1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Cùng với xu thế phát triển hội nhập vào kinh tế khu vực và trên thế giới, các cơ quan nhà nước ở Việt Nam chịu sức ép cạnh cần phải cải tiến để theo kịp với xu hướng phát triển của thế giới. Thực tế chứng minh rằng, xây dựng môi trường văn hoá công sở tích cực sẽ tạo ra nền tảng góp phần tạo thành công và tạo sự phát triển bền vững. Tuy nhiên, trong xu hướng toàn cầu hóa đó, nguy cơ đồng hóa về văn hóa có xu hướng tăng. Để tránh biến thành một thể thống nhất về văn hóa, mỗi cơ quan nhà nước đều cần giữ gìn, phát huy nền văn hóa riêng của mình. Văn hóa công sở quyết định sự trường tồn của tổ chức, giúp cho tổ chức giảm xung đột; điều phối và kiểm soát; tạo động lực làm việc. Giảm xung đột văn hoá giúp gắn kết các thành viên của tổ chức, các thành viên thống nhất về cách hiểu, cách đánh giá, lựa chọn và định hướng hành động. Khi trong nội bộ cơ quan phải đối mặt với xu hướng xung đột lẫn nhau thì văn hoá chính là yếu tố giúp mọi người hoà nhập thống nhất lại với nhau. Khi phải ra một quyết định phức tạp, văn hoá giúp cho tổ chức thu hẹp phạm vi các lựa chọn phải xem xét, tạo động lực làm việc, giúp nhân viên thấy rõ mục tiêu, định hướng công việc mình làm, tạo mối quan hệ tốt đẹp giữa các nhân viên và một môi trường làm việc thoải mái, lành mạnh. Văn hóa công sở tổ chức có vai trò quan trọng không chỉ đối với việc nâng cao hiệu quả hoạt động toàn diện của tổ chức mà còn là một giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh. Văn hóa công sở tạo ra sự khác biệt, giúp ta phân biệt tổ chức này với tổ chức khác. Văn hóa công sở tổ chức là tài sản tinh thần, là một nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững. Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương là một cơ quan hành chính nhà nước cấp tỉnh. Tất cả cán bộ công chức đều có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, cùng hỗ trợ, giúp đỡ nhau hoàn thành tốt công việc. Tâm lý làm việc thoải mái, tinh thần gắn kết là yếu tố quyết định sự phát triển trong cơ quan. Tuy nhiên trong thời gian qua việc nghiên cứu và áp dụng văn hoá của Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương vẫn còn hạn chế. Với mong muốn đóng góp một phần công sức của mình cho sự phát triển và lớn mạnh của UBND Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương. Để xây dựng văn hóa công sở trong giai đoạn tiếp theo, tôi đã chọn đề tài: "Hoàn thiện văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương" làm luận văn tốt nghiệp của mình, 2. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn Có nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài Đề tài “Một số giải pháp hoàn thiện văn hóa công sở trong cơ quan hành chính nhà nước” luận văn thạc sỹ của Đặng Việt Hùng, ĐH kinh tế quốc dân Hà Nội, năm 2010. Luận văn đề cập đến các vấn đề như: Đặc điểm của công sở hành chính, nhiệm vụ của công sở hành chính, văn hoá, văn hoá tổ chức, khái niệm văn hoá công sở, những yếu tố của VHCS. Qua việc phân tích thực trạng văn hóa công sở trong cơ quan hành chính nhà nước như thực trạng về hệ thống các giá trị, thực trạng đạo đức cán bộ, công chức nhà nước, thực trạng về tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động công vụ, thực trạng về thiết kế, bài trí công sở, thực trạng về giao tiếp, ứng xử của CBCC, thực trạng về phương pháp, cách thức quản lý, phong cách tổ chức điều hành, mối quan hệ, lề lối làm việc tác giả đưa một số giải pháp xây dựng văn hóa công sở như: Các giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục đạo đức công chức, các giải pháp đối với việc giao tiếp, ứng xử công vụ, giải pháp phát triển kiến trúc công sở, giải pháp áp dụng hiệu quả ISO 9001:2000 trong cơ quan hành chính nhà nước Đề tài “Thực trạng văn hóa công sở tại UBND xã Tiến Hưng, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước”. Luận văn thạc sỹ của Đặng Tiến Đông, trường ĐH Quốc Gia, TP. HCM. Luận văn đề cập đến các vấn đề như: Khái niệm văn hóa và văn hóa công sở, biểu hiện văn hóa công sở, vai trò của văn hóa công sở trong cơ quan hành chính nhà nước. Qua việc phân tích thực trạng văn hóa công sở tại UBND xã Tiến Hưng, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước như: quy chế làm việc và quy chế thực hiện giờ làm việc, về thời gian làm việc, bài trí công sở, nơi làm việc, về giao tiếp nơi công sở, môi trường làm việc tác giả tìm ra những hạn chế và đưa ra những giải pháp khắc phục những hạn chế đó. Tuy nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu về văn hoá công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương, chính vì vậy tác giả đã chọn đề tài “Hoàn thiện văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương" làm luận văn tốt nghiệp của mình. 3. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu, hệ thống hóa một số vấn đề cơ sở lý luận về văn hoá và văn hóa công sở, nội dung, tiêu chí, các yếu tố cấu thành của văn hóa công sở - Đánh giá thực trạng xây dựng văn hoá công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương, những thành tựu, giá trị đã đạt được; phân tích chỉ ra những hạn chế tồn tại, nguyên nhân. - Từ đó đề xuất giải pháp chủ yếu để hoàn thiện văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu - Đối tượng nghiên cứu: xây dựng văn hoá công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương. - Phạm vi không gian: Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương - Phạm vi thời gian: Từ năm 2014 đến tháng 05/2017. 5. Phương pháp nghiên cứu của luận văn - Phương pháp luận: Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng; phương pháp duy vật lịch sử và phương pháp hệ thống nhằm phân tích, đánh giá, đảm bảo tính khoa học, lý luận, tính lịch sử và logic giữa các vấn đề được nêu ra. - Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp thu được từ tài liệu nghiên cứu có trước. Tiến hành thu thập dữ liệu trong nội bộ của Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương qua tiếp cận và thu thập thông tin, số liệu trong 3 năm trở lại đây. - Phương pháp xử lý, phân tích thông tin: sử dụng các phương pháp thống kê; phương pháp phân tích; phương pháp so sánh nhằm đối chiếu làm rõ phần lý luận. Cách thức thực hiện, tác giả sẽ kết hợp nghiên cứu lý luận với tổng kết thực tiễn, nhằm làm rõ nội dung cơ bản của đề tài luận văn. Ngoài ra, luận văn cũng kế thừa, phát triển các kết quả của các công trình nghiên cứu có liên quan đến nội dung đề tài nhằm làm rõ những vấn đề chính của luận văn. 6. Những đóng góp mới của luận văn Trình bày một cách hệ thống về văn hóa công sở tổ chức và các biểu trưng về văn hóa công sở tổ chức cũng như lợi ích của việc phát triển văn hóa công sở tổ chức. Qua phân tích và đánh giá các biểu trưng trực quan và phi trực quan về văn hóa công sở tổ chức, giúp cho việc đánh giá đúng thực trạng xây dựng văn hóa công sở tổ chức tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương, từ những hạn chế tồn tại qua thực tiễn đời sống, đề xuất một số giải pháp, chính sách, chiến lược để tiếp tục duy trì và phát triển văn hóa công sở tổ chức Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương. - Luận văn góp phần làm sáng tỏ được sự cần thiết của văn hóa công sở tổ chức đối với các hoạt động của Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương nhằm định hướng cho Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương có những bước đi đúng đắn ở hiện tại và tương lai. - Kết quả nghiên cứu của Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị trong tổng kết thực tiễn về tầm quan trọng của phát triển văn hóa công sở tổ chức đối với UBND Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương. 7. Kết cấu luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chương 1. Cơ sở lý luận văn hóa công sở. Chương 2. Thực trạng văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương Chương 3. Hoàn thiện văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG ĐÔ
***
TĂNG VIỆT THÀNH
HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ
TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
HẢI DƯƠNG - 2017
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG ĐÔ
***
TĂNG VIỆT THÀNH
HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ
TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG
Chuyên nghành : Quản trị kinh doanh
LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN ĐỨC THẢO
Trang 3HẢI DƯƠNG - 2017LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành được luận văn này tôi đã nhận được rất nhiều sự độngviên, giúp đỡ của nhiều cá nhân và tập thể
Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn ĐứcThảo, người đã luôn tận tình hướng dẫn tôi thực hiện tốt luận văn của mình
Xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy giáo, cô giáo; những người
đã đem lại cho tôi những kiến thức vô cùng có ích trong những năm học vừa qua
và quá trình công tác sau này
Cũng xin gửi lời cám ơn chân thành tới Ban Giám hiệu Đại học Đông
Đô đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập
Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, những người đãluôn bên tôi, động viên và khuyến khích tôi trong quá trình học tập, thực hiện
đề tài nghiên cứu của mình
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, ngày tháng 07 năm 2017
Tác giả
TĂNG VIỆT THÀNH
Trang 4MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN
MỤC LỤC
DANH MỤC VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
PHẦN MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VĂN HÓA CÔNG SỞ 6
1.1 TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ 6
1.1.1 Khái niệm văn hóa công sở 6
1.1.2 Các dấu hiệu đặc trưng của văn hóa công sở 11
1.1.3 Vai trò của văn hóa công sở 12
1.1.4 Chức năng của văn hóa công sở 14
1.2 HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ 15
1.2.1.Quan niệm về hoàn thiện văn hóa công sở 15
1.2.2 Nội dung của văn hóa công sở cần hoàn thiện 17
1.2.3 Sự cần thiết hoàn thiện văn hóa công sở 30
1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ 31
1.3.1.Nhân tố khách quan 31
1.3.2 Nhân tố chủ quan 32
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 34
2.1 KHÁI QUÁT VỀ PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 34
2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 34
2.1.2.Cơ cấu tổ chức 36
2.1.3 Một số kết quả hoạt động chủ yếu 39
Trang 52.2 THỰC TRẠNG XÂY DỰNG VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI PHƯỜNG
NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 43
2.2.1.Văn hoá ứng xử 43
2.2.2.Văn hoá biểu tượng 46
2.2.3 Các nội quy, quy chế 50
2.2.4 Văn hoá làm việc 55
2.2.5 Văn hoá hành chính trong cơ quan 55
