Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường cao đẳng kinh tế TP HCM

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨHọ tên học viên: NGUYỄN VÂN THƯ Ngày, tháng, năm sinh: 23/03/1990 Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH Giới tính: NữNơi sinh: TP.HCMMSHV: 1441820146 I- Tên đề tài:

Cán bộ hướng dẫn khoa học : TS Mai Thanh Loan (Ghi

rõ họ, tên, học hàm, học vị và chữ ký)

Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Công nghệ TP HCM ngày 26 tháng 01 năm 2018

Thành phần Hội đồng đánh giá Luận văn Thạc sĩ gồm:

(Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị của Hội đồng chấm bảo vệ Luận văn Thạc sĩ)

Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận sau khi Luận văn đã được sửa chữa (nếu có)

Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: NGUYỄN VÂN THƯ

Ngày, tháng, năm sinh: 23/03/1990

Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH

Giới tính: NữNơi sinh: TP.HCMMSHV: 1441820146

I- Tên đề tài:

Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế

TP.HCM II- Nhiệm vụ và nội dung:

• Nhiệm vụ: Tìm ra các giải pháp chủ yếu để nâng cao năng lực canh tranh

của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM

• Nội dung: - Cơ sở lý thuyết về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh

- Chức năng, nhiệm vụ của các trường cao đẳng hiện nay

- Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM

- Tìm ra các giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực cạnh tranhcủa trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM

(Họ tên và chữ ký) (Họ tên và chữ ký)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kếtquả nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳcông trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận văn này đãđược cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Học viên thực hiện Luận văn

Nguyễn Vân Thƣ

LỜI CÁM ƠN

Để hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ từ các tổ chức, cánhân như : Quý thầy (cô), lãnh đạo các trường, bạn bè và người thân của tôi

Để đáp lại sự giúp đỡ, tôi kính gửi lời cảm ơn đến ban giám hiệu cùng các thầy

cô trường Cao Đẳng Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh và các tổ chức cá nhân đãtruyền đạt kiến thức, thảo luận, cung cấp tài liệu cần thiết, tạo mọi điều kiện thuậnlợi nhất để tôi có thể tìm hiểu và thu thập thông tin để tôi hoàn thành luận văn này

Đặc biệt tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Cô Mai Thanh Loan – người đãtận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian hoàn thành khóa luận

Trong quá trình thực tập và làm khóa luận, vì chưa có kinh nghiệm thực tế, chỉdựa vào lí thuyết đã học cùng với thời gian hạn hẹp nên bài luận văn này chắc chắn

sẽ không thể tránh được những sai sót Kính mong nhận được sự góp ý, nhận xét từphía thầy cô trong trường Đại học Công nghệ Thành Phố Hồ Chí Minh, để tôi có thểhoàn thiện kiến thức và rút ra được những kinh nghiệm bổ ích có thể áp dụng vàothực tiễn một cách hiệu quả trong tương lai

Kính chúc quý Thầy, Cô và lãnh đạo trường Đại học Công nghệ Thành Phố

Hồ Chí Minh luôn vui vẻ, dồi dào sức khỏe và thành công trong cuộc sống

Xin chân thành cảm ơn!

Học viên

Nguyễn Vân Thƣ

TÓM TẮT

Luận văn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng

Kinh tế TP.HCM” xuất phát từ mục tiêu nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của

trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM trong lĩnh vực giáo dục

Luận văn gồm 3 chương, trong đó mỗi chương đã tập trung nghiên cứu và giải quyết các nội dung sau:

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh

- Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh tại trường Cao đẳng Kinh tếTP.HCM thông qua đánh giá các yếu tố môi trường bên trong và bên ngoài ảnhhưởng đến năng lực cạnh tranh của Trường Từ đó, xây dựng các ma trận IFE, EFE,

ma trận hình ảnh cạnh tranh CPM làm cơ sở để hình thành ma trận SWOT

- Đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳngKinh tế TP.HCM Đối với mỗi giải pháp, tác giả trình bày các phương pháp thựchiện

Để thực hiện thành công các giải pháp, tác giả đề xuất một số kiến nghị với Nhà nước và Bộ Giáo dục và Đào tạo

My thesis named "Solutions for the enhance the competitiveness of Ho Chi MinhCity college of Economics "is based on the objective of enhancing the competitiveness

of Ho Chi Minh City College of Economics in some educations fields

The thesis consists of 3 chapters Each focuses the following issues:

- Systematize the theoretical basis of competitiveness

- Analyze the current status of the competitiveness at HCMC College ofEconomics: the internal and external environmental factors that competitiveness ofthe University From there, the IFE, EFE, and competitive profile matrix form thebasis for the SWOT matrix

- Propose with caution some solutions to improve the competitiveness of thecollege Economy of Ho Chi Minh City For each solution, the author presents themethods of implementation

In order to successfully implement the solutions, the author proposes somerecommendations to the Ministry of Education and Training and more ever, to ourVietnam Goverment

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU……… 1

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về năng lực cạnh tranh………7

1.1 Lý thuyết chung về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh………… ……7

1.1.1 Khái niệm cạnh tranh……….8

1.1.2 Khái niệm lợi thế cạnh tranh……… ……….10

1.1.3 Khái niệm năng lực cạnh tranh………11

1.1.4 Các mô hình phân tích, đánh giá NLCT……… …12

1.1.4.1 Chuỗi giá trị………12

1.1.4.2 Năng lực lõi………13

1.2 Chức năng, nhiệm vụ các trường cao đẳng hiện nay tại Việt Nam… 13

1.2.1 Một số quy định chung………13

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ……… 13

1.3 Các nhân tố môi trường ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của các trường cao đẳng……… 14

1.3.1 Các nhân tố môi trường bên trong……… 14

1.3.2 Các nhân tố môi trường bên ngoài……… 16

1.3.2.1 Các nhân tố thuộc môi trường vĩ mô………16

1.3.2.2 Các nhân tố thuộc môi trường vi mô………17

1.3.3 Các tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh của các trường cao đẳng.18 1.4 Lý thuyết về công cụ ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh……….…20

