Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy từ thực tiễn huyện chương mỹ, thành phố hà nội

Đồng thời, vai trò và vị trí của Viện kiểm sát trong hệ thống các cơ quan tư pháp cũng được khẳng định qua hai Nghị quyết quan trọng của Bộ chính trị: Ngày 02/01/2002, Bộ Chính Trị ban h

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ ĐÌNH PHONG

THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN MA TUÝ TỪ THỰC TIỄN HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự

Mã số:

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬTHÌNH SỰ VÀ TỐ TỤNG HÌNH SỰ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS PHẠM MẠNH HÙNG

HÀ NỘI - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các sốliệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực.Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kỳ côngtrình nào khác

Tác giả luận văn

Lê Đình Phong

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰVỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ

ÁN VỀ MA TÚY 7

1.1 Khái niệm 71.2 Đặc điểm 161.3 Các quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các

vụ án về ma túy theo Bộ luật TTHS 2015 221.4 Mối quan hệ giữa thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra và kiểm sátđiều tra vụ án ma túy 27

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN VỀ MA TÚY TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2014 - 2018 32

2.1 Đặc điểm tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thànhphố Hà Nội 322.2 Thực trạng hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về

ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2014 –

2018 392.3 Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân khi thực hành quyền công tố và kiểmsát điều tra đối với các vụ án về ma túy của Viện kiểm sát nhân dân huyện Chương

Mỹ, thành phố Hà Nội 56

Chương 3 CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG THỰC

HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN VỀ MA TÚY 66

3.1 Hoàn thiện các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động thực hành quyền

công tố và kiểm sát điều tra các vụ án ma túy 663.2 Tăng cường công tác hướng dẫn và áp dụng pháp luật 68

3.3 Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, năng lực nghiệp

vụ, ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ kiểm sát, Kiểm tra viên, Kiểm sát viên,lãnh đạo Viện kiểm sát trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra 703.4 Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quanđiều tra trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra đối với các vụ án về matúy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội 723.5 Tăng cường và đổi mới công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, phân định tráchnhiệm trong công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án ma túycủa VKSND huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội 733.6 Tăng cường cơ sở vật chất và chế độ chính sách đối với cán bộ ngành kiểm sát 75

KẾT LUẬN 77 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 78

Kiểm sát điều tra

Cơ quan điều traViện kiểm sátViện kiểm sát nhân dânKiểm sát viên

Điều tra viên

Vụ án hình sự

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Đặc điểm tình hình tội phạm ma túy trên địa bàn huyện 35

Chương Mỹ, thành phố Hà Nội

Bảng 2.2 Tỷ lệ các vụ án về ma túy so với tổng số các vụ án nói 41

chung trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội đã

thụ lý, kiểm sát điều tra từ năm 2014 - 2018

Bảng 2.3 Kết quả kiểm sát điều tra của VKSND huyện Chương Mỹ, 44

thành phố Hà Nội đối với các vụ án về ma túy trong giai

đoạn 2014 - 2018

Bảng 2.4 Kết quả thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra 49

các vụ án về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành

phố Hà Nội giai đoạn 2014 - 2018

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, mặc dù tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật cónhiều diễn biến phức tạp, nhưng công tác tư pháp vẫn đạt được nhiều kết quả đảmbảo ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội Tuy nhiên, chất lượng công tác tư phápvẫn chưa đáp ứng so với yêu cầu đổi mới, bộc lộ nhiều mặt hạn chế chậm được sửađổi bổ sung Do vậy, Đảng và Nhà nước ta xác định cải cách tư pháp là yêu cầu tấtyếu và cấp thiết nhằm mục tiêu xây dựng nền tư pháp trong sạch vững mạnh, dânchủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, lấy trọng tâm là hoạt độngxét xử phải đảm bảo chất lượng, hiệu quả, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ, thực hiệntốt việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của dân, donhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Đảng và Nhà nước đã kịp thờichỉ đạo, nhấn mạnh các nhiệm vụ trọng tâm của các cơ quan chức năng để triển khaicác chủ trương về cải cách tư pháp Đối với ngành kiểm sát, để nâng cao chất lượnghoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tuân theo pháp luật Hiến pháp năm

2013 tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò quan trọng của ngành kiểm sát nhân dântrong việc bảo đảm pháp chế xã hội chủ nghĩa thông qua công tác thực hiện quyềncông tố và kiểm sát tuân theo pháp luật trong hoạt động điều tra, truy tố và xét xửtội phạm Đồng thời, vai trò và vị trí của Viện kiểm sát trong hệ thống các cơ quan

tư pháp cũng được khẳng định qua hai Nghị quyết quan trọng của Bộ chính trị:

Ngày 02/01/2002, Bộ Chính Trị ban hành Nghị quyết số 08-NQ/TW về một

số nhiệm vụ trọng tâm của công tác tư pháp trong thời gian tới đã nhấn mạnh:“Viện kiểm sát các cấp thực hiện tốt chức năng công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong hoạt động tư pháp Hoạt động công tố phải được thực hiện ngay từ khi khởi tố vụ án và trong suốt quá trình tố tụng nhằm bảo đảm không bỏ lọt tội phạm

và người phạm tội, không làm oan người vô tội Nâng cao chất lượng công tố của Kiểm sát viên tại phiên toà, bảo đảm tranh tụng với luật sư, người bào chữa và những người tham gia tố tụng khác ” [5].

Ngày 02/6/2005, Bộ Chính Trị ban hành Nghị quyết số 4 -NQ/TW Về Chiến

lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định r “ ước m t, Viện kiểm

sát nh n n giữ ng n chức năng như hiện na là thực hành n công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp ” “Hoạt động công tố được thực hiện ngay từ khi

khởi tố vụ án và suốt quá trình tố tụng nhằm đảm bảo không bỏ lọt tội phạm và người phạm tội, không làm oan người vô tội”[4].

Ngoài ra, chủ trương của Đảng và Nhà nước và Chỉ thị 06/CT-VKSTC ngày06/12/2013 của Viện trưởng Viện KSND tối cao nêu rõ: tăng cường trách nhiệm củacông tố trong hoạt động điều tra và gắn công tố với hoạt động điều tra đáp ứng yêucầu đấu tranh phòng chống tội phạm là một trong những vấn đề cơ bản, quan trọngtrong cải cách tư pháp hình sự hiện nay ở nước ta Trong quá trình từ khi có tin báo,

tố giác về tội phạm và trong suốt quá trình điều tra, giải quyết vụ án ở các giai đoạnđều phải có hoạt động kiểm sát của Viện kiểm sát Có thể nói: ở đâu có hoạt độngđiều tra, ở đó cần phải có hoạt động kiểm sát điều tra, việc gắn kết trách nhiệm công

tố với hoạt động điều tra là chặt chẽ, linh hoạt và hiệu quả, đảm bảo việc điều tra,giải quyết vụ án khách quan, toàn diện, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan ngườikhông có tội

Nhận thức đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước để thực hiệnnghiêm túc, trong những năm qua hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sáttrong giai đoạn điều tra của Viện kiểm sát nhân dân trên cả nước nói chung cũngnhư trên địa bàn thành phố Hà Nội nói riêng có nhiều đổi mới căn bản tạo sựchuyển biến tích cực, cũng như đạt được nhiều kết quả trong công tác phát hiện,điều tra, truy tố, xét xử nhanh chóng, kịp thời bảo đảm sự nghiêm minh, đúngngười, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội.Bên cạnh những thành tựu cũng như kết quả đạt được thì tại địa bàn huyện Chương

