NGƯỜI TRONG BAO_CÓ GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ_LỜI GIẢNG_CỦNG CỐ KIẾN THỨC

Và xung đột của Bêlicốp và cô Côvalencô chính là xung đột giữa cái cũ và cái mới bảo thủ trì trệ >< tươi mới tiến bộ - Nhưng chính tiếng cười của Varenca đã làm cho Bêlicốp phải

NGƯỜI TRONG BAO

A.P.Sê-Khốp

I - Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

+ Hiểu được thái độ phê phán sâu sắc của tác giả với lối sống thu mình vào bao của một bộ phận trí thức Nga cuối thế kỷ XIX

+ Thấy được những đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm, xây dựng biểu tượng nhân vật điển hình, cách kể chuyện đặc sắc

2 Kỹ năng:

+ Biết cách tìm hiểu một truyện ngắn

3 Thái độ:

+ Rèn luyện lối sống lành mạnh, trong sáng, biết phấn đấu và vươn lên, không vị kỷ thu mình vào bao

II – Chuẩn bị:

1 Sự chuẩn bị về phương tiện dạy học của giáo viên:

- Sách giáo khoa Ngữ văn 11 tập 2

- Dạy học theo chuẩn kiến thức kỹ năng môn Ngữ văn 11

- Sách giáo viên

- Tranh ảnh SêKhôp, Bê-Li-Côp

2 Sự chuẩn bị về phương tiện học tập của học sinh:

- Học bài cũ.

- Đọc và soạn bài trước ở nhà

3 Phương pháp dạy học:

- Phương pháp đọc hiểu, đọc diễn cảm

- Phương pháp phân tích, bình giảng kết hợp so sánh nêu vấn đề

- Phương pháp gợi mở, thảo luận nhóm

III Tiến trình dạy học:

1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ:

+ Đọc thuộc lòng bài thơ “Tôi yêu em” - PuSkin

+ Nêu cảm nhận của em về hình tượng nhân vật trữ tình trong bài thơ

3 Lời vào bài:

Nhắc đến nước Nga người ta không chỉ nhớ tới những rừng bạch dương ngút ngàn sắc nắng hay những đêm trắng mùa đông Matxcơva và hơn như thế người ta còn nhớ tới một nền văn học đồ sộ với nhiều tên tuổi vĩ đại Thế kỷ XIX đánh dấu sự thành công rực rỡ của nền văn học hiện thực Nga Nếu như PuSkin được coi là người mở đường tinh anh và tài hoa, là khởi đầu của mọi khởi đầu thì SêKhôp là đại biểu ưu tú cuối cùng khép lại chặng đường

vinh quang của chủ nghĩa hiện thực Nga Người ta nhớ đến SêKhơp bằng

những truyện ngắn hiện thực sâu sắc phản ánh hiện thực xã hợi Nga cuới thế

kỷ XIX, tiêu biểu là truyện ngắn “Người trong bao” Để hiểu về phong cách

nghệ thuật SêKhơp cũng như đặc trưng của thể loại truyện ngắn chúng ta

cùng tìm hiểu tác phẩm “Người tronh bao” Chúng ta đã tìm hiểu xong bức

chân dung và tính cách cũng như lới sớng và ảnh hưởng của nhân vật

Bê-li-cơp tới mọi người Với ảnh hưởng to lớn, sâu rợng của Bê-li-Bê-li-cơp như vậy thì

cái chết của Bê-li-cơp sẽ gây sự chú ý rất lớn cho mọi người

4 Vào bài mới:

Đ của trò

Nợi dung lưu bảng

- Đọc thầm phần tiểu

dẫn và cho cơ biết

phần tiểu dẫn cung cấp

cho em những nợi

dung chính nào?

- Treo ảnh SêKhơp

* Em hãy nêu những

tác phẩm chính và đặc

điểm sáng tác của nhà

văn SêKhơp?