Tóm tắt chương 1……… 21

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM……….22

2.1 Giới thiệu về Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM……….……22

2.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển……… 22

2.1.2 Cơ cấu tổ chức……….……24

2.1.3 Khái quát hoạt động đào tạo của Trường giai đoạn 2011-2016……26

2.2 Phân tích các nhân tố môi trường bên trong ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM……….…30

2.2.1 Phân tích các nhân tố bên trong……… …………30

2.2.1.1 Đội ngũ giảng viên – nhân viên (GV-NV)……….………30

2.2.1.2 Quản lý đào tạo……….……… 33

2.2.1.3 Tài chính……….….…35

2.2.1.4 Truyền thông……….…… 36

2.2.1.5 Nghiên cứu khoa học……….…….36

2.2.1.6 Hệ thống thông tin……… …38

2.2.1.7 Cơ sở vật chất……… ……39

2.2.2 Nhận định NLCT của Trường qua các tiêu chí đánh giá………… 41

2.2.3 Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong – IFE……….41

2.2.4 Năng lực lõi của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM……… 44

2.3 Phân tích các nhân tố môi trường bên ngoài ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM……… …44

2.3.1 Môi trường vĩ mô………44

2.3.1.1 Yếu tố kinh tế……….……44

2.3.1.2 Yếu tố chính trị - pháp luật và chính sách………45

2.3.1.3 Yếu tố dân số - môi trường, văn hoá – xã hội……… 45

2.3.1.4 Yếu tố tự nhiên……… 46

2.3.1.5 Yếu tố khoa học công nghệ……… …46

2.3.2 Môi trường vi mô………47

2.3.2.1 Đối thủ cạnh tranh……… …47

2.3.2.2 Ma trận hình ảnh cạnh tranh……… …49

2.3.2.3 Đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn………50

2.3.2.4 Khách hàng……….……50

2.3.2.5 Sản phẩm thay thế……… 51

2.3.2.6 Nhà cung ứng……… ………51

2.3.3 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài – EFE……… ……51

2.4 Kết luận chung về năng lực cạnh tranh của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM so với hệ thống các trường cao đẳng………53

Tóm tắt chương 2……… …55

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực canh tranh của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM………56

3.1 Hình thành các giải pháp qua phân tích SWOT……… …56

3.1.1 Mục tiêu phát triển của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM………56

3.1.2 Ma trận SWOT………56

3.2 Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Trường Cao đẳng Kinh tế TP HCM……… 58

3.2.1 Giải pháp xây dựng thêm ngành đào tạo mới đón đầu hội nhập lao động trong khu vực………58

3.2.2 Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên………… ……59

3.2.3 Giải pháp đổi mới CTĐT ngày càng đáp ứng nhu cầu xã hội….…60 3.2.4 Giải pháp phát triển CSVC cho hoạt động dạy và học………61

3.2.5 Giải pháp đẩy mạnh hoạt động chiêu thị……….62

3.3 Một số kiến nghị………63

Tóm tắt chương 3……….…………65

KẾT LUẬN………66 TÀI LIỆU THAM KHẢO……….………67 PHỤ LỤC

Phụ lục 01 Chức năng, nhiệm vụ các trường Cao đẳng

Phụ lục 02 Công cụ ma trận

Phụ lục 03 Kết quả nghiên cứu định tính hình thành các yếu tố ma trận

Phụ lục 04 Kết quả tổng hợp các ma trận

Bảng 2.10 Nhu cầu nhân lực theo trình độ nghề tại TP Hồ Chí 46

Minh giai đoạn 2015 – 2020 đến năm 2025

Bảng 2.11 Ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM) của trường Cao đẳng 49

Kinh tế TP.HCM

Bảng 2.12 Ma trận các yếu tố bên ngoài (EFE) 52

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Các khối cơ bản tạo lợi thế cạnh tranh 10Hình 1.2 Chuỗi giá trị của DN theo M Porter 12Hình 1.3 Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của M.Porter 17

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức của Cao đẳng Kinh tế TP.HCM 25

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Toàn cầu hóa là xu thế của thời đại và điều này không chỉ diễn ra ở lĩnh vựckinh tế, thương mại, khoa học công nghệ mà còn đang tác động mạnh mẽ đến lĩnhvực giáo dục của mọi quốc gia trên thế giới Giáo dục giữ vai trò cốt lõi đối với mỗiquốc gia, do vậy giáo dục thường xuyên, học và tự học suốt đời sẽ là một yêu cầubắt buộc của cuộc sống Nguyên Tổng Bí thư Đỗ Mười cũng đã từng nói “Conngười là nguồn lực quý báu nhất, đồng thời là mục tiêu cao cả nhất Tất cả do conngười và vì hạnh phúc của con người, trong đó trí tuệ là nguồn tài nguyên lớn nhấtcủa quốc gia Vì vậy, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài là vấn đề

có tầm chiến lược, là yếu tố quyết định tương lai của đất nước” Hiện nay, giáo dụcđang dần được chấp nhận như là một loại hình dịch vụ, các trường Đại học, Caođẳng là đơn vị cung cấp dịch vụ cho đối tượng khách hàng chủ yếu của mình là sinhviên, song song với các trường công lập thì các trường ngoài công lập cũng hìnhthành và phát triển mạnh mẽ về cả số lượng lẫn hình thức, từ đó nảy sinh sự hoangmang về chất lượng đào tạo và việc chọn trường cho bản thân, cho con em mình trởthành một lựa chọn khó khăn, đòi hỏi phải có sự đầu tư kỹ lưỡng

Chất lượng đào tạo luôn là vấn đề quan trọng và được các trường đại học hiệnnay đặc biệt quan tâm, khi mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định việc đổi mớiquản lý giáo dục đại học là khâu đột phá để tạo sự đổi mới toàn diện giáo dục đạihọc và phát triển quy mô phải đi đôi với đảm bảo chất lượng đào tạo thì các trườngcần phải đề ra những giải pháp có tính khoa học cho quá trình cải tiến chất lượngnhằm thực hiện tốt hơn nữa mục tiêu và sứ mạng phát triển nguồn nhân lực chấtlượng cao Sinh viên là đối tượng trực tiếp của quá trình đào tạo và cũng là “sảnphẩm” chính nên ý kiến phản hồi của sinh viên về sự hài lòng đối với chất lượngđào tạo có một ý nghĩa nhất định Đây là một kênh thông tin quan trọng và kháchquan, góp phần đánh giá chất lượng đào tạo hiện tại giúp cho giảng viên và nhà

trường có những sự điều chỉnh hợp lý theo hướng đáp ứng tốt hơn nhu cầu củangười học và nhu cầu xã hội.

Trường Cao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh với nhiệm vụ được giao làđào tạo nguồn nhân lực có trình độ Cao đẳng và Trung cấp có chất lượng cao phục

vụ cho sự nghiệp Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nước nói chung và của Thànhphố Hồ Chí Minh nói riêng Trong gần 28 năm qua nhà trường đã không ngừng xâydựng, hoàn thiện các nội dung chương trình đào tạo và mở thêm các ngành mớinhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội Với phương châm không ngừng nâng cao chấtlượng đào tạo, trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM cung cấp cho người học môitrường đào tạo tốt nhất, đặc biệt chú trọng năng lực thực hành cho người học, đảmbảo cho người học sau khi tốt nghiệp có đủ năng lực cạnh tranh và thích ứng nhanhvới nền kinh tế hiện nay

Trong tình hình hiện nay, trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM muốn hội nhập

và phát triển thì phải không ngừng định hướng và nâng cao chất lượng đào tạo đểtạo được lợi thế với các trường bạn, thu hút sinh viên Vì thế việc tự nâng cao nănglực là nhiệm vụ cấp thiết, quan trọng nhất để sinh viên có được những lợi thế cầnthiết, đáp ứng đầy đủ những kỹ năng, kiến thức phù hợp với nhu cầu thực tế của xãhội Với mục đích đó trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM phải chủ động đẩy mạnhquá trình cải cách, tiếp tục đổi mới triệt để và toàn diện hơn để nâng cao năng lựccạnh tranh, tạo nên nền tảng bền vững và lâu dài cho các thế hệ sinh viên Vì vậy,

tôi quyết định chọn đề tài “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường

Cao đẳng Kinh tế TP.HCM” làm luận văn tốt nghiệp.

