QUẢN lý NHÀ nước đấu GIÁ tài sản là QUYỀN sử DỤNG đất từ THỰC TIỄN TỈNH bắc GIANG

Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH

Trang 1

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ LOAN

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ

DỤNG ĐẤT TỪ THỰC TIỄN TỈNH BẮC GIANG

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH

HÀ NỘI, 2019

Trang 2

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Trang 3

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan những nôi dung nghiên cứu trinh bày trong luận văn

thạc si chuyên ngành Luật Hiến pháp và Luật Hành chính với đê tài “Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất từ thực tiễn tỉnh Bắc Giang”

là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, không sao chép của bất cứ ai Nếu

co sự thiếu trung thực, tôi xin chiu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đôngchấm luận văn và Ban Giám đốc Học viện Khoa học xã hội

Tac gia

Nguyễn Thị Loan

Trang 4

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN

LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT 8

1.1 Những vấn đê chung vê quyên sử dụng đất, đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất 81.2 Vai trò và các nguyên tắc quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất 151.3 Chủ thể quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất 211.4 Nội dung quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất 221.5 Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên

Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT TẠI TỈNH BẮC GIANG 61

Trang 5

3.1 Quan điểm và phương hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nướcđấu giá tài sản là quyên sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang 613.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang 633.3 Các biện pháp đảm bảo nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đấugiá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang 71

KẾT LUẬN 74 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 75

Trang 6

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

HĐND: Hội đồng nhân dânUBND: Uỷ ban nhân dân XHCN: Xã hội chủ nghĩa

Trang 7

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đấu giá là một trong những hình thức mua bán tài sản phổ biến trongnên kinh tế thị trường Tại nhiêu nước trên thế giới, hoạt động đấu giá tài sản

đã có lịch sử hình thành và phát triển hàng trăm năm Ở Việt Nam, việc đấugiá tài sản do các hỗ giá viên thực hiện đã hình thành và tồn tại trong thời kỳPháp thuộc Sau khi Cách mạng tháng Tám thành công, chức danh hỗ giá viêntiếp tục được quy định trong Nghị định số 37 ngày 01/12/1945 vê tổ chức Bộ

Tư pháp Trong giai đoạn tiếp theo, hoạt động đấu giá tài sản chủ yếu liênquan đến việc phát mại tài sản để thi hành án, được quy định tại Sắc lệnh số85/SL ngày 22/5/1950 quy định vê việc phát mại tài sản theo lệnh của Tòa ánvà Thông tư 04-NCPL ngày 14/4/1966 của Tòa án nhân dân Tối cao quy định

vê việc Tòa án kê biên, phát mại tài sản để thi hành án

Năm 1989, Hội đồng Nhà nước ban hành Pháp lệnh Thi hành án dân

sự, trong đó có một số quy định vê trình tự, thủ tục đấu giá tài sản đã kê biên

để thi hành án Năm 1996, trên cơ sở quy định vê bán đấu giá tài sản của Bộluật dân sự, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 86/1996/CP ngày19/12/1996 vê việc ban hành quy chế bán đấu giá tài sản, từ đó hoạt động đấugiá tài sản được điêu chỉnh riêng trong một văn bản quy phạm pháp luật củaNhà nước, từng bước phát triển thành dịch vụ bán đấu giá tài sản chuyênnghiệp và ngoài việc quản lý trực tiếp Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sảnthì Sở Tư pháp còn thực hiện việc quản lý vê nghiệp vụ của các tổ chức kinhdoanh dịch vụ bán đấu giá chuyên nghiệp

Sau khi Quốc hội ban hành Luật Thương mại quy định việc bán đấu giátài sản của thương nhân thì Chính phủ đã ban hành các Nghị định quy định vêlĩnh vực này (như Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ngày 18/01/2005, Nghị định

số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 vê bán đấu giá tài sản) và từ đây hoạt

Trang 8

động quản lý nhà nước vê bán đấu giá tài sản đã được quy định cụ thể nhiệm

vụ cho các Bộ, ngành và UBND cấp tỉnh

Ngày 17/11/2016, tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIV đã thông quaLuật Đấu giá tài sản (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2017), dấu mốc quantrọng trong việc hoàn thiện, thống nhất khung pháp lý điêu chỉnh hoạt độngđấu giá tài sản Trên cơ sở thể chế hoá các Nghị quyết của Đảng, Bộ luật dân

sự năm 2015, Luật Đấu giá tài sản có nhiêu nội dung mới nhằm nâng cao chấtlượng, tính chuyên nghiệp của đội ngũ đấu giá viên, bảo đảm đầy đủ tráchnhiệm của tổ chức đấu giá tài sản đối với Nhà nước và khách hàng, hạn chếtình trạng “quân xanh, quân đỏ”, thông đồng, dìm giá trong hoạt động đấu giátài sản, bảo đảm việc xử lý tài sản khách quan, minh bạch, hiệu quả, bảo vệtốt hơn quyên, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức và Nhà nước

Trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, tổ chức đấu giá tài sản bắt đầu được thànhlập từ năm 2003 với sự ra đời của Trung tâm Dịch vụ bán đấu giá tài sảnthuộc Sở Tư pháp, đến năm 2010 mới có doanh nghiệp bán đấu giá tài sảnđược thành lập trên địa bàn Trong thời gian qua, hoạt động đấu giá tài sản làquyên sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất

đã đạt được những kết quả nhất định, tạo nguồn thu chủ yếu cho ngân sáchđịa phương; tuy nhiên bên cạnh những kết quả đạt được thì hoạt động đấu giátài sản là quyên sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sửdụng đất vẫn còn những hạn chế nhất định:

Thứ nhất: Quy định của pháp luật hiện hành vê đấu giá tài sản là quyên

sử dụng đất chưa đồng bộ, thống nhất, đầy đủ: Luật Đất đai quy định việc đấugiá quyên sử dụng đất phải đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật

vê đất đai và pháp luật vê đấu giá tài sản; Luật Đấu giá tài sản năm 2016 đãquy định thống nhất trình tự, thủ tục đấu giá các loại tài sản mà pháp luật quyđịnh phải bán thông qua đấu giá, trong đó có quyên sử dụng đất theo quy định