* Nêu hoàn cảnh ra đời

I Đọc – tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- An-tơn-páp-lơ-vích-SêKhơp (1860-1904)

- Sinh ra và lớn lên trong một gia đình buôn bán nhỏ tại thị trấn Ta-gan-rốc

- Là nhà văn Nga vĩ đại

- Bác sỹ, nhà văn

2 Sự nghiệp:

- Tác phẩm chính hơn 500 truyện ngắn, truyện vừa

- Tiêu biểu:

+ Anh béo anh gầy

+ Phòng 6

+ Hải âu

+ Ba chị em

+ Vườn anh đào

=> Bậc thầy về truyện ngắn

- Đặc điểm:

+ Cớt truyện giản dị, chú trọng các chi tiết nghệ thuật (Ơng thường bắt đầu từ những mảnh nhỏ của cuợc sớng đời thường tạo nên những chi tiết nghệ thuật có giá trị)

+ Nhà cách tân thiên tài về thể loại truyện ngắn và kịch

3 Truyện ngắn:

“Người trong bao”

của truyện ngắn ?

- Giáo viên: Hướng

dẫn giọng đọc, cách

đọc: Giọng chậm,

buồn, mỉa mai, châm

biếm pha chút chua xót

thay đổi khi xuất hiện

lời thoại

-Có mấy cách tóm tắt

truyện?

Có 2 cách tóm tắt:

+ Theo câu chuyện

lớn

+ Theo câu chuyện

nhỏ

=> Truyện lồng trong

truyện

- Tìm những chi tiết

miêu tả ngoại hình

Bê-li-côp?

-Em hãy cho cô biết lối

sống của bêlicốp (ngôn

ngữ, tính cách, ý

nghĩa) ?Có gì đặc biệt

trong bức chân dung

ấy?

+ Viết 1898 trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-av-ta, trên bán đảo Crum, biển Đen + Bối cảnh rộng:

- Bầu không khí chuyên chế, u ám, nặng nề của nước Nga cuối thế kỷ XIX

- Hoàn cảnh xã hội đẻ ra những con người kỳ quái, điển hình

II Đọc – hiểu văn bản:

-

1 Chân dung của Bê-li-cốp

a) Ngoại hình:

- Luôn đi dày cao su, cầm ô, mặc áo bành tô ấm cốt bông, đeo kính râm, mặc áo bông chần, lỗ tai nhét bông, kéo mui khi ngồi xe ngựa => Tất cả mọi thứ đều để trong bao, cho vào bao, mang bao => ý nghĩ cũng dấu vào bao => Khát vọng mãnh liệt, thu mình vào bao

=> Một bức chân dung biếm họa, hài hước, quái dị b) Lối sống sinh hoạt:

- Ngôn ngữ: Nhỡ lại xảy ra chuyện gì

- Khi nằm ngủ trùm chăn kín đầu, cửa sổ đóng kín

- Đến thăm đồng nghiệp => chỉ ngồi im

- Ngăn cản không cho chàng trai trẻ kôvalencô đi xe đạp

- Suy nghĩ: “ Cả ý nghĩ của mình bêlicốp cũng giấu trong bao” luôn thỏa mãn và hài lòng hạnh phúc với lối sống của mình

- Thích dạy tiếng Hy Lạp: => Ngợi ca, tôn sùng quá khứ

- Luôn sống theo những chỉ thị, thông tư

- Không ý thức được tình trạng bản thân, tự hài lòng với lối sống cổ lỗ của mình, luôn cho mình là công dân tốt của nhà nước

- Ảnh hưởng của

Bê-li-côp tới những người

xung quanh?