Mỹ, thành phố Hà Nội, những diễn biến phức tạp của tình hình tội phạm ma túy thờigian vừa qua cũng đang còn nhiều tồn tại và hạn chế, đặt ra nhiều thách thức chongành kiểm sát trong hoạt động thực hành quyền công tố và kiểm sát tư pháp Xuấtphát từ đặc điểm của loại tội phạm này có nhiều phương thức, thủ đoạn phạm tộitinh vi, xảo quyệt, có chiều hướng gia tăng về số vụ, tính chất mức độ nguy hiểmngày càng cao, cùng với đó là sự xuất hiện của các chất ma tuý mới có nguồn gốc từnước ngoài, hậu quả ngày càng nghiêm trọng, đòi hỏi phải được phát hiện và xử lýkịp thời Song, do nhiều lý do khác nhau mà công tác THQCT và KSĐT trên địabàn huyện Chương Mỹ vẫn còn xảy ra tồn tại, hạn chế, sai sót, việc phát hiện viphạm của CQĐT để kiến nghị khắc phục còn chưa thực hiện thường xuyên, kịp thời

và thiếu bài học kinh nghiệm đối với nhóm tội phạm về ma túy, nên ảnh hưởng

Từ những yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn, tác giả chọn đề tài Thực hành

quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy từ thực tiễn huyện Chương

Mỹ, thành phố Hà Nội’’ làm luận văn thạc sĩ để tiếp tục đẩy mạnh,nâng cao chất

lượng, vai trò của ngành kiểm sát trong thực hành quyền công tố và kiểm sát điềutra các tội phạm ma túy Tác giả tiếp tục nghiên cứu làm sáng tỏ các vấn đề trênkhông chỉ có giá trị về mặt lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn, góp phần đảm bảo

sự thống nhất trong hành động, nâng cao chất lượng của công tác tư pháp nói chung,công tác kiểm sát nói riêng, hoàn thành nhiệm vụ mà Đảng và Nhà nước giao phócho Viện kiểm sát nhân dân, đáp ứng với yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Đối với các đề tài, công trình nghiên cứu về thực hành quyền công tố vàkiểm sát điều tra của Viện kiểm sát nhân dân và các bài viết, công trình nghiên cứuđối với thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra nhóm tội phạm về ma túy đếnnay khá là đầy đủ và nhiều công trình nghiên cứu cũng đã nghiên cứu sâu

Nhưng đối với các bài viết, công trình nghiên cứu tại địa bàn huyện Chương

Mỹ, thành phố Hà Nội về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra nhóm tộiphạm về ma túy thì chưa có một công trình nào Vì vậy, qua nghiên cứu, tác giảcũng nhận thấy đã có một số công trình sau:

- ThS Nguyễn Tuyết Mai:“Hoàn thiện pháp luật hình sự v tội sử dụng trái phép chất ma tuý ở Việt Nam”, Tạp chí Kiểm sát - Viện KSND Tối cao;

- Nguyễn Xuân:“Kinh nghiệm thực tiễn công tác thực hành quy n công tố, kiểm sát đi u tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm đối với các vụ án ma tuý lớn”, Tạp chí

Kiểm sát - Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;

- Lê Hữu Thể (chủ biên): “ hực hành quy n công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp t ong giai đoạn đi u tra” của Nhà xuất bản Tư pháp, 2005.

- Bùi Sơn Cường:“Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác thực hành quy n công tố, kiểm sát đi u tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm các vụ án ma túy” Tạp chí Kiểm

sát - Viện Kiểm sát nhân dân tối cao;

- Nguyễn Thị Hường: “ hực hành quy n công tố, kiểm sát việc tuân theo pháp luật tại phi n tòa sơ thẩm theo Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam” Luận văn

thạc sĩ, năm 2014;

- Nguyễn Tuấn Thanh Tứ: “ hực hành quy n công tố và kiểm sát hoạt động

tư pháp đối với tội phạm ma tú ” Luận văn thạc sĩ, 2016;

Ngoài ra, còn có rất nhiều các bài viết của các tác giả khác đã đưa ra nhữnglập luận, phân tích, đánh giá với các ý kiến và quan điểm khác nhau được đăng trêncác tài liệu chuyên ngành như Tạp chí Kiểm sát, Tạp chí Luật học…, các báo cáotổng kết công tác, các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ, các chuyên đề của ViệnKSNDTối cao qua từng năm.

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghi n cứ

Đối với việc lựa chọn đề tài này, tác giả muốn đưa ra một cách toàn diện,tổng quát các vấn đề lý luận và quy định pháp luật về thực hành quyền công tố vàkiểm sát các vụ án về ma túy Luận văn cũng nhằm mục đích nghiên cứu thực trạng

về thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra đối với các vụ án ma túy trên địa bànhuyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2014 - 2018

Từ đó, luận văn đưa ra những tồn tại hạn chế, khó khăn và nguyên nhân củatồn tại hạn chế, khó khăntrong thực hành quyền công tố, kiểm sát điều tra các tộiphạm về ma túy tại địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội; Đưa ra kiến nghịmột số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và kiểm sáttrên địa bàn

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở mục đích nghiên cứu, đề tài luận văn xác định nhiệm vụ nghiêncứu cụ thể như sau

- Nghiên cứu, phân tích một số vấn đề lý luận về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy;

- Phân tích, đánh giá thực trạng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tracác vụ án về ma túy tại huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm

2014 – 2018;

- Kiến nghị, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thực hànhquyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy trên địa bàn huyện Chương

Mỹ, thành phố Hà Nội

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận về thực hànhquyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy; những quy định pháp luật

Thực trạng công tác THQCT và KSĐT các vụ án về các tội phạm ma túy trênđịa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018.

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận, quy định pháp luật và thựctrạng thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy trong giaiđoạn điều tra trên địa bàn huyện Chương Mỹ thành phố Hà Nội trong giai đoạn từ

2014 – 2018

Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy đượcnghiên cứu trong đề tài bắt đầu từ khi có quyết định khởi tố vụ án đến khi Cơ quanđiều tra kết thúc điều tra, ra bản kết luận điều tra và đề nghị VKSND truy tố vụ ánhoặc đình chỉ vụ án về ma túy

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận:

Đề tài thực hiện trên cơ sở lý luận chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủ nghĩa duyvật biện chứng Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật; Vănkiện Đại hội Đảng VIII, IX, X, XI về quan điểm của Đảng và Nhà nước về chínhsách hình sự; những vấn đề trọng tâm cải cách tư pháp và chiến lược cải cách tưpháp đến năm 2020 tại các Nghị quyết số 08/NQTW ngày 02/01/2002, Nghị quyết

số 49/NQTW ngày 26/5/2005của Bộ Chính trị

5.2 Phương pháp nghi n cứu: Tác giả luận văn trong quá trình nghiên cứu đề

tài đã sử dụng kết hợp các phương pháp như phương pháp thống kê; phương pháp

so sánh, đối chiếu; phương pháp phân tích và tổng hợp; diễn dịch; quy nạp; để tổnghợp các tri thức khoa học và luận chứng các vấn đề tương ứng được nghiên cứutrong luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

Luận văn làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn hoạt động của Việnkiểm sát nhân dân khi thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về matúy tại địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội

Ngoài ra luận văn còn góp phần xây dựng, hoàn thiện các quy định pháp luật

tố tụng về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra trong giai đoạn điều tra củaViện kiểm sát nhân dân nói chung

Luận văn cũng đóng góp về một số giải pháp, kiến nghị đối với hoạt độngthực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy của Viện kiểm sát

nhân dân tại địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội từ đó giúp cho việc xét

xử các tội phạm về ma túy trên địa bàn được khách quan, nhanh chóng, đúng người,đúng tội và đúng pháp luật

Luận văn có thể sẽ là một tài liệu có giá trị cao để tham khảo trong việcnghiên cứu, giảng dạy pháp luật và học tập của các nhà nghiên cứu, các cán bộgiảng dạy pháp luật, các học viên và sinh viên thuộc chuyên ngành Tư pháp hình sựtại các cơ sở đào tạo pháp luật Luận văn có thể có giá trị cao để cán bộ thực tiễnđang công tác tại các Cơ quan tiến hành tố tụng sử dụng có những kiến thức chuyênsâu,đảm bảo quá trình giải quyết vụ án hình sự được khách quan, có căn cứ và đúngpháp luật