Trang 9

của pháp luật vê đất đai; tuy nhiên, trong đấu giá quyên sử dụng đất, Bộ Tàinguyên và Môi trường đã chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp ban hành Thông

tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP ngày 04/4/2015 quy định việc tổchức thực hiện đấu giá quyên sử dụng đất để giao đất có thu tiên sử dụng đấthoặc cho thuê đất (sau đây gọi là Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP), hiện nay một số quy định của Thông tư liên tịch số14/2015/TTLT-BTNMT-BTP không còn phù hợp với Luật Đấu giá tài sản,tuy nhiên Bộ Tài nguyên và Môi trường vẫn chưa sửa đổi, bổ sung hoặc bãi

bỏ Thông tư liên tịch số 14/2015/TTLT-BTNMT-BTP Đồng thời, Luật Đấugiá tài sản năm 2016 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2017 nhưng Nghị định110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính tronglĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành ándân sự; phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã (sau đây gọi là Nghị định110/2013/NĐ-CP) chưa được sửa đổi, bổ sung cho nên trong các đợt thanhtra, kiểm tra của Sở Tư pháp phát hiện một số vi phạm của đấu giá viên và tổchức đấu giá tài sản nhưng không thể xử lý được vì không có chế tài xử lý, ví

dụ tổ chức đấu giá tài sản đặt thêm điêu kiện cho người đăng ký tham gia đấugiá, thu tiên đặt trước không đúng quy định, không mua bảo hiểm trách nhiệmnghê nghiệp cho đấu giá viên, đấu giá viên điêu hành cuộc đấu giá khôngđúng quy định của Luật Đấu giá tài sản

Thứ hai: Chất lượng của đội ngũ đấu giá viên tuy đã được cải thiện

nhưng vẫn còn hạn chế, bất cập và chất lượng dịch vụ đấu giá nhìn chung hiệuquả còn chưa cao Các doanh nghiệp đấu giá cơ bản đêu mới thành lập, nhiêuđấu giá viên thuộc trường hợp được miễn đào tạo nghiệp vụ và nhiêu đấu giáviên còn trẻ chưa có nhiêu kinh nghiệm trong hoạt động đấu giá tài sản

Thứ ba: Công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu giá tài sản

nói chung và đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất nói riêng đôi lúc, đôi nơi

Trang 10

còn chưa sát sao, kịp thời; công tác thanh tra, kiểm tra còn chưa thực hiệnthường xuyên; chế tài và việc xử lý các vi phạm trong hoạt động đấu giá cònchưa có, chưa nghiêm, chưa kịp thời, dẫn đến hiệu quả quản lý nhà nước đấugiá tài sản là quyên sử dụng đất chưa cao

Thứ tư: Nhận thức của một số cán bộ, công chức, người lao động của

các địa phương có tài sản là quyên sử dụng đất đấu giá và các doanh nghiệpđấu giá trên địa bàn tỉnh còn hiểu chưa đầy đủ, thực hiện chưa nghiêm túc cácquy định của pháp luật vê đấu giá tài sản Qua công tác kiểm tra hoạt độngđấu giá tài sản, trong đó có đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàntỉnh do Sở Tư pháp chủ trì thực hiện vẫn còn có những tồn tại, sai phạm kể cả

cơ quan nhà nước là người có tài sản đấu giá và doanh nghiệp đấu giá tài sản

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nâng cao hiệu quả hoạt động đấu giá tàisản là quyên sử dụng đất và khắc phục những tồn tại hạn chế trong quản lýnhà nước vê hoạt động đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàn tỉnh

Bắc Giang, học viên chọn đê tài “Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền

sử dụng đất từ thực tiễn tỉnh Bắc Giang” làm đê tài luận văn nhằm đưa ra

các khuyến nghị khoa học góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước vêđấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang nói riêng vàcông tác quản lý nhà nước lĩnh vực đấu giá tài sản nói chung

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Liên quan đến đê tài luận văn cũng đã có nhiêu công trình nghiên cứu,nhiêu bài báo đăng trên các tạp chí chuyên ngành luật như:

Luận văn thạc sĩ của Doãn Quang Hùng - Trường Đại học Nông nghiệpHà Nội vê: “Đánh giá hiệu quả của công tác đấu giá quyên sử dụng đất ở một

số dự án trên địa bàn huyện Giao Thủy, tỉnh Nam Định”

Luận văn thạc sĩ của Nguyễn Trung Đạt - Trường Đại học Khoa học tựnhiên vê: “Đánh giá thực trạng đấu giá quyên sử dụng đất và hiệu quả sử

Trang 11

dụng quỹ đất sau đấu giá tại một số dự án trên địa bàn quận Hà Đông, thànhphố Hà Nội”.

Đê tài của thạc sĩ Phùng Ngọc Phương - Văn phòng tổng cục quản lýđất đai vê “Nghiên cứu thực tại và đê xuất giải pháp nâng cao hiệu quả đấugiá quyên sử dụng đất trong quá trình đô thị hóa”

Nghiên cứu công tác đấu giá quyên sử dụng đất của một số dự án trênđịa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế của các tác giả: Dương Thị Thu Hà, Nguyễn ThịNhật Linh, Lê Hữu Ngọc Thanh, Hoàng Thế Tiến, Võ Lê Thủy Tiên, ĐinhThị Thắm đăng trên tạp chí Khoa học và Công nghệ nông nghiệp

Bài viết: “Công tác quản lý nhà nước vê bán đấu giá tài sản và một sốkiến nghị” của tác giả Nguyễn Thị Thanh Hà, đăng trên Trang thông tin điện

tử của Sở Tư pháp Thừa Thiên Huế

Bài viết: “Thực trạng công tác đấu giá quyên sử dụng đất tại xã ĐôngSơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An” của tác giả Xuân Thị Thu Thảo, HồVăn Hóa, Trần Xuân Miễn - Trường Đại học Lâm nghiệp đăng trên tạp chíkinh tế và ngân sách

Tác giả Nguyễn Đình Bồng, “Nghiên cứu đổi mới hệ thống quản lý đấtđai để hình thành và phát triển thị trường bất động sản ở Việt Nam”, Đê tàinghiên cứu khoa học cấp nhà nước

Các công trình nêu trên đã nghiên cứu nhiêu vấn đê khau nhau vê đấugiá tài sản nói chung và đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất nói riêng và quản

lý nhà nước vê đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất như: Đánh giá thực trạng,hiệu quả của công tác đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất ở một số xã, huyệntrên địa bàn các tỉnh từ đó các tác giả đưa ra các giải pháp hoặc kiến nghị đểnâng cao hiệu quả đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất; nâng cao hiệu quảcông tác quản lý nhà nước vê đấu giá tài sản nói chung và đấu giá tài sản làquyên sử dụng đất nói riêng Cũng như nghiên cứu đổi mới hệ thống quản lýđất đai để hình thành và phát triển thị trường bất động sản ở Việt Nam

Trang 12

Tuy nhiên, trên địa bàn tỉnh Bắc Giang chưa có công trình nghiên cứuchuyên sâu ở tầm luận văn thạc sĩ luật học vê vấn đê quản lý nhà nước đấu giátài sản là quyên sử dụng đất; đồng thời từ ngày 01/7/2017, Luật Đấu giá tàisản có hiệu lực thi hành, Luật Đấu giá tài sản có nhiêu nội dung mới so vớiNghị định số 17/2010/NĐ-CP ngày 04/3/2010 vê bán đấu giá tài sản (sau đâygọi là Nghị định số 17/2010/NĐ-CP), trong đó có quản lý nhà nước vê đấu

giá tài sản Vì vậy, học viên chọn đê tài “Quản lý nhà nước đấu giá tài sản

là quyền sử dụng đất từ thực tiễn tỉnh Bắc Giang” để làm luận văn thạc sĩ của

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Phân tích làm rõ cơ sở lý luận, pháp lý liên quan đến quản lý nhà nướcđấu giá tài sản là quyên sử dụng đất

Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý nhà nước đấu giá tàisản là quyên sử dụng đất tại tỉnh Bắc Giang

Đê xuất các giải pháp nâng cao hoạt động quản lý nhà nước đấu giá tàisản là quyên sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đê tài là những vấn đê lý luận và thực tiễn vêhoạt động quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàntỉnh Bắc Giang; làm rõ những tồn tại, hạn chế, khó khăn và các giải phápnâng cao hoạt động quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trênđịa bàn tỉnh Bắc Giang

Trang 13

Phạm vi nghiên cứu của đê tài là hoạt động quản lý nhà nước đấu giátài sản là quyên sử dụng đất từ năm 2014 đến nay trên địa bàn tỉnh Bắc Giang.

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của Chủ nghĩaMác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Đồng thời, luận văn sử dụng một sốphương pháp nghiên cứu cụ thể sau: Phương pháp phân tích, phương pháplịch sử; phương pháp tổng hợp, so sánh, thống kê

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Đê tài làm sáng tỏ thêm một số nội dung lý luận hoạt động quản lý nhànước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất

Luận văn góp phần làm cơ sở lý luận cho các cơ quan nhà nước ởTrung ương và tỉnh Bắc Giang, các nhà làm luật trong việc hoạch định cơ chế,chính sách vê đấu giá tài sản cũng như sửa đổi, bổ sung các văn bản pháp luậtliên quan đến hoạt động đấu giá tài sản nói chung và đấu giá tài sản là quyên

sử dụng đất nói riêng

Vê thực tiễn, kết quả nghiên cứu luận văn có thể làm tài liệu tham khảotrong các cơ sở đào tạo, cho những người làm công tác nghiên cứu vê hoạtđộng quản lý nhà nước hoặc áp dụng trong thực tiễn

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, nội dung chính của luận văn được bốcục thành 3 Chương, cụ thể như sau:

Chương 1: Những vấn đê lý luận và pháp lý của quản lý nhà nước đấugiá tài sản là quyên sử dụng đất

Chương 2: Thực tiễn quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụngđất tại tỉnh Bắc Giang

Chương 3: Phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhànước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trên địa bàn tỉnh Bắc Giang

Trang 14

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐẤU GIÁ TÀI SẢN LÀ QUYỀN SỬ DỤNG ĐẤT

1.1 Những vấn đề chung về quyền sử dụng đất, đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất và quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

1.1.1 Khái quát về quyền sử dụng đất và đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

- Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên, một loại tài sản - hàng hóađặc biệt không do con người tạo ra, là tư liệu sản xuất, nguồn vốn quý giá củaquốc gia và của người sử dụng đất Thể chế hóa các quan điểm, chu trươngcủa Đảng, cu thể hoa quy định của Hiến pháp vê sư dung đất, Luật Đất đainăm 2003 quy đinh việc giao đất có thu tiên sử dụng đất, cho thuê đất thôngqua đấu giá quyên sư dung đất và tiếp tục được quy định tại Luật Đất đai năm

2013 đã tạo ra hướng đi mới phù hợp với cơ chế thị trường trong công tácgiao đất, cho thuê đất, từng bước khắc phục những hạn chế trong việc giaođất, cho thuê đất trong nhiêu năm qua

Tại Điêu 4 Luật Đất đai năm 2013 quy định: “Đất đai thuộc sở hữu toàndân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý Nhà nước traoquyên sử dụng đất cho người sử dụng đất theo quy định của Luật này” Người

sử dụng đất được trao quyên sử dụng đất thông qua các hình thức: Nhà nướcgiao đất, cho thuê đất, công nhận quyên sử dụng đất, nhận chuyển quyên sửdụng đất theo quy định của Luật Đất đai

Nhà nước là đại diện chủ sở hữu và quản lý đất đai, tuy nhiên khi người

sử dụng đất được nhà nước giao đất, công nhận quyên sử dụng đất, nhậnchuyển quyên sử dụng đất thì người sử dụng đất được thực hiện các quyênchuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thếchấp quyên sử dụng đất; góp vốn bằng quyên sử dụng đất

Trang 15

Như vậy, quyên sử dụng đất là một dạng quyên tài sản, trong đó người

sử dụng đất được hưởng các quyên lợi và phải thực hiện nghĩa vụ phù hợp vớicác hình thức sử dụng đất của mình theo quy định của pháp luật

- Hiện nay, Luật Đất đai năm 2013 quy định 02 trường hợp giao đất đólà: Giao đất có thu tiên sử dụng đất và giao đất không thu tiên sử dụng đất.Tại khoản 1 Điêu 118 đã quy định cụ thể các trường hợp Nhà nước giao đất,cho thuê đất có thu tiên sử dụng đất theo hình thức đấu giá quyên sử dụng đấtbao gồm: Đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc cho thuê hoặc cho thuê mua;đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng để chuyển nhượng hoặc cho thuê; sử dụngquỹ đất để tạo vốn cho đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng; sử dụng đất thươngmại, dịch vụ; đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp; cho thuê đất thuộc quỹ đấtnông nghiệp sử dụng vào mục đích công ích để sản xuất nông nghiệp, lâmnghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối; giao đất, cho thuê đất đối với đất Nhànước thu hồi do sắp xếp lại, xử lý trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp,

cơ sở sản xuất, kinh doanh mà tài sản gắn liên với đất thuộc sở hữu nhà nước;giao đất ở tại đô thị, nông thôn cho hộ gia đình, cá nhân; giao đất, cho thuêđất đối với các trường hợp được giảm tiên sử dụng đất, tiên thuê đất

Đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất trong hoạt động giao đất, cho thuêđất là phương pháp phân phối đất đai đặc biệt của Nhà nước Khác với giaođất, cho thuê đất theo hình thức thông thường, các chủ thể có nhu cầu sử dụngđất phải tham gia đấu giá công khai với những tổ chức, cá nhân khác và ai trảgiá cao nhất sẽ là chủ thể được nhận quyên sử dụng đất

Việc giao đất, cho thuê đất thông qua đấu giá là một trong những chủtrương, định hướng trong chính sách, pháp luật vê đất đai của Đảng và Nhànước ta Nội dung này góp phần nâng cao công tác quản lý nhà nước vê đấtđai, giảm tình trạng đầu cơ đất đai, tạo ra sự cạnh tranh lành mạnh giữa cácchủ thể tham gia đấu giá và huy động tối đa nguồn vốn cho ngân sách Nhànước