2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

2.1 Các nghiên cứu có liên quan

Cung cấp cơ sở thực nghiệm cho đề tài, tác giả đã tham khảo 6 bài nghiên cứu,trong đó có 1 bài nghiên cứu nước ngoài, 5 bài nghiên cứu trong nước như sau:

(1) Gary Hamel & C.K Prahalad, (1990), “The Core Competence of the Corporation", Harvard Business Review Bài báo đưa ra 3 nhân tố giúp nhận biết

năng lực lõi trong một công ty bao gồm: sự mở rộng (năng lực lõi mang lại khảnăng tiềm tàng để mở rộng sự đa dạng của thị trường), giá trị khách hàng (năng lựclõi giúp tạo ra sự cống hiến có ý nghĩa tới lợi ích của khách hàng), và không là bảnsao (năng lực lõi là đặc trưng riêng của mỗi tổ chức).

(2) Đặng Hoàng An Dân, (2010), “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam đến năm 2015”, luận văn thạc sĩ Tác

giả nghiên cứu năng lực cạnh tranh của ngân hàng BIDV và đề xuất các giải phápnăng lực cạnh tranh cho BIDV Việt Nam

(3) Lê Lương Huệ, (2011), “Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của công ty Map pacific việt nam đến 2015”, luận văn thạc sĩ Tác giả nghiên cứu

năng lực cạnh tranh của công ty và đề xuất các giải pháp các năng lực cạnh tranh của công ty trong lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật

(4) Trần Thanh Trúc, (2013), “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam - chi nhánh Đồng Nai đến năm 2020”, luận văn thạc sĩ Đề tài phân tích đánh giá thực trạng năng lực cạnh, tìm

ra nguyên nhân làm hạn chế năng lực cạnh tranh tranh của ngân hàng, từ đó đề xuấtgiải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh tranh của ngân hàng tại khu vực tỉnhĐồng Nai

(5) Cao Nguyễn An Bạch Nhật, (2015), “Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần Vinacafé Biên Hòa đến năm 2020”, luận văn thạc

sĩ Tác giả nghiên cứu năng lực cạnh tranh của công ty và đề xuất các giải pháp cácnăng lực cạnh tranh của công ty trong lĩnh vực sản xuất cà phê, ngũ cốc, chè, thứcuống nhanh và các sản phẩm thực phẩm khác

(6) Nguyễn Thị Thu Trang, (2016), “Nâng cao năng lực cạnh tranh của công

ty cổ phần sản xuất thương mại xuât nhập khẩu Bách Khang đến năm 2020”, luận

văn thạc sĩ Tác giả nghiên cứu năng lực cạnh tranh của công ty và đề xuất các giảipháp các năng lực cạnh tranh của công ty trong lĩnh vực chế biến hạt điều

2.2 Đánh giá tài liệu lƣợc khảo

Bản thân tác giả chưa tìm được bài nghiên cứu về Năng lực cạnh tranh củatrường học Do vậy, phần nào bị hạn chế trong kế thừa cũng như xác định khe hổngtrong nghiên cứu

Tuy nhiên, đây cũng là ý nghĩa nghiên cứu của đề tài Chưa có công trìnhnghiên cứu đầy đủ, bài bản về Năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tếTP.HCM

3 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU, CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

3.1 Mục tiêu chung

Mục tiêu chung của đề tài là đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao năng lựccạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM

3.2 Mục tiêu cụ thể

Để thực hiện được mục tiêu chung, đề tài cần đạt các mục tiêu cụ thể sau:

- Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳngKinh tế TP.HCM; nhận định điểm mạnh - điểm yếu, cơ hội - thách thức từ môitrường ảnh hưởng đến nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà trường

- Hình thành các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranhcủa trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM trong giai đoạn sắp tới

3.3 Câu hỏi nghiên cứu

Để thực hiện được các mục tiêu nghiên cứu, đề tài cần trả lời các câu

hỏi nghiên cứu sau:

-Đối thủ cạnh tranh trực tiếp của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM là nhữngnhà trường, tổ chức giáo dục nào ?

- Thực trạng năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM nhưthế nào ? So với các đối thủ cạnh tranh thì đạt ở mức nào ?

- Những nhân tố môi trường bên trong tạo nên năng lực cạnh tranh củatrường như thế nào? Điểm mạnh, điểm yếu ?

- Những nhân tố môi trường bên ngoài ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranhcủa trường như thế nào? Cơ hội, thách thức ?

- Những giải pháp khả thi nào giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của trườngCao đẳng Kinh tế TP.HCM ?

4 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian nghiên cứu: nghiên cứu năng lực cạnh tranh của trường

Cao đẳng Kinh tế TP.HCM, có đánh giá so sánh với các đối thủ cạnh tranh của trường

- Phạm vi thời gian nghiên cứu: phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của

trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM giai đoạn 2015 – 2017 và đề xuất các giải pháp đến2020

5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Luận văn là bài nghiên cứu định tính với công cụ chủ yếu là phương pháp matrận trên ý kiến đánh giá của các chuyên gia Ngoài ra, tác giả xử lý dữ liệu thứ cấpcủa nhà trường bằng các chỉ tiêu thống kê mô tả Để tổng hợp và giới thiệu cơ sở lýthuyết, đề xuất giải pháp; tác giả vận dụng phương pháp diễn giải

Phần cơ sở lý luận:

Tác giả tham khảo các tài liệu liên quan đến đề tài như: sách Chiến lược cạnhtranh, lợi thế cạnh tranh, Thị trường chiến lược và cơ cấu, để từ đó chọn lọc và hệthống hóa kiến thức để làm cơ sở lý luận

Để đánh giá thực trạng ở chương 2:

- Tác giả phân tích môi trường, hình thành các yếu tố thành phần của ma trận;xin ý kiến chuyên gia về các yếu tố này; phỏng vấn chuyên gia đánh giá mức độphản ứng, mức độ quan trọng; tính toán các ma trận trên Excel

- Tác giả phân tích dữ liệu thứ cấp

Dữ liệu:

