VỘI VÀNG_XUÂN DIỆU_CÓ LỜI GIẢNG

Tình yêu  thời gian chảy trôiXD cũng vậy, vì ông là người yêu cuộc sống một cách mãnh liệt, khát khao được giao cảm với đời cho nên lúc nào ông cũng thấy thời gian sao mà trôi nhanh quá

Tình yêu  thời gian chảy trôi

XD cũng vậy, vì ông là người yêu cuộc sống một cách mãnh liệt, khát khao được giao cảm với đời cho nên lúc nào ông cũng thấy thời gian sao mà trôi nhanh quá, trôi nhanh đến mức ám ảnh Ý thức được sự chảy trôi đó của thời gian, cho nên ông sống gấp gáp vội vàng để tận hưởng những hạnh phúc trần thế Và Vội vàng là bài thơ thể hiện rõ nhất tình yêu cuộc sống cuồng say của XD

- Xuân Diệu là nhà thơ tiêu biểu của

phong trào Thơ Mới cả về nội dung lẫn

hình thức Hoài Thanh nhận định Xuân

Diệu là nhà thơ Mới nhất trong những

nhà thơ Mới

-Cảm hứng về tình yêu là cảm hứng nổi bật

trong thơ Xuân Diệu Vì vậy, Xuân Diệu

được mệnh danh là ông hoàng của thơ tình

Vì chưa bao giờ trong thơ ca VN tình yêu

được diễn tả chân thật, táo bạo và nhiều cảm

xúc như vậy Với ông, tình yêu đã trở thành

lẽ sống, “làm sao sống được mà không yêu”,

mặc dù :“ Yêu là chết ở trong lòng một ít, vì

mấy khi yêu mà chắc được yêu”

- Không chì là nhà thơ của tình yêu, mà

ông còn là nhà thơ của mùa xuân và tuổi

trẻ, với giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu

đời thắm thiết

-XD là người yêu cuộc đời tha thiết nhưng ông

cũng hiểu rằng thời gian trôi đi nhanh, như

những đóa hoa vô thường, rực rỡ đó, tàn phai

đó Chính vì thế nhà thơ muốn tắt nắng,

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả

- Xuân Diệu là nhà thơ tiêu biểu của phong trào

Thơ Mới “là nhà thơ Mới nhất trong những nhà thơ Mới”

- Được mệnh danh là ông hoàng của thơ tình Là nhà thơ của của mùa xuân và tuổi trẻ, với giọng thơ sôi nổi, đắm say, yêu đời thắm thiết

2. Tác phẩm

2.1. Xuất xứ :In

trong tập Thơ thơ (1938) 2.2. Bố cục :

+ Phần 1 (13 câu đầu): tình yêu cuộc sống

+ Phần 2 (câu 14 – 28): Nỗi băn khoăn trước thời gian

+ Phần 3 (còn lại): Lời giục giã sống vội vàng

II. ĐỌC HIỂU VB

1. Tình yêu cuộc sống

muốn buộc gió Nghĩa là nhà thơ đang muốn

đoạt quyền của tạo hóa, muốn chống lại quy

luật của tự nhiên Đó là ước muốn kì lạ,

ngông cuồng Khát vọng muốn lưu giữ cái

đẹp là khát vọng của nhân loại, của nhiều thi

sĩ, nhưng khát vọng đến cháy bỏng, da diết,

đến cuồng say, với cái cách mở đầu như vậy

thì đúng là chỉ có XD mà thôi

- Điệp từ + nhịp điệu khẩn trương: nhà thơ

đang tung tăng, hân hoan trong khu vườn

mùa xuân giới thiệu cho chúng ta “mặt đất

là đây, mùa xuân là đây, thiên đàng là đây

không ở đâu xa”

- Cách so sánh độc đáo, mới mẽ, chưa từng

có:

VHTĐ

Thiên nhiên là trung tâm Vẻ đẹp con

người luôn so sánh với thiên nhiên

VD: Từ Hải (râu hùm, hàm én, mày

ngài) Thúy Kiều (làn thu thủy nét xuân

sơn, Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém

xanh)

Con người là đẹp nhất, con người mới là trung tâm Chính vì thế ông đem tất cả

vẻ đẹp thanh tân, ngọt ngào, sôi nổi gói gọn trong một chữ “

chỉ có ông mới nói được

- Với con mắt tươi non của mình Xuân Diệu

đã nhìn thấy cuộc sống như một bức tranh

mùa xuân ngát hương, rộn thanh và đậm

1.1 Bốn câu thơ đầu: Khát vọng của nhân vật trữ tình

- Điệp ngữ “tôi muốn” + điệp cấu trúc + động từ mạnh “tắt”,

“buộc”: muốn đoạt quyền của

tạo hóa, chống lại quy luật của

tự nhiên, muốn níu giữ cái đẹp

1.2 Chín câu tiếp theo: bức tranh mùa xuân

- Điệp từ “này đây” : như mời

gọi mọi người thưởng thức vẻ đẹp trần thế

- Liệt kê:

+ Ong bướm – tuần tháng mật + Hoa – đồng nội xanh rì + Lá – cành tơ phơ phất + Yến anh – khúc tình si

 hình ảnh đẹp đẽ, tươi non, trẻ trung của thiên nhiên

- Nhân hóa: “ánh sáng + chớp

hàng mi”  thẹn thùng, bẽn lẽn

của thiếu nữ

- So sánh: “tháng giêng + cặp môi gần” tình yêu lứa đôi, hạnh phúc của tuổi trẻ

- Chuyển đổi cảm giác:

+ Thị giác + Vị giác + Thính giác

 Cái vốn chỉ có thể ngắm nhìn, thành cái có thể chạm được bằng các giác quan

màu sắc.

Nếu thi nhân trong văn học cổ, trốn lên tiên,

lên chốn bồng lai tiên cảnh để tìm cái đẹp,

hạnh phúc thì với XD cái đẹp, hạnh phúc

không ở đâu xa nó ở ngay trên mặt đất này,

thiên đàn

- XD vô cùng yêu cuộc đời, nhưng rồi ông

chợt nhận ra sự mong manh của cuộc đời

Cuộc đời vốn hữu hạn nhất là tuổi trẻ thì còn

ngắn hơn nữa Hai câu thơ bản lề để mở ra

một tâm trạng mới, cảm xúc mới cho những

câu thơ tiếp theo

*Đang hối hả, sôi nổi suy tư

- Người xưa quan niệm thời gian là tuần hoàn

vĩnh cửu “Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại”

Xuân Diệu quan niệm hác ngườixưa: thời

gian tuyến tính, một đi không trở lại; tuổi trẻ

và tình yêu, mùa xuân của một đời người ngắn

ngủi, chỉ đến có một lần, trôi thật nhanh

- Nhân hóa: mùi tháng năm, vị chia phôi, sông

núi than, và giọng thơ hùng biện càng khẳng

định cảm xúc nuối tiếc, ngậm ngùi và đau khổ

trước những mất mát chia lìa trong mỗi sự vật

 Cuộc sống như một bức tranh mùa xuân ngát hương, rộn thanh

và đậm màu sắc, vừa hấp dẫn, vừa quyến rũ

- Dấu chấm: tâm trạng mâu

thuẫn: sung sướng + vội vàng

 khựng lại, lo âu, hốt hoảng

2. Nỗi băn khoăn trước thời gian

- Đối lập:

+ Đương tới >< đương qua + Non >< già

+ Rộng >< chật

- Điệp từ: “nghĩa là”

 Chân lí cuộc sống: thời gian tuyến tính

- Giọng điệu: hờn trách  nuối tiếc

Cảm nhận đầy bi quan, thời gian tuổi trẻ trôi đi rất nhanh, một đi khôg trở lại

- Nhân hóa: “khắp sông núi…”  cảnh vật nhuốm màu chia li

- Câu cảm thán: Mau đi thôi!”  giục giã sống gấp,

để tận hướng tuổi trẻ, không sống hoài, sống phí

3. Lời giục giã sống vội vàng

- Điệp từ “ta muốn” + động từ

Theo ông, thời gian quý giá nhất của đời

người là tuổi trẻ, mà hạnh phúc lớn nhất của

tuổi trẻ là được sống, được yêu Vậy nên phải

biết hưởng thụ những gì mà cuộc sống ban

tặng cho mình, đồng thời phải biết sống hết

mình, cống hiến hết mình cho cuộc sống Đó

là một quan niệm mới mẻ, tích cực.

GV: Sự vận động của ba đoạn thơ theo mạch

cảm xúc: thấy cuộc sống là thiên đường trên

mặt đất, nhà thơ sung sướng ngây ngất tận

hưởng nhưng với một tâm hồn nhạy cảm thi

nhân bỗng chợt buồn, day dứt vì không thể níu

giữ thời gian, níu giữ tuổi trẻ nên thi nhân vội

vàng cuống quýt nỗi khát khao giao cảm với

đời

Vội vàng không có nghĩa là chỉ lo hưởng thụ,

là sống gấp, mà là sống hết mình, sống tốt,

nghĩa là phải biết quý trọng những giây phút

của cuộc đời mình để khi thời gian trôi đi

không còn phải nuối tiếc quá nhiều.

mạnh “ôm riết say thâu cắn”

- Điệp cấu trúc: “Cho” + tính

từ “đã đầy, chếnh choáng, no nê”

trạng thái cuồng nhiệt, mãn nguyện, hạnh phúc vì mình đã

ôm vào lòng những gì đẹp nhất của cuộc đời này

khát vọng mãnh liệt: được hưởng thụ, sống hết mình với cuộc sống, sống có nghĩa Đó là một quan niệm mới mẻ, tích cực.