7 Kết cấu của luận văn

Luận văn ngoài mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nộidung của luận văn gồm 3 chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận và pháp luật tố tụng hình sự về thực hành

quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy

Chương 2: Thực tiễn thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án

về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội giai đoạn từ năm 2014

- 2018

Chương 3:Các giải pháp nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố và

kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố HàNội

Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰVỀ THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC

VỤ ÁN VỀ MA TÚY

1.1 Khái niệm

1.1.1 Khái niệm thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ

án về ma túy

Trong khoa học Luật Tố tụng hình sự việc xác định khái niệm quyền công tố

và khái niệm thực hành quyền công tố có ý nghĩa về mặt lý luận cũng như ý nghĩa

về mặt thực tiễn rất quan trọng Giải quyết được tốt vấn đề về khái niệm quyền công

tố cũng như thực hành quyền công tố thì sẽ giúp cho việc xác định chính xác vai trò,

vị trí của Viện kiểm sát trong hệ thống cơ quan nhà nước nói chung và hệ thống cơquan tư pháp nói riêng, từ đó xác định được chức năng của Viện kiểm sát, đặc biệt

là trong tố tụng hình sự, tạo điều kiện cho quyết định đúng đắn về thực hiện tổ chứcViện kiểm sát các cấp Điều này cũng góp phần thực hiện các Nghị quyết của Banchấp hành trung ương Đảng về cải cách bộ máy nhà nước trong giai đoạn hiện nay

Từ trước đến nay, quan niệm khác nhau về quyền công tố trong khoa học luậtTTHS rất phong phú Thực tiễn hiện nay trong sách báo pháp lý nước đang có nhiềuquan điểm khác nhau về khái niệm quyền công tố của Viện kiểm sát Nhưng mỗiquan điểm lại nhìn nhận ở những góc cạnh khác nhau, đều đưa ra được những cáihợp lý, lý giải đều dựa trên cơ sở các quy định của pháp luật và thực tiễn ở nước tanhưng theo quan điểm của tác giả các quan điểm đó vẫn còn đang bộc lộ những bấtcập nhất định Tác giả xin đưa ra một số nhóm quan điểm như sau

Quan điểm thứ nhất trước năm 1 80 khi Hiến pháp năm 1 80 chưa có quyđịnh về chức năng của Viện kiểm sát thì một số tác giả đã đưa ra khái niệm: Công tốkhông phải là chức năng độc lập của Viện kiểm sát mà chỉ là hình thức thực hiệnchức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTHS Quan hệ giữa thực hànhquyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật là quan hệ giữa cái riêng và cáichung Quan điểm này xuất phát từ quan niệm phổ biến của các nhà TTHS học Xôviết trước đây [44, tr.85-86]

Quan điểm thứ hai Quyền công tố là quyền của Viện kiểm sát thay mặt nhànước bảo vệ lợi ích công (lợi ích nhà nước, xã hội và lợi ích công dân) khi có viphạm pháp luật Vì vậy, Viện kiểm sát thực hiện chức năng thực hành quyền công tốkhông chỉ trong lĩnh vực TTHS mà cả trong các lĩnh vực khác như tố tụng dân sự,lĩnh vực kinh tế và hoạt động tư pháp khác [40].

Quan điểm thứ ba Quyền công tố là quyền của nhà nước giao cho Viện kiểmsát để thực hiện việc truy tố người có hành vi phạm tội ra trước Tòa án nhân dân vàthực hành việc buộc tội tại phiên tòa [14]

Quan điểm thứ tư Quyền công tố là quyền của Nhà nước giao cho cơ quannhất định khởi tố, điều tra và truy tố người phạm tội ra trước Tòa án để xét xử vàthực hiện việc buộc tội trước phiên tòa [14, tr 40]

Các nhóm quan điểm trên còn bộc lộ một số bất cập như

Một là: thể hiện sự phụ thuộc của chức năng thực hành quyền công tố vào

kiểm sát việc tuân theo pháp luật của viện kiểm sát; coi thực hành quyền công tố chỉ

là hình thức thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong TTHS Vìvậy, dẫn đến xem nhẹ bản chất của quyền công tố như là hoạt động độc lập của Việnkiểm sát được nhà nước uỷ quyền

Hai là:đánh đồng thực hành quyền công tố với kiểm sát việc tuân theo pháp

luật Vì vậy, dẫn đến mở rộng phạm vi quyền công tố sang cả các lĩnh vực tư phápkhác như dân sự, kinh tế

Ba là:thu hẹp phạm vi quyền công tố, chỉ bó gọn quyền công tố trong giai

đoạn truy tố, xét xử sơ thẩm vụ án hình sự Từ đó hạn chế quyền hạn cũng như tráchnhiệm của Viện kiểm sát như là cơ quan có trách nhiệm chính trong truy cứu tráchnhiệm hình sự đối với người phạm tội

Theo từ điển luật học thì Q n công tố là n b ộc tội nh n anh Nhà nước đối với người phạm tội [44].

GS TS Lê Văn Cảm khẳng định: n công tố hiể theo nghĩa ộng bao gồm đi t a tội phạm, t tố, b ộc tội t ước tòa và cả n kiểm sát các hoạt động tư pháp cũng nằm t ong n công tố [6].

Cũng có tác giả cho rằng công tố là một quyền thuộc về xã hội và được thi

đích buộc người phạm tội chịu sự trừng phạt do Tòa án đại diện cho xã hội xét xửtheo quy định của pháp luật Quan điểm này tách bạch quyền công tố và thi hànhquyền công tố đối với người phạm tội không có nguồn gốc từ nhà nước mà cónguồn gốc từ xã hội hay thuộc về xã hội Nhà nước chỉ là chủ thể nhân danh xã hội

để thi hành quyền công tố

Các quan điểm trên đã bộc lộ những hạn chế nhất định, hơn nữa đối với thựctiễn quy định pháp luật hiện hành đối tượng bị truy cứu trách nhiệm hình sự đã đượcBLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 bổ sung về chủ thể phạm tội là phápnhân thương mại phạm tội trong một số tội phạm theo quy định Vì vậy, theo quanđiểm của tác giả cần bổ sung thêm chủ thể này vào đối tượng bị truy tố trong kháiniệm quyền công tố của VKS [30]

Từ những quan điểm trên cũng như với thực tiễn trên cơ sở các quy định phápluật hiện hành về quyền công tố, với nhận thức của mình, tôi cho rằng để xác định vàđưa ra được khái niệm quyền công tố cần phải khẳng định một số vấn đề sau

hứ nhất, quyền công tố là quyền buộc tội nhân danh của Nhà nước Nhà

nước uỷ quyền cho cơ quan trong bộ máy cơ quan nhà nước, phân quyền hoặc phâncông thực hiện chức năng cụ thể là cơ quan Viện kiểm sát thực hiện quyền này

hứ hai, quyền công tố thực chất là quyền của nhà nước truy cứu trách nhiệm

hình sự đối với chủ thể phạm tội (bao gồm người phạm tội và pháp nhân thươngmại phạm tội) Trên cơ sở điều tra, xác minh về tội phạm Viện kiểm sát được giaonhiệm vụ thực hành quyền công tố truy tố chủ thể phạm tội ra trước Tòa án và bảo

vệ sự buộc tội đó trước phiên tòa;

hứ ba, quyền công tố không tồn tại chung chung mà mang tính cụ thể, tức là

chỉ xuất hiện trong trường hợp tội phạm cụ thể được BLHS quy định đã thực hiệntrên thực tế và đối với những chủ thể phạm tội cụ thể theo quy định pháp luật Như

vậy, quyền công tố có thể được khái niệm như sau: Quy n công tố là quy n của Nhà

nước, được Nhà nước giao cho Viện kiểm sát làm nhiệm vụ thực hiện các quy n năng theo định của pháp luật để nhằm phát hiện tội phạm và truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người hoặc pháp nh n thương mại có đầ

đủ

năng lực trách nhiệm hình sự phạm vào một tội cụ thể được định trong Bộ luật hình sự, để truy tố đối với người hoặc pháp nh n thương mại phạm tội a t ước Tòa

án để xét xử, t n cơ sở đảm bảo thu thập đầ đủ chứng cứ chứng minh tội phạm, đồng thời bảo vệ việc buộc tội t ước phiên tòa”.