- Hết tiết 1

* Thảo luận nhóm nhỏ:

- Hai bàn quay lại với

nhau trao đổi: Nguyên

nhân, ý nghĩa và thái

độ của mọi người

trước cái chết của

Bê-li-côp

=> Hèn nhát, cô độc, máy móc, giáo điều, thu mình trong vỏ ốc và thấy mãn nguyện về điều đó => Kiểu người trong bao, tính cách trong bao, lối sống trong bao => Nhân vật điển hình

c) Ảnh hưởng của lối sống Bê-li-côp tới mọi người:

- Đồng nghiệp, mọi người xung quanh y, cả thành phố nơi y sống đều sợ hãi y, họ xa lánh y, không muốn dây với y

- Khi Bê-li-côp chết rồi lối sống đó vẫn ảnh hưởng tới mọi người, cuộc sống vẫn ngột ngạt, bế tắc tù túng

=> Ảnh hưởng mạnh mẽ, dai giẳng

 Bêlicốp là một biếm họa, tính cách điển hình, hiện tượng xã hội phổ biến, sản phẩm mang tính quy luật trong lịch sử và là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của thiên tài Sêkhốp

2 Cái chết của Bê-li-côp.

- Nguyên nhân:

+ Vì bị ngã => mắc bệnh nặng lại không chịu chạy chữa

+ Vì bị sốc trước thái độ của chị em Va-ren-ca

+ Sâu xa: đó là cái chết tất yếu.Tạng người và cách sống của y => cái chết hợp lôgic => Đó là sự giải thoát hạnh phúc vì hắn được nằm trong cái bao tốt nhất, bền vững nhất

- Thái độ của mọi người:

+ Cảm thấy thoát khỏi gánh nặng, nhẹ nhàng, thoải mái

+ Nhưng chưa đầy một tuần sau cuộc sống lại trở lại nặng nề, ngột ngạt như cũ

 - Ý nghĩa: Sự ảnh hưởng của kiểu người trong bao đối với hiện tại và tương lai của nước Nga

=> Hiện tượng, lối sống, kiểu người Bê-li-côp mang tính quy luật lịch sử phát triển của xã hội loài người

3 Hình ảnh biểu tượng: cái bao.

- Chi tiết cái bao được miêu tả 12 lần Hình ảnh cái bao là một trong những sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả, gợi cho người đọc nhiều ý nghĩ:

- Hình ảnh xuất hiện

rất nhiều lần trong tác

phẩm, gây ảnh hưởng

cho người đọc và thể

hiện sự sáng tạo cũng

như tư tưởng của nhà

văn đó là hình ảnh

nào? Nó mang ý nghĩa

gì?

- Từ phần phân tích

trên, có thể phát biểu

chủ đề tư tưởng của

truyện như thế nào?

- Theo em truyện ngắn

có những đặc sắc nghệ

thuật nào?

- Nghĩa đen: Vật dùng để đựng, gói đồ vật, hàng hóa hình túi hoặc hình hộp

- Nghĩa bóng: Lối sống, tính cách của Bê-li-côp

- Nghĩa biểu trưng: Kiểu người trong bao, lối sống trong bao Cả xã hội nước Nga thời điểm đó phải chăng là một cái bao khổng lồ trói buộc, tù hãm, vây bủa, ngăn chặn tự do của mọi người

4 Chủ đề tư tưởng của truyện.

- Lên án, phê phán mạnh mẽ kiểu người trong bao, lối sống trong bao và tác hại của nó đối với XH

- Cảnh báo, kêu gọi mọi người thay đổi cuộc sống, cách sống, không thể mãi sống hèn nhát, vô vị tự mãn như thế mãi

III TỔNG KẾT 1/Đặc sắc nghệ thuật của truyện:

- Chọn ngôi kể: Ngôi thứ 3 chuyển sang ngôi thứ nhất => Tính khách quan, chân thực, gần gũi, tạo cấu trúc kể truyện lồng trong truyện

- Giọng kể: Mỉa mai, châm biếm, vẻ ngoài trầm tĩnh nhưng ẩn đằng sau là sự trăn trở, chua xót