2.2.6 Xây dựng văn hoá kỷ luật 57
2.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VIỆC HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 58
2.3.1.Những kết quả đạt được 58
2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế 59
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 62
3.1 ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 62
3.1.1 Phương hướng chung của Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương 62
3.1.2 Phương hướng hoạt động văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, Thành phố Hải Dương 63
3.2 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ TẠI PHƯỜNG NGUYỄN TRÃI, THÀNH PHỐ HẢI DƯƠNG 64
3.2.1 Hoàn thiện các hoạt động hỗ trợ cho sự phát triển văn hoá công sở 64
3.2.2 Hoàn thiện công tác truyền thông về văn hoá công sở 65
3.2.3 Biến văn hoá công sở thành nguồn lực, sức mạnh cho sự phát triển 65
3.2.4 Phát triển văn hoá công sở dựa trên các biểu trưng phi trực quan 66
3.2.5 Phát triển duy trì và phát triển văn hoá công sở mang tính triết lý văn hóa 69
3.2.6 Xây dựng đề cương sổ tay văn hóa tổ chức 73
3.2.7 Các giải pháp khác 75
KẾT LUẬN 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 81
Trang 6DANH MỤC VIẾT TẮT
VHCS Văn hóa công sởCBCC Cán bộ công chứcUBND Ủy ban nhân dânHĐND Hội đồng nhân dân
VC Viên chức
Trang 7DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ BẢNG
Bảng 2.1: Số lượng đơn tố cáo 40 Bảng 2.2: Cách xưng hô trong giao tiếp 43
SƠ ĐỒ
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức 36
Trang 8PHẦN MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
Cùng với xu thế phát triển hội nhập vào kinh tế khu vực và trên thếgiới, các cơ quan nhà nước ở Việt Nam chịu sức ép cạnh cần phải cải tiến đểtheo kịp với xu hướng phát triển của thế giới Thực tế chứng minh rằng, xâydựng môi trường văn hoá công sở tích cực sẽ tạo ra nền tảng góp phần tạothành công và tạo sự phát triển bền vững Tuy nhiên, trong xu hướng toàn cầuhóa đó, nguy cơ đồng hóa về văn hóa có xu hướng tăng Để tránh biến thànhmột thể thống nhất về văn hóa, mỗi cơ quan nhà nước đều cần giữ gìn, pháthuy nền văn hóa riêng của mình Văn hóa công sở quyết định sự trường tồncủa tổ chức, giúp cho tổ chức giảm xung đột; điều phối và kiểm soát; tạo độnglực làm việc Giảm xung đột văn hoá giúp gắn kết các thành viên của tổ chức,các thành viên thống nhất về cách hiểu, cách đánh giá, lựa chọn và địnhhướng hành động Khi trong nội bộ cơ quan phải đối mặt với xu hướng xungđột lẫn nhau thì văn hoá chính là yếu tố giúp mọi người hoà nhập thống nhấtlại với nhau Khi phải ra một quyết định phức tạp, văn hoá giúp cho tổ chứcthu hẹp phạm vi các lựa chọn phải xem xét, tạo động lực làm việc, giúp nhânviên thấy rõ mục tiêu, định hướng công việc mình làm, tạo mối quan hệ tốtđẹp giữa các nhân viên và một môi trường làm việc thoải mái, lành mạnh
Văn hóa công sở tổ chức có vai trò quan trọng không chỉ đối với việcnâng cao hiệu quả hoạt động toàn diện của tổ chức mà còn là một giải phápquan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh Văn hóa công sở tạo ra sự khácbiệt, giúp ta phân biệt tổ chức này với tổ chức khác Văn hóa công sở tổ chức
là tài sản tinh thần, là một nguồn lực quan trọng thúc đẩy phát triển bền vững
Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương là một cơ quan hành chính nhànước cấp tỉnh Tất cả cán bộ công chức đều có mối quan hệ gắn bó mật thiết
Trang 9với nhau, cùng hỗ trợ, giúp đỡ nhau hoàn thành tốt công việc Tâm lý làmviệc thoải mái, tinh thần gắn kết là yếu tố quyết định sự phát triển trong cơquan Tuy nhiên trong thời gian qua việc nghiên cứu và áp dụng văn hoá củaPhường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương vẫn còn hạn chế Với mong muốn đónggóp một phần công sức của mình cho sự phát triển và lớn mạnh của UBNDPhường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương Để xây dựng văn hóa công sở trong
giai đoạn tiếp theo, tôi đã chọn đề tài: "Hoàn thiện văn hóa công sở tại
Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương" làm luận văn tốt nghiệp của mình,
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn
Có nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài
Đề tài “Một số giải pháp hoàn thiện văn hóa công sở trong cơ quanhành chính nhà nước” luận văn thạc sỹ của Đặng Việt Hùng, ĐH kinh tế quốcdân Hà Nội, năm 2010 Luận văn đề cập đến các vấn đề như: Đặc điểm củacông sở hành chính, nhiệm vụ của công sở hành chính, văn hoá, văn hoá tổchức, khái niệm văn hoá công sở, những yếu tố của VHCS Qua việc phântích thực trạng văn hóa công sở trong cơ quan hành chính nhà nước như thựctrạng về hệ thống các giá trị, thực trạng đạo đức cán bộ, công chức nhà nước,thực trạng về tính tuân thủ pháp luật trong hoạt động công vụ, thực trạng vềthiết kế, bài trí công sở, thực trạng về giao tiếp, ứng xử của CBCC, thựctrạng về phương pháp, cách thức quản lý, phong cách tổ chức điều hành, mốiquan hệ, lề lối làm việc tác giả đưa một số giải pháp xây dựng văn hóa công
sở như: Các giải pháp nâng cao chất lượng công tác giáo dục đạo đức côngchức, các giải pháp đối với việc giao tiếp, ứng xử công vụ, giải pháp pháttriển kiến trúc công sở, giải pháp áp dụng hiệu quả ISO 9001:2000 trong cơquan hành chính nhà nước
Đề tài “Thực trạng văn hóa công sở tại UBND xã Tiến Hưng, thị xãĐồng Xoài, tỉnh Bình Phước” Luận văn thạc sỹ của Đặng Tiến Đông, trường
Trang 10ĐH Quốc Gia, TP HCM Luận văn đề cập đến các vấn đề như: Khái niệm vănhóa và văn hóa công sở, biểu hiện văn hóa công sở, vai trò của văn hóa công sởtrong cơ quan hành chính nhà nước Qua việc phân tích thực trạng văn hóacông sở tại UBND xã Tiến Hưng, thị xã Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước như: quychế làm việc và quy chế thực hiện giờ làm việc, về thời gian làm việc, bài trícông sở, nơi làm việc, về giao tiếp nơi công sở, môi trường làm việc tác giả tìm
3 Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu, hệ thống hóa một số vấn đề cơ sở lý luận về văn hoá vàvăn hóa công sở, nội dung, tiêu chí, các yếu tố cấu thành của văn hóa công sở
- Đánh giá thực trạng xây dựng văn hoá công sở tại Phường NguyễnTrãi, TP Hải Dương, những thành tựu, giá trị đã đạt được; phân tích chỉ ranhững hạn chế tồn tại, nguyên nhân
- Từ đó đề xuất giải pháp chủ yếu để hoàn thiện văn hóa công sở tạiPhường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: xây dựng văn hoá công sở tại Phường NguyễnTrãi, TP Hải Dương
- Phạm vi không gian: Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương
- Phạm vi thời gian: Từ năm 2014 đến tháng 05/2017
5 Phương pháp nghiên cứu của luận văn
- Phương pháp luận: Sử dụng phương pháp duy vật biện chứng; phươngpháp duy vật lịch sử và phương pháp hệ thống nhằm phân tích, đánh giá, đảmbảo tính khoa học, lý luận, tính lịch sử và logic giữa các vấn đề được nêu ra
Trang 11- Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp thu được từ tài liệu nghiêncứu có trước Tiến hành thu thập dữ liệu trong nội bộ của Phường NguyễnTrãi, TP Hải Dương qua tiếp cận và thu thập thông tin, số liệu trong 3năm trở lại đây.
- Phương pháp xử lý, phân tích thông tin: sử dụng các phương phápthống kê; phương pháp phân tích; phương pháp so sánh nhằm đối chiếu làm
rõ phần lý luận Cách thức thực hiện, tác giả sẽ kết hợp nghiên cứu lý luận vớitổng kết thực tiễn, nhằm làm rõ nội dung cơ bản của đề tài luận văn Ngoài ra,luận văn cũng kế thừa, phát triển các kết quả của các công trình nghiên cứu cóliên quan đến nội dung đề tài nhằm làm rõ những vấn đề chính của luận văn
6 Những đóng góp mới của luận văn
Trình bày một cách hệ thống về văn hóa công sở tổ chức và các biểutrưng về văn hóa công sở tổ chức cũng như lợi ích của việc phát triển văn hóacông sở tổ chức Qua phân tích và đánh giá các biểu trưng trực quan và phitrực quan về văn hóa công sở tổ chức, giúp cho việc đánh giá đúng thực trạngxây dựng văn hóa công sở tổ chức tại Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương,
từ những hạn chế tồn tại qua thực tiễn đời sống, đề xuất một số giải pháp,chính sách, chiến lược để tiếp tục duy trì và phát triển văn hóa công sở tổchức Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương
- Luận văn góp phần làm sáng tỏ được sự cần thiết của văn hóa công sở
tổ chức đối với các hoạt động của Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương nhằmđịnh hướng cho Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương có những bước đi đúngđắn ở hiện tại và tương lai
- Kết quả nghiên cứu của Luận văn là tài liệu tham khảo có giá trị trongtổng kết thực tiễn về tầm quan trọng của phát triển văn hóa công sở tổ chứcđối với UBND Phường Nguyễn Trãi, TP Hải Dương
Trang 127 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận văn hóa công sở
Chương 2 Thực trạng văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP.Hải Dương
Chương 3 Hoàn thiện văn hóa công sở tại Phường Nguyễn Trãi, TP.Hải Dương
Trang 13CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VĂN HÓA CÔNG SỞ
1.1 TỔNG QUAN VỀ VĂN HÓA CÔNG SỞ
1.1.1 Khái niệm văn hóa công sở
Khái niệm văn hóa
Theo định nghĩa của UNESCO: Văn hóa bao gồm tất cả những gì làmcho dân tộc này khác với dân tộc kia Văn hóa nên được đề cập đến như làmột tập hợp của những đặc trưng về tâm hồn, vật chất, trị thức và xúc cảmcủa một xã hội hay một nhóm người trong xã hội và nó chứa đựng, ngoài vănhọc và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị,truyền thống và đức tin
Theo triết học Mác - Lênin: văn hoá là tổng hoà những giá trị vật chất
và tinh thần cũng như các phương thức tạo ra chúng, kỹ năng sử dụng các giátrị đó vì sự tiến bộ của loài người và sự truyền thụ các giá trị đó từ thế hệ nàysang thế hệ khác Hình thức khởi đầu và nguồn gốc đầu tiên làm hình thành
và phát triển văn hoá là lao động của con người, phương thức hiện lao động
và kết quả của lao động và kết quả lao động
Theo Keup, J.R(2001): Văn hóa được hiểu là tổng các quan niệm, niềmtin, giá trị- những yếu tố mà các thành viên của tổ chức chia sẻ, chuyển tảithông qua: làm cái gì, làm như thế nào, ai làm
Như vậy, dù theo định nghĩa, mọi định nghĩa văn hoá đều chứa một nétchung là “con người” đều thừa nhận và khẳng định mối liên hệ mật thiết giữavăn hoá với con người Văn hoá và con người là hai khái niệm không tách rờinhau Con người là chủ thể sáng tạo ra văn hoá Trong suốt lịch sử hình thành
và phát triển của mình, con người luôn sáng tạo không ngừng để làm nên giátrị văn hoá Một trong số những giá trị văn hoá được con người sáng tạo ra ấy
Trang 14chính là bản thân con người - con người có văn hoá Con người sáng tạo ravăn hoá, đồng thời chính con người cũng là sản phẩm của văn hoá.
