6i voi cong vi~c tha'p hdn va mile d9 ga:n ke't d6i voi t6 chile tha'p hdn so voi nhii'ng nguoi c6 hQc va'n tha'p (Lok and Crawford 2004) Trong cac nghien CUu d chau A, ke't lu~n v€ anh hu'dng cua cac d?c di@m ca nhan

de'n mU'c d¢ thoa man d6i voi cong vi~c va ga:n ke't t6 chile ra't khac nhau Vi dl;l t<;1i Dai loan, nghien cuu ciia Sommer, Bae, Luthans(1996) cho thay ke't qua tim tha'y gi6ng cac nu'oc trong n€n van h6a Phu'dng Tay: chile V\}, tham nien va tu6i tac anh hu'dng m(;lnh de'n ga:n ke't t6 chile Tuy nhien, nghien cuu ciia Chen va Francesco(2000) t(;li Trung Qu6c, cho tha'y chile V\} anh hu'dng tOi ga:n ke't t6 chile nhu'ng cac d?c di@m ca nhan khac l<;1i khong anh hudng (Taormina 1999) ke't lu~n r~ng cac nghien CUll c6 c6 ke't qua khong ro rang v€ anh hu'dng cua cac d?c di@m

ca nhan de'n mile d9 thoa man d6i voi cong vi~c va sv ga:n ke't t6 chile

Trong nghien cuu nay, sau ye'u t6 thUQC d?c di@m ca nhan (giOi tinh, tu6i tac, tham nien, hQc va'n, chile nang tht,tc hi~n cong vi~c, chile Vl;l) du<;1c sli' dvng d@ ki@m dinh anh hu'dng cua cac d?c di@m ca nhan de'n mile d9 n6 lt,tc c6 ga:ng; mile d9 trung thanh va long tv hao d6i voi t6 chile cua nhan vien So voi thai ky ke' ho<;1ch h6a

t~p trung (KHHTT), nu nhan vien trong thai ky chuye'n d6i g~p nhiSu btt l<;5i han Theo loi cl,tu B<? tru'dng NguySn Thi Blnh (1994), phl,l nu la "nhung nguoi d~u tien

bi cho nghi vi~c va la nhung ngu'oi cu6i cling du<,jc tuy€n dl,lng" Gia thuye't:

H 2a: Nu nhan vH~n co muc d() thoa man vOi cong vi~c thftp ho'n cac dfing nghi~p nam

Do cac ye'u t6: (a) che' d9 tang lu'ong hi~n nay d Vi~t Nam v~n du<;5c thl,tc hi~n chu ye'u theo tham nien; d6ng tho1 khi chuy€n sang cac doanh nghi~p khac, nhln chung nhan vien kh6ng con du<;1c bao lu'u mile luang d don vi cii; (b) che' d9 phuc l<;5i tu'ong ilng voi tham nien c6ng tac cua nhan vien; (c) tam ly ng~i thay d6i noi lam vi~c tu h6i KHHTT con l~i, c6 gia thuye't:

H 2b: Tham nien d1ng cao, muc d() trung thimh vOi t6 chuc theo nh~n thuc cua nhan vien cang cao

2.s Anh huling cua quy~n sli hun d~n su thoa man trong cong viec va g~n ke't t6 chuc

LQai hlnh sd huu cua t6 chile c6 th€ anh hu'dng de'n mile d<) thoa man trong cong

vi~c va S\1' g~n ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile Cac nghien cilu cho thffy nhan vien khu V\l'C qu6c doanh du'<,jC hu'dng nhi€u u'u dai SO VOi nhan vien khu V\l'C phi qu6c doanh: che' d9 tuy€n dl,lng lau dai hon, che' d<) phuc l<;5i, hao hi€m y te', quan