Quyền công tố và thực hành quyền công tố là các khái niệm được nhắc đếnrất nhiều trong luật tố tụng hình sự ở nước ta về những vấn đề chức năng của cơquan Viện kiểm sát các cấp Tại Điều 138 Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam năm 1 80 lần đầu tiên quy định về chức năng, quyền hạn của Viện

kiểm sát “Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam kiểm sát việc tuân theo pháp luật của các bộ và cơ an khác th ộc Hội đồng Bộ

t ưởng, các cơ uan chính quy n địa phương, tổ chức xã hội và đơn vị vũ t ang

nh n n, các nh n vi n Nhà nước và công dân, thực hành quy n công tố, bảo đảm cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất Các Viện Kiểm sát nh n n địa phương, các Viện Kiểm sát quân sự kiểm sát việc tuân theo pháp luật, thực hành quy n công tố trong phạm vi trách nhiệm của mình” [19].

Chức năng, quyền hạn này của Viện kiểm sát nhân dân cũng được nhắc đếntại Điều 137 Hiến pháp năm 1 2 nhưng được sửa đổi, bổ sung một cách chặt chẽ, cụthể bao quát hơn, quy định Viện kiểm sát nhân dân tối cao thực hành quyền công tố

và kiểm sát các hoạt động tư pháp, góp phần bảo đảm cho pháp luật được chấp hànhnghiêm chỉnh và thống nhất Các Viện kiểm sát nhân dân địa phương, các Viện kiểmsát quân sự thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong phạm

vi trách nhiệm do luật định và tại Hiến pháp năm 2013 cũng được nhắc lại lần nữatại Điều 107 Cho đến thời điểm hiện nay Hiến pháp và các quy định khác tại Luật

tổ chức VKSND và các văn bản Luật tố tụng hình sự khác đều khẳng định rằng Việnkiểm sát thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp Vấn đề này cũng đãđược BLTTHS năm 2015 quy định tại Điều 20 về Trách nhiệm thực hành quyền

công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự: “Viện kiểm sát thực hành quy n công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự, quyết định việc buộc tội, phát hiện vi phạm pháp luật nhằm bảo đảm mọi hành vi phạm tội, người phạm tội, pháp nhân phạm tội, vi phạm pháp luật

đ u phải được phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm minh, việc khởi tố, đi u tra, truy

tố, xét xử, thi hành án đúng người, đúng tội, đúng pháp l ật, không để lọt tội phạm

Theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì hoạt động thực hànhquyền công tố của Viện kiểm sát ngoài chức năng thực hiện việc truy cứu tráchnhiệm hình sự, quyết định việc buộc tội thì còn thực hiện việc hạn chế các quyềncông dân như bắt, tạm giữ, tạm giam, các biện pháp ngăn chặn Thực hành quyềncông tố được thực hiện trong tố tụng hình sự thể hiện bằng hành vi tố tụng và quyếtđịnh tố tụng mang tính công khai, bắt buộc.

Trên cơ sở phân tích các quy định về quyền công tố ở nước ta hiện nay, từHiến pháp năm 1 5 cho đến Hiến pháp năm 2013, Luật tổ chức Viện kiểm sát và cácquy định khác liên quan thì có thể khẳng định rằng trong bộ máy nhà nước thựchành quyền công tố chỉ có một thiết chế duy nhất là Viện kiểm sát, ngoài cơ quannày thì không có chủ thể khác thực hiện quyền công tố Để thực hiện chức năngthực hành quyền công tố có hiệu quả, Viện kiểm sát có quyền áp dụng các quy định

mà pháp luật cho phép với mục đích cao nhất là buộc tội đúng người, đúng tội, đúngpháp luật, không để lọt tội phạm và người phạm tội, pháp nhân thương mại phạmtội, không làm oan người vô tội

Về khái niệm thực hành quyền công tố hiện nay ở nước ta, cũng như kháiniệm về quyền công tố, khái niệm về thực hành quyền công tố còn ít được đề cậpđến và chưa r ràng Các công trình nghiên cứu trong thời gian qua cũng cho thấy,khi đề cập đến thực hành quyền công tố thì mới chỉ đưa ra được một số biện pháppháp lý để nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố hoặc gắn thực hành quyềncông tố với việc thực hiện nhiệm vụ của Kiểm sát viên trong tố tụng hình sự Cóquan điểm lại cho rằng thực hành quyền công tố bao gồm cả điều tra, truy tố, xét xử

và thi hành án Hoặc thậm chí có quan điểm đưa ra một số hoạt động của thực hànhquyền công tố như lập cáo trạng và luận tội trước phiên tòa hình sự sơ thẩm và thựchành quyền công tố chỉ là sự buộc tội trước phiên tòa sơ thẩm

Quyền công tố là một dạng quyền năng được Nhà nước cụ thể hóa trong cácquy định của pháp luật Để đảm bảo quyền công tố được thực thi trên thực tiễn, Nhànước ta đã ban hành hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật quy định cụ thể vềcác nhiệm vụ, quyền hạn mà cơ quan có thẩm quyền được phép áp dụng để thựchiện việc buộc tội đối với chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật ra trước Tòa án và

bảo vệ sự buộc tội đó trước phiên tòa Việc thực hiện quyền công tố trong thực tiễnchính là thực hành quyền công tố.

Xuất phát từ quan niệm về quyền công tố là quyền buộc tội nhân danh Nhànước thực hiện việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ thể phạm tội (ngườiphạm tội và pháp nhân phạm tội) thì thực hành quyền công tố là thực hiện các hành

vi tố tụng cần thiết theo quy định của pháp luật về tố tụng hình sự để truy cứu tráchnhiệm hình sự đối với chủ thể phạm tội, truy tố chủ thể phạm tội ra xét xử trước Tòa

án và bảo vệ sự buộc tội đó Để buộc tội đối với chủ thể đã thực hiện hành vi phạmtội, pháp luật đã quy định hàng loạt các hoạt động tố tụng, như khởi tố vụ án, khởi

tố bị can, tiến hành điều tra thu thập chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội củangười đã thực hiện hành vi phạm tội, buộc tội đối với bị can, bị cáo và bảo vệ quanđiểm truy tố

Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm

2014 đã đưa ra khái niệm thực hành quyền công tố “ hực hành n công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nh n n t ong tố tụng hình sự để thực hiện việc b ộc tội của Nhà nước đối với người phạm tội, được thực hiện nga từ khi giải ết tố giác, tin báo v tội phạm, kiến nghị khởi tố và t ong s ốt á t ình khởi tố, đi t a,

t tố, xét xử vụ án hình sự.”[27].

Tiến sĩ Lê Hữu Thể cũng đưa ra khái niệm thực hành quyền công tố như sau:

“ hực hành n công tố là việc sử ụng tổng hợp các n năng pháp lý th ộc nội ng n công tố để thực hiện việc t cứ t ách nhiệm hình sự đối với người phạm tội t ong các giai đoạn đi t a t tố, xét xử.”[31].