Khái niệm công sở
Có nhiều khái niệm khác nhau về công sở
Công sở là cơ quan của bộ máy nhà nước đặt dưới sự quản lý trực tiếpcủa Nhà nước để thực hiện các nhiệm vụ do Nhà nước quy định Hoạt động củacông sở nhằm phục vụ cho lợi ích của cộng đồng và thực hiện quyền lực nhànước Công sở có nhiệm vụ quản lý công vụ, công chức; tổ chức công tác phốihợp công việc giữa các bộ phận; tổ chức công tác thông tin trong công sở vàvới các cơ quan khác Công sở tổ chức thực hiện cơ chế điều hành, kiểm soátviệc hành chính, là nơi soạn thảo văn bản để thực hiện công vụ, đảm bảo thôngtin cho hoạt động của bộ máy quản lý nhà nước Đây còn là nơi tiếp nhận yêu
cầu, đề nghị, khiếu nại của công dân, tổ chức việc giao tiếp với người dân.
Công sở là một pháp nhân công quyền, chịu trách nhiệm tiến hành mộttrong các hoạt động của các đơn vị hành chính địa phương, thay mặt cho Nhànước, cho tỉnh, cho công xã nhưng chịu sự kiểm tra của các cấp đó”
Công sở là trụ sở, nơi làm việc của các cơ quan nhà nước nói chung.Công sở là những cơ quan nhà nước hoạt động nhân danh pháp nhâncông pháp để thoả mãn các nhu cầu của nhân dân Vậy ta có thể hiểu kháiniệm công sở như sau:
Theo nghĩa hẹp, công sở được hiểu là các cơ quan hành chính nhànước, chỉ bao gồm các cơ quan thuộc bộ máy hành chính nhà nước đứng đầu
là Chính phủ thực hiện chức năng quản lý nhà nước
Trong một phạm vi hẹp hơn nữa, công sở được dùng đồng nghĩa vớithuật ngữ “trụ sở” chỉ một địa điểm cụ thể, một thực thể hiện hữu về kiến trúc
và các phương tiện, thiết bị phục vụ cho hoạt động của mọt cơ quan nhà nướcnói chung
Trang 15Công sở là thuật ngữ sử dụng thông thường khi nói về “Trụ sở-nơilàm việc của các cơ quan nhà nước công quyền”
Theo nghĩa rộng: Công sở là thuật ngữ dùng để chỉ “Một pháp nhâncông quyền và là bộ phận quan trọng hợp thành bộ máy nhà nước đượcthành lập theo ý chí của nhà nước (có tài sản và trụ sở) nhằm thực hiệnchức năng quản lý nhà nước và phục vụ xã hội”
Tại Việt Nam văn hóa công sở thường được nhắc đến đến các cơquan ban ngành của huyện, phường Đặc biệt văn hóa công sở Phườngđược coi là khá quan trọng vì đây là cấp thấp nhất trực tiếp tiếp xúc vớinhân dân
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Phường là đơn vị hànhchính cấp thấp nhất của Việt Nam hiện nay, cùng với xã và thị trấn.Phường là đơn vị hành chính nội thành hay nội thị của một thị xã, thànhphố trực thuộc tỉnh hoặc một quận trực thuộc thành phố trực thuộc trungương của thành phố hay thành phố trực thuộc trung ương Hiện nay để dễquản lý địa bàn và liên kết với hộ gia đình mỗi phường cũng chia đơn vịhành chính thành các khu, dưới các khu có các tổ chức Tuy nhiên đơn vịnhỏ này không thuộc vào cấp đơn vị hành chính chính thức nào của nhànước Việt Nam
Đặc điểm của Phường: Đây là đơn vị hành chính nhà nước cấp địaphương trực thuộc UBND nơi đó quản lý Phường có sơ đồ tổ chức bộmáy đặc trưng của một cơ quan hành chính Phường có chủ tịch, phó chủtịch, bí thư và các phòng ban khác Số lượng cán bộ công chức Phườngkhông được quá 25 người Toàn bộ cán bộ công chức Phường là ngườithuộc nhà nước quản lý và được hưởng lương theo ngân sách nhà nước
Chức năng, nhiệm vụ của Phường: Phường có chức năng quản lýkinh tế xã hội, dân số, địa chính cấp địa phương, có ranh giới hành chính
Trang 16rõ ràng Tất cả mọi công việc thực hiện đều phải tuân theo quy định phápluật của nhà nước và trong giới hạn cho phép.
Khái niệm văn hóa tổ chức
Có nhiều quan niệm về văn hóa tổ chức
Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: Văn hóa của tổ chức là một
khái niệm hiện đại, trong đó bao gồm nhiều khái niệm khác như văn hóa công
sở hay văn hóa doanh nghiệp
Theo Elliott Jaques,1952: Văn hóa tổ chức là thói quen, cách nghĩtruyền thống và cách làm việc trong tổ chức được chia sẻ bởi tất cả các thànhviên trong tổ chức
Theo Robbin,2000: Văn hóa tổ chức là một hệ thống ý nghĩa chunghàm giữ bởi các thành viên của tổ chức, qua đó có thể phân biệt tổ chức nàyvới tổ chức khác
Tóm lại: Văn hóa tổ chức là hệ thống những giá trị, những niềm tin,
những quy phạm được chia sẻ bởi các thành viên trong tổ chức và hướng dẫnhành vi của những người lao động trong tổ chức
Khái niệm văn hóa công sở
Có nhiều quan niệm khác nhau về văn hóa công sở
Văn hóa công sở là tổng hòa những giá trị hữu hình và vô hình baogồm: Trình độ nhận thức, phương pháp tổ chức, quản lý, môi trường cảnhquan, những phương tiện làm việc, đạo đức nghề nghiệp, phong cách giaotiếp ứng xử của cán bộ công chức, viên chức, lao động (CBCC,VC) và sựkết hợp nhuần nhuyễn giữa các yếu tố đó để xây dựng một môi trường công
sở văn minh, lịch sự, hoạt động đúng pháp luật, hiệu quả cao Xây dựngvăn hóa công sở là xây dựng lề lối, nề nếp làm việc khoa học, có trật tự kỷcương, tuân theo những nội quy, quy định chung nhưng không mất đi tínhdân chủ
Trang 17Văn hóa công sở là kết quả của phương thức ứng xử trong công sởđược con người lựa chọn nhằm đáp ứng nhu cầu của tổ chức Các phươngthức ấy được xem là phù hợp, có ý nghĩa quan trọng đối với đời sống tinhthần của các thành viên trong tổ chức và cần đến chúng như một nhu cầu.