- Dữ liệu thứ cấp: các thông tin về kết quả tuyển sinh, tốt nghiệp của trườngCao đẳng Kinh tế TP.HCM, các số liệu được thu thập từ các đối thủ cạnh tranh,

- Dữ liệu sơ cấp: ý kiến đánh giá của chuyên gia để hình thành các ma trận

6 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu chính thức, toàn diện về năng lựccạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM, trên cơ sở phân tích tất cả cácyếu tố liên quan như môi trường bên ngoài và thực trạng năng lực cạnh tranh, đốithủ cạnh tranh của Trường để làm cơ sở đưa ra giải pháp thích hợp và kiến nghị đốivới các đơn vị liên quan

Một số giải pháp trong luận văn có thể được áp dụng trong thực tiễn hoạtđộng của trường Cao đẳng Kinh tế TP.HCM để nhà trường phát triển ổn định vàbền vững, ngày càng củng cố uy tín, thương hiệu và thu hút được nhiều HSSV.Đồng thời để nâng cao năng lực cạnh tranh của Trường trong thời kỳ hội nhậpquốc tế, tác giả cũng đề xuất kiến nghị với Nhà nước và cơ quan cấp trên các giảipháp hỗ trợ cho Trường nói riêng và cho ngành giáo dục nói chung để không chỉcạnh tranh trong nước mà còn với các nước trong khu vực

7 BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI

Nội dung chính của luận văn được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Lý thuyết chung về năng lực cạnh tranh

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh tế

TP.HCM

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Cao đẳng Kinh

tế TP.HCM

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH

1.1 LÝ THUYẾT CHUNG VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH

TRANH

Hiện nay, các lý thuyết về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh trong lĩnh vựcgiáo dục nói chung và trong trường học nói riêng là chưa được xây dựng Sau khixem xét, tìm hiểu tác giả dựa vào các mô hình của doanh nghiệp để xây dựng cơ sở

lý thuyết cho luận văn dựa vào các nguyên nhân chủ yếu như sau:

Thứ nhất, trường học và doanh nghiệp cùng được xem là một tổ chức.

Trường học có 3 đặc tính chung của tổ chức như: có mục đích riêng, gồmnhiều thành viên, nhiều bộ phận cấu thành và có một cơ cấu mang tính hệ thống

Thứ hai, trường học cũng thực hiện các chức năng quản trị như doanh nghiệp.

 Trường học đã thực hiện chức năng hoạch định để xác định các mụctiêu và đề ra các chiến lược, kế hoạch, biện pháp để thực hiện mục tiêu đó (Mụctiêu của nhà trường) Sau khi thực hiện hoạch định đã đem lại bốn lợi ích chotrường như:

- Nhận diện cơ hội của nhà trường trong tương lai

- Có kế hoạch tối thiểu hoá các rủi ro, thách thức khi nhà trường gặp phải

- Tạo tính chủ động khi thực hiện mục tiêu

- Tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kiểm tra

 Trường học đã thực hiện chức năng tổ chức là lựa chọn những côngviệc, những bộ phận và giao cho mỗi bộ phận một người chỉ huy với chức năng,nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm cần thiết để thực hiện mục tiêu đã đề ra (Bộ máynhà trường có Trưởng các phòng, ban, khoa, tổ)

 Trường học đã thực hiện chức năng điều khiển Đây là hoạt độnghướng dẫn, đôn đốc, động viên cấp dưới thực hiện mục tiêu của tổ chức với hiệuquả cao nhất

 Trường học đã thực hiện chức năng kiểm soát Nhờ chức năng này

mà nhà trường xác định được thành quả đạt được trên thực tế và so sánh với nhữngtiêu chuẩn nhằm phát hiện sự sai lệch và nguyên nhân sai lệch để đảm bảo tổ chứcđạt được mục tiêu (Những kế hoạch nhà trường đề ra sẽ được kiểm soát xem đãthực hiện ra sao, kết quả như thế nào có hoàn thành được các yêu cầu, mục tiêu đã

đề ra hay không)

Thứ ba, trường học và doanh nghiệp đều cùng phấn đấu tạo ra sản phẩm có

chất lượng cao đáp ứng nhu cầu xã hội (Ở nhà trường là chất lượng của HSSV, ở

DN là chất lượng của sản phẩm, dịch vụ)

Thứ tư, trường học và doanh nghiệp có cùng mục tiêu hướng đến là xây dựng

thương hiệu, phất triển bền vững

Do đó, tác giả quyết định sử dụng mô hình của doanh nghiệp vào cơ sở lýthuyết chung cho bài luận văn

1.1.1 Khái niệm cạnh tranh

Cạnh tranh là sản phẩm tất yếu của sự phát triển nền kinh tế xã hội Ở mỗigiai đoạn phát triển của nền kinh tế xã hội thì khái niệm về cạnh tranh được nhiềutác giả trình bày dưới những góc độ khác nhau

Theo Michael E Porter định nghĩa trong tác phẩm Chiến lược cạnh tranh (2009): “Cạnh tranh (kinh tế) là giành lấy thị phần Bản chất của cạnh tranh là tìm

kiếm lợi nhuận, là khoản lợi nhuận cao hơn mức lợi nhuận trung bình mà doanhnghiệp đang có”

Theo Tôn Thất Nguyễn Thiêm định nghĩa trong tác phẩm Thị trường, Chiến lược, Cơ cấu: Cạnh tranh về giá trị gia tăng, định vị và phát triển doanh nghiệp (2004, trang 117): “Cạnh tranh trên thương trường phải là cạnh tranh lành mạnh,

cạnh tranh không phải là diệt trừ đối thủ của mình mà là cho khách hàng những giátrị tăng cao hơn và mới lạ hơn để khách hàng lựa chọn mình chứ không phải đối thủcủa mình

Theo định nghĩa trong Từ điển Bách khoa Việt Nam 1 (1995, trang 357):

“Cạnh tranh (trong kinh doanh) là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất

hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường,chi phối quan hệ cung – cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thịtrường có lợi nhất”.