h~ lao d<)ng nhy nhang, thoa mai hon, ap ll,tc cong vi~c thffp hon (Truong Van Ban 1996),(V6 B~i Lu'<;5c 1997) do d6, h9 c6 mile dQ thoa man d6i voi cong vi~c cao hon, mile d9 trung thanh ciing cao hon Trong di€u ki~n cua cac nu'oc c6 n€n kinh te' chuy€n d6i nhu' Nga, Trung Qu6c, Vi~t Nam, nhung bi€u hi~n tren day cang th€

hi~n r6 net han (Carrel M.R, Elbert N.F et al 1995) Nhi€u nghien cilu so sanh mile dQ thoa man Va S\1' g~n kSt t6 chile giua khu V\l'C qu6c doanh Va phi qu6c doanh du'<,jc thl,tc hi~n T~i Trung Qu6c nghien cilu cua Wang (2004, p.649) tim th(y r~ng "nhan vien khu vl,tc qu6c doanh c6 mile d9 trung thanh cao hon nhu'ng c6 long

20

tv hao vs cong ty tha'p hon so voi cac cong ty c6 v6n d~u tu nu'oc ngoai" Trong diSu ki~n Vi~t Nam, cac doanh nghi~p nha nuoc nhin chung c6 quy m6 IOn hon, duc_jc trang bi cong ngh~ ky thu~t t6t hon, diSu ki~n an toan bao h9 lao d9ng t6t

hon, cong vit%c duc_jc bao dam t6t hon so voi khu vvc phi qu6c doanh Gia thuye't:

H 3a: Nhan vH~n trong khu vtjc qu6c doanh co muc d() thoa man do'i voi cong

Trong cac doanh nghit%p qu6c doanh, t6 chU'c cong doan ho~t d9ng m~nh va t6t hon, doanh nghit%p it khi cho nhan vien nghi vit%c, d6ng thoi nhan vien it khi nghi vi~c d@' chuy@'n sang doanh nghit%p khac nhu cac d6ng nghit%p cua h9 trong khu vvc phi qu6c doanh Gia thuye't:

H 3b: Nhan vien trong khu vtjc qu6c doanh co muc d() muc d() trung thimh d6i VOi t6 chuc cao ho'n SO VOi nhan vien trong khu YljC phi qu6c doanh

T6ng hc_jp chung, nghien cU'u thl,l'c hit%n do luong anh httdng cua 7 ye'u t6 thu9c vS

SV thoa man VOi cac khia C~nh khac nhau CUa COng Vi~c; 6 ye'u t6 thUQC vS d?c di@'m ca nhan va 2 ye'u t6 thUQC VS d?c di@'m CUa t6 chuc d6i VOi mU'c dQ thoa man chung trong cong vi~c va ba ye'u t6 thanh ph~n cua sv ga:n ke't t6 chU'c, hinh 1.4

Hlnh 1.4: Cac ye'u t6 anh hudng

Thoa man chung (GS)

Slf g~n ket

t6 chile

c6 gang

-Tom Hit

Chuong nay xem xet cac nghien cilu co ban lien quan de'n nhu c~u, sv thoa man trong cong vi~c va su' giln ke't cua nhan vien d6i voi t6 chile Ly thuye't b~c thang

Nam Mo hlnh nghien cU'u du'<;lc thl;l'c hi~n tren co sd di~u chinh mo hlnh @work cua Aon Consulting vao di~u ki~n cua Vi~t Nam nh~m do luang anh hudng cua slf thoa man d6i voi cong vi~c de'n sl;l' giln ke't cua nhan vien d6i voi t6 chU'c Nghien cilu cling se thl;l'c hi~n do luang anh hu'dng cua m9t s6 di;ic digm ca nhan (nhu' tu6i, tham nien, gioi tinh, trlnh d{) hQC v{n) Va di;ic digm CUa t6 chU'c de'n mile d{) gifn ke't t6 chile cua nhan vien

:huong 2:

PHUONG PHAP NGHIEN CUU VA XU LY SO L~U

~huang hai trlnh bay each thuc thie't ke' nghien cuu, phuong phap phat triSn va i~m dinh thang do, ki~m dinh mo hlnh do lu'ong, mo hlnh nghien cuu va each b.uc xfr ly s6 lit$u nghien cuu

1 Thie't ke' nghien CUll va phu'dng phap xd ly sO'li~ll

"' 1.1 Thie't ke' nghien cull

~d sd ban d~u cua nghien CUll la cac khai nit$m da du'QC do lu'ong v€ muc dQ hoa man d6i voi cong vit$c va sl;( g~n ke't t6 chuc d cac nu'oc cong nghit$p phat tri~n Nghien cuu du'<;lc thl;(c hit$n thong qua ba giai do;;tn Giai do;;tn I thl;(c hit$n nghien cuu so b9 thong qua phu'ong phap dinh tinh voi ky thu~t thao lu~n nh6m

t~ di€u chinh, rut gQn; va b6 sung cac bie'n quan sat dung trong do lu'ong cac j}ai nit$m nghien cuu Tac gia thl;(c hit$n thao lu~n nh6m voi 30 hQC vien cua chu'ong trlnh "Dao t;;to 1000 giam d6c" do SCJ Khoa hQc Cong nght$ Moi tru'ong

va Truong B;;ti hQc Kinh te' TP HCM ke't h<;lp t6 chuc nam 2004

3iai do;;tn hai, nghien cuu chinh thuc du'<;lc thl;(c hit$n thong qua phuong phap nghien cuu dinh lu'<;lng Cac ban cau hoi di6u tra du'QC thl;(c hit$n trl;(c tie'p voi khoang 500 nhan vien lam vit$c toan thoi gian M1,lc dich cua nghien cuu nay la VUa d~ sang lQC cac bie'n quan sat, VUa d~ xac dinh Cac thanh ph~n ciing nhu' gia

tri va dQ tin c~y cua thang do va ki~m dinh mo hlnh do lu'ong, mo hlnh ly thuye't Do mftu nghien cuu du'<;lc thl;(c hit$n theo phu'ong phap thu~n tit$n, h6i quy pharr b~c se du'<;lc ap d1,lng d~ ki~m soat cac bie'n thUQC v€ d~c diSm ca nhan va d~c di~m t6 chuc Vit$c ki~m dinh cac thang do va cac mo hlnh do lu'ong, mo hinh ly thuye't cung voi cac gia thuye't d€ ra du'QC thl;(c hit$n thea cac

24

toe: ki~m dinh so b9; phan tich nhan t6 kham pha EFA, phan tich nhan t6 1~ng dinh (CFA), sli' d1:1ng thang do do luang cac u'oc lu'Qng quan trQng

'rong giai do;;tn ba, nghien cuu se ki~m dinh thang do AJDI va thang do sl,l' g~n

·~t t6 chuc trong moi tru'ong Cl:l th~ CUa mQt doanh nghi~p - voi khoang 300 can

•9 cong nhan vien lam vi~c toan thoi gian cua cong ty c6 ph~n gia'y Tan Mai :ac ke't qua do luang chu ye'u giua nghien cuu chinh thuc va nghien cuu ki~m linh du'QC SO sanh d~ lam sang to Va giai thich chinh xac hon ke't qua di€u tra )6ng thai ki~m dinh Bootstrap (AMOS) du'<;5c sli' d1:1ng d~ danh gia d9 tin c~y

:ua cac u'oc lu'Qng trong nghien cuu chinh thuc, so d6 2.1

!.1.2 Phu'o'ng phap xii' ly s6li~u

)~u tien, nghien cuu se ki~m dinh gia tri cua cac thang do (AJDI va Sl,l' g~n ke't