Văn hóa công sở là một hệ thống giá trị hình thành trong quá trình hoạtđộng của công sở, tạo nên niềm tin giá trị về thái độ của các nhân viên làmviệc trong công sở Văn hóa công sở là giá trị mà công sở tạo được về vật chất
và tinh thần
Văn hóa công sở là ăn mặc phù hợp, gọn gàng, lịch sự; là phong cáchlàm việc; là ứng xử khi giao tiếp; là ý thức thực hành tiết kiệm và tự bảo vệthương hiệu của chính đơn vị mình Người CBCC, viên chức có khả năngthích ứng công việc trong các tổ chức khác nhau, có vốn kinh nghiệm văn hóacông sở thì trong bất kỳ tình huống nào cũng tự mình điều chỉnh một cáchhợp lý đạt hiệu quả cao trong công việc
Văn hoá công sở, nói một cách khái quát, là một loạt hành vi và quyước mà con người dựa vào đó để điều khiển các mối quan hệ tương tác củamình với những người khác Văn hoá công sở còn là một hệ thống đượchình thành trong quá trình hoạt động của công sở, tạo nên niềm tin giá trị
về thái độ của cán bộ làm việc trong công sở, ảnh hưởng đến cách làm việctrong công sở và hiệu quả hoạt động của nó
Văn hóa công sở là tổng hợp của hệ thống các giá trị vật chất và giá trịtinh thần được các thành viên trong các tổ chức bảo tồn, duy trì và phát huy từquá khứ đến hiện tại, là thành quả trí tuệ sáng tạo của con người trải qua cácnền văn minh khác nhau, với các hình thái kinh tế - xã hội khác nhau, thể hiệnbản chất nhà nước và bản sắc dân tộc của mỗi quốc gia trong mỗi giai đoạnlịch sử nhất định
Trang 18Tóm lại: Xây dựng văn hoá công sở là xây dựng một nề nếp làm việc
khoa học, có kỉ cương và dân chủ Nó đòi hỏi các nhà lãnh đạo, quản lý cũngnhư các thành viên của cơ quan phải quan tâm đến hiệu quả hoạt động chungcủa cơ quan mình Muốn như thế cán bộ phải tôn trọng kĩ luật cơ quan, phảichú ý đến danh dự của cơ quan trong cư xử với một người, đoàn kết và hợptác trên những nguyên tắc chung, chống lại bệnh quan liêu, hách dịch, cơ hội.Xây dựng văn hóa công sở thực chất là xây dựng con người lao động mới -văn minh, chuyên nghiệp - yếu tố quyết định chất lượng và khả năng đáp ứngyêu cầu ngày càng cao của hoạt động công sở
1.1.2 Các dấu hiệu đặc trưng của văn hóa công sở
Biểu trưng là bất kỳ thứ gì có thể được sử dụng làm phương tiện thể hiệnnội dung của văn hoá công sở: triết lý, giá trị, niềm tin chủ đạo, cách nhận thức
và phương pháp tư duy nhằm hỗ trợ các thành viên trong quá trình nhận thứchoặc để phản ánh mức độ nhận thức của thành viên và của toàn tổ chức
Biểu trưng văn hoá tổ chức thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau,phong phú, đa dạng tuỳ theo sự sáng tạo của mỗi tổ chức nhằm hai mục đíchsau:Thể hiện những giá trị, triết lý, nguyên tắc muốn thể hiện và mong muốnđược các đối tượng hữu quan nhận biết một cách đúng đắn; hỗ trợ cho nhữngđối tượng hữu quan bên trong trong quá trình nhận thức và thực hiện khi raquyết định và hành động
Các biểu trưng trực quan điển hình bao gồm: đặc điểm kiến trúc; nghithức đặc trưng, biểu trưng ngôn ngữ, biểu trưng phi ngôn ngữ, mẩu chuyện,tấm gương, ấn phẩm, tài liệu văn hóa tổ chức, truyền thống
Nhận thức và sự thay đổi nhận thức diễn ra thường xuyên trong mỗi cánhân, chúng rất khó nhận thấy được bằng những biểu hiện trực quan; tuỳ theomức độ nhận thức, trạng thái biểu cảm và tính chủ động trong hành vi, cácbiểu trưng phi trực quan có thể được chia thành bốn cấp độ từ thấp đến cao là:
Trang 19- Giá trị, biết những việc cần phải làm, những yêu cầu cần đáp ứng,những hành vi cần thực hiện, những quy định cần tuân thủ;
- Thái độ, hiểu được ý nghĩa của những việc cần phải làm, những yêu cầucần đáp ứng, những hành vi cần thực hiện, những quy định cần tuân thủ;
- Niềm tin, thấy được lợi ích/giá trị của những việc cần phải làm,những yêu cầu cần đápứng, những hành vi cần thực hiện, những quy định cầntuân thủ đối với bản thân và mọi người;
- Nguyên tắc coi việc thực hiện của những việc cần phải làm, nhữngyêu cầu cần đáp ứng, những hành vi cần thực hiện, những quy định cầntuân thủ là cách hành động đúng đắn, tốt nhất đối với bản thân
1.1.3 Vai trò của văn hóa công sở
Vai trò của văn hóa công sở thể hiện ở giá trị thiết lập bầu không khí tincậy lẫn nhau trong tổ chức, giá trị đem lại sự tự nguyện làm việc và cônghiến; được chia sẻ các giá trị cá nhân cảm thấy yên tâm và an toàn hơn trongcông việc; các giá trị định hướng cho các thành viên trong cơ quan biết mìnhcần phải làm gì và sẽ đi đến đâu; nó làm nhụt ý chí đối đầu, tâm lý muốn thâutóm quyền lực, hống hách, cửa quyền của một số cá nhân có quyền lực cũngnhư thái độ không hợp tác của một số cá nhân có tư tưởng cơ hội, né tránhtrách nhiệm, tham nhũng đặc quyền, đặc lợi
Văn hóa công sở có thể hiện giá trị truyền thống kết nối với giá trị hiệnđại và hệ giá trị đặc trưng riêng của hoạt động công sở: Yếu tố dân tộc, hiệnđại và hệ giá trị này thấm nhuần trong mỗi thành viên công sở, được chắt lọc,
kế thừa và phát triển, phát huy theo quá trình đi lên của công sở, được vật chấthoá trong các cấu trúc thiết chế hành chính và công nghệ hành chính Đổi mớihoạt động công sở là một thành tựu văn hoá Thành tựu này giúp cho việchiện đại hoá nền hành chính nhà nước Việt Nam, giúp cho các cơ quan, công
sở nhà nước Việt Nam vươn tới tầm cao mới của sự phát triển hiện đại Không
Trang 20ai có thể phủ nhận vai trò to lớn của công nghệ hành chính trong hoạt độngcông sở Công nghệ hành chính là sự kết tinh cao độ của trí tuệ, kinh nghiệm
và sức sáng tạo của con người
Vai trò của văn hóa công sở thể hiện là nền tảng mang tính nhân bảncủa công sở: Thực tế phát triển của các cơ quan, công sở ở nước ta vừa quachứng minh rằng không thể coi nhẹ nhân tố con người Nói đến con ngườichính là nói đến văn hoá, vì toàn bộ những giá trị văn hoá làm nên nhữngphẩm chất, năng lực tinh thần của con người Những phẩm chất và năng lựcthật đó của cán bộ, công chức được vật chất hóa tạo thành nguồn lực nuôidưỡng sự tồn tại và phát triển của công sở Một công sở chỉ làm tròn nhiệm
vụ và chức năng khi: tạo ra mối quan hệ tốt giữa cán bộ, công chức trongcông việc; các chuẩn mực xử sự; các nghi thức tiếp xúc hành chính; cácphương pháp giải quyết các bất đồng trong cơ quan; cách lãnh đạo, quản lý và
ý thức chấp hành kỷ luật trong và ngoài công sở của cán bộ, công chức Vănhoá công sở còn có vai trò to lớn trong việc xây dựng một nề nếp làm việckhoa học, kỷ cương và dân chủ
Vai trò của văn hóa công sở thể hiện là nền tảng mang tính nhân ái: Vaitrò của văn hoá công sở còn thể hiện sự định hướng giải quyết đúng đắn trongtừng thời kỳ mối quan hệ giữa hiện đại hoá công sở với việc thực hiện sự côngbằng cho các thành viên trong công sở Khi văn hoá phát huy tác dụng trongviệc phát triển nguồn nhân lực công sở, tức là văn hoá đã tham gia vào quátrình hình thành quan hệ đồng thuận giữa hiện đại hoá công sở với đảm bảo sựcông bằng cho các thành viên Chỉ có như vậy mới phát huy được các biệnpháp hành chính trong chống tham nhũng, hối lộ, quan liêu, đặc quyền, đặc lợitrong công sở
Vai trò của văn hóa công sở là nền tảng mang tính nhân văn: Văn hóacông sở đem lại sức sống mãnh liệt cho công sở, nhu cầu hướng tới "cái
Trang 21đẹp", sự cảm nhận và thưởng thức cái đẹp giúp cho việc giải phóng conngười, giải phóng sức lao động, thủ tiêu mọi sự kìm hãm M.Gorki gọi mỹhọc là đạo đức học của tương lai Bielinxki (Nga, thế kỷ XIX) nói: "Cảmxúc về cái đẹp là một điều kiện làm nên phẩm giá con người Phải có nócon người mới có được trí tuệ, phải có nó con người mới cất mình lên tớinhững tư tưởng tầm cỡ thế giới, mới hiểu được bản chất các hiện tượngtrong tính thống nhất của chúng
1.1.4 Chức năng của văn hóa công sở
Văn hóa công sở bao giờ cũng gắn liền với sự phát triển, là chìa khóacủa sự phát triển và tiến bộ xã hội: Đối với công sở, phải xây dựng được vănhóa công sở tiến bộ, văn minh, hiện đại từ đó góp phần tạo nên nề nếp làmviệc khoa học, có kỷ cương, dân chủ Tạo được tình đoàn kết và chống lạibệnh quan liêu, cửa quyền Môi trường văn hóa công sở tốt đẹp sẽ tạo đượcniềm tin của CBCC với cơ quan, với nhân dân góp phần nâng cao hiệu quảhoạt động của công sở Tính tự giác của CBCC trong công việc sẽ đưa công
sở này phát triển vượt hơn lên so với công sở khác Văn hóa công sở cũng có
sự kế thừa và tiếp thu có chọn lọc những tính văn hóa công sở từ bên trong vàbên ngoài công sở, từ quá khứ đến tương lai cho nên trong một chừng mựcnào đó sẽ giúp công sở tạo nên những chuẩn mực, phá tính cục bộ, sự đối lập
có tính bản thể của các thành viên Vậy chức năng của văn hóa công sở thểhiện như:
Văn hóa công sở tạo ra sự khác biệt giữa tổ chức này với tổ chức khác.Văn hóa công sở có chức năng lan truyền chủ thể cho các thành viên trong tổchức Văn hóa công sở thúc đẩy phát sinh các cam kết của nhân viên đối vớinhững gì lớn hơn so với lợi ích riêng của cá nhân họ
Văn hóa công sở làm tăng sự ổn định của hệ thống xã hội Văn hóacông sở là một chất keo dính, giúp gắn kết tổ chức lại thông qua việc đưa ra
Trang 22các tiêu chuẩn thích hợp để người lao động biết họ cần làm gì và nói gì Vănhóa công sở có tác dụng kiểm soát để định hướng và hình thành nên thái độ
và hành vi của người lao động Chức năng này có ý nghĩa đặc biệt đối với mỗichúng ta
1.2 HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ
1.2.1.Quan niệm về hoàn thiện văn hóa công sở
Theo từ điển tiếng Việt (2008), NXB Đà Nẵng: Hoàn thiện là làm tốt,làm đầy đủ đến mức thấy không phải làm thêm nữa
Nguyên tắc hoàn thiện văn hóa công sở
- Nội dung của văn hóa công sở rất phong phú Những tồn tại và hạnchế của văn hóa công sở cũng rất nhiều Do vậy, hoàn thiện văn hóa công sởtheo những mục tiêu nói trên cần đảm bảo các nguyên tắc trong quá trìnhthực hiện:
Nguyên tắc thứ nhất: Hoàn thiện văn hóa công sở với các nội dung cầnđảm bảo tính khoa học: Việc thực hiện các giá trị văn hóa công sở còn khámới mẻ, cộng thêm đặc điểm của nền kinh tế xã hội Việt Nam làm cho nhiềumặt của công tác quản lý còn chưa đi vào nề nếp trong khi những đòi hỏi của
xã hội, của người dân rất thúc bách Thực trạng đó khiên việc xây dựng vănhóa công sở thiếu nhiều điều kiện hoặc chưa đáp ứng được yêu cầu chung.Việc đảm bảo nguyên tắc này khi hoàn thiện văn hóa công sở một mặt sẽ tạonên tính báo quát, chặt chẽ của các giá trị, mặt khác sẽ tạo điều kiện giảiquyết các vấn đề cụ thể trong tổ chức quản lý, giao tiếp, ứng xử một cách hợp