-Mang tính thời sự

- Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình

- Cách xây dựng nhân vật: chân thật và sâu sắc

- Đối lập giữa các kiểu người

Bê –li-cốp >< Chị em Varenca

GV trong trường

- Xây dựng biểu tượng: Cái bao, người trong bao

- Kết thúc truyện có lời bình luận và làm nổi rõ chủ đề của truyện

2/ Ý nghĩa văn bản

- Lên án mạnh mẽ kiểu người trong bao Lối sống trong bao và tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai nước Nga

- Thể hiện cuộc đấu tranh giữa con người với cái

“bao” chuyên chế và khát vọng được sống là mình, loại bỏ lối sống “trong bao”, thức tỉnh “con người không thể sống mãi như thế được”

* Từ chân dung

Bê-li-côp tác giả muốn gửi

gắm điều gì tới bạn

đọc?

* Gọi học sinh đọc ghi

nhớ

4 Củng cố: Hình tượng nhân vật Bêlicốp có tính điển hình.

Ý nghĩa hình tượng cái bao, đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm

5 Dặn dò:

- Bài cũ: Tìm những câu tục ngữ Việt Nam có ý nghĩa người sống lối sống

trong bao?

- Chuẩn bị bài: Soạn bài Luyện tập viết tiểu sử tóm tắt

NGƯỜI TRONG BAO

(Nhóm 1)

1.Tác giả, tác phẩm

- An-tôn Páp-lô-vích Sêkhốp - nhà văn Nga kiệt xuất, sinh ra và lớn lên trong một gia đình buôn bán nhỏ ở thị trấn Ta-gan-rốc, bên bờ biển A-dốp, nước Nga Ông tham gia nhiều công việc xã hội, văn hóa, giáo dục, từng là Viện sĩ danh dự Viện hàn lâm khoa học Nga - Tốt nghiệp y khoa, vừa làm bác sĩ, vừa viết bào, viết văn Truyện của ông có cốt truyện giản dị, gần gũi nhưng nội dung chứa đựng nhiều giá trị phê phán tố cáo sâu sắc về xã hội Nga cuối TK XIX

- Tác phẩm được sáng tác trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta, trên bán đảo Crưm, biển Đen (1898) Đây là một trong 3 truyện ngắn

(Khóm phúc bồn tử, Một chuyện tình yêu, Người trong bao) có chung chủ đề

phê phán lối sống tầm thường dung tục tiểu tư sản - sống của kiểu người trí thức Nga những năm cuối thế kỉ XIX

*Cử 1 bạn : viết tóm tắt nội dung chính của truyện

(Nhóm 2)

1.Nhân vật Bê-li-cốp

a Chân dung Bê-li-cốp

- Từ ngoại hình ta có thể thấy cách ăn mặc của Bêlicốp rất lạ: đi giày cao su, cầm ô khi trời đẹp, mặc áo bành tô, đeo kính râm, lỗ tai nhét bông, khi ngồi lên xe ngựa bao giờ cũng cho kéo mui lên

- Đồ dùng cá nhân đều để trong bao: giày, ô, đồng hồ, con dao….ngay cả ý

nghĩ của hắn cũng để trong bao Tất tần tật cái gì của Bêlicốp hắn cũng bỏ vào trong bao

Kì quái, khác người, lập dị

b Tính cách Bê-li-cốp

- Có khát vọng kì dị, mãnh liệt: thu mình vào một cái vỏ, tạo ra cho mình một thứ bao để ngăn cách mọi người, để bảo vệ mình khỏi những ảnh hưởng tác động của cuộc sống bên ngoài

- Từ ngữ lặp đi lặp lại trong tiềm thức của hắn, câu nói cửa miệng của hắn

chính là “nhỡ lại xảy ra chuyện gì…”, điều đó cho thấy hắn luôn tỏ ra sợ hãi,

lo âu, nhút nhát Hắn còn là một người ghê tởm hiện tại nhưng lại ngợi ca quá khứ: Nghề nghiệp của hắn là dạy tiếng Hy Lạp cổ, say mê và ca ngợi tiếng Hi lạp, một con người chỉ biết tôn sùng quá khứ thì làm sao có thể sống được với thực tại, làm sao nhận ra được thực tại là như thế nào để hắn biết đấu tranh, biết vươn lên, khẳng định mình trong cuộc sống

- Hắn thường nói: nếu không có chỉ thị nào cho phép thì ta không được làm.