Các nhà kinh tế học thuộc trường phái cổ điển cho rằng: cạnh tranh là quá

trình bao gồm các hành vi phản ứng Quá trình này tạo ra trong mỗi thành viêntrong thị trường một dư địa hoạt động nhất định và mang lại cho mỗi thành viênmột phần xứng đáng so với khả năng của mình

Theo giáo trình Kinh tế Chính trị học Mac-Lenin 2002: “Cạnh tranh là sự

ganh đua, sự đấu tranh về kinh tế giữa các chủ thể tham gia sản xuất kinh doanh vớinhau nhằm giành lấy những điều kiện thuận lợi trong sản xuất-kinh doanh, tiêu thụhàng hóa và dịch vụ để thu được nhiều lợi ích nhất cho mình Mục tiêu của cạnhtranh là giành lợi ích, lợi nhuận lớn nhất, bảo đảm sự tồn tại và phát triển của chủthể tham gia cạnh tranh”

Nhà kinh tế học P.Samuelson định nghĩa: “ Cạnh tranh là sự kình địch giữa

các doanh nghiệp cạnh tranh với nhau để giành khách hàng, thị trường”, chú trọnghơn đến tính chất cạnh tranh và phương pháp cạnh tranh

Tóm lại, từ những định nghĩa khác nhau như trên, có thể hiểu: “Cạnh tranh là

sự ganh đua giữa các chủ thể kinh doanh cùng một loại sản phẩm hàng hóa và cùng tiêu thụ trên một thị trường để đạt được mục đích cuối cùng là tối đa hóa lợi nhuận” Nếu doanh nghiệp hài lòng với vị thế mình đang có trên thương trường sẽ

rơi vào tình trạng tụt hậu và bị đào thải rất nhanh trong nền kinh tế thị trường nhiềubiến động

1.1.2 Khái niệm Lợi thế cạnh tranh

Michael E Porter định nghĩa trong tác phẩm Lợi thế cạnh tranh (2008): “Lợi thế cạnh tranh (theo đó là lợi nhuận cao hơn) đến với các doanh nghiệp nào có thể

tạo ra giá trị vượt trội Và cách thức để tạo ra giá trị vượt trội là hướng đến việcgiảm thấp chi phí kinh doanh hoặc tạo khác biệt sản phẩm, vì thế khách hàng đánhgiá nó cao hơn và sẵn lòng trả một mức giá tăng thêm”

Theo Jack Welch: nếu không có lợi thế thì đừng cạnh tranh Lợi thế là nền

tảng cho sự cạnh tranh Chính vì vậy, lợi thế cạnh tranh là những gì làm cho doanhnghiệp nổi bật, những cái mà các đối thủ cạnh tranh khác không có, doanh nghiệp

đó sẽ hoạt động tốt hơn những doanh nghiệp khác Lợi thế cạnh tranh là yếu tố cầnthiết cho sự thành công và tồn tại lâu dài, hay khác biệt so với các đối thủ cạnhtranh

Có bốn yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh là: hiệu quả, chất lượng, sự cải tiến

và sự đáp ứng khách hàng

(Nguồn: PGS.TS Lê Thế Giới, TS Nguyễn Thanh Liêm, Th.S Trần Hữu Hải

(2009))

Hình 1.1: Các khối cơ bản tạo lợi thế cạnh tranh

Mỗi yếu tố đều có sự ảnh hưởng đến việc tạo ra sự khác biệt Bốn yếu tố này

sẽ giúp doanh nghiệp tạo ra giá trị cao hơn thông qua việc hạ thấp chi phí hay tạo

sự khác biệt về sản phẩm so với các đối thủ Từ đó, doanh nghiệp có thể làm tốthơn đối thủ và có lợi thế cạnh tranh

Theo Porter, lợi thế cạnh tranh (theo đó là lợi nhuận cao hơn) đến với cácdoanh nghiệp nào có thể tạo ra giá trị vượt trội Và cách thức để tạo ra giá trị vượttrội là hướng đến việc giảm thấp chi phi kinh doanh và tạo khác biệt sản phẩm vìthế khách hàng đánh giá nó cao hơn và sẵn lòng trả một mức giá tăng thêm

1.1.3 Khái niệm Năng lực cạnh tranh

Theo M Porter: “Năng lực cạnh tranh là khả năng sáng tạo ra sản phẩm có

quy trình công nghệ độc đáo để tạo ra giá trị gia tăng phù hợp với nhu cầu củakhách hàng, chi phí thấp, năng suất cao nhằm tăng lợi nhuận [6, tr 17]

Theo Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD): Năng lực cạnh tranh là

khả năng của doanh nghiệp, ngành, quốc gia, khu vực trong việc tạo ra việc làm vàthu nhập cao hơn trong điều kiện kinh tế quốc tế

Theo từ điển Bách khoa toàn thư Việt Nam: Năng lực cạnh tranh là khả năng

của một mặt hàng, một đơn vị kinh doanh, hoặc một nước giành thắng lợi trongcuộc cạnh tranh trên thị trường tiêu thụ

Một doanh nghiệp được coi là có năng lực cạnh tranh khi doanh nghiệp đó cóthể đứng vững trên thị trường và ngày càng phát triển

Năng lực cạnh tranh của sản phẩm dịch vụ được đo bằng thị phần của sảnphẩm hay dịch vụ trên thị trường

Ba cấp độ năng lực cạnh tranh (sản phẩm, đơn vị, quốc gia) có mối quan hệqua lại mật thiết với nhau, chế định và phụ thuộc lẫn nhau Để có năng lực cạnhtranh quốc gia phải có nhiều doanh nghiệp có năng lực cạnh tranh; ngược lại, để tạonăng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp, môi trường kinh doanh trong nền kinh tếphải thuận lợi Là tế bào của nền kinh tế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp tạo

cơ sở cho năng lực cạnh tranh quốc gia

Đồng thời, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp cũng thể hiện qua năng lựccạnh tranh của các sản phẩm và dịch vụ mà doanh nghiệp kinh doanh

Theo tác giả Lê Đăng Doanh trong tác phẩm Nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thời hội nhập: “Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được đo

bằng khả năng duy trì và mở rộng thị phần, thu lợi nhuận cho doanh nghiệp trongmôi trường cạnh tranh trong nước và ngoài nước” [5, tr 28]

Tác giả Tôn Thất Nguyễn Thiêm trong tác phẩm Thị trường, chiến lược, cơ cấu nêu lên tầm quan trọng của việc gia tăng giá trị nội sinh và ngoại sinh của

doanh nghiệp, đây chính là năng lực cạnh tranh mà doanh nghiệp cố gắng đạt được,

là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện các chiến lược kinh doanh của mình [6, tr 22]

Tóm lại, năng lực cạnh tranh là khả năng sản xuất ra sản phẩm, dịch vụ với

chất lượng vượt trội và giá cả thấp hơn các đối thủ Mặt khác, cũng có thể hiểu nănglực cạnh tranh của doanh nghiệp là khả năng duy trì và nâng cao lợi thế cạnh tranhtrong việc tiêu thụ sản phẩm, mở rộng mạng lưới tiêu thụ, thu hút và sử dụng cóhiệu quả các yếu tố sản xuất nhằm đạt lợi ích kinh tế cao và đảm bảo sự phát triểnbền vững

1.1.4 Các mô hình phân tích, đánh giá năng lực cạnh tranh

1.1.4.1 Chuỗi giá trị

Michael E Porter đã nêu ra khái niệm “Chuỗi giá trị” - Các yếu tố của môitrường nội bộ doanh nghiệp Theo đó: “Chuỗi giá trị” được hiểu là chuỗi/tập hợpcác hoạt động của doanh nghiệp mà mọi hoạt động góp phần gia tăng giá trị đểchuyển các nguồn lực thành sản phẩm/dịch vụ đến khách hàng