lý và thấu đáo Có như vậy, kết quả của hoàn thiện văn hóa công sở mới có độtin cậy cao, hạn chế những sai lầm, khuyết điểm
- Nguyên tắc thứ hai: Các nội dung của hoàn thiện văn hóa công sởphải có tính khả thi hợp lý: Văn hóa công sở là tổng hòa của các giá trị hữuhình và vô hình Do vậy hoàn thiện văn hóa công sở có rất nhiều vấn đề, công
Trang 23việc phải xử lý Mức độ khối lượng công việc này lại phụ thuộc vào các yếu
tố như trình độ cán bộ, dân trí, tài chính… Do vậy việc xác định nội dung ,cácvấn đề hoàn thiện văn hóa công sở phải đảm bảo tính khả thi hợp lý tránh xuhướng thường gặp sau đây:
Một là: Với mục tiêu hoàn thiện chỉ căn cứ vào nền tảng lý thuyết đòi hỏitính hoàn chỉnh đầy đủ để đưa ra nhiều nội dung , nhiều yêu cầu cho xây dựng vănhóa công sở Tuy nhiên với quá nhiều nội dung như vậy tỏ ra khó thực hiện trongthực tế, không đảm bảo tính khả thi nhất là trong điều kiện Việt Nam hiện nay
Hai là: Xu hướng muốn đơn giản hóa các nội dung hoàn thiện văn hóacông sở làm cho quá trình này mang tính phiến diện, thiếu chắc chắn dẫn đến
độ tin cậy thấp, không đáp ứng được yêu cầu xây dựng con người mới vănminh chuyên nghiệp
- Nguyên tắc thứ ba: Hoàn thiện văn hóa công sở phải có tính địnhhướng phát triển và văn minh quốc tế: Từ thực trạng văn hóa công sở cònmột số hạn chế , khi đặt vấn đề hoàn thiện chúng ta không thể đòi hỏi một sựthay đổi ngay, triệt để trong toàn bộ nội dung của văn hóa công sở được một
sự hoàn thiện phải thấy được mục tiêu cuối cùng và nền tảng căn bản lâu dài.Mặt khác lý thuyết của văn hóa công sở được thế giới nghiên cứu nhiều vàkhá sớm Với chủ trương thực hiện nền kinh tế mở, bên cạnh nền văn hóatrong nước chúng ta cũng cần nghiên cứu văn hóa của các nước khác Nhữngnội dung văn hóa công sở của họ chắc đã thể hiện thông lệ thế giới Việc hoànthiện văn hóa công sở phải chú ý đến những thông lệ này đề chấp nhận nhữngnội dung mới mẻ, hợp lý, qua đó học hỏi thêm hòa nhập vào văn hóa quốc tế
- Nguyên tắc thứ tư: Việc hoàn thiện văn hóa công sở phải chú ý đếntính hiện đại, đặc biệt khả năng ứng dụng thông tin Trong nguyên tắc thứ hai
đã nêu trên đã xác định khối lượng công việc của việc hoàn thiện văn hóacông sở là rất nhiều trong đó liên quan đến phục vụ người dân nói yêu cầu,
Trang 24thời gian ngắn, độ chính xác cao, thuận tiện Những yêu cầu đó đòi hỏi hoànthiện văn hóa công sở phải bài bản hơn, tiêu chuẩn hơn và được thực hiệnnhanh chóng với sự hỗ trợ của công nghê thông tin Thực tiễn trong thời gianqua có rất nhiều các vấn đề cần giải quyết tại các cơ quan công sở nhưng nhờ
áp dụng công nghệ thông tin có hiệu quả hơn
- Nguyên tắc thứ năm: Việc hoàn thiện văn hóa công sở phải thấy rõyêu cầu đặc thù của đơn vị cần hoàn thiện Qua nội dung lý luận chúng ta thấy
rõ rằng hoàn thiện văn hóa công sở có ý nghĩa khác nhau đối với chủ thể khácnhau Điều đó có nghĩa là những yêu cầu chung, mỗi chủ thế khác nhau (tỉnh,huyện, xã, phường) lại có yêu cầu khác nhau trong việc hoàn thiện văn hóacông sở đối với Phường là một tiêu chuẩn rất quan trọng, là hình ảnh trướcngười dân Mỗi khi tiếp xúc với người dân, người cán bộ Phường thể hiện conngười có văn hóa, đại diện cho cơ quan nhà nước Việc hoàn thiện văn hóacông sở phải chú ý đến yêu cầu đặc thù này Do vậy, khi hoàn thiện văn hóacông sở ta phải xác định lựa chọn các vấn đề thích hợp các nguyên tắc, yêucầu nói trên tùy điều kiện cụ thể trong từng giai đoạn
1.2.2 Nội dung của văn hóa công sở cần hoàn thiện
Văn hoá ứng xử
Văn hóa công sở ứng xử là sự thể hiện triết lý sống, lối sống, lối suynghĩ, lối hành động của một cộng đồng người trong việc ứng xử và giải quyếtmối quan hệ giữa con người với tự nhiên, với xã hội Bản chất của văn hóacông sở ứng xử là đạo đức, tình cảm, là lý trí và sự nhẫn nhịn, nhường nhịn.Còn biểu hiện của văn hóa công sở ứng xử gồm có văn hóa công sở nói vàvăn hóa công sở hành động Trong khi đó, nghệ thuật ứng xử luôn xuất phát
từ cuộc sống chân thực, lối sống chất phác, thái độ nhân văn và tâm lý sâusắc Văn hóa công sở chính là thước đo sự văn minh của mỗi cán bộ côngchức hay nói khác đi nó phản ánh sự nhận thức cũng như ý thức của mỗi cá
Trang 25nhân trong môi trường làm việc nơi công sở Con người tác động đến việchình thành văn hóa công sở với những giá trị bền vững được kế thừa và tiếpthu có chọn lọc từ quá khứ đến hiện tại, tương lai; từ môi trường bên trongđến bên ngoài công sở sẽ có tác động trở lại góp phần hoàn thiện nhân cách,phẩm chất, đạo đức cho cán bộ công chức Xây dựng văn hóa công sở chính
là xây dựng một môi trường làm việc hiện đại, chuyên nghiệp, thân thiện vàhiệu quả Cách hành xử văn hóa công sở chốn công sở vì thế, mang lại rấtnhiều lợi ích góp phần tạo dựng niềm tin, sự đoàn kết nhất trí của cả tập thể,
từ đó tạo bầu không khí làm việc cởi mở, tích cực, giúp cán bộ nâng cao chất
lượng và hiệu quả công việc Có các hình thức ứng xử như:
Văn hóa công sở ứng xử giữa lãnh đạo và cán bộ công nhân viên:Người quản lý, lãnh đạo chính là người xác định hướng đi và tạo lập phongcách văn hóa công sở của công sở Nhân viên sẽ nhìn vào cách làm việc, cáchứng xử của người quản lý để điều chỉnh phong cách của họ cho phù hợp.Phương pháp người lãnh đạo trong công sở thúc đẩy các mối quan hệ, giaotiếp với cấp dưới sẽ hình thành nên cách nghĩ và hành động của hầu hết nhânviên trong tổ chức Có thể nói, lãnh đạo chính là người đặt nền móng xâydựng văn hóa công sở, quan trọng hơn họ phải là người truyền đạt, duy trì vàbiến chúng thành một hệ thống quy tắc ứng xử trong toàn công sở Vì vậy,ban lãnh đạo phải là tấm gương về hành vi ứng xử, giao tiếp trong tổ chức về:cách xưng hô, nói năng, chào hỏi (thái độ thân thiện, bình đẳng, khuyến khíchcác nhân viên đưa ra quan điểm cá nhân, đóng góp sáng kiến đẩy mạnh thiđua hay đưa ra quan điểm, tránh thái độ lạnh lùng, né tránh xa cách) Họ phảibiết phát hiện tài năng, tuyển chọn và sử dụng nhân viên “dụng nhân nhưdụng mộc”, đưa ra chế độ trả lương, thưởng - phạt công minh, biết cách thuphục nhân viên, lắng nghe, tiếp nhận thông tin phản hồi từ nhân viên, biết giảiquyết mâu thuẫn, xung đột nội bộ có hiệu quả
Trang 26Văn hóa công sở ứng xử với khách hàng, đối tác: Mỗi tổ chức có vănhóa công sở ứng xử riêng, mang đặc điểm riêng, phù hợp với văn hóa công sởứng xử của cộng đồng Văn hóa công sở ứng xử bên ngoài tổ chức là một trongnhững nhân tố góp phần tạo nên hình ảnh tổ chức được thể hiện thông qua cáchứng xử giữa tổ chức với khách hàng, đối tác có ảnh hưởng lớn tới hiệu quảcông việc và sự thành công của tổ chức Xây dựng, củng cố các mối quan hệbên ngoài tổ chức, chính là cách xây dựng, phát triển văn hóa công sở.
Văn hóa công sở ứng xử với xã hội: Việc thực hiện trách nhiệm xã hộicủa tổ chức thể hiện rất rõ văn hoá và những giá trị của tổ chức trong quy trìnhphát triển của tổ chức đó Trách nhiệm xã hội của tổ chức bao gồm những việclàm mang tính nhân văn, và những hành động mang tính phát triển bền vữngcủa công sở về mặt kinh tế, xã hội, môi trường, quản lý và văn hoá
Văn hoá biểu tượng
Văn hóa biểu tượng có các chức năng sau:
Chức năng liên kết xã hội: thể hiện tính liên kết của cộng đồng Nólàm cho người ta hoà đồng với môi trường xã hội và nhóm Biểu tượng trởthành ngôn ngữ chung của toàn nhân loại, nó biểu thị được những giá trịmang tính chất toàn cầu
Chức năng giáo dục: biểu tượng có khả năng phát ra những tín hiệu vàlập khắc sau đó nó trở thành mệnh lệnh, thúc đẩy mọi người hành động theomệnh lệnh của trái tim một cách tự nguyện, tự giác mà không cần một sự ápđặt nào của quyền lực
Về vai trò của biểu tượng thì nó là nhân tố gợi mở cho ta phát hiện và sángtạo ra các giá trị mới - giá trị văn hoá Bởi biểu tượng luôn ở vị trí trung tâm củađời sống văn hoá Nó là hạt nhân tâm lý cho sự tưởng tượng, làm bộc lộ ra những
bí mật của cõi vô thức và trở thành động lực cho sự sáng tạo của thế giới hữuthức… Biểu tượng thực sự vén mở cho ta thấy chân trời của trí tuệ bằng sự cảm
Trang 27nhận những giá trị đúng đắn của cuộc sống Sau cùng, biểu tượng còn hình thànhnên các “khuôn mẫu văn hoá” - khuôn mẫu hành vi trong mọi ứng xử của conngười Các khuôn mẫu này được lắp đi lắp lại nhiều lần trong đời sống xã hội,theo chiều dài lịch sử đã trở thành nếp sống, lối sống, phong tục, tập quán Thựcchất, biểu tượng đã thể hiện được sắc thái riêng của mỗi nền văn hoá và đã tạothành “cái gen” di truyền của nền văn hoá đó, và biểu tượng đã trở thành “khuônmẫu gốc” (Archetype) và chuẩn mực văn hoá của mỗi công chức Nói khác đi, cácgiá trị chuẩn mực xã hội được đúc kết và được biểu hiện trở thành các biểu tượng
và đến lượt nó biểu tượng là sự thị hiện ra bên ngoài các giá trị xã hội Có thể hiểubiểu tượng là hình thức biểu đạt các giá trị, ý nghĩa mà con người đã tìm kiếm vàchọn lựa theo một kiểu ứng xử nào đó, một quan hệ nào đó với tự nhiên và xã hội,
và các giá trị đó được biểu hiện ra bằng các biểu tượng Bản sắc văn hóa công sở
là sự biểu hiện về bản lĩnh sáng tạo của mỗi công chức Nó được kết tinh thànhnhững biểu tượng văn hóa và thông qua các hệ thống biểu tượng
Các nội quy, quy chế
Trang phục, lễ phục: Khi làm việc tại công sở và trong thời gian thựcthi nhiệm vụ, công vụ cán bộ, công chức, viên chức phải mặc gọn gàng, lịch
sự (Không mặc hở hang, áo pull, quần ngắn, áo quần ngủ ; không đi guốc,dép lê Cán bộ, công chức, viên chức và người lao động có trang phục riêngthì phải mặc trang phục đó khi thực hiện nhiệm vụ
Lễ phục: Lễ phục trong những buổi lễ, cuộc họp trọng thể, tiếp kháchnước ngoài:
- Nam: Veston, áo sơ mi, đeo cravat, đi giày;
- Nữ: Áo dài truyền thống, veston nữ, hoặc váy công sở
Bài trí công sở và phòng làm việc: Treo Quốc huy, Quốc kỳ, Quốc huy,Quốc kỳ được treo nơi trang trọng Kích thước, màu sắc của Quốc huy, Quốc
kỳ phải đúng tiêu chuẩn của pháp luật quy định
Trang 28Trụ sở làm việc: Trụ sở làm việc phải có biển tên được đặt tại cổngchính, trên đó ghi rõ tên gọi đầy đủ bằng tiếng Việt và địa chỉ của cơ quantheo mẫu quy định thống nhất do Bộ Nội vụ ban hành "Nội quy của cơ quan(đơn vị)" được treo tại vị trí dễ nhìn thấy.