Trang 16

1.1.2 Khái niệm đấu giá

Đấu giá là một trong những hình thức mua bán đặc biệt (công khai,bình đẳng, lựa chọn người mua và tuân theo những trình tự riêng biệt) Trênthế giới, đấu giá có lịch sử lâu đời (hình thành từ thời kỳ văn minh Hy Lạp cổđại - khoảng 500 năm trước công nguyên) và trong nên kinh tế thị trường, bêncạnh các phương thức mua bán thông thường, mua bán tài sản thông qua đấugiá ngày càng phổ biến Có nhiêu mục đích được đặt ra khi các bên lựa chọnphương thức mua bán này, nhưng mục đích thường được hướng tới là nhằmđưa tài sản tiếp cận với đại chúng người mua, qua đó phát huy cao nhất giá trịhàng hóa của tài sản hoặc đáp ứng cao nhất mục đích khác mà người bán tàisản đấu giá mong muốn đạt được

Ở Việt Nam, mua bán tài sản thông qua đấu giá là phương thức muabán không mới, nhưng chưa thực sự phổ biến như là một giao dịch thườngxuyên trên thị trường Trong những năm gần đây, cùng với quá trình xâydựng nên kinh tế thị trường, đấu giá đã có những bước phát triển mạnh mẽ cả

vê đối tượng, chủ thể, loại hình và phương thức thực hiện Đồng thời các thiếtchế vê đấu giá cũng từng bước được củng cố và hoàn thiện Bên cạnh Trungtâm Dịch vụ đấu giá tài sản của Nhà nước, đã có nhiêu doanh nghiệp bán đấugiá được thành lập theo chủ trương xã hội hóa vê hoạt động đấu giá tài sản

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia thì: “Đấu giá là quá trình mua

và bán tài sản hoặc dịch vụ bằng cách đưa món hàng cần đấu giá, ra giá và sau đó bán món hàng cho người trả giá cao nhất”.

Theo Điêu 185 Luật Thương mại 2005 thì: “Đấu giá hàng hoá là hoạt động thương mại, theo đó người bán hàng tự mình hoặc thuê người tổ chức đấu giá thực hiện việc bán hàng hoá công khai để chọn người mua trả giá cao nhất”.

Trang 17

Theo Quy chế bán đấu giá tài sản ban hành kèm theo Nghị định số

86/CP thì: “Bán đấu giá là hình thức bán tài sản công khai mà có nhiều người muốn mua tham gia trả giá”.

Đấu giá là một quá trình mua và bán bằng cách đưa ra món hàng cầnbán, ra giá và sau đó bán món hàng cho người ra giá cao nhất nhưng khôngthấp hơn giá khởi điểm của chủ sở hữu tài sản Vê phương diện kinh tế, mộtcuộc đấu giá là phương pháp xác định giá trị của món hàng chưa biết giá hoặcgiá trị thường thay đổi Trong một số trường hợp, có thể tồn tại một mức giátối thiểu hay còn gọi là giá sàn; nếu sự ra giá không đạt đến được giá sàn,món hàng sẽ không được bán (nhưng người đưa món hàng ra đấu giá vẫn phảitrả phí cho người phụ trách việc bán đấu giá) Đấu giá có thể áp dụng chonhiêu loại mặt hàng: đồ cổ, bộ sưu tập (tem, tiên, xe cổ, tác phẩm nghệ thuật,bất động sản, tài sản tịch thu xung công quỹ, các mặt hàng đã qua sử dụng,sản phẩm thương mại (cá, tôm) và các cuộc bán đấu giá cưỡng ép (thanh lý,phát mãi)

1.1.3 Khái niệm đấu giá tài sản

Theo quan niệm truyên thống, đấu giá tài sản là việc mua bán hàng tàisản công khai mà những người mua sẽ trả giá từ giá thấp cho tới khi trả giácao nhất và người bán đấu giá đồng ý bán bằng cách gõ búa Dưới góc độpháp lý, theo quy định của pháp luật hầu hết các nước, định nghĩa vê bán đấugiá tài sản thường được quy định trong những điêu luật cụ thể: Chẳng hạnĐiêu 3, Luật vê bán đấu giá tài sản nước Cộng hoà dân chủ nhân dân Trung

Hoa năm 1996 quy định “Bán đấu giá là hình thức bán và mua tài sản công khai, theo đó các tài sản và quyền tài sản được bán cho người trả giá cao nhất” Đạo luật của Floriada năm 2003 đưa ra khái niệm “Bán đấu giá tuyệt

đối” là cuộc bán đấu giá không yêu cầu giá khởi điểm tối thiểu mà hàng hoá

sẽ được bán cho người trả giá cao nhất Còn Quy chế của Ủy ban đấu giá

Trang 18

Theo Bộ luật dân sự năm 2015, tại Điêu 105, tài sản bao gồm vật, tiên,giấy tờ có giá (như trái phiếu, cổ phiếu, kỳ phiếu…) và các quyên tài sản (nhưquyên tác giả, quyên sở hữu công nghiệp, quyên đối với giống cây trồng,quyên đòi nợ, quyên được nhận số tiên bảo hiểm đối với vật bảo đảm, quyêntài sản đối với phần vốn góp trong doanh nghiệp, quyên tài sản phát sinh từhợp đồng…; tài sản bao gồm bất động sản và động sản; ngoài ra còn có quyêntài sản, trong quyên tài sản có quyên sử dụng đất.

Như vậy, tài sản chính là của cải vật chất dùng vào mục đích sản xuấthoặc tiêu dùng, là vấn đê trọng tâm trong các quan hệ xã hội nói chung vàtrong quan hệ pháp luật nói riêng

Tài sản đấu giá, theo quy định tại khoản 11 Điêu 5 Luật Đấu giá tài sảnnăm 2016 là tài sản được phép giao dịch theo quy định của pháp luật

Tại Việt Nam, Theo Từ điển Luật học: “Bán đấu giá tài sản là hình thức bán công khai một tài sản, một khối tài sản; theo đó có nhiều người muốn mua tham gia trả giá, người trả giá cao nhất nhưng không thấp hơn giá khởi điểm là người mua được tài sản” [70, tr.31] Trước đây theo quy định tại

Trang 19

khoản 1 Điêu 2 Nghị định số 05/2005/NĐ-CP ngày 18/01/2005 của Chính

phủ vê bán đấu giá tài sản thì: “Bán đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản công khai, có từ 02 người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc và thủ tục

do pháp luật quy định” và theo quy định tại khoản 1 Điêu 2 Nghị định số 17/2010/NĐ-CP thì: “Bán đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản công khai theo phương thức trả giá lên, có từ 02 người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc và trình tự, thủ tục được quy định tại Nghị định này.” Hiện nay, theo quy định tại khoản 2 Điêu 5 Luật Đấu giá tài sản năm 2016 thì: “Đấu giá tài sản là hình thức bán tài sản có từ hai người trở lên tham gia đấu giá theo nguyên tắc, trình tự và thủ tục được quy định tại Luật Đấu giá tài sản”.