Porter định nghĩa các hoạt động chính và hoạt động hỗ trợ tạo ra giá trị gia tăng, được thể hiện bởi sơ đồ sau:

(Nguồn: Michael E Porter (1998), tr.37)

Hình 1.2: Chuỗi giá trị của DN theo M Porter

(1) Nhóm yếu tố trực tiếp :

Là những hoạt động liên quan trực tiếp đến việc thiết kế và phát triển sản xuấtphân phối, tiêu thụ sản phẩm sau bán hàng Các hoạt động chính là nguồn gốc tạonên giá trị cho sản phẩm, chính các hoạt động chính là cơ sở tạo nên năng lực cạnhtranh cho doanh nghiệp

(2) Nhóm yếu tố bổ trợ

Các hoạt động hỗ trợ là các nhiệm vụ có chức năng hỗ trợ cho các hoạt độngchính của doanh nghiệp đựơc tiến hành Nó nhằm tăng cường củng cố trợ giúp choquá trình tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm

1.1.4.2 Năng lực lõi

Theo GS Tôn Thất Nguyễn Thiêm (2003) cho rằng: “Năng lực lõi là tất cả

các kiến thức công nghệ, kỹ năng và kinh nghiệm cơ bản cho hoạt động của doanhnghiệp và mang đến cho doanh nghiệp tính đặc thù riêng biệt”.[3 tr.287]

Theo C.K.Prahalad và Gary Hamel (1990) trong bài báo “ The Core Competence of the Corporation ” cho rằng: “Năng lực cốt lõi là một số những nhân

tố quan trọng nhất tạo nên tính độc nhất: Đây là những thứ mà chỉ một công ty duynhất có thể làm tốt, không ai khác có thể sao chép một cách nhanh chóng, đủ để tạonên sự cạnh tranh về sản phẩm”

Như vậy, năng lực lõi là năng lực tạo được sự khác biệt hóa của doanh nghiệp

này so với doanh nghiệp khác, đồng thời phải mang đến cho khách hàng và thịtrường những giá trị gia tăng rõ rệt Để mở được hướng phát triển trong tương lai,việc quan trọng là doanh nghiệp cần làm là định vị rõ ràng năng lực lõi hiện có vàphát huy các thế mạnh để tạo nên lợi thế cạnh tranh khác biệt cho riêng mình

1.2 CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG HIỆN NAY TẠI VIỆT NAM.

1.2.1 Một số qui định chung

1.2.2 Chức năng, nhiệm vụ

(chi tiết: Phụ lục 01)

1.3 CÁC NHÂN TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG.

1.3.1 Các nhân tố môi trường bên trong

Phân tích các yếu tố bên trong của nhà trường như: nguồn nhân lực, quản lýđào tạo, tài chính, hoạt động chiêu thị, hoạt động nghiên cứu khoa học, hệ thốngthông tin, cơ sở vật chất…

 Đội ngũ Giảng viên – Nhân viên

Nhân lực được xem là nguồn tài nguyên quan trọng nhất của một trường họcnói chung và trường cao đẳng Kinh tế TP.HCM nói riêng Phân tích nguồn nhân lực

là phân tích các yếu tố như chất lượng nguồn nhân lực, cơ cấu tổ chức nguồn nhânlực, chính sách giữ và phát triển nguồn lực…Việc phân tích này cho nhà Trườngbiết được các điểm mạnh, điểm yếu trong việc tổ chức, sử dụng nguồn tài nguyênquan trọng này so với yêu cầu công việc để qua đó có các chính sách đào tạo, bồidưỡng, đãi ngộ, khen thưởng hợp lý để duy trì cũng như phát triển nguồn nhân lựchiện có

 Quản lý đào tạo

- Quản lý đào tạo

Đào tạo là nhiệm vụ chính của một trường Cao đẳng Quản lý đào tạo là quản

lý các yếu tố về chương trình đào tạo, quy mô đào tạo, chất lượng đào tạo, hình thứcđào tạo và cả về mức học phí để đáp ứng lại kỳ vọng của sinh viên lẫn phụ huynh.Phân tích việc quản lý đào tạo sẽ giúp cho nhà Trường biết được các lợi thế cạnhtranh của mình so với các trường khác

- Chương trình đào tạo

Hầu hết các chương trình đào tạo đều được kiểm định để đảm bảo rằng nhàtrường đã đào tạo nguồn nhân lực có các kiến thức, kĩ năng và phẩm chất đạo đứcđáp ứng chuẩn nghề nghiệp do các hiệp hội kiểm định nghề nghiệp đề ra và đáp ứngcác yêu cầu của các ngành nghề trong xã hội

 Tài chính

Phân tích các yếu tố tài chính sẽ giúp cho nhà Trường biết được những hạnchế về kinh phí so với các trường ngoài công lập khác để từ đó tập trung đáp ứngcác cơ sở vật chất thiết yếu phục vụ sinh viên

 Truyền thông

Ngày nay, truyền thông trở thành một yếu tố quan trọng không thể thiếu củamột trường học khi mà giáo dục đang dần trở thành một ngành dịch vụ Việc chomọi người biết đến thương hiệu, hình ảnh, chất lượng quy mô giúp cho nhà Trườngthể hiện được một vị thế riêng trong hàng trăm trường khác hiện nay cũng như giúpsinh viên, phụ huynh có cái nhìn tổng quát hơn, hiểu rõ hơn về nhà Trường

 Nghiên cứu khoa học

Nghiên cứu khoa học cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn đến nhà Trường, cần đượcthực hiện thường xuyên, áp dụng được thực tế và sáng tạo

Việc nghiên cứu khoa học giúp cho chất lượng đào tạo được nâng cao vì cảitiến về cả nội dung lẫn phương pháp giảng dạy để đáp ứng được nhu cầu ngày càngcao của xã hội Việc học tập và giảng dạy cũng vì thế mà không còn thụ động, chỉ

từ một phía giảng viên mà sinh viên cũng hoạt động một cách tích cực hơn Nhờ đónhà Trường có bước đột phá về chất lượng dạy và học, nâng cao thêm uy tín, nănglực cạnh tranh với các đối thủ

 Hệ thống thông tin

Khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển, đặc biệt là công nghệ thông tin, việc

sử dụng các dịch vụ hỗ trợ từ công nghệ thông tin vào chương trình học một cáchhiệu quả sẽ góp phần làm thỏa mãn nhu cầu của người học đồng thời nâng cao chấtlượng đào tạo Ngoài ra việc kết nối giữa sinh viên, giảng viên, học vụ sẽ dễ dànghơn; nhà Trường sẽ biết được tình hình, nguyện vọng của sinh viên, qua đó hỗ trợ,điều chỉnh kịp thời, phù hợp thực tế, tạo được lợi thế cạnh tranh trên thị trường