So sánh khái niệm thực hành quyền công tố mà Tiến sĩ Lê Hữu Thể đưa rađối với quy định về khái niệm tại Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014nêu trên thì khái niệm này chưa đầy đủ và cụ thể về hoạt động thực hành quyềncông tố được thực hiện từ khi nào, thiếu yếu tố về chủ thể thực hành quyền công tố

là cơ quan Viện kiểm sát nhân dân Đối với khái niệm về thực hành quyền công tốđược quy định tại Luật tổ chức VKSND năm 2014 cho rằng THQCT được thực hiệnngay từ khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốtquá trình khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử vụ án hình sự là còn chưa đầy đủ [27] Bởi

trường hợp khác có thể là trước thời điểm giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, ví

dụ như người phạm tội tự thú, bắt người trong trường hợp khẩn cấp… hay Cơ quanđiều tra ra Quyết định tạm giữ, Quyết định gia hạn tạm giữ đối với trường hợp phạmtội quả tang thì trong trường hợp này VKS đã phải tham gia thực hành quyền công

tố trong việc phê chuẩn các quyết định trên của cơ quan Điều tra, xem xét, phêchuẩn các quyết định đó có thực hiện đúng quy định của pháp luật và đúng đốitượng điều chỉnh hay không

Mặt khác, tại quy định ở Điều 15 BLTTHS năm 2015 thì hoạt động thựchành quyền công tố của VKSND được thực hiện kể từ thời điểm giải quyết nguồntin về tội phạm theo quy định của BLTTHS chứ không phải từ khi giải quyết tố giác,tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố [28] Vì vậy, quan điểm của tác giả luận văncũng đồng tình và ủng hộ đối với quy định trong BLTTHS năm 2015 về thời điểmthực hành quyền công tố của VKS là kể từ thời điểm cơ quan có thẩm quyền giảiquyết nguồn tin về tội phạm sẽ mang tính chất toàn diện và đầy đủ hơn

Trên cơ sở những nghiên cứu khoa học pháp lý và thực tiễn có thể khái niệm

“thực hành n công tố là hoạt động của Viện kiểm sát nh n n được định t ong tố tụng hình sự để thực hiện việc t cứ NHS, t tố chủ thể phạm tội, được thực hiện nga từ khi giải ết tin báo, tố giác v tội phạm, kiến nghị khởi tố và t ong s ốt á t ình đi t a, t tố

vụ án hình sự”.

THQCT là việc VKS thực hiện các quyền năng pháp lý được Nhà nước giaotrong tất cả các giai đoạn của tố tụng hình sự (bao gồm giải quyết tố giác, tin báo tộiphạm; giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử) nhằm truy cứu trách nhiệm hình sựđối với những người có hành vi phạm tội, đưa người đó ra xét xử trước tòa án vàbảo vệ sự buộc tội đó Giai đoạn điều tra vụ án hình sự được bắt đầu từ khi cơ quantiến hành tố tụng hình sự có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, kếtthúc bằng bản kết luận điều tra và quyết định của Cơ quan Điều tra về việc đề nghịViện kiểm sát truy tố bị can trước Tòa án hoặc đình chỉ điều tra

Đối với tội phạm về ma túy là những hành vi nguy hiểm cho xã hội được quyđịnh tại Chương XX (từ Điều 247 đến Điều 25 ) BLHS năm 2015 sửa đổi bổ sungnăm 2017 do người đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm

hình sự thực hiện một cách cố ý hay vô ý xâm phạm đến độc quyền quản lý của Nhànước về các chất ma túy.

Như vậy, khái niệm về THQCT trong giai đoạn điều tra đối với các tội phạm

về ma túy như sau “ hực hành n công tố t ong giai đoạn đi t a đối với các vụ án v ma túy là hoạt động của VKS t ong tố tụng hình sự để thực hiện n b ộc tội của Nhà nước đối chủ thể phạm tội v ma tú được định tại Chương XX (từ Đi 247 đến Đi 259) BLHS năm 2015 (sửa đổi bổ s ng năm 2017)được

b t đầ từ khi Cơ an đi t a khởi tố vụ án hình sự đến khi Cơ an đi t a đưa a kết l ận đi

t a, đ nghị t tố hoặc ết định đình chỉ đi t a, bảo đảm các hoạt động đi t a được thực hiện theo đúng các định pháp l ật”.

1.1.2 Khái niệm kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy

Theo quy định tại Điều 107 Hiến pháp năm 2013 “Kiểm sát hoạt động tư pháp

t ong tố tụng hình sự là hoạt động của Viện Kiểm sát nh n n kiểm sát tính hợp pháp

của các hành vi, ết định của cơ an, tổ chức, cá nh n t ong hoạt động tư pháp, được thực hiện nga từ khi tiếp nhận và giải ết tố giác, tin báo v tội phạm, kiến

nghị khởi tố và t ong s ốt á t ình đi t a, t tố vụ án hình sự” [24].

Bộ luật TTHS năm 2015,tại Điều 20 quy định về trách nhiệm thực hànhquyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụng hình sự theo đóVKS thực hành quyền công tố và kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tố tụnghình sự, quyết định việc buộc tội, phát hiện vi phạm pháp luật nhằm bảo đảm mọihành vi phạm tội, người phạm tội, pháp nhân phạm tội Vi phạm pháp luật đều phảiđược phát hiện và xử lý kịp thời, nghiêm minh, việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử,thi hành án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm và ngườiphạm tội, pháp nhân phạm tội, không làm oan người vô tội [28].So với BLTTHSnăm 2003 thì BLTTHS năm 2015 quy định một cách cụ thể, chặt chẽ về quyền thựchành quyền công tố cũng như kiểm sát việc tuân theo pháp luật của chủ thể phạmtội Chủ thể phạm tội ở đây không tách bạch ra r ràng như quy định tại Điều 23BLTTHS năm 2003 gồm chủ thể phạm tội là tội phạm thường và chủ thể phạm tội làcác cơ quan tiến hành tố tụng, ở BLTTHS năm 2015 xem các chủ thể đó nói chung

là chủ thể phạm tội hay người phạm tội, và bổ sung thêm chủ thể phạm tội đó là

quyền công tố và kiểm sát điều tra của BLTTHS năm 2015 đã thực hiện việc thể chếhóa các chủ trương của Đảng về tăng cường trách nhiệm của VKS trong công tácthực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra.

Mặt khác theo quy định tại Điều 4 Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân năm 2014quy định về chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp của Viện kiểm sát nhân dân:

“Kiểm sát hoạt động tư pháp là hoạt động của Viện kiểm sát nh n n để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ an, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, được thực hiện ngay từ khi tiếp nhận và giải quyết tố giác, tin báo v tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự; trong việc giải quyết vụ án hành chính, vụ việc dân sự, hôn nh n và gia đình, kinh oanh,

thương mại, lao động; việc thi hành án, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo trong hoạt động tư pháp; các hoạt động tư pháp khác theo định của pháp luật”.

Theo quy định về khái niệm của hoạt động tư pháp này thì hoạt động tư pháp đượcbao hàm rất rộng trong các lĩnh vực Gắn liền với hoạt tư pháp trong tố tụng hình sựbao gồm ba giai đoạn: kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc điều tra của cơquan điều tra (kiểm sát điều tra); kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giai đoạnxét xử (kiểm sát xét xử); kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong giai đoạn thi hành

án hình sự (kiểm sát thi hành án)[27]

Theo các quy định của pháp luật hiện hành: Hiến pháp, Bộ luật tố tụng hình

sự, Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân thì kiểm sát điều tra là một lĩnh vực hoạtđộng thuộc chức năng, nhiệm vụ của cơ quan duy nhất là Viện kiểm sát nhân dân.Viện kiểm sát tiến hành thực hiện chức năng kiểm sát việc tuân theo pháp luật đốivới các hoạt động tư pháp của CQĐT và các cơ quan khác được giao nhiệm vụ tiếnhành một số hoạt động điều tra trong việc giải quyết một vụ án hình sự cụ thể Làhoạt động mang bản chất pháp lý thực hiện việc kiểm tra tính có căn cứ và tính hợppháp các hoạt động tố tụng hình sự được thực hiện bởi CQĐT và các cơ quan đượcgiao tiến hành một số hoạt động điều tra, kiểm sát việc tuân theo quy định pháp luậtcủa Cơ quan điều tra Nhằm đảm bảo cho các hoạt động điều tra của Cơ quan điềutra phải chấp hành đúng các trình tự, thủ tục, thời hạn và thẩm quyền theo quy địnhcủa pháp luật đảm bảo tính khách quan chính xác của vụ án

Từ những kết quả phân tích nêu trên, tác giả đưa ra khái niệm KSĐT các vụ

án về ma tuý là:

“Kiểm sát đi u tra các vụ án v ma túy là phương thức hoạt động của VKS thực hiện quy n lực Nhà nước theo chức năng, thẩm quy n, có nhiệm vụ kiểm tra, giám sát việc tuân theo pháp luật của các Cơ an đi t a, các cơ an được giao

nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động đi u tra theo pháp luật tố tụng hình sự trong giai đoạn đi u tra vụ án v ma túy từ khi có quyết định khởi tố vụ án hình sự đến khi kết thúc đi t a, Cơ an đi u tra ra bản kết luận đi t a, đ nghị truy tố vụ án

hoặc đình chỉ đi u tra, tạm đình chỉ đi u tra nhằm đảm bảo cho các hoạt động của

á t ình đi u tra vụ án v ma tú được thực hiện theo đúng định pháp luật”.