Phòng làm việc: Bên ngoài phòng làm việc phải có biển ghi rõ tên đơn
vị Bên trong phòng làm việc phải sắp xếp, bài trí gọn gàng, ngăn nắp, khoahọc, hợp lý, thuận lợi cho việc thực hiện nhiệm vụ chung và của các thànhviên trong phòng; đảm bảo các yêu cầu về an toàn cháy, nổ
Những việc cán bộ, công chức, viên chức phải chấp hành: Cán bộ, côngchức, viên chức khi thi hành nhiệm vụ, công vụ phải thực hiện đầy đủ và đúngcác quy định về nghĩa vụ của cán bộ, công chức, viên chức được quy định tạiLuật Cán bộ, công chức; Luật Viên chức và các quy định khác của pháp luật vềnhững việc cán bộ, công chức, viên chức phải thực hiện Cán bộ, công chức,viên chức phải có thái độ lịch sự, hoà nhã, văn minh, lịch sự; ngôn ngữ giaotiếp phải rõ ràng, mạch lạc; không dùng câu thiếu chủ ngữ, không nói tục, nóitiếng lóng, quát nạt Khi giao dịch trực tiếp hoặc bằng văn bản hành chínhhoặc qua các phương tiện thông tin đại chúng (điện thoại, thư tín, qua mạng )phải đảm bảo thông tin trao đổi ngắn gọn, tập trung vào nội dung công việc mà
cơ quan, đơn vị và công dân cần được hướng dẫn, trả lời Cán bộ, công chức,viên chức phải chấp hành các quyết định của người quản lý trực tiếp khi thihành nhiệm vụ, công vụ: Cán bộ, công chức, viên chức khi thực hiện nhiệm vụ,công vụ phải chấp hành quyết định của cấp quản lý trực tiếp; có thái độ trungthực, thân thiện, có tinh thần phối hợp với cán bộ, công chức, viên chức kháctrong cơ quan, đơn vị và cán bộ công chức, viên chức các cơ quan, đơn vị khác
có liên quan để thực hiện nhiệm vụ, công vụ có hiệu quả
Những việc cán bộ, công chức, viên chức không được làm: Cán bộ,công chức, viên chức phải thực hiện những quy định của luật Cán bộ, công
Trang 29chức; Luật viên chức; Luật Phòng, chống tham nhũng; Luật Thực hành tiếtkiệm, chống lãng phí và các quy định của pháp luật khác về những việc cán
bộ, công chức, viên chức không được làm Khi thực thi nhiệm vụ, công vụcán bộ, công chức, viên chức không được mạo danh để giải quyết công việc;không được mượn danh nghĩa cơ quan, đơn vị để giải quyết công việc của cánhân Không được trốn tránh, đùn đẩy trách nhiệm khi nhiệm vụ, công vụ domình thực hiện gây ra hậu quả ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan, đơn vịmình, hoặc của cơ quan, đơn vị, tổ chức khác, hoặc vi phạm tới quyền lợichính đáng, danh dự và nhân phẩm của công dân Không được cố tình kéodài thời gian hoặc từ chối sự phối hợp công tác của những người trong cơquan, đơn vị hoặc cơ quan, đơn vị, tổ chức có liên quan và của công dân khithực hiện nhiệm vụ, công vụ Không che giấu, bưng bít và làm sai lệch nộidung các phản ảnh của cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong cơ quan,đơn vị hoặc cơ quan, đơn vị, tổ chức khác hoặc của công dân về những việclàm liên quan đến chức năng, nhiệm vụ do mình được giao thực hiện
Văn hoá kỷ luật
Để xây dựng văn hóa kỷ luật tại công sở làm việc thì người đứng đầu cơquan có thể thực hiện như: khiển trách bằng lời nói, khiển trách bằng văn bản
Khiển trách bằng lời nói áp dụng trong trường hợp: Đi làm trễ hoặc
về sớm hơn thời gian quy định của Cơ quan Không nghỉ giải lao đúng thờigian quy định hoặc nghỉ giải lao dài hơn thời gian quy định mà không được
sự đồng ý của người có thẩm quyền; nghỉ cho mục đích hội họp không theoyêu cầu của công việc hoặc tự ý kéo dài thời gian hội họp; ngủ trong giờ làmviệc; Rời vị trí làm việc trong giờ làm việc mà không có lý do chính đáng.Không thực hiện công việc theo đúng quy trình của Công sở nhưng khônggây ra thiệt hại trực tiếp về vật chất và không làm ảnh hưởng đến kháchhàng; không giữ sạch sẽ chỗ làm việc của mình Không giữ gìn hình thức cá
Trang 30nhân trong giờ làm việc, không mặc đồng phục theo đúng quy định của côngsở; sử dụng, chiếm dụng thời gian của Công sở cho những công việc và mụcđích riêng; không tắt tất cả các công tắc điện và các máy móc, thiết bị hoạtđộng bằng điện, máy vi tính, máy in… trong phạm vi quản lý của mình khihết giờ làm việc;
Khiển trách bằng văn bản: Trong vòng 01 tháng, vi phạm từ 03 hành vi
trở lên hoặc 03 lần trở lên đối với một hành vi được liệt kê trong phần Khiểntrách bằng lời nói Cố ý làm chậm công việc được giao hoặc ngưng việc; Nghỉ
ốm, nghỉ việc riêng, nghỉ thai sản không theo quy định Vi phạm thời gian yêucầu thông báo trước khi xin nghỉ phép năm làm cho Cơ quan bị động trongviệc điều người khác thay thế; Không tuân thủ quy trình công nghệ gây hưhỏng máy móc, thiết bị Không tuân thủ các quy định về an toàn lao động và
vệ sinh lao động; Không thực hiện đúng quy định về phòng cháy, chữa cháy
Sử dụng các đồ vật hoặc phương tiện dành riêng cho khách; Sử dụng, chiếmdụng tiền bạc, tài sản của Công sở cho những công việc và mục đích riêng;Không hoàn thành kế hoạch đã đặt ra; Cung cấp hoặc sử dụng các thông tintrong phạm vi quản lý của mình vào mục đích cá nhân; Không báo cáo đầy đủ
sự mất mát, hư hại tài sản Vô ý làm hư hỏng máy móc, thiết bị gây thiệt hại,chơi cờ bạc hoặc có bất kỳ dạng nào của chơi cờ bạc; che dấu lỗi của nhânviên cấp dưới;
Ngoài ra với mức độ vi phạm nghiêm trọng hơn quy định trong cáchình thức kỷ luật của luật cán bộ công chức thì cán bộ công sở có thể chịuhình thức kỷ luật như: Giáng chức, cách chức, buộc thôi việc
Văn hoá làm việc
Muốn xây dựng văn hóa công sở mạnh, các tổ chức hãy bắt đầu từ việcxây dựng “văn hóa công sở tuyển dụng” Đây là cửa ngõ giao tiếp đầu tiêngiữa công sở với ứng viên, những người lao động tương lai của công sở Một
Trang 31ấn tượng đẹp ban đầu bao giờ cũng là tiền đề cho sự hợp tác lâu dài và gắnkết Thông qua quá trình tuyển dụng sẽ phần nào nói lên văn hóa công sở vàtính cách của cấp quản lý tổ chức đó Vì thế, tổ chức cần phải có quy trìnhtuyển dụng chuyên nghiệp, có thái độ tôn trọng ứng viên và phải coi ứng viên
là một đối tác và mục đích của cuộc phỏng vấn là hai bên cùng tìm hiểu nhau,cùng tìm kiếm cơ hội hợp tác nhằm xây dựng hình ảnh tốt đẹp của đơn vị.Bên cạnh đó, việc bố trí sử dụng lao động, chế độ làm việc nghỉ ngơi trong tổchức phải hợp lý, giao cho nhân viên quyền tự quyết, tự chủ và tự chịu tráchnhiệm trong phạm vi công việc nhất định, tạo môi trường làm việc hài hòanhằm phát huy tối đa khả năng của người lao động, tạo điều kiện học tập và
cơ hội thăng tiến cho bất kỳ ai có khả năng
Văn hóa công sở hội họp: Hội họp là một trong những phương thức đểthực hiện quản lý Đồng thời đây cũng là một trong những kênh giao tiếp xã hội.Trong một tổ chức, cuộc họp đóng vai trò khá quan trọng, vì đó là nơi mà bầukhông khí và văn hoá của tổ chức được duy trì, là một trong những cách thức đểcác tổ chức nói với đội ngũ nhân viên của mình rằng: “Bạn là một thành viên củatập thể” Văn hóa công sở hội họp không chỉ phản ánh chất lượng cuộc hội họp,