1.3.2 Các nhân tố môi trường bên ngoài

1.3.2.1 Các nhân tố thuộc môi trường vĩ mô

Phân tích môi trường vĩ mô giúp nhà trường biết được hiện tại mình đangtrực diện với những vấn đề gì, những thay đổi và xu hướng của môi trường, nhữngkhả năng có thể xảy ra Từ đó, nhà trường có biện pháp cụ thể để tận dụng cơ hộicũng như hạn chế rủi ro do sự tác động của môi trường bên ngoài

 Yếu tố kinh tế

Đây là yếu tố ảnh hưởng quan trọng đến thách thức và ràng buộc, nhưngđồng thời lại là nguồn khai thác các cơ hội đối với nhà Trường Khi mà nền kinh tếđang gặp nhiều khó khăn thì ảnh hưởng của nó là không nhỏ và nhất định sẽ ảnhhưởng đến hoạt động của Trường nhưng đó cũng là cơ hội để nhà Trường phát huythế mạnh là một trường Công lập với mức học phí thấp và địa điểm học thuận lợi

 Yếu tố chính trị, pháp luật

Hệ thống pháp luật trước hết tạo khuôn khổ pháp lý và tác động trực tiếp đếnhoạt động và cạnh tranh của tất cả các trường Cao đẳng Ngoài ra, những quy địnhcủa luật cũng tác động đến khả năng tham gia cạnh tranh của các chủ thể trên thịtrường tài chính, gia tăng hay kìm hãm khả năng cạnh tranh của các Trường Khi có

sự thay đổi về luật, các quy định trong hoạt động của các Trường đều thay đổi theo

 Yếu tố dân số môi trường, văn hoá xã hội

Các giá trị môi trường, văn hoá xã hội tạo nên nền tảng của xã hội, sở thích,thái độ chọn Trường của sinh viên Bất kỳ sự thay đổi nào của các giá trị này đều ảnh hưởng đến hiệu quả chiến lược phát triển, thu hút sinh viên của Trường

 Yếu tố tự nhiên

Bao gồm các yếu tố vị trí địa lý, khí hậu, đất đai, các nguồn tài nguyên

khoáng sản,…đây là những yếu tố quan trọng để phát triển đất nước Trong quátrình hoạt động, nhà Trường cần chú ý đến yếu tố dân số và sự gia tăng dân số vì nóảnh hưởng đến việc cung cấp nguồn lực, số lượng học sinh – sinh viên cho nhàTrường Bên cạnh đó, thông qua việc phân tích giới tính, tuổi tác nhà Trường cũng

có thể tăng loại hình đào tạo để đáp ứng nhu cầu hiện nay

 Yếu tố khoa học công nghệ

Có lẽ tụt hậu là nguy cơ đáng lo ngại nhất của giáo dục Việt Nam Có

quan điểm cho rằng tụt hậu không chỉ là nguy cơ mà đã là hiện thực trong tình hìnhquốc tế hóa giáo dục hiện nay Khi mà giáo dục các nước bắt đầu đến Việt Nam quacác chương trình hợp tác đào tạo giữa các trường thì sự so sánh càng rõ nét

1.3.2.2 Các nhân tố thuộc môi trường vi mô

Nhìn từ mô hình “5 lực lượng cạnh tranh” của Micheal E Porter:

Đối thủ tiềm ẩn gianhập thị trường

Nguy cơ cóđối thủ gia

muathủ gia nhập mới

Sự đe dọa củahàng hóa, dịch

vụ thay thế

Sản phẩm dịch vụ

thay thế

(Nguồn: Michael E Porter (2009))

Hình 1.3: Mô hình 5 áp lực cạnh tranh của M.Porter

 Đối thủ cạnh tranh

Trong tình hình mà giáo dục đang dần được chấp nhận như là một loại hìnhdịch vụ thì qui luật cạnh tranh cũng chi phối hoạt động này Vì vậy, đối thủ cạnhtranh là những đối tượng có ảnh hưởng rất lớn đến định hướng hoạt động củaTrường

 Đối thủ tiềm ẩn mới

Ngoài các đối thủ cạnh tranh hiện tại, các nhà trường cần phải chú ý các đốithủ tiềm ẩn là các trung tâm đào tạo, các khoá học ngắn hạn và đặc biệt các cơ sở đào tạo quốc tế

 Sản phẩm dịch vụ thay thế

Ngày nay ở Việt Nam, ngoài các trường công lập còn có các trường ngoàicông lập, các trung tâm đào tạo quốc tế hay ngắn hạn ngày càng gia tăng với tốc độchóng mặt cùng các loại hình đào tạo phong phú như đào tạo từ xa, tại chức, liênthông…

1.3.3 Các tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh của các trường cao đẳng

Năng lực cạnh tranh được xem xét ở các góc độ khác nhau Như vậy, năng lựccạnh tranh của các trường cao đẳng trước hết phải được tạo ra từ thực lực của nhàTrường

Từ đó, để đánh giá năng lực cạnh tranh của một trường cao đẳng, cần phải xácđịnh được các yếu tố phản ánh năng lực cạnh tranh đó Có thể tổng hợp được cácyếu tố cơ bản để đánh giá năng lực cạnh tranh của một trường cao đẳng bao gồm:

Bảng 1.1: Các tiêu chí phản ánh NLCT của một trường Cao đẳng

STT Các tiêu chí phản ánh NLCT Tiêu chí đánh giá

01 Đội ngũ GV - NV - Chất lượng NNL

- Chính sách duy trì và phát triển NNL

- Chương trình đào tạo

02 Quản lý đào tạo - Hoạt động đào tạo

- Quản lý đào tạo

- Quản lý tài chính công

- Nghiên cứu thị trường

- Quảng bá thương hiệu

04 Truyền thông - Dịch vụ hậu mãi (liên kết liên thông với

các Trường Đại học uy tín, tỷ lệ sinh viên raTrường có việc làm ngay…)

05 Nghiên cứu khoa học - Nghiên cứu khoa học

1.4 LÝ THUYẾT VỀ CÔNG CỤ MA TRẬN ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CẠNH TRANH.

1.4.1 Ma trận đánh giá các yếu tố bên trong – IFE1.4.2 Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài – EFE1.4.3 Ma trận hình ảnh cạnh tranh (CPM)

1.4.4 Ma trận điểm mạnh –điểm yếu, cơ hội – nguy cơ SWOT

(chi tiết: Phụ Lục 02)

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Qua nội dung chính trong chương 1, tác giả đã nêu lên một số khái niệm vềcạnh tranh, năng lực cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh, tầm quan trọng của việc nângcao năng lực cạnh tranh và những tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh Bên cạnh

đó, tác giả cũng phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh, từ nhữngyếu tố bên ngoài như vi mô, vĩ mô đến các yếu tố bên trong như nguồn nhân lực,quản lý đào tạo, tài chính… Từ lý thuyết thể hiện lại mô hình đánh giá thông qua

ma trận đánh giá các yếu tố bên trong, ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài, matrận SWOT và ma trận hình ảnh cạnh tranh

Đây là cơ sở tiền đề để phân tích, đánh giá năng lực cạnh tranh của TrườngCao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh trong Chương 2 và đề xuất những giảipháp phù hợp ở chương 3

sự hỗ trợ quý báu của lãnh đạo các cấp, ngày 03/02/2005 Trường Cao đẳng Kinh tếThành Phố Hồ Chí Minh được thành lập theo Quyết định số 620/QĐ-BGD & ĐT –TCCB của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc thành lập Trường Cao ĐẳngKinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh trên cơ sở của Trường Trung học Kinh tế ThànhPhố Hồ Chí Minh.