Hoạt động2 (5 phút) HưỚng dẫn HS tìm

hiểu chung về văn bản.

Hãy tóm tắt những nét chính trong cuộc đời

và sự nghiệp văn học của XD và rút ra nhận

xét?

- Tên khai sinh: Ngô Xuân Diệu

- Quê cha ở Hà Tĩnh, quê mẹ ở Quy Nhơn,

XD xa gia đình từ nhỏ và sống ở nhiều nơi

-> mỗi miền đất có những ảnh hưởng nhất

định đến hồn thơ ông

- Trước CMT8, XD là một nhà thơ mới “mới

nhất trong các nhà thơ mới ”(HT) XD đem

đến cho thơ ca đương thời một sức sống

mới, một nguồn cảm xúc mới, thể hiện một

quan niệm sống mới mẻ cùng những cách

tân nghệ thuật đầy sáng tạo Ông là nhà thơ

của tình yêu, mùa xuân, tuổi trẻ

- Sau CMT8, XD nhanh chóng hoà nhập, gắn

bó với đất nước, nhân dân và nền văn học

dân tộc

- XD để lại một sự nghiệp văn học lớn Ông

là một cây bút có sức sáng tạo dồi dào,

mãnh liệt, bền bĩ

I TIỂU DẪN

1 Tác giả:

-Xuân Diệu (1916- 1985) -Là nghệ sĩ lớn,nhà văn hóa lớn có sức sáng tạo mãnh liệt,bền bĩ và sự nghiệp văn học phong phú

?.Cho biết xuất xứ bài thơ? Tại sao trong

phần TD, SGK nhận xét: VV là “một trong

những bài thơ tiêu biểu nhất của XD trước

CMT8”?

→ Là một trong những bài thơ tiêu biểu

cho sự bùng nổ mãnh liệt của cái tôi trong

TM nói chung, thơ XD nói riêng

Hoạt động3 (70 phút)Hướng dẫn HS tim

hiểu chi tiết văn bản

Gv hướng dẫn hs đọc bài thơ

? Chia bố cục

HS trả lời:

- 13 câu đầu: TY cuộc sống say mê, tha thiết

của nhà thơ

- 18 câu tiếp: Nỗi băn khoăn trước thời gian

và cuộc đời

- Còn lại: Khát vọng sống, khát vọng yêu

cuồng nhiệt, hối hả

Cho biết vị trí, ý nghĩa, hình thức diễn đạt

và tư tưởng độc đáo của 4 câu thơ mở

đầu?

HS:Tác giả sợ sự trôi chảy của thời gian và

khát vọng muốn níu giữ niềm vui được tận

2 Bài thơ “Vội vàng”

- Xuất xứ: in trong tập “Thơ thơ”(1938) -Là tập thơ đầu tay cũng là tập thơ khẳng định vị trí của Xuân Diệu-thi sĩ

“mới nhất trong các nhà thơ mới”

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

1/ Đoạn 1:13 câu thơ đầu:

hưởng mãi mãi hương sắc,hương vị của

cuộc sống

Hình ảnh thiên nhiên, cuộc sống quen

thuộc được tác giả cảm nhận và diễn tả

như thế nào? Chỉ ra những nét mới trong

quan niệm của XD về cuộc sống, tuổi trẻ và

hạnh phúc?

Gv hướng dẫn hs phát hiện, phân tích và

tham gia bình

- Bài thơ mở đầu bằng thể thơ ngũ ngôn, lối điệp từ ngữ, điệp cấu trúc ->

khẳng định một ước muốn táo bạo, mãnh liệt: muốn ngự trị thiên nhiên, muốn đoạt quyền tạo hoá, vội vã níu kéo thời gian để giữ nguyên hương sắc cuộc đời.

- Câu 5 →13:Say sưa ca ngợi một thiên đường ngay trên mặt đất với bao nguồn hạnh phúc kì thú

+ Điệp khúc “Này đây”cùng phép liệt kê theo chiều tăng tiến, nhịp thơ gấp gáp, khẩn trương -> Sự phong phú bất tận của thiên nhiên

+ Ngôn ngữ tạo hình: tuần tháng mật, xanh rì, cành tơ phơ phất gieo ấn tượng rất sâu về sức sống nội sinh của ong bướm, cỏ hoa đang bước vào thời

kì sung mãn nhất, sức sống căng đầy nhất Tất cả hiện hữu có đôi, có lứa, có tình, như mời, như gọi

+ Tháng giêng ngon như một cặp môi gần

→ Tg đã vật chất hoá khái niệm thời gian (tháng giêng) bằng “cặp môi gần”

và truyền cảm giác cho người đọc bằng các tính từ “ngon”, “gần”-> Câu thơ không chỉ gợi hình thể và còn gợi cả hương thơm, vị ngọt khiến người ta đắm say, ngây ngất

Vì sao thi nhân đang vui bỗng chợt buồn,

đang say sưa ngây ngất bỗng day dứt, băn

khoăn?