Như vậy, từ những quy định và khái niệm trên, chúng ta có thể đưa ra

một khái niệm cơ bản vê đấu giá tài sản như sau: “Đấu giá tài sản là một hình thức bán tài sản đặc biệt để người mua tự trả giá, không thấp hơn giá thấp nhất do người bán đưa ra Người nào trả giá cao nhất sẽ được quyền mua tài sản đấu giá đó”.

1.1.4 Khái niệm đấu giá quyền sử dụng đất

Đấu giá quyên sử dụng đất là một hình thức mua bán tài sản đặc biệt,được tổ chức công khai giữa một bên là cá nhân, hộ gia đình, tổ chức cóquyên sử dụng đất hoặc cơ quan đại diện cho Nhà nước với tư cách là chủ sởhữu đất đai với một bên là các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng đất Theo

đó, người muốn có được quyên sử dụng đất phải tham gia cạnh tranh với nhau

vê giá bằng cách thức trả giá từ thấp lên cao theo trình tự, thủ tục pháp luậtquy định, người trả giá cao nhất và ít nhất bằng giá khởi điểm là người nhậnđược quyên sử dụng đất đấu giá

1.1.5 Khái niệm quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

Quản lý là thuật ngữ được dùng khá phổ biến hiện nay và là đối tượngnghiên cứu của nhiêu ngành khoa học, trong đó có cả tự nhiên và xã hội Mỗi

Trang 20

ngành khoa học nghiên cứu vê quản lý ở góc độ riêng của mình và đưa rađịnh nghĩa riêng Theo Các Mác thì quản lý là một chức năng đặc biệt, nảysinh từ bản chất xã hội của quá trình lao động: “Bất kỳ lao động xã hội trựctiếp hay lao động chung nào đó mà được tiến hành trên quy mô tương đối lớnđêu cần có sự quản lý ở mức độ nhiêu hay ít nhằm phối hợp những hoạt động

cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động củatoàn bộ cơ thể sản xuất, sự vận động này khác với sự vận động của các cơquan độc lập của cơ thể đó Một người đọc tấu vĩ cầm tự mình điêu khiển lấymình, còn một dàn nhạc thì cần phải có nhạc trưởng” [23 Tr23]

Theo giáo trình quản lý hành chính nhà nước: “Quản lý nhà nước là sựtác động có tổ chức và điêu chỉnh bằng quyên lực Nhà nước đối với các quátrình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển cácmối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng vànhiệm vụ của Nhà nước trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ

tổ quốc XHCN” [tập1.tr 407].

Như vậy, quản lý nhà nước là hoạt động mang tính chất quyên lực nhànước, được sử dụng quyên lực nhà nước để điêu chỉnh các quan hệ xã hội.Quản lý nhà nước được xem là một hoạt động chức năng của nhà nước trongquản lý xã hội và có thể xem là hoạt động chức năng đặc biệt

Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất là một bộ phậncủa quản lý nhà nước Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyên sử dụng đấtlà thông qua hoạt động tổ chức, điêu hành của cơ quan nhà nước, tổ chức, cánhân được nhà nước giao quyên nhằm tổ chức và phối hợp quản lý trong côngtác đấu giá tài sản là quyên sử dụng đất

Như vậy, có thể đưa ra khái niệm: “Quản lý nhà nước đấu giá tài sản

là quyền sử dụng đất là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước trong lĩnh vực đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất nhằm tác động có tổ chức và điều chỉnh

Trang 21

đối với hoạt động của các cơ quan nhà nước, các tổ chức, cá nhân được nhà nước trao quyền thực hiện công tác đấu giá quyền sử dụng đất”.

1.2 Vai trò và các nguyên tắc quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

1.2.1 Vai trò của quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

Thứ nhât: Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất được

thực hiện tốt sẽ hạn chế được tình trạng “xin - cho” trong giao đất, cho thuêđất Với việc phải niêm yết, thông báo công khai thông tin về thời gian, địađiểm, tài sản là quyền sử dụng đất đấu giá, các tổ chức, cá nhân có nhu cầu

sử dụng đất, đủ điều kiện theo quy định của pháp luật đều có cơ hội đượctham gia sẽ khó có cơ hội cho việc dàn xếp, hạn chế tnh trạng “quânxanh, quân

đỏ”, việc có nhiều người tham gia, cuộc bán đấu giá được tổ chức công khai,

cơ chế “xin - cho” sẽ được khắc phục, loại bỏ

Thứ hai: Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất được

thực hiện tốt sẽ goṕ phân phan̉ anh đung gia tri quyền sử dụng đất va sat́vơi gia thi trường Trước đây khi chưa thực hiện việc đấu giá tài sản là quyền

sử dụng đất, t̀nh trạng sôt́ gia đât́ đa lam ̀ cho thi trường bât́ đông san̉ luônbiên động, co sư chênh lệch lơn giưã gia đât́ giao dịch trên thi trường vơí giađât́ do Nha nươć định gia,́ gây kho khăn cho cơ quan nha nươć trong khi địnhgia đât ́ đê lam căn cư cho viêc t́nh thuê sư dụng đât, thuê thu nhâp̣ tưchuyên̉ quyền sử dụng đất, tinh tên sư dụng đât khi giao đất, cho thuê đât

va cać loaị lê phi liên quan đêń đât đai v.v…Đê khăć phuc̣ tinh trạng nêu trên,Nha nươć đa thưc̣ hiên viêc ̣ giao đât co thu tiêǹ sư dung đât́ va thuê đâtthông qua hinh thưć đâú gia quyền sử dụng đất

Trang 22

Viêc̣ xác định giá khởi điểm lam căn cư đâú gia quyền sử dụng đấtđươc ̣ xać định trên nguyên tăć sat́ vơí gia thưc̣ tê chuyên̉ nhượng quyền sửdụng đất trên thị trường Trên cơ sở quy định của Luâṭ Đât́ đai, Nha nươć

đa ban hanh

Trang 23

nhiêu văn ban quy định vê phương phaṕ xać định gia đât́ va khung gia đât́lam ̀ cơ sơ cho cać điạ phương ban hanh bảng gia cać loaị đât́ cu thê.̉Thông qua hoaṭ động đâu gia tài sản là quyền sử dụng đất đa gop phânhaṇ chê đươc ̣ những bât́ câp̣ cua gia đất, goṕ phân nâng cao gia tri quyền sửdụng đất, tăng nguôǹ thu cho ngân sách nha nước Qua trinh đâú gia luôn co

sư cạnh tranh cua ̉ cać chu thê tham gia đâú gia.́ Vi vậy, gia trúng đâu gia luôncao va sat́ vơí gia giao dịch trên thi trương