mà nó còn biểu hiện trình độ nhận thức và hành vi ứng xử giữa con người vớicon người trong môi trường làm việc Những cuộc họp kém chất lượng và diễn
ra dày đặc, kéo dài sẽ ảnh hưởng tới chất lượng công việc và khiến cho các nhânviên sẽ hình thành suy nghĩ mình đang làm việc cho một công sở kém hiệu quả
và không biết quý trọng thời gian Vì vậy, một cuộc họp có hiệu quả phải có nộidung cụ thể, cách làm việc khoa học và mang lại hiệu quả thiết thực: đúng giờ,đúng thành phần, tập trung; họp ít, hiệu quả nhiều; thảo luận bình đẳng, thẳngthắn, lấy cái đúng và lấy lợi ích của công sở làm gốc
Văn hóa công sở điều hành, tác nghiệp, kiểm tra giám sát: Ban lãnh đạo
tổ chức phải điều hành, chỉ đạo cán bộ công nhân viên hoàn thành tốt các
Trang 32nhiệm vụ đã đề ra, phải tạo được niềm tin trong người lao động để họ nghiêmtúc thực hiện các quyết định của lãnh đạo, cùng góp sức vào sự phát triển của
tổ chức Bên cạnh đó, tổ chức phải xây dựng được môi trường làm việc côngminh: người lao động được thẳng thắn bày tỏ ý kiến, góp ý với ban lãnh đạokhi có những quyết định sai; lãnh đạo biết chịu trách nhiệm, tiếp thu ý kiến,sẵn sàng và kịp thời sửa sai Đồng thời, tổ chức phải nghiêm túc thực thiệncác quy trình làm việc, quy định công sở, quy chế dân chủ cơ sở, pháp luậtNhà nước một cách tự giác bởi các quy định, quy chế, pháp luật có vai trò đặcbiệt quan trọng Đây là phương tiện không thể thiếu bảo đảm cho sự tồn tại,vận hành bình thường của xã hội nói chung và của tổ chức nói riêng Đối vớimột tổ chức, việc thực hiện tốt quy định pháp luật sẽ tạo môi trường thuận lợicho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hoá đời sống cán bộ,người lao động và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới trong tổ chức
Văn hoá hành chính
Văn hóa hành chính thể hiện ở bảng nội quy quy định cụ thể về cáchoạt động của cán bộ, công chức theo quy định chung của Nhà nước Quyđịnh giờ làm việc của cán bộ, công chức vào buổi sáng bắt đầu từ 7h30’ vàbuổi chiều là từ 1h30’ Cán bộ, công chức phải nghiêm chỉnh chấp hành đúngcác điều lệ, các quy chế đã được pháp luật quy định Người cán bộ, công chức
có đức tính trung thực, hòa đồng với đồng nghiệp và nhân dân Đồng thời làmviệc một cách dân chủ và công bằng Hoạt động của tổ chức mang tính phục
vụ lợi ích cộng đồng, không vì bất cứ một mục đích nào khác Tất cả đềunhằm hướng tới phục vụ tốt nhất cho người dân Trước cơ quan công sở làhình ảnh của Quốc huy và cột cờ Tổ Quốc Trong cơ quan công sở có hìnhBác Hồ treo chính giữa và phía dưới có hoa tươi Phương châm hoạt động của
Uỷ ban nhân dân tỉnh là: “Vì nước quên thân Vì dân phục vụ” “Nhà nướccủa dân, do dân và vì dân” “Đảng lãnh đạo, nhà nước quản lý, nhân dân làm
Trang 33chủ”… Cách bố trí nơi làm việc theo dây chuyền đường thẳng công đoạnnghiệp vụ, trong phòng làm việc mọi người ngồi quay về cùng một hướng.Tạo ra sự trang trọng và uy nghiêm của cơ quan công quyền Về trang phụccủa các thành viên trong cơ quan đều rất nhất quán và thống nhất Đó là đồngphục quần kaki và áo màu trắng, tất cả mọi thành viên khi vào cơ quan đềuphải đeo thẻ nhân viên của mình Để nâng cao văn hóa hành chính cần giảiquyết các vấn đề cụ thể như:
Thứ nhất, tạo sự hòa đồng: Công sở là nơi làm việc chung với nhiềungười có trình độ, tính cách hoàn toàn khác biệt Thời gian chúng ta đi làmtiếp xúc với đồng nghiệp đôi khi nhiều hơn cả người thân trong gia đình Dovậy, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với đồng nghiệp là một việc làm hết sứccần thiết Trong công việc luôn giữ vững nguyên tắc “lấy công việc làmtrọng” Hãy xem môi trường làm việc như một ngôi trường lớn để học hỏi,rèn luyện kỹ năng, gom góp kinh nghiệm cũng như hoàn thiện nhân cách bảnthân Luôn nở nụ cười với đồng nghiệp và hãy đối xử với đồng nghiệp nhưcách bạn muốn người ta đối xử với bạn
Thứ hai, giữ hòa khí nơi làm việc: Tạo môi trường làm việc tích cực,đừng đòi hỏi họ phải đối xử với bạn như thế nào mà bạn phải xem lại thái độcủa mình với từng đồng nghiệp Luôn cẩn trọng trong lời ăn, tiếng nói, chia sẽnhững thành tích, ý kiến sẽ góp phần tạo nên một môi trường làm việc vui vẻ,hiệu quả công việc cao, thắt chặt tình đoàn kết giữa mọi người
Thứ ba, xây dựng phong cách làm việc: Luôn tạo cho mình một tácphong chuyên nghiệp chính là bạn đang tạo nét đẹp văn hóa của người cán bộ,công chức hiện đại, chuyên nghiệp
Thứ tư, nâng cao nhận thức và tinh thần trách nhiệm của cán bộ, côngchức trong việc xây dựng đời sống văn hóa công sở, văn hóa trong môi trườnghành chính Bằng nhiều hình thức cũng như phương pháp khác nhau, các cơ
Trang 34quan hành chính và các cơ quan, tổ chức khác tuyên truyền nâng cao nhậnthức và tinh thần trách nhiệm để làm chuyển biến nhận thức, khuyến khíchnêu gương người tốt, việc tốt đánh giá đúng hành vi đạo đức của cán bộ, côngchức và phát huy kịp thời những điển hình tiên tiến
Để xây dựng văn hóa hành chính cần giải quyết các vấn đề cụ thể như:Trong tiếp dân phải có tác phong chững chạc, nói năng khiêm tốn, tiếpxúc với dân tốt và giải quyết công việc nhanh chóng
Xây dựng và giảng dạy truyền thống văn hóa của cơ quan, tổ chức Mỗimột cơ quan lớn (bộ, ngành) không những có thương hiệu riêng mà còn có bàihát truyền thống của mình Nội dung của bài hát thường là khích lệ nhân viênlàm việc chăm chỉ, khắc phục khó khăn vươn lên trong lao động sản xuất, tựhào về cơ quan của mình Bài hát truyền thống ấy chính thức được cất lên trongnhững dịp có những sự kiện liên quan đến cơ quan hoặc trong các buổi họp, đôikhi cả trong lúc liên hoan, trà dư tửu hậu Mỗi nhân viên từ khi bắt đầu gianhập đều phải học thuộc lòng bài hát đó và suy ngẫm, tìm hiểu về cơ quanmình Phòng truyền thống của cơ quan được xây dựng và đóng vai trò như mộtgiảng đường trực quan để giáo dục tinh thần gắn bó với tổ chức
Giáo dục kỷ luật lao động, xây dựng tính tự giác, tác phong côngnghiệp, phát huy tính sáng tạo của nhân viên Kỷ luật lao động ở đây khôngchỉ là giáo dục kỷ luật không được đi muộn về sớm, lao động tự giác trong
“tám giờ vàng ngọc” mà bao gồm tất cả các vấn đề từ trang phục, cách xưng
hô chào hỏi, làm việc chăm chỉ, thực hành tiết kiệm, giữ gìn vệ sinh sạch sẽ,bảo vệ môi trường xung quanh, vv Chấp hành kỷ luật lao động, thực hiệnchế độ dân chủ, phát huy tính sáng tạo, tính tự giác tác phong công nghiệp,song vẫn phải tôn trọng giá trị truyền thống và pháp luật
Xây dựng quan hệ chuẩn mực giữa các cấp lãnh đạo với nhân viên.Quan hệ trong công sở hành chính là quan hệ trên dưới, cấp dưới phải phục
Trang 35tùng cấp trên, hậu bối phải nghe theo tiền bối, dân chủ vẫn được phát huynhưng không có nghĩa là cào bằng Vấn đề là phải tạo ra được mối quan hệgiữa nhân viên với công sở ngày càng thắt chặt và nhân viên cố gắng làm việctận tụy, coi công sở như của mình.