1.2 Đặc điểm

1.2.1 Đặc điểm của THQCT trong giai đoạn điều tra các vụ án về ma túy

Thứ nhất, thực hành quy n công tố t ong giai đoạn đi t a đối với các vụ án

v ma túy là hoạt động thực hiện quy n buộc tội của Nhà nước đối với chủ thể phạm tội v ma túy.

Pháp luật là một công cụ thể hiện ý chí của Nhà nước, thực hành quyền công

tố của VKS được coi là tiếp tục thể hiện ý chí của Nhà nước Vì vậy, ở một mức độnhất định thực hành quyền công tố còn mang tính chính trị, phục vụ cho những mụcđích chính trị nhất định của giai cấp cầm quyền Khác với hình thức thực hiện phápluật khác, thực hành quyền công tố được tiến hành theo ý chí đơn phương của cơquan Nhà nước có thẩm quyền, không phụ thuộc vào ý chí của chủ thể bị áp dụngpháp luật

Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án về ma túy củaVKS là hoạt động thực hiện pháp luật nhằm đảm bảo cho toàn bộ hoạt động điều tracác vụ án về ma túy của cơ quan tiến hành tố tụng được tiến hành đúng quy địnhpháp luật THQCT là hoạt động thể hiện quyền buộc tội của Nhà nước Quyền buộctội là quyền năng của Nhà nước thực hiện việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối vớichủ thể phạm tội Đây là còn là một hoạt động của cơ quan Nhà nước thể hiện chứcnăng duy trì trật tự xã hội, bảo vệ lợi ích của giai cấp cầm quyền, thực hiện các biệnpháp phát hiện người phạm tội, chứng minh người phạm tội và thực hiện việc truy

cứu trách nhiệm hình sự đối với chủ thể đã có hành vi nguy hiểm cho xã hội đó bịcoi là tội phạm.

Thứ hai, chủ thể thực hành quy n công tố t ong giai đoạn đi t a đối với các vụ án v ma túy chỉ do VKSND tiến hành theo định của pháp luật.

Trên cơ sở pháp lý đưa ra là Hiến pháp, Luật tổ chức VKSND thì chức năngthực hành quyền công tố chỉ được giao cho một cơ quan duy nhất đó là VKS Dướigóc độ quy định của BLTTHS thì chủ thể có thẩm quyền tiến hành tố tụng duy nhất

có thẩm quyền THQCT là VKS, các cơ quan tiến hành tố tụng khác không có chứcnăng này Việc thực hiện chức năng THQCT của Viện kiểm sát cũng góp phần thựchiện quyền lực Nhà nước, thực hiện trực tiếp quyền tư pháp để bảo vệ chế độ xã hộichủ nghĩa, bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân

Trong giai đoạn điều tra đối với các tội phạm về ma túy thì VKS thực hànhquyền công tố nhằm đảm bảo cho các hoạt động điều tra được thực hiện đúng quyđịnh pháp luật, đảm bảo các hành vi xâm phạm tới lợi ích của Nhà nước, tổ chức,công dân mà cụ thể là xâm phạm đến độc quyền quản lý của Nhà nước đối với cácchất ma túy, tiền chất ma túy được xử lý nghiêm minh trước quy định pháp luật

Thứ ba,đối tượng tác động của thực hành quy n công tố t ong giai đoạn đi u

t a đối với các vụ án v ma túy là các tội phạm v ma túy và người phạm tội v ma tuý được BLHS định.

Không phải mọi hành vi vi phạm pháp luật đều là đối tượng của THQCT màchỉ những hành vi vi phạm pháp luật hình sự xâm phạm những quan hệ pháp luật xãhội quan trọng, được quy định là tội phạm trong BLHS Việc xâm phạm đến cácmối quan hệ được pháp luật hình sự bảo vệ được thực hiện bởi các chủ thể xâmphạm các mối quan hệ đó Thực hành quyền công tố là thực hiện việc truy cứu tráchnhiệm hình sự đối với các chủ thể phạm tội hay nói cách khác là buộc tội đối vớicác chủ thể thực hiện hành vi vi phạm pháp luật hình sự Các tội về ma túy đượcquy định tại Chương XX (từ Điều 247 đến Điều 25 ) trong BLHS năm 2015 sửa đổi,

bổ sung năm 2017 Vì vậy, đối tượng tác động của thực hành quyền công tố tronggiai đoạn điều tra đối với các vụ án về ma túy là các tội phạm về ma túy và ngườiphạm tội về ma tuý được BLHS quy định tại Chương XX (từ Điều 247 đến Điều

25 ) trong BLHS năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017

Thứ tư, phạm vi hoạt động của thực hành quy n công tố t ong giai đoạn đi u

t a đối với các vụ án v ma túy.

Được bắt đầu từ khi khởi tố vụ án và kết thúc khi CQĐT kết luận điều tra đềnghị truy tố hoặc đình chỉ, tạm đình chỉ điều tra vụ án về ma tuý Giai đoạn điều trađược bắt đầu từ khi cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền khởi tố vụ án hình sựđến khi Cơ quan điều tra ra kết luận điều tra, đề nghị truy tố vụ án hoặc đình chỉđiều tra Ở giai đoạn điều tra các cơ quan tiến hành tố tụng thực hiện những nhiệm

vụ sau: thu thập tài liệu chứng cứ chứng minh tội phạm và người phạm tội; xác địnhthiệt hại do người phạm tội gây ra; tìm ra nguyên nhân và điều kiện phạm tội, yêucầu áp dụng những biện pháp khắc phục, ngăn ngừa

Khi tiến hành thực hiện các hoạt động thực hành quyền công tố ở giai đoạnđiều tra thì VKS ngoài cùng cơ quan điều tra thực hiện nhiệm vụ của giai đoạn điềutra thì VKS còn thực hiện những hoạt động của khởi tố vụ án, ra quyết định khởi tố

vụ án trong một số trường hợp

Vì vậy, hoạt động thực hành quyền công tố của VKS trong giai đoạn điều tracác vụ án về ma túy bao gồm hoạt động thực hiện nhiệm vụ điều tra và hoạt độngkhởi tố vụ án, và được bắt đầu từ khi có quyết định khởi tố vụ án về ma túy đến khikết thúc hoạt động điều tra cơ quan điều tra ra kết luận điều tra, đề nghị truy tố hoặcđình chỉ điều tra vụ án

Thứ năm, thực hành quy n công tố trong giai đoạn đi t a đối với các vụ án

v ma túy nhằm làm rõ tội phạm và người phạm tội v ma tuý, không bỏ lọt tội phạm

và người phạm tội, không làm oan người vô tội.

Hoạt động THQCT trong giai đoạn điều tra các vụ án ma túy là hoạt độngphải luôn bám sát các hoạt động điều tra, VKS chủ động thu thập các chứng cứ, tàiliệu của vụ án kịp thời, nhanh chóng, khách quan để làm cơ sở cho việc buộc tội,truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người phạm tội là cơ sở để truy tố tội phạm ratrước Tòa án để xét xử; Do tính đặc thù của các tội phạm về ma túy có tính nguyhiểm cho xã hội cao nên khi thực hiện các hoạt động THQCT trong giai đoạn điềutra thì VKS có thẩm quyền được áp dụng mọi biện pháp ngăn chặn theo quy địnhcủa pháp luật cho phép để phối hợp cùng với Cơ quan Điều tra thu thập tài liệu,

chứng cứ của vụ án một cách nhanh chóng, khách quan, chính xác,không bỏ lọt tộiphạm và không làm oan người vô tội.