Trường Cao Đẳng Kinh tế Thành Phố Hồ Chí Minh với nhiệm vụ được giaođào tạo nguồn nhân lực có trình độ Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp có chấtlượng cao phục vụ sự nghiệp CNH, HĐH Thành phố nói riêng, cả nước nói chung

Để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, trước hết cần có một chương trình đàotạo hoàn chỉnh, cho nên trong 28 năm hoạt động nhà trường đã xây dựng nội dungchương trình đào tạo cho 9 chuyên ngành đối với bậc TCCN (Kế toán doanhnghiệp, Quản trị kinh doanh, Kinh doanh thương mại, Kế toán hành chính sựnghiệp, Nghiệp vụ kinh tế ngoại thương, Hướng dẫn viên du lịch, Kế toán tin học,Tiếp tân khách sạn nhà hang và Nghiệp vị thuế) và 5 ngành đào tạo bậc Cao đẳng(Kế toán, Quản trị kinh doanh, Kinh doanh quốc tế, Tiếng anh, Công tác xã hội)đúng với quy định của Bộ GDĐT và đáp ứng nhu cầu xã hội

Quá trình phát triển nhà trường gắn liền với quá trình phát triển đội ngũ giảngviên, ngày nay trường có một đội ngũ 135 GV với 100% đạt chuẩn trở lên, trong

đó có 60% GV có trình độ thạc sỹ, 5,93% GV đang làm nghiên cứu sinh, có 9,63%đang học cao học, 100% GV đã có chứng chỉ sư phạm. Có thể nói nhiệm vụ nângcao trình độ chuyên môn cho giảng viên là nhiệm vụ khó khăn, đây là sự nỗ lực rấtlớn của nhà trường trong 28 năm qua

Bên cạnh các hoạt động đào tạo trong nước, hoạt động giao lưu hợp tác quốc

tế trong nhiều năm qua cũng đạt được nhiều thành công tốt đẹp Trường được sự

hỗ trợ từ Tổ chức Hỗ trợ Đại học Thế giới Canada, thường xuyên trao đổi học thuậtvới trường Singapore Polytechnic…Những thành công đó đem lại cho học sinhsinh viên nhiều cơ hội về việc làm, du học và học liên thông ngoài nước như:Chương trình đào tạo chứng chỉ LCCI của Pearson (Anh); Chương trình họcchuyển tiếp tại Đại học Quốc tế Stamford (Thái Lan), Đại học Nam California(Mỹ), Đại học Charles Sturt (Úc); Cơ hội học tập và làm việc tại Nhật Bản, ĐàiLoan…

Kết quả trong những năm qua nhà trường đã đào tạo cung cấp cho xã hộikhoảng 38.949 HSSV (trong đó hệ chính quy 24.630 HSSV, hệ vừa làm vừa học14.319 học viên) có trình độ Cao đẳng và Trung cấp chuyên nghiệp cho Thành phố

và các tỉnh lân cận, góp phần nhỏ bé trong sự nghiệp CNH – HĐH Thành phố nóiriêng và cả nước nói chung

Sự nỗ lực phấn đấu vươn lên của Nhà trường trong 28 năm qua đã được Lãnhđạo Thành phố, Bộ GD&ĐT, Chính Phủ, Chủ Tịch Nước ghi nhận Nhiều năm quaTrường được Ủy Ban Nhân Dân TP Hồ Chí Minh, Bộ GD&ĐT tặng nhiều Bằngkhen và cờ xuất sắc Đặc biệt năm 2007 Trường được Thủ tướng Chính phủ tặngBằng khen đã có thành tích trong công tác góp phần xây dựng CNXH và bảo vệ Tổquốc, theo Quyết định số 1399/QĐ-TTg ngày 15/10/2007 và Chủ tịch Nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng Huân chương Lao động hạng Ba đã có thànhtích xuất sắc trong công tác từ 2005 – 2009, góp phần vào sự nghiệp xây dựngCNXH và bảo vệ Tổ quốc, theo Quyết định số 505/QĐ-CTN ngày

28/04/2010 Đồng thời nhiều cá nhân được Chủ tịch Nước tặng Huân chương Laođộng hạng Ba, Thủ Tướng Chính phủ tặng bằng khen và Bộ GD&ĐT, UBNDThành phố tặng bằng khen.

2.1.2 Cơ cấu tổ chức

Trường CĐ Kinh tế TP HCM có cơ cấu tổ chức đầy đủ các thành phầnCBQL, hội đồng, các phòng chức năng, các khoa, các tổ Bộ môn trực thuộcTrường, các tổ chức nghiên cứu và phát triển , các tổ chức Đảng và Đoàn thể trongTrường :

1 Ban Giám hiệu, gồm có:

- Phòng Thanh tra và Đảm bảo chất lượng

- Phòng Công tác Học sinh Sinh viên

- Phòng Quan hệ hợp tác và Nghiên cứu phát triển

3 Các Khoa, Tổ , gồm có:

- Khoa Tài chính – Kế toán

- Khoa Quản trị Kinh doanh

- Khoa Thương mại – Du lịch

- Khoa Ngoại ngữ

- Khoa Công tác xã hội

- Khoa Cơ bản

- Khoa Giáo dục chính trị và pháp luật

- Tổ Giáo dục – Quốc phòng – An ninh – Thể chất

4 Các trung tâm, gồm có:

- Trung tâm Thông tin – Thư viện

- Trung tâm Hoạt động và hỗ trợ Học sinh sinh viên

- Trung tâm Đào tạo quốc tế và phát triển nguồn nhân lực

- Trung tâm Giao lưu văn hoá Việt – Nhật

Cơ cấu tổ chức của Trường Cao đẳng Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện cụ thể qua sơ đồ sau:

(Nguồn: Phòng Hành chính – Quản trị)

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức của Cao đẳng Kinh tế TP.HCM