Chứng tỏ hắn luôn răm rắp tuân theo những thông tư, chỉ thị: Phản ứng việc

đi xe đạp của 2 chị em Va-ren-ca, thói quen trong quan hệ đồng nghiệp

- Luôn luôn thoả mãn và hài lòng với lối sống cổ lỗ, hủ lậu, kì quái của mình

 Qua đó ta có thễ thấy Bê-li-cốp là môt kẻ sống lập dị, hèn nhát, cô độc,

máy móc, giáo điều, thu mình trong bao, chỉ biết thỏa hiệp với cuộc sống

*Tại sao lại có một con người kì dị như Bêlicốp?

*Ý nghĩ hình tượng nhân vật Bê-li-cốp?

(Nhóm 3)

2 Cái chết của Bê-li-cốp

a Nguyên nhân

- Nguyên nhân chính là do bị sốc trước thái độ và hành động của chị em Va-ren-ca, nguyên nhân thì rất là vớ vẩn, chỉ vì thấy hai chị em cô Varenca đi

xe đạp hắn đã lấy cái quyền của người làm lớn, làm đúng đến khuyên răng mọi người làm theo cách sống của hắn Đầu tiên hắn cũng nhỏ nhẹ, từ tốn nhưng trước sự việc vô cùng phi lí như thế cô Côvalencô đã bày tỏ quan điểm không bằng lòng Và khi Côvalencô không bằng lòng thì hắn lập tức giận dữ Hắn nói là cô Côvalencô phản ứng như thế với hắn là động đến chính quyền, lại một sự quan trọng hóa vấn đề, kì quái rất Bêlicốp, chính vì thế hắn dọa sẽ đi báo chính quyền, nên Côvalencô đã thưởng cho hắn cái

đấm lọt từ cầu thang xuống Và xung đột của Bêlicốp và cô Côvalencô

chính là xung đột giữa cái cũ và cái mới (bảo thủ trì trệ >< tươi mới tiến bộ)

- Nhưng chính tiếng cười của Varenca đã làm cho Bêlicốp phải đi đến cái chết Bởi tiếng cười của Varenca hắn sợ mọi người biết sẽ chế nhạo hắn, hắn quen sống trong bao rồi, hắn luôn cho rằng hắn đúng, hắn luôn cho rằng mình là số 1, 1 con người không thể nào hòa nhập được với thực tại cho nên

không thể chịu được việc mọi người cười mình, chế nhạo mình Và tiếng

cười của Varenca chính là đại diện cho dư luận của XH Cười cợt cách

sống này lối sống này của những con người trì trệ, những con người bảo thủ, những con người không dám sống là chính mình trong XH đương thời

- Khi hắn đã chết, mọi người cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái

- Việc để cho Bê-li-cốp chết là hợp lí Vì :

+ Xét về logic cuộc sống: cách sống ấy không thể tồn tại lâu dài được bởi con người không thể sống mà thiếu niềm vui, hạnh phúc

+ Xét về logic nghệ thuật: cái chết là một chi tiết quan trọng để đẩy tính cách nhân vật lên cao bởi khi chết hắn vĩnh viễn được nằm trong cái bao mà hắn từng khao khát

b Ý nghĩa (Cái chết đó có ý nghĩa như thế nào đối với nghệ thuật xây dựng

nhân vật và ý đồ tư tưởng của tác gỉa?)