6 chuc) Cac thang do du'Qc danh gia so b9 thong qua ki~m dinh h~ s6 tin c~y

::::ronbach Alpha Cac bie'n c6 tu'ong quan t6ng nho hon 0.4 va cac thanh ph§n c6

~~ s6 tin c~y Cronback Alpha nho hon 0.6 bi l9ai Vi~c ki~m dinh gia tri va d9

in c~y CUa cac thang do du'QC thl,l'C hi~n tie'p theo thong qua phan tich nhan t6 rnam pha (EFA) va phan tich nhan t6 kh&ng dinh (CFA) Trong buoc thu hai, lghien cuu thl,l'c hi~n ki~m dinh mo hlnh do lu'ong va mo hlnh ly thuye't Ki~m 1inh h~ s6 tin c~y Cronbach Alpha va EFA thl,l'c hi~n tren SPSS 11.5 Qua trlnh ::::FA se du'Qc thl,l'c hi~n tren AMOS 5.0 l~n lu'Qt voi tung bie'n ti€m gn (khai :ti~m b~c 1) va sau d6 Ia d6i voi cac khai ni~m b~c 2 v€ cac gia tq: tinh don 1guyen1 d9 tin c~l gia tri h9i tu:, gia tri phan bi~t4 Trong buoc thu ba, nghien

~uu se thl,l'c hi~n do lu'ong cac nqi dung: t~m quan trQng cua nhu c~u muc d9

Ly thuye't v~: nhu du, th6a man d6i voi cong vi~c v a sv giln ke't td chuc Thang do JDI, Workforce commitment

E>anh gia sd b9 thang do

Ki8m dinh thang do (EFA ,

CFA)

Ki8m dinh mo hlnh do htong

Ki8m dinh mo hlnh ly thuye't

E>o htong

Nghien cuu ki~m dinh

1 K/dinh trong moi tntong

khac (n=311)

Ki8m dinh thang do AJDI va

giln ke't td chuc

Ki8m dinh mo hlnh do htong

Ki8m dinh mo hlnh ly thuye't

2 Ki8m dinh Bootstrap

ffinh 2.1: Quy trlnh thl,l'c hi~n nghien cuu (du'<;1c diSu chinh tu quy trlnh ciia

Nguy~n Dlnh ThQ va Nguy~n Thi Mai Trang (2002, tr.22)

.toa man d6i voi cong vi~c; sl;l' g~n ke't t6 chuc va cac m6i quan h~ giua cac llai ni~m Cac gia thuye't du'QC danh gia thong qua cac ki€m dinh Nghien cuu .1' d1:1ng th6ng ke mo ta•, cac ki€m dinh t- tests, ANOV A va h6i quy phan b~c5 JPSS 11.5), va kiSm dinh Bootstrap (AMOS 5.0) dS do luang, so sanh cac hong s6 thea cac d~c diSm nhan vien (tu6i tac, tham nien, trlnh d9 van h6a,

~ioi tinh) va d~c diSm ciia t6 chuc (thanh ph~n kinh te' va llnh Vl;l'C hQat d9ng)

:.2 Phat tri~n va xii' ly sd b() thang do

~.2 1 Thang do tftm quan tn;mg cua cac nh6m nhu cftu

fhang do t~m quan trQng cua cac nh6m nhu C~U du'QC thl;l'c hi~n thong qua 5 cau hoi v€ t~m quan trQng ciia m6i nh6m nhu c~u d6i voi nhan vien,~ky hi~u tu bie'n

~C1 de'n bie'n NC5 Thang do Likert 7 b~c du'Qc sii' d1:1ng B~c 1 la hoan toan khong quan trQng, b~c 7 Ia quan trQng nha't Vi d1:1 v~ cau hoi di€u tra nhu sau: Anh chi danh gia nhu the' nao v€ dm quan trQng ciia cac ye'u t6 sau day d6i voi t.hu c~ u ciia anh chi? Ti€n lu'dng; Cong vi~c an to an, v v H~ s6 tin c~ y :ronbach Alpha ciia thang do: 0.764