Viện kiểm sát phải sử dụng triệt để các biện pháp có thể để thực hiện chứcnăng, nhiệm vụ của mình nhằm kiểm tra đánh giá các tài liệu, chứng cứ, trên cơ sở

đó thực hiện việc buộc tội và truy tố tội phạm ra trước Tòa án để xét xử đúng trình

tự, đúng quy định pháp luật và đúng người, đúng tội, không bỏ lọt tội phạm và làmoan người vô tội

1.2.2 Đặc điểm của kiểm sát điều tra vụ án về ma túy

Từ khái niệm được phân tích ở trên, kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy cónhững đặc điểm sau:

Thứ nhất, kiểm sát đi u tra các vụ án v ma túy là hoạt động kiểm sát v hành

vi và các quyết định của CQĐ và cơ an được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động đi u tra vụ án ma túy.

Từ phân tích hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật nói chung và kháiniệm kiểm sát việc tuân theo pháp luật các vụ án hình sự trong giai đoạn điều tra ở trênnói riêng thì đối tượng của kiểm sát điều tra các vụ án hình sự là những chủ thể tiếnhành tố tụng, người tiến hành tố tụng, cơ quan tư pháp thực hiện hoạt động tư pháp

các chủ thể khác tham gia quan hệ pháp luật tố tụng hình sự thực hiện các nhiệm

vụ, chức năng theo quy định của pháp luật Vì vậy, đối tượng của kiểm sát điều tratrong giai đoạn điều tra là việc thực hiện, tuân thủ quy định của pháp luật của cácCQĐT, các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra

Theo quy định tại Điều 4 Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015 cóhiệu lực từ ngày 01/01/2018 thì hệ thống Cơ quan Điều tra bao gồm Cơ quan Điềutra của Công an nhân dân; Cơ quan Điều tra trong Quân đội nhân dân; Cơ quanĐiều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao [29]

Theo quy định tại Điều Luật tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015 các

cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra gồm các cơ quancủa Bộ đội biên phòng; các cơ quan của Hải quan được giao nhiệm vụ tiến hành một

số hoạt động điều tra; các cơ quan của Kiểm lâm, các cơ quan của lực lượng Cảnhsát biển; các cơ quan của Kiểm ngư, các cơ quan khác của Công an nhân dân, Quânđội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động Điều tra [2 ]

Khi thực hiện hoạt động điều tra, Cơ quan điều tra và cơ quan được giaonhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra được thực hiện những hành vi, côngviệc, hay thực hiện những nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo trình tự, thủ tục luậtđịnh cũng như trong giai đoạn điều tra CQĐT và cơ quan được giao nhiệm vụ tiếnhành một số hoạt động điều tra có thể áp dụng các biện pháp ngăn chặn, ra quyếtđịnh theo thẩm quyền quy định pháp luật để thu thập các tài liệu chứng cứ cũng như

để xác định tội phạm nhanh chóng, thuận lợi phục vụ tốt cho hoạt động điều tra.VKS có nhiệm vụ quyền hạn trong việc kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việckhởi tố, điều tra và lập hồ sơ vụ án của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm

vụ tiến hành một số hoạt động điều tra Kiểm sát hoạt động tố tụng hình sự củangười tham gia tố tụng; yêu cầu, kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền

xử lý nghiêm minh người tham gia tố tụng vi phạm pháp luật, giải quyết tranh chấp

về thẩm quyền điều tra, yêu cầu cung cấp tài liệu liên quan để kiểm sát (theo quyđịnh tại Điều 166 BLTTHS năm 2015)

Vì vậy, KSĐT của VKS trong giai đoạn điều tra là giám sát việc chấp hành phápluật của CQĐT, giám sát hành vi của các cán bộ, Điều tra viên được giao nhiệm vụ tiếnhành các hoạt động điều tra, các quyết định của CQĐT trong giai đoạn điều tra và việctuân thủ các quy định của pháp luật trong toàn bộ quá trình điều tra

hứ hai, kiểm sát đi t a là hoạt động thực hiện n của Nhà nước giao cho VKS thực hiện.

Cũng như THQCT trong giai đoạn điều tra thì kiểm sát điều tra cũng là mộtchức năng hiến định của VKS Chức năng kiểm sát điều tra của VKS được Hiếnpháp, Bộ luật tố tụng hình sự, Luật tổ chức viện kiểm sát nhân dân quy định KSĐT

là một lĩnh vực hoạt động thuộc chức năng, nhiệm vụ của Viện KSND, kiểm sátviệc tuân theo quy định pháp luật của Cơ quan điều tra Nhằm đảm bảo cho các hoạtđộng điều tra của Cơ quan điều tra phải chấp hành đúng các trình tự, thủ tục, thờihạn và thẩm quyền theo quy định của pháp luật đảm bảo tính khách quan chính xáccủa vụ án

Nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát khi KSĐT vụ án hình sự đượcBLTTHS năm 2015 quy định khá đầy đủ tại Điều 166 và Luật tổ chức VKSND năm

khởi tố, điều tra và lập hồ sơ vụ án của CQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiếnhành một số hoạt động điều tra thì trong giai đoạn điều tra VKS còn thực hiện kiểmsát hoạt động TTHS của người tham gia tố tụng; yêu cầu, kiến nghị cơ quan, tổchức, cá nhân có thẩm quyền xử lý nghiêm minh người tham gia tố tụng vi phạmpháp luật.

Chủ thể thực hiện quyền KSĐT các vụ án ma túy của VKS bao gồm Kiểm sátviên, Viện trưởng và Phó Viện trưởng có thẩm quyền (Kiểm tra viên thực hiện một

số nhiệm vụ, quyền hạn theo sự phân công của Kiểm sát viên) Hoạt động KSĐTgắn chặt với hoạt động điều tra của CQĐT và đòi hỏi có sự phối hợp chặt chẽ vớiCQĐT Khi thực hiện KSĐT đối với vụ án ma túy ngoài thực hiện quyền kiểm sátthì KSV phải có nghĩa vụ thực hiện quy định về đảm bảo giữ bí mật hồ sơ vụ án,không được cung cấp thông tin cho những người không có trách nhiệm giải quyết

vụ án Các vụ án ma túy có quy mô lớn thường được lực lượng chức năng đấu tranhtheo chuyên án, vì vậy hoạt động KSĐT các vụ án ma túy của VKSND ngoài việcphải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật đồng thời phải tạo điều kiện

và phối hợp chặt chẽ với CQĐT để hoàn thành nhiệm vụ

Thứ ba, phạm vi kiểm sát đi u tra các vụ án ma túy được thực hiện bắt đầu từ

khi cơ quan có thẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án hình sự và được kết thúc khi

cơ quan tiến hành tố tụng kết thúc điều tra vụ án chuyển hồ sơ vụ án và bản kết luậnđiều tra đến VKS để đề nghị truy tố hoặc đình chỉ điều tra vụ án

Việc xác định đúng phạm vi hoạt động kiểm sát điều tra các vụ án hình sựnói chung và vụ án về ma túy nói riêng không những có ý nghĩa quan trọng về mặt

lý luận mà còn có ý nghĩa rất lớn về mặt thực tiễn Xác định đúng phạm vi của hoạtđộng kiểm sát điều tra sẽ giúp cho cơ quan VKS thực hiện một cách đầy đủ cácquyền hạn, nhiệm vụ của mình để nâng cao chất lượng thực tiễn hoạt động kiểm sátđiều tra, bên cạnh đó cũng sẽ góp phần giải quyết vụ án hình sự được nhanh chóng,khách quan đúng quy định pháp luật

Thứ tư, kiểm sát đi u tra nhằm đảm bảo pháp luật được tuân thủ nghiêm

chỉnh và triệt để trong toàn bộ quá trình điều tra vụ án Đảm bảo các hành vi, quyếtđịnh của CQĐT, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều trađược tuân thủ đúng quy định pháp luật

1.3 Các quy định của pháp luật về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra các vụ án về ma túy theo Bộ luật TTHS 2015