- Lối sống ấy đã đầu độc bầu không khí trong lành, lành mạnh của văn hóa, đạo đức và tiến bộ của xã hội Nga đương thời

- Đó là một hiện tượng XH phổ biến rộng rãi

(Nhóm 3)

3 Ý nghĩa của biểu tượng “cái bao”

- Nghĩa đen: vật dùng để đựng, bọc, gói đồ vật, hàng hóa, hình túi hoặc hình hộp, là vật dụng quen dùng của Bê-li-cốp

- Nghĩa bóng: lối sống và tính cách của nhân vật Bê-li-cốp

- Nghĩa biểu trưng: lối sống thu mình, ích kỉ cá nhân, hủ lậu đã và đang tồn tại làm ảnh hưởng đến một bộ phận không nhỏ ở nước Nga  giá trị phê phán

- Ý nghĩa khái quát: cả XH Nga thời điểm đó cũng là cái bao khổng lồ trói buộc,ngăn chặn sự tự do của con người sức mạnh tố cáo

- Ý nghĩa thời sự: đối với đương thời và hiện nay, trên toàn thế giới

Cái bao là biểu tượng giàu ý nghĩa, là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả

I Tiểu dẫn

- An-tôn Páp-lô-vích Sê-khốp (1860 - 1904) sinh ra và lớn lên ở trong một gia đình buôn bán nhỏ ở thị trấn Tan-ga-rốc, bên bờ biển A-dốp, nước Nga.

- Ông vừa là nhà văn vừa tham gia nhiều hoạt động xã hội, văn hóa, giáo dục.

Là nhà văn Nga kiệt xuất, được giải thưởng Pu-skin của viện hàn lâm Nga, là viện sĩ danh dự của viện hàn lâm khoa học Nga.

Tác phẩm tiêu biểu: Anh béo và anh gầy, Con kì nhông, Phòng số 6… Truyện ngắn Người trong bao được sáng tác trong thời gian nhà văn dưỡng bệnh ở thành phố I-an-ta, trên bán đảo Crưm, biển Đen.

II Văn bản (SGK)

1 Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp.

- Chân dung Bê-li-cốp được khắc hoạ rất kì dị: Cặp kính đen trên gương mặt nhợt nhạt, nhỏ bé, choắt lại như mặt chồn, cách ăn mặc, phục sức cũng khác người; tất cả đều để trong bao (giày, ủng, kính, ô ) Đến ý nghĩ của mình, y cũng giấu vào bao, không bao giờ có ý kiến riêng về bất cứ vấn đề nào.

- Khát vọng mãnh liệt kì dị của Bê-li-cốp là thu mình trong vỏ để ngăn cách, bảo vệ khỏi những ảnh hưởng, tác động của cuộc sống bên ngoài Sống giữa mọi người trong môi trường xã hội nên khát vọng ấy trở nên khó hiểu, trái khoáy và lập dị.

- Bê-li-cốp tôn sùng quá khứ (say mê tiếng Hi Lạp cổ), thích sống theo những thông tư, chỉ thị một cách máy móc, giáo điều.

- Tính cách kì quặc của Bê-li-cốp còn thể hiện trong cuộc sống và sinh hoạt hằng ngày (buồng ngủ, quan hệ với đồng nghiệp, mối tình đầu muộn mằn với Va-ren-ca ).

- Bê-li-cốp sống trong cô độc, luôn luôn lo lắng, sợ hãi Câu nói cửa miệng của hắn là "Nhỡ lại xảy ra chuyện gì thì sao!".

- Bê-li-cốp luôn thỏa mãn, luôn hài lòng với lối sống cổ lỗ, hủ lậu, kì quái của mình Y cho rằng sống như y mới là sống, làm việc như y mới là làm việc, mới

là người có trách nhiệm, là công dân tốt, viên chức mẫn cán đối với cấp trên.

- Bê-li-cốp tự nguyện tuân thủ nghiêm túc lối sống trong bao Y không hề biết

và không thể biết mọi người nghĩ về y, sợ y, chế giễu y, khinh ghét y, ghê tởm

y như thế nào.

- Bê-li-cốp luôn tự tin ở cách sống đúng mực của mình Y rất ngạc nhiên và không thể chịu đựng được cách sống của chị em Va-ren-ca.