Phân tích quan niệm của XD về cuộc sống,

tuổi trẻ và hạnh phúc?

GV gợi ý từng khía cạnh để hs trình bày

GV tham gia bình, liên hệ

=> Hình ảnh thiên nhiên và sự sống vừa gần gũi,thân quen,vừa quyến rũ đầy tình tứ.Bức tranh thiên nhiên không chỉ đầy xuân sắc mà còn chan chứa xuân tình.Qua đây nhà thơ thể hiện quan niệm mới mẻ:trong thế giới này đẹp nhất,,quyến rũ nhất là con người giữa tuổi trẻ và tình yêu

b Đoạn 2:Tiếp theo:Nỗi băn khoăn về

sự ngắn ngủi ,mong manh của kiếp người trong sự chảy trôi nhanh chóng của thời gian

- Xuân đương tới cũng mất

→ “Lí luận của trái tim”: trái tim tự đặt điều kiện, giả thiết, tự biện lụân để rồi

tự kết luận

→ Nỗi lo lắng hốt hoảng, bồn chồn trước quy luật của tạo hoá

- Lòng tôi rộng > < lượng trời cứ chật Xuân vẫn tuần hoàn> < tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại

Còn trời đất> < chẳng còn tôi mãi

→ thiên nhiên trở thành đối kháng với con người -> vô hạn>< hữu hạn

-> giọng điệu hờn giận, u hoài

→Quan niệm về thời gian tuyến

Gv yêu cầu hs đọc đoạn thơ cuối và giao

việc cho các nhóm:

- Nhóm 1: Nhận xét về hình ảnh thơ

- Nhóm 2: Nhận xét về ngôn từ trong đoạn

thơ

- Nhóm 3: Nhận xét về nhịp điệu thơ

- Nhóm 4: Tìm hình ảnh mới mẻ, độc đáo

nhất và nhận xét

Gọi đại diện nhóm trình bày GV định

hướng

tính,một đi không trở lại

- “Khắp Sộng núi sắp sửa”:

→ Nhân hoá, câu hỏi tu từ -> cảnh phai tàn, ly biệt -> Tiếc nuối cả đất trời

- Lời than thở tưởng chừng như tuyệt vọng: Chẳng bao giờ, từ cảm thán

“ôi!”

→Cảm nhận đầy bi kịch về sự sống,mỗi khoảnh khắc trôi qua là một sự mất mát,phai tàn,phôi pha héo mòn

c Đoạn 3:Đoạn còn lại: Khát vọng sống, khát vọng yêu cuồng nhiệt, hối hả

- Hình ảnh thơ: sự sống mơn mởn, mây đưa, gió lượn, cánh bướm tình yêu, cái hôn nhiều, non nước, cỏ cây, mùi thơm, ánh sáng, thanh sắc, xuân hồng -> tươi mới, đầy sức sống

- Ngôn từ: ôm, riết, say, thâu, chếnh choáng, đã đầy, no nê, cắn -> Động từ mạnh và tính từ mạnh được dùng với mức độ tăng tiến

- Nhịp điệu thơ được tạo nên bởi những câu dài ngắn đan xen với nhiều điệp từ có tác dụng tạo nhịp và ngắt

Hoạt động 4 (5 phút) tổng kết

Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật và nội

dung?

HS trả lời

GV khẳng định: Vội vàng là lời giục giã hãy

sống mãnh liệt, sống hết mình, hãy quý

trọng từng giây, từng phút của cuộc đời

mình, nhất là những tháng năm tuổi trẻ của

một hồn thơ yêu đời, ham sống đến cuồng

nhiệt

nhịp nhanh, mạnh -> nhịp thơ sôi nổi, hối hả, cuồng nhiệt

- “Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi”

-> cảm xúc lên đến tột đỉnh -> Ham sống, vui sống, say sống.Sống mạnh mẽ,đầy đủ với từng phút giây của sự sống

III/Tổng kết 1/ Nghệ thuật:

Sự kết hợp nhuần nhị giữa mạch cảm xúc và mạch lí luận, giọng điệu say mê, sôi nổi, những sáng tạo độc đáo về ngôn từ và hình ảnh thơ

2/.Ý nghĩa văn bản:

Quan niệm nhân sinh,quan niệm thẩm

mĩ mới mẻ của Xuân Diệu-nghệ sĩ của niềm khát khao giao cảm với đời