Thứ ba: Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

gop phần tạo l pâ sự ôn̉ đinh, minh bạch, công bằng xã hội: Trong thời ky t pâtrung quan liêu bao cấp công tác quản ly đất đai coǹ mang nặng cơ chế hànhchinh; công tác quản ly đất đai, giao đất, cho thuê đất coǹ khá tuy ̀ tện H uâquả cua ̉ no là hi nê nay chung ta đã và đang giải quyết rất nhiều các vu vi cêkhiếu nại, tô cáo liên quan đến đất đai do công tác giao đất, cho thuê đấtkhông đung quy đinh Kể tư khi hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụngđất ra đời đã gop phần tạo lập sư ôn đinh, minh bạch hơn trong công tácgiao đất Công tác đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất được thưc̣ hiện trên

cơ sở quy hoạch, kế hoạch đã được cấp co thẩm quyền phê duyêt Đôitượng tham gia đấu giá không hạn chế, nếu đu điều kiện; các thông tinliên quan đến việc đấu giá được công khai rộng rãi; các chu thể co điều kiệntham gia đấu giá đều được cạnh tranh binh đẳng, không phân biệt

Thứ tư: Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất cũng là

biện pháp tăng cường quản ly đất đai, làm đơn giản các thu tuc̣ về giaođất, cho thuê đất Đấu giá quyền sử dụng đất đã tạo ra hướng đi mới phuhợp với chinh sách quản ly đất đai Thông qua đấu giá quyền sử dụng đấtcác thông tin về người sư dung đất, thời điểm giao đất, cho thuê đất đượctheo doi, quản ly chặt chẽ Sau khi trúng đấu giá quyền sử dụng đất hầu như

Trang 24

18các thu tuc̣ về giao đất, cho thuê đất đều do các cơ quan nhà nước co thẩmquyền thưc̣ hiện,

Trang 25

do vậy đã tạo điều kiện thuận lợi cho người trúng đấu giá quyền sử dụng đất trong việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

Hơn nưa,̃ đấu giá quyền sử dụng đất đã gop phần hạn chế cáctranh chấp về đất đai Vì trong đấu giá quyền sử dụng đất, các thưả đất đem

ra đấu giá thuộc các dư án được cơ quan co thẩm quyền phê duy tê hoặc cácthưa ̉ đất đã được cơ quan co thẩm quyền cấp cho người sư dung đất trongtrường hợp đấu giá để bảo đảm thưc̣ hiện nghiã vu dân sư,̣ thương mại Cácthưả đất đã được xác đinh ranh giới, chi giới trên bản đô điạ chinh; đượcđóng môć giới cô đinh ro ràng trên thưc̣ đia.̣ Người trung đấu giá quyền

sử dụng đất hoàn toàn yên tâm về tinh hợp pháp, tinh đầy đu về diện tich,

ro ràng về ranh giới cuả lô đất mình đã trung trong quá trinh đấu giá

Thứ năm: Đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất là phương thức

nhằm huy động tối đa nguồn thu cho ngân sách nhà nước Do công tác quản

lý nhà nước về đất đai còn có những hạn chế nên hoạt động giao đất, chothuê đất ở nhiều địa phương diễn ra khá tuy ̀ tện, phá vơ quy hoạch đã conhiều tác đông đến quá trình phát triển kinh tế - xã hội Vi cê đinh giá đất

để giao đất, cho thuê đất cua nhiều đia phương con ̀ thấp so với giá thưc̣ tếgiao dich trên thi trường Đây là nguyên nhân cơ bản làm thất thoát nguồnthu rất lớn cho ngân sách Việc thực hiện đấu giá tài sản là quyền sử dụngđất đã tạo ra nguồn thu lớn cho ngân sách, goṕ phần đầu tư xây dựng, cảitạo, nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng, huy động vốn để chuyển dịch cơ cấukinh tế, xây dựng các công trình phúc lợi, phuc vu dân sinh, cải thiện môitrường, đáp ứng được một phần nhu cầu đầu tư phát triển, cải thiện đờisống vật chất và tinh thần cho người dân, góp phần thực hiện nhiệm vụ pháttriển kinh tế - xã hội của cả nước nói chung và địa phương nói riêng Tiềnthu được từ đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất có thu tiền sử dụngđất, cho thuê đất thông qua hình thức đấu giá

Trang 26

đã trở thành nguồn thu chủ yếu cho ngân sách của nhiều địa phương, trong đó

có tỉnh Bắc Giang

Thứ sáu: Quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tốt sẽ

góp phần giải quyết vấn đề khiếu kiện trong bồi thường, giải phóng mặtbằng Ngoài các yếu tố như giá đất bồi thường chưa hợp lý, các biện pháp hỗtrợ chưa đồng bộ dẫn đến nhiều vụ việc khiếu nại bồi thường xuất phát từviệc người bị thu hồi đất cho rằng Nhà nước thu hồi đất giao cho chủ đầu tưthực hiện dự án, giá bồi thường thấp (do chủ yếu đất thu hồi là đất nôngnghiệp) nhưng chủ đầu tư bán lại với giá cao (đặc biệt là đất xây dựng cáckhu đô thị, khu thương mại, dịch vụ, đất ở và ở các thời điểm thị trườngbất động sản phát triển nóng dù nhà đầu tư khi được giao đất, cho thuê đấtphải thực hiện nộp tiền sử dụng đất, tền thuê đất cho Nhà nước theo quyđịnh)

Hơn nữa, có trường hợp khi làm thủ tục thu hồi đất, nhà đầu tư lạitrực tếp đi thương lượng với người bị thu hồi đất hoặc nhà đầu tư trong một

số trường hợp đã thực hiện bán, rao bán đất thuộc dự án ngay từ khi dự ánvẫn còn trên giấy đã vô hình chung tạo ra mối quan hệ “trực tếp” giữangười bị thu hồi đất và nhà đầu tư Có dự án, chủ đầu tư chấp nhận bỏ thêmtền ngoài phương án được duyệt để trả cho người bị thu hồi đất, thường làđối với các trường hợp chây ỳ để sớm hoàn thành việc giải phóng mặt bằng.Phương pháp này có thể giải quyết được vấn đề cho một dự án nhưng sẽ làmphá vơ mặt bằng chung, người bị thu hồi đất sẽ có sự so bì dẫn tới khiếu kiện

Việc đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất sẽ tách được chủ thể bị thuhồi đất và chủ thể được sử dụng đất sau khi thu hồi, chủ thể có nhu cầu sửdụng đất phải tham gia đấu giá công khai, không liên quan đến người có đất

bị thu hồi, chênh lệch giá đất được thu vào ngân sách nhà nước Điều này sẽ

Trang 27

làm hạn chế đáng kể tình trạng khiếu kiện về bồi thường, hỗ trợ và tái địnhcư.