Xây dựng và duy trì mối quan hệ tốt đẹp với nhân viên cấp dưới: Trênthực tế mối quan hệ tốt đẹp với nhân viên sẽ góp phần bảo đảm công việcdiễn ra trôi chảy hơn, đồng thời nêu cao lòng trung thành của nhân viên Cấptrên có thể xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với nhân viên bằng cách: quan tâmnhiều hơn tới nhân viên, hợp tác làm việc với nhân viên, chứng tỏ khả nănglãnh đạo của mình, thăm dò ý kiến của nhân viên hay trao quyền cho nhânviên…
Văn hoá giao tiếp
Giao tiếp là sự xác lập mối quan hệ giữa các đối tác nhằm thỏa mãnmột nhu cầu nhất định, là quá trình chia sẻ thông tin để tìm kiếm sự hiểu biết
để trao đổi quan điểm vì lợi ích các bên Giao tiếp tốt là giao tiếp có văn hóa
Văn hóa giao tiếp là sự ý thức tạo ra những giá trị tốt đẹp trong các mốiquan hệ ứng xử của con người Văn hóa giao tiếp trong hoạt động doanhnghiệp đó là mối quan hệ ứng xử tốt đẹp, tích cực của con người góp phần tạo
ra chất lượng và hiệu quả cho hoạt đông doanh nghiệp, chủ yếu thể hiện ở cácmặt: quan hệ giao tiếp nội bộ, quan hệ tiếp xúc với khách hàng, quan hệ tácnghiệp đặc thù
Tóm lại, Văn hóa giao tiếp là quá trình phát triển và xây dựng các mốiquan hệ giữa các cá nhân Xuất phát từ nhu cầu muốn phối hợp để hoàn thànhnhiệm vụ trong công việc của các cá nhân trong doanh nghiệp hoặc giữa cánhân trong tổ chức và khách hàng bên ngoài tổ chức cũng như các mối quan
hệ khác Sự trao đổi nhu cầu này có thể xuất phát giữa các cá nhân với nhauhoặc giữa cá nhân và nhóm hay giữa các nhóm
Trang 36Văn minh nơi công sở
Bộ phận đầu tiên phải gặp khi đến công sở là người thường trực Có thểđây là nơi đại diện cơ quan giải đáp những yêu cầu ban đầu và chỉ dẫn chokhách đến đúng nơi cần đến Người thường trực vui vẻ, nhiệt tình luôn gây ấntượng tốt cho công sở Chỉ cần quát một tiếng khi xe của khách để khôngđúng chỗ, hỏi trống không và trả lời nhát gừng là đủ làm cho khách mất hếtcảm tình với cơ quan Với công sở hành chính, thực hiện một cửa thì nơi tiếpdân, cán bộ cần có thái độ mềm mỏng, nắm vững các quy chế, nguyên tắc, thủtục, hướng dẫn cặn kẽ cho khách để đỡ mất công đi lại nhiều lần Việc gì đãhẹn, đã hứa phải ghi sổ công tác ngay để không quên, làm lỡ việc dân Tôntrọng kỷ luật, làm việc đúng giờ niêm yết Tránh tình trạng khách đã chờ màcán bộ, công chức còn trà nước, tán gẫu với nhau, coi như không có ai đangđợi, khách hỏi lại sẵng giọng trả lời: "Còn phải giao ban" Nếu cần có thờigian giao ban, thì giờ làm việc, giờ tiếp dân phải lui lại 10-15 phút Chưa hếtgiờ, không được về, dù không còn khách nào Đó là nguyên tắc tối thiểu màmỗi công chức phải tuân thủ nghiêm túc Công chức đang giao dịch vớikhách, nghe chuông điện thoại mà không xin lỗi, rồi cứ thản nhiên nhấc máy,thản nhiên chuyện với bạn kéo dài toàn việc riêng tư, chứ không phải trao đổicông tác làm cho khách sốt ruột
Phòng làm việc của công chức phải gọn gàng, sắp xếp bàn ghế, phươngtiện làm việc thuận lợi cho công chức hoạt động Không để khay nước, gạt tànthuốc lá trên bàn làm việc, cấm hút thuốc trong nơi làm việc là cần thiết.Trong phòng phải luôn luôn sạch sẽ, làm vệ sinh hàng ngày Tiếp khách phải
ra chỗ riêng, không làm ảnh hưởng đến đồng sự Một số nơi để bát hương thờ
ở nóc tủ, ở nóc giá sách rất tuỳ tiện Mùng một, ngày rằm cũng có hoa quả,tiền giấy, đèn nhang Không hiểu họ thờ ai, cầu mong gì? Cơ quan công sởkhông thể tự phát theo ý mình Việc thờ cúng như vậy là không văn hoá, vì
Trang 37không đúng chỗ, lại có thể gây hậu quả mất an toàn trong phòng cháy Quan
hệ giữa lãnh đạo với công chức là quan hệ trên dưới Cần có sự tôn trọngnhưng không thể "gia đình chủ nghĩa", gọi lãnh đạo là chú, là bác, xưng con,xưng cháu, xưng em Lãnh đạo cũng không được gọi cấp dưới xách mé hoặccoi thường người giúp việc mình Mỗi người có cương vị và trách nhiệm đượcgiao Ai cũng cần biết sự tự trọng và tôn trọng người khác Giao tiếp trong cơquan có thứ bậc để đối xử, còn ra ngoài xã hội tuỳ theo ý thích của mỗi người
mà giao tiếp thân mật, bình đẳng
1.2.3 Sự cần thiết hoàn thiện văn hóa công sở
Đối với nhà nước
Hoàn thiện văn hóa công sở sẽ tạo tạo ra một công cụ áp dụng chungcho tất cả hệ thống cơ quan có thể để nhà nước có thể dễ dàng kiểm tra, giámsát Văn hóa công sở sẽ giúp cho nhà nước có thể quản lý, chấn chỉnh tácphong làm việc đội ngũ cán bộ công chức
Đối với người dân
Khi xây dựng được văn hóa công sở sẽ ra cho một cách nhìn mới, thiệncảm hơn đối với cán bộ công chức Người dân sẽ nhận thấy rằng, cán bộ côngchức đúng là công bộc của nhân dân, có tác phong chuyên nghiệp, phục sự hếtmình vì sự nghiệp phát triển chung của đất nước Người dân khi tiếp xúc sẽtạo tâm lý thoải mái, thấy mình được tôn trọng , cảm thấy tin tưởng hơn trongquá trình giao dịch
Đối với cơ quan hành chính
Hoàn thiện văn hóa công sở tạo điều kiện đảm bảo cho chất lượng, hiệu
quả khi xử lý và giải quyết mọi công việc, xây dựng lề lối làm việc khoa họccủa đội ngũ cán bộ, công chức nhằm góp phần vào quá trình cải cách hànhchính nhà nước Khơi dậy, phát huy được nhân lực, tạo được nét văn hóariêng cho mỗi công sở, có sự đồng thuận chung của các cá nhân trong từng tổ,
Trang 38nhóm nói riêng và trong toàn tổ chức nói chung Nâng cao hiệu quả làm việccho nhân viên, mặt khác tạo nên bầu không khí làm việc khoa học, côngminh, tránh để các thành viên trong tổ chức nghi kị, không phục cấp trên,khiếu kiện…
Đối với cán bộ công chức, viên chức
Hoàn thiện văn hóa công sở tạo điều kiện đảm bảo cho sự ngăn nắp
trong công việc tạo một môi trường làm việc sạch sẽ, tạo nhu cầu cho cácnhân viên, tập thể, cũng như các hoạt động giao lưu giữa các cá nhân, tổ,nhóm với nhau với mục tiêu tăng cường sự hợp tác, trao đổi sáng kiến, kinhnghiệm…để hoàn thành nhiệm vụ chức năng của tổ chức Qua đó, tạo cơ hội
để mỗi thành viên có thể khẳng định vị thế và thăng tiến trong tổ chức
1.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI HOÀN THIỆN VĂN HÓA CÔNG SỞ
1.3.1.Nhân tố khách quan
Văn hóa công sở truyền thống dân tộc, phong tục tập quán
Các giá trị, niềm tin này chịu ảnh hưởng rất lớn bởi môi trường văn hóacông sở, xã hội nơi tổ chức đó hoạt động Chúng không thể đi ngược lạinhững giá trị truyền thống của dân tộc, đất nước, con người bao quanh tổchức Vì vậy, thay vì cố đi tìm "nét riêng" để phân biệt, nhiều khi trái vớitruyền thống, đạo lý, nhiều tổ chức tập trung xây dựng những giá trị cốt lõiphù hợp với truyền thống tốt đẹp chung của xã hội và của nghề kinh doanh,rồi từ đó truyền bá, áp dụng trong tổ chức mình, hình thành nét văn hóa công
sở chung của những người cùng làm việc trong tổ chức , không quan trọng nétvăn hóa công sở này có "khác biệt" so với các tổ chức khác hay không
Mặt khác mối quan hệ giữa các thành viên trong tổ chức sẽ là yếu tố ảnhhưởng rất mạnh mẽ đến văn hóa công sở cũng như sự tồn tại và phát triển của
tổ chức Từ đó, tổ chức có thể phát huy được cao nhất nguồn lực con người như
Trang 39năng lực quản lý, nghiên cứu, tiếp thu và vận dụng công nghệ, năng lực khámphá thị trường Với ý nghĩa như vậy, nguồn lực con người luôn có tính quyếtđịnh, đồng thời giúp tổ chức vượt qua được những rủi ro lớn.
Các chính sách quan hệ: chính sách của nhà nước có vai trò quan trọngtrong việc xây dựng lề lối, phong cách làm việc cho cán bộ công chức Chínhsách của nhà nước đủ đáp ứng nhu cầu cuộc sống của cán bộ công chức sẽ tạocho họ tâm lý làm việc thoải mái, tuân thủ nguyên tắc làm việc, không có tìnhtrạng bỏ việc, trốn giờ hay làm việc riêng trong giờ làm việc Còn chính sáchđãi ngộ không tốt cán bộ công chức sẽ có những phản ứng tiêu cực Khôngtuân thủ đúng quy tắc về văn hóa công sở
1.3.2 Nhân tố chủ quan
Lịch sử, truyền thống của tổ chức
Đây là yếu tố tuy không mang vai trò quyết định nhưng cần phải kểđến trước tiên Bởi vì, trên thực tế, mỗi tổ chức đều có lịch sử phát triển củamình Qua mỗi thời kỳ tồn tại, mỗi tổ chức đều có những đặc điểm mang tínhđặc thù cả về cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động và đặc trưng văn hóa công sở.Nếu một tổ chức có một nền văn hóa công sở truyền thống với những bản sắcriêng đã hình thành trong tâm trí của mọi thành viên trong doanh nghiệp thìvăn hoá càng có khả năng, có cơ hội phát triển đạt mức cao hơn và ngược lại.Như với truyền thuyết, câu chuyện về sự phát triển của tổ chức, của thànhviên điển hình sẽ tiếp thêm sứ mạnh và sự gắn bó có tính cam kết vô hìnhgiữa các thành viên với tổ chức, xây dựng lòng tự hào trong mỗi thành viên
Đặc điểm ngành nghề
Giữa các tổ chức có ngành nghề kinh doanh khác nhau sẽ có văn hóacông sở khác nhau Văn hóa công sở ngành nghề cũng là một yếu tố tác độngquan trọng đến kết quả kinh doanh của từng tổ chức Các công sở thương mại
có văn hóa công sở khác với công sở sản xuất và chế biến Văn hóa công sở
Trang 40ngành nghề cũng thể hiện rõ trong việc xác định mối quan hệ giữa các phòngban và các bộ phận khác nhau trong công sở Chính vì vậy để thu được thànhcông trong quản lý, các nhà quản lý của tổ chức cần phải hiểu biết sâu sắc vàchính xác về văn hóa công sở và các giá trị của phía đôi tác từ đó mới có cáchành vi phù hợp tránh các mâu thuẫn và bất đồng không cần thiết.
Yếu tố thuộc về cán bộ công chức: công tác tuyển dụng đào tạo khôngtheo đúng quy định, quy chế xin cho quá nhiều, không chú trọng đến trình độbằng cấp, nhân cách đạo đức Chính những cán bộ này khi được tuyển dụngvào cơ quan sẽ là nhân tố gây nên những xáo trộn văn hóa tổ chức, họ khó cóthể chấp nhận được ngay những thói quen, lề lối làm việc gò bó ngay khiđược tuyển dụng
Yếu tố tài chính của cơ quan: Ngoài chính sách đãi ngộ của nhà nướcđối với cán bộ công chức, cơ quan cần có chính sách ưu đãi riêng đối vớinhững cán bộ xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ, có chính sách thưởng theo quýhoặc hàng năm đề tạo động lực cho họ làm việc Có những chính sách nhưvậy, cán bộ công chức mới tạo động lực cho họ chấp hành nội quy tác phonglàm việc nơi công sở