"Bang 2.1: H~ sfi tin c~y cua thang do tftm quan tr<_mg cua cac nhu cftu

Trung binh thang Phuong sai thang Tuong quan Alpha neu

do neu loai bien do neu loai bien bien tong loai bien

.2.2 Thang do muc d() thoa man nhu cftu nhan vien dol voi cong vi~c hang do muc d9 thoa man cua nhan vien dO'i voi cong vi<$c (JDI) nguyen gO'c 1m 5 th~mh phftn: ban cha't cong vi<$c; lanh d~o; d6ng nghi<$p, co h9i dao t~o­

lang tie'n; va ti~n h tong Hai thanh phftn du'<Jc b6 sung them cho thang do JDI:

1 Phuc l<Ji cong ty

2 Moi truong lam vi<$c

>Bng thoi, cac bie'n quan sat cua JDI cung nen du'<;1c di~u chinh phil h<;1p 'theo

i~u ki<$n cua Vi<$t Nam, can eli theo thuye't b~c thang nhu cftu cua Maslow

i dl;l v~ vi<$c cac cau hoi di~u tra phO'i h<Jp th~ hi<$n vua theo nhu cfiu cua nhan 'ien vua theo cac khia c~nh cua cong vi<$c th~ hi<$n trong bang 2.2

~.ang 2.2: Vi dt;I v~ nhu cfiu nhan vien theo khia c~nh cong vi~c

B~c thang Khia c~nh cong vi<$c

frang thie't hi lam vi<$c an toan 2 Moi truong lam vic$c

:han thi<$n

C6ng vic$c cho phep Anh /Chi sll' dl;lng t6t 4 Ban cha't cong vi<$c :;ac nang llfc ca nhan

\nh/Chi du'QC bie't nh~n xet cua cffp tren v~ 4 Lanh d~o

muc d9 hoan thanh c6ng vi<$c

':ong ty t~o cho Anh /Chi nhi~u co h9i phat 5 E>ao

28

~ Qt s6 bie'n bi l9ai bo do kh6ng c6 dm quan tr9ng cao ho~c c6 nhi~u ca u hoi 1ang cling n<)i dung nh~m giam bot s6 ht<;1ng cau hoi Cu6i cling, thang do muc

Q thoa man cua nhan Vien d6i VOi CaC thi'mh phffn CUa cong vi<%c du'QC di~U hinh (AJDI) g6m c6 7 thfmh phffn voi 36 bie'n quan sat Thanh phffn c6ng vi<%c :6m 6 bie'n quan sat, tu work 1 de'n work 6 Thanh phffn ti~n Iuong g6m 5 bie'n

tuan sat, tu bie'n pay1 de'n pay 5 Thanh phffn phuc l<;1i g6m 2 bie'n quan sat: :m1 va ben 2 Thanh phffn di~u ki<%n m6i tru'ong lam vi<%c g6m 4 bie'n quan sat,

u bie'n env1 de'n env 4 Thanh phffn d6ng nghi<%p g6m 4 bie'n quan sat, tU bie'n :ow 1 de'n cow 4 Thanh phffn lanh d~o g6m 9 bie'n quan sat, tu bie'n sup 1 de'n

up 9 Thanh phffn dao t~o va thang tie'n g6m 6 bie'n quan sat, tu bie'n prom 1 te'n prom 6 (xem ph1;1 l1;1c 1) Thang do Likert 7 b~c du'<Jc sll' d1;1ng Sau khi lo~i :ac bie'n c6 tu'ong quan t6ng nho hon 0.4, h<% s6 tin c~y Cronbach Alpha cua cac ie'n quan sat du'QC th~ hi<%n trong bang 2.3 T6ng h<Jp chung ban cau hoi di~u