Trang 28

1.2.2 Nguyên tắc quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

Nguyên tắc quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

là các quy tắc xử sự, những tiêu chuẩn về hành vi mà các cơ quan quản lýnhà

nước và những người tham gia vào quan hệ đấu giá tài sản là quyền sử dụng

đất phải tuân thủ trong quá trình thực hiện

Quản lý nhà nước về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất phải đảmbảo các nguyên tắc sau:

Thứ nhất: Việc đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất phải đúng trình tự,

thủ tục theo quy định của pháp luật về đất đai và pháp luật về đấu giá tài sản

Khi thực hiện đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất, đơn vị có tài sảnphải tuân thủ theo các quy định về điều kiện để tổ chức thực hiện đấu giá tàisản là quyền sử dụng đất khi Nhà nước giao đất, cho thuê đất như: Đã có kếhoạch sử dụng đất hàng năm của cấp huyện được cơ quan nhà nước cóthẩm quyền phê duyệt; đất đã được giải phóng mặt bằng, đất có tài sản gắnliền với đất mà tài sản thuộc sở hữu nhà nước; có phương án đấu giáquyền sử dụng đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt

Tổ chức đấu giá tài sản phải tổ chức đấu giá theo đúng trình tự, thủtục theo quy định của pháp luật về đấu giá tài sản

Tổ chức, cá nhân tham gia đấu giá quyền sử dụng đất phải có đủ cácđiều kiện theo quy định của pháp luật đất đai và pháp luật đấu giá tài sản

Thứ hai: Đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất được thực hiện

công khai, liên tục, khách quan, trung thực, bình đẳng, bảo vệ quyền và lợiích hợp pháp của các bên tham gia

Nguyên tắc này yêu cầu trong hoạt động đấu giá tài sản là quyền sửdụng đất phải công khai tất cả các thông tin liên quan đến tài sản đấu

Trang 29

giá, công khai ngay từ giai đoạn lựa chọn tổ chức đấu giá của đơn vị có tàisản, trong quá trình thông báo bán đấu giá về các thông tin như: chủ sởhữu tài

Trang 30

sản, người có tài sản đấu giá, tổ chức đấu giá tài sản; công khai về giá khởiđiểm, thời gian, địa điểm bán đấu giá; công khai về các đặc tính kỹ thuật,tnh trạng tài sản, số lượng, chất lượng tài sản Việc công khai trên phải đượcthực hiện liên tục trong một khoảng thời gian theo quy định Tại cuộc bánđấu giá, người điều hành cuộc đấu giá phải công khai tất cả các thông tinliên quan như: Giới thiệu từng tài sản đấu giá, nhắc lại giá khởi điểm, trả lờicác câu hỏi của người tham gia đấu giá và yêu cầu người tham gia đấu giá trảgiá

Cuộc đấu giá phải được tiến hành liên tục, không bị gián đoạntheo đúng trình tự đấu giá Tính liên tục của đấu giá quyền sử dụng đất thểhiện ở việc từ khi mở đầu cuộc đấu giá đến khi kết thúc phải qua từngbước, từng giai đoạn chặt chẽ không gián đoạn, cuộc đấu giá không thể bịhoãn, hoặc tạm dừng, mọi vấn đề đều phải được giải quyết ngay trong cuộcđấu giá Do vậy, mọi cuộc đấu giá phải được chuẩn bị kỹ lương, có tổ chứcchặt chẽ theo quy trình nghiệp vụ

Nguyên tắc này cũng yêu cầu tất cả thông tin liên quan đến cuộc bánđấu giá đều phải trung thực, khách quan, không sai lệch Các thông tn về tàisản, người có tài sản đấu giá, người tổ chức đấu giá, nguồn gốc xuất sứtài sản, chất lượng tài sản đều chính xác, các bên không được gian dối,không được đăng thông tin sai lệch về việc đấu giá Người đăng ký tham giađấu giá cũng phải trung thực về các thông tin từ khi đăng ký tham gia đấu giá

Nguyên tắc này còn thể hiện ở yêu cầu bảo đảm cho các bên tham giahoạt động đấu giá tài sản được tự thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình,bảo đảm lợi ích hợp pháp của mình, được yêu cầu các bên liên quan phảithực hiện đúng nội dung công việc như đã công khai thông báo để bảo vệquyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia

Trang 31

1.3 Chủ thể quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về đấu giá tài sản, có nhiệm vụquyền hạn đưa ra những chủ trương, chính sách, định hướng phát triển

và quản lý nhà nước hoạt động đấu giá tà sản nói chung, trong đó có đấu giátài sản là quyền sử dụng đất

Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhànước về đấu giá tài sản, có nhiệm vụ tham mưu, trình cơ quan có thẩmquyền ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các văn bản quy phạmpháp luật về tổ chức và hoạt động đấu giá tài sản, trong đó có đấu giá tài sản

là quyền sử dụng đất

Bộ Tài chính có trách nhiệm giúp Chính phủ hướng dẫn chế độ tàichính, xác định giá khởi điểm, việc thu, nộp, chi, quản lý và sử dụng tài chínhtrong hoạt động đấu giá tài sản, trong đó có đấu giá tài sản là quyền sử dụngđất

Các bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạncủa mình có trách nhiệm phối hợp với Bộ Tư pháp trong công tác quản lýnhà nước về đấu giá tài sản, trong đó có đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

UBND cấp tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về đấu giá tài sản có nhiệm

vụ, quyền hạn: Tổ chức thi hành, tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đấu giátài sản là quyền sử dụng đất, chính sách phát triển nghề đấu giá tài sản; banhành văn bản quy phạm pháp luật quy định về hoạt động đấu giá tài sản làquyền sử dụng đất để giao đất, cho thuê đất; Quyết định bổ nhiệm,miễn nhiệm Giám đốc Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản; đảm biên chế, cơ

sở vật chất và điều kiện làm việc cho Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sảntheo quy định của pháp luật về đơn vị sự nghiệp công lập có thu; hỗ trợviệc bảo đảm an ninh, trật tự cho cuộc đấu giá theo đề nghị của tổ chức

Trang 32

26đấu giá tài sản; kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm về tổ chức, hoạt độngđấu giá tài sản là quyền sử dụng đất.

Trang 33

Sở Tư pháp là cơ quan tham mưu giúp UBND tỉnh thực hiện chức năngquản lý nhà nước về đấu giá tài sản; tham mưu triển khai thực hiện cácnhiệm vụ của UBND tỉnh trong hoạt động quản lý nhà nước về đấu giá tàisản, trong đó có đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất tại địa phương.

1.4 Nội dung quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

Thứ nhất: Triển khai, tổ chức thi hành, tuyên truyền, phổ biến pháp

luật về đấu giá tài sản, chính sách phát triển nghề đấu giá tài sản

Công tác triển khai, tổ chức thi hành, tuyên truyền, phổ biến cácvăn bản pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất là một việc quantrọng trong công tác quản lý nhà nước, do vậy sau khi cơ quan có thẩmquyền ban hành các văn bản quy phạm pháp luật hoặc các định hướng, chínhsách về tổ chức và hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất thì Sở Tưpháp phải tham mưu, triển khai thực hiện và theo dõi, đánh giá kết quả thựchiện

Thứ hai: Ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định về hoạt động

đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất, cho thuê đất

Để việc tổ chức thực hiện hoạt động quản lý nhà nước đấu giá tài sản

là quyền sử dụng đất được đồng bộ, thống nhất, hiệu quả thì trên cơ sở cácquy định của pháp luật về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất, UBND tỉnhban hành hoặc trình HĐND tỉnh ban hành các văn bản quy phạm pháp luậtđiều chỉnh hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

Thứ ba: Tổ chức đăng ký hoạt động cho các doanh nghiệp đấu giá tài

sản, chi nhánh doanh nghiệp đấu giá tài sản

Theo Luật Đấu giá tài sản năm 2016 thì các đấu giá viên muốn hoạtđộng đấu giá tài sản thì phải thành lập doanh nghiệp tư nhân hoặc công tyđấu giá hợp danh và phải đăng ký hoạt động tại Sở Tư pháp Căn cứ các điều

Trang 34

28kiện, têu chuẩn theo quy định, Sở Tư pháp sẽ cấp Giấy đăng ký hoạt độngcho các doanh nghiệp đấu giá tài sản.

Trang 35

Thứ tư: Thực hiện kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm về tổ chức, hoạt

động đấu giá tài sản

Trong hoạt động quản lý nhà nước thì nhiệm vụ quan trọng và khôngthể thiếu đó là kiểm tra, thanh thanh tra và xử lý vi phạm nếu có của các tổchức đấu giá tài sản nhằm kiểm tra lại việc chấp hành cac quy định của phápluật trong tổ chức và hoạt động đấu giá tài sản; đánh giá chất lượng, hiệuquả, mức độ chấp hành pháp luật của các đấu giá viên, các tổ chức đấu giá tàisản, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong hoạt động đấu giá tàisản Qua đó kịp thời phát hiện, xử lý, chấn chỉnh hoặc đề nghị cơ quan cóthẩm quyền xử lý, chấn chỉnh tổ chức và hoạt động đấu giá tài sản cũng như

đề xuất các cơ quan có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chínhsách, pháp luật về hoạt động đấu giá tài sản, trong đó có đấu giá tài sản làquyền sử dụng đất

Thứ năm: Đào tạo, bồi dương, hướng dẫn nghiệp vụ đấu giá tài sản.

Để việc tổ chức thực hiện hoạt động đấu giá tài sản là quyền sửdụng đất được đúng trình tự, thủ tục, quy định của pháp luật đấu giá tài sản

và pháp luật có liên quan thì công tác đào tạo, bồi dương hướng dẫn nghiệp

vụ cho đội ngũ đấu giá viên và người giúp việc cho đấu giá viên là vô cùngquan trọng nhằm nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng hànhnghề đấu giá tài sản Đồng thời, cũng phải quan tâm bồi dương nghiệp vụquản lý nhà nước cho cán bộ công chức thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nướchoạt động đấu giá tài sản để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động quản lýnhà nước nói chung và hoạt động quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền

sử dụng đất nói riêng

1.5 Các yếu tố tác động đến quản lý nhà nước đấu giá tài sản là quyền

sử dụng đất

1.5.1 Yếu tố pháp lý

Trang 37

không có quy định của pháp luật thì các chủ thể không có cơ sở, không có căn

cứ để tổ chức, điều hành cuộc đấu giá, hoặc có thực hiện đi chăng nữathì cũng là những hành vi không hợp pháp, không được Nhà nước thừanhận

Pháp luật về quản lý nhà nước đấu giá quyền sử dụng đất là tổng thểcác quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong quátrình tổ chức, thực hiện quản lý nhà nước về đấu giá như: Các trường hợpđấu giá quyền sử dụng đất, nguyên tắc đấu giá quyền sử dụng đất; trình tự,thủ tục, cách thức tổ chức đấu giá; điều kiện để các chủ thể tham gia đấu giá;xác định giá khởi điểm, ký kết hợp đồng dịch vụ đấu giá; thu phí, thù lao dịch

vụ đấu giá; phê duyệt kết quả trúng đấu giá và quy định trách nhiệm của các

tổ chức và cá nhân trước, trong và sau khi tổ chức đấu giá

Trước khi Luật Đất đai năm 1993 ban hành, theo quy định củapháp luật nước ta, Nhà nước nghiêm cấm việc mua bán đất đai và khôngthừa nhận các giao dịch chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp,góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất trên thị trường Đất đai không có giá,Nhà nước tiến hành giao đất cho các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khôngthu tiền sử dụng đất Do vậy, giai đoạn này hình thức đấu giá tài sản là quyền

sử dụng đất chưa

được Nhà nước thừa nhận và chưa xuất hiện trên thực tế, chưa có một

cơ quan, tổ chức và cá nhân nào được giao nhiệm vụ tổ chức đấu giá tài sản

Trang 38

chấp, cho thuê đối với quyền sử dụng đất và đã xác định đất có giá, giá đất

do Nhà nước quy định Tuy nhiên Trong Luật Đất đai năm 1993 cũng chưaquy định về

Trang 39

việc đấu giá quyền sử dụng đất Đến khi Luật Đất đai năm 2003 ra đời mớiquy định cụ thể về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất Đây là lần đầu tiênNhà nước thừa nhận hình thức đấu giá quyền sử dụng đất trong một đạoluật do Quốc hội ban hành, đánh dấu một bước ngoặt mới trong quá trìnhđiều chỉnh pháp luật về đất đai ở nước ta.

Với việc quy định Nhà nước giao đất, cho thuê đất thông qua hìnhthức đấu giá quyền sử dụng đất, để việc tổ chức và hoạt động đấu giáquyền sử dụng theo trình tự, thủ tục theo quy định, Nhà nước đã ban hànhcác văn bản quy phạm pháp luật về đấu giá tài sản, trong đó có đấu giá tàisản là quyền sử dụng đất như: Nghị định số 05/2005/NĐ-CP, Nghị định số17/2010/NĐ-CP và hiện nay, văn bản quy phạm pháp luật có giá trị pháp lýcao nhất về đấu giá tài sản đó là Luật Đấu giá tài sản năm 2016

Để quy định cụ thể về hoạt động đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất

để giao đất, cho thuê đất tại tỉnh Bắc Giang, trên cơ sở các văn bản quyphạm pháp luật của trung ương và căn cứ thực tiễn ở địa phương, Sở Tưpháp đã tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản quy phạm pháp luật quyđịnh về hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất để giao đất, cho thuê đất để ápdụng và thực hiện tại tỉnh Bắc Giang

Tuy nhiên, vẫn còn một số quy định của pháp luật chưa đồng bộ, chưađầy đủ, còn chồng chéo cũng ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình quản lýnhà

nước về đấu giá quyền sử dụng

đất

1.5.2 Yếu tố con người

Cùng với yếu tố pháp lý thì yếu tố con người cũng là yếu tố vô cùngquan trọng trong quản lý nhà nước về đấu giá tài sản là quyền sử dụng đất vì

Định dạng
Số trang	132
Dung lượng	1,87 MB