J.·a g6m c6 59 cau hoi, trong d6 g6m c6 SI·cau hoi v~ nhu cffu, muc d9 thoa nan d6i voi c6ng vi<%c va sv g~n ke't t6 chuc; 8 cau hoi v~ d~c di~m ca nhan va

3 chuc (xem ph1;1ll;lc 1)

Bang 2.3: H~ s6 tin c(ly cua cac thimh phfin AJDI

Ban ch!t Cong vi~c

Trung binh thang Phuong sai thang Tuong quan Alpha neu

do neu loai bien do neu loai bien bien tong loai bien

15.8619 15.7549 15.8254 16.3434

72 72 86

68 8833

77.8138 72.7740 70.3052 74.1095 71.6468 70.0811

56 0623

51.5677

54.6695

57 5116 53.0871

6644

.5 930

7529 6600

.8573

Cu9c di€u tra nh~n tha'y cac diu hoi nghich6

(vi d1:1: Cong vi~c bi ap h,I'c cao) mang l~i ke't qua tra loi c6 d9 tin c~y khong cao C6 th~ do ye'u t6 th~mh ph~n:

)i€u ki~n Utm vi~c (c6 hai bie'n nghich trong s6 4 bie'n quan sat) nen c6 d9 tin

c~y tha'p, bi lo~i Theo nguyen t~c thie't ke', trong ban diu hoi c~n c6 cac ciiu hoi

30

ghich d~ dam bao tinh chinh xac, nghiem tuc cua cac cau tra lbi Tuy nhien mg thl.fc te', doi khi cac cau hoi nghich c6 he$ s6 tin c~y cho cac cau tra lbi hong cao C~n c6 them cac nghien cuu d~ danh gia chinh xac hon v@ muc d<?

n c~y cua cac cau hoi nghich trong di@u ki<$n d Vi<$t Nam Sau khi l9ai tie'p 3 ie'n quan Scit til khac th~mh phffn khac, thang do AJDI con l~i 6 th~tnh phffn voi

.) bie'n quan sat; c6 he$ s6 tin c~y cha'p nh~n n~m trong khoang 0.782 de'n 0.875

' 2.3 Thang do muc d() giin ke't ciia nhan vien do'i voi t6 chuc

~hang do @Work cua Aon Cunsulting (Sturn 2001) do htbng muc d<? g~n ke't

:ua nhan vien d6i voi t6 chile bao g6m 3 thanh phffn voi 6 bie'n quan sat Thong lUa thao lu~n nh6m, 4 bie'n quan sat du'<JC b6 sung them cho thang do Sl.f ga:n ke't

6 chile Thanh phffn c6 g~ng (Effort) g6m c6 3 bie'n quan sat, til eff 1 de'n eff 3 -'hanh phffn tl.f hao g6m 4 bie'n quan sat, til pri1 de'n pri 4 Thanh phffn trung hanh g6m 3 bie'n quan sat, til loy 1 de'n loy 3 Vi dlf v€ 1 diu hoi trong thang

;o: Anh /Chi tl.f nguy<$n n6 ll.fc he't mlnh nang cao ky nang d~ c6 th~ c6ng hie'n 1hi@u hon cho cong vi<$c Thang do Likert 7 b~c du'<Jc st'i' d1;1ng: b~c 1 tu'dng ung

voi muc d<? hoan toan khong d6ng y; b~c 7 tu'dng ung vo_i muc d<? hoan toan 16ng y cua nhan vieD Sau khi lQai bo 1 bie'n quan sat, thang do Sl.f ga:n ke't t6 ;hue c6 3 thanh phffn c6 he$ s6 tin c~y Cronbach Alpha trong khoang tu 0.712 de'n 0.876 voi 9 bie'n quan sat (xem bang 2.4)

IJang 2.4: H~ so' tin c~y ciia cac thanh phftn thang do St! giin ke't t6 chuc

.:6 giing

Trung binh thang Phuong sai thang Tuong quan Alpha neu

do neu loai bien do neu loai bien bien tong loai bien