1.3.1 Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra đối với các vụ án

về ma túy

Theo quy định tại Điều 165 BLTTHS, quy định nhiệm vụ quyền hạn củaVKS khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự Theo đó,trong hoạt động tố tụng hình sự nói chung và hoạt động điều tra nói riêng, Việnkiểm sát đồng thời thực hiện hai chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sátviệc tuân theo pháp luật của các cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành và ngườitham gia tố tụng Thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra khác với việckiểm sát điều tra,bản chất là việc gắn trách nhiệm của Viện kiểm sát vào quá trìnhđiều tra vụ án Yêu cầu của ngành kiểm sát là Viện kiểm sát không kiểm sát thụđộng theo truyền thống mà phải trực tiếp tham gia vào hoạt động điều tra, thực hiệncác hành vi tố tụng mang tính quyết định đến kết quả điều tra (trực tiếp tham giakhám xét, lấy lời khai, hỏi cung các giai đoạn trước khi xét phê chuẩn khởi tố, trướckhi quyết định truy tố…) Tức là Viện kiểm sát đang giữ vai trò của cơ quan côngtố: không chỉ chịu trách nhiệm về truy tố, mà còn là về khởi tố, điều tra vụ án hình

sự, phù hợp chủ trương gắn công tố với hoạt động điều tra Như vậy, đây vừa làquyền hạn của Viện kiểm sát nhưng cũng là nhiệm vụ phải thực hiện

Nội dung thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra các vụ án về matúy là việc VKSND sử dụng tổng hợp các quyền năng của quyền công tố độc lập đểthực hiện việc truy tố trách nhiệm hình sự đối với chủ thể phạm tội nhằm đảm bảonguyên tắc truy tố đúng người, đúng tội và đúng pháp luật Thực hành quyền công

tố trong giai đoạn điều tra các vụ án về ma túy được thực hiện ngay từ có quyết địnhkhởi tố vụ án hình sự của cơ quan có thẩm quyền cho đến khi kết thúc giai đoạnđiều tra, Cơ quan điều tra ra kết luận điều tra, đề nghị truy tố hoặc ra quyết địnhđình chỉ điều tra, tạm đình chỉ điều tra [28]

Để buộc tội đối với chủ thể có hành vi phạm tội, pháp luật hình sự đã quyđịnh các hoạt động tố tụng mà các cơ quan có thẩm quyền được phép áp dụng cácquy định tố tụng đó như hoạt động điều tra, khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can,

phạm tội đã thực hiện, áp dụng các biện pháp ngăn chặn và một số hoạt độngkhác nhằm thực hiện bảo vệ quan điểm buộc tội, truy cứu trách nhiệm hình sự đốivới người phạm tội làm căn cứ để đưa vụ án ra xét xử trước Tòa án theo quy địnhpháp luật.

Trong phạm vi của luận văn, tác giả xin trình bày nội dung thực hành quyềncông tố trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, bao gồm một nhóm các hoạt độngđược quy định cụ thể như sau

- êu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một sốhoạt động điều tra khởi tố hoặc thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố vụ án hình sự,khởi tố bị can

- Phê chuẩn hoặc hủy bỏ quyết định khởi tố bị can, quyết định thay đổi hoặc

bổ sung quyết định khởi tố bị can không có căn cứ và trái pháp luật

- Khởi tố, thay đổi, bổ sung quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can trong các trường hợp do Bộ luật tố tụng hình sự quy định

- Phê chuẩn, không phê chuẩn lệnh bắt người bị giữ trong trường hợp khẩncấp, gia hạn tạm giữ, việc tạm giam, bảo lĩnh, đặt tiền để bảo đảm, khám xét, thugiữ, tạm giữ đồ vật, thư tín, điện tín, bưu kiện, bưu phẩm, áp dụng biện pháp điềutra tố tụng đặc biệt; phê chuẩn, không phê chuẩn các quyết định tố tụng khác không

có căn cứ và trái pháp luật của Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiếnhành một số hoạt động điều tra theo quy định của Bộ luật TTHS; hủy bỏ các quyếtđịnh tố tụng không có căn cứ và trái pháp luật của Cơ quan điều tra, cơ quan đượcgiao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra Trường hợp không phê chuẩnhoặc hủy bỏ thì trong quyết định không phê chuẩn hoặc hủy bỏ phải nêu r lý do

- Quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế theo quy định của Bộ luật TTHS

- Đề ra yêu cầu điều tra và yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giaonhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra tiến hành điều tra để làm r tội phạm,người phạm tội; yêu cầu Cơ quan điều tra truy nã bị can, áp dụng biện pháp điều tra

tố tụng đặc biệt

- Trực tiếp tiến hành một số hoạt động điều tra trong trường hợp để kiểm tra,

bổ sung tài liệu, chứng cứ khi xét phê chuẩn lệnh, quyết định của Cơ quan điều tra,

cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra hoặc trường hợpphát hiện có dấu hiệu oan, sai, bỏ lọt tội phạm, vi phạm pháp luật mà Viện kiểm sát

đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục hoặc trường hợp để kiểmtra, bổ sung tài liệu, chứng cứ khi quyết định việc truy tố

- Khởi tố vụ án hình sự khi phát hiện hành vi của người có thẩm quyền trongviệc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố và trong việc khởi tố,điều tra có dấu hiệu tội phạm; yêu cầu Cơ quan điều tra khởi tố vụ án hình sự khiphát hiện hành vi của người có thẩm quyền trong việc giải quyết tố giác, tin báo vềtội phạm, kiến nghị khởi tố và trong việc khởi tố, điều tra có dấu hiệu tội phạm

- Quyết định việc gia hạn thời hạn điều tra, thời hạn tạm giam; quyết địnhchuyển vụ án, áp dụng thủ tục rút gọn, áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh; hủy

Cơ quan điều tra để kịp thời đề ra các yêu cầu điều tra một cách cụ thể, toàn diệnnhằm bảo đảm việc giải quyết vụ án đúng người, đúng tội, đúng pháp luật Ngoài ra,trong một số trường hợp cần thiết, để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của mình khithực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra, Viện kiểm sát có thể trực tiếp tiếnhành một số hoạt động điều tra theo qui định của Bộ luật tố tụng hình sự như Triệu

thực nghiệm điều tra… để củng cố chứng cứ và các tình tiết khác nhằm đánh giámột cách khách quan, toàn diện vụ án.

Khi thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra, Viện kiểm sát có quyềnquyết định áp dụng, thay đổi hoặc huỷ bỏ các biện pháp ngăn chặn như bắt, tạm giữ,tạm giam, cấm đi khỏi nơi cư trú, bảo lĩnh, đặt tiền hoặc tài sản có giá trị để bảo đảm.Đối với những biện pháp tố tụng, hành vi tố tụng mà Bộ luật tố tụng hình sự quy địnhphải có sự phê chuẩn của Viện kiểm sát như Phê chuẩn lệnh bắt khẩn cấp; phê chuẩnquyết định tạm giữ; phê chuẩn quyết định khởi tố bị can; phê chuẩn lệnh bắt bị can đểtạm giam; phê chuẩn lệnh tạm giam… thì Viện kiểm sát có trách nhiệm xem xét, quyếtđịnh việc phê chuẩn hoặc không phê chuẩn Mọi trường hợp từ chối phê chuẩn củaViện kiểm sát đều phải nêu r lý do của việc không phê chuẩn

Để thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự, bảo đảmviệc điều tra khách quan, toàn diện, đúng pháp luật khi phát hiện các quyết định tốtụng của Cơ quan điều tra không có căn cứ và trái pháp luật thì Viện kiểm sát cóquyền ra quyết định huỷ bỏ các quyết định đó như Quyết định tạm giữ; quyết địnhkhởi tố bị can; quyết định khởi tố vụ án hình sự; quyết định về việc bảo lĩnh; quyếtđịnh đình chỉ điều tra vụ án của Cơ quan điều tra… thì Viện kiểm sát ra quyết địnhhuỷ bỏ các quyết định đó theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự; trongtrường hợp bị can trốn hoặc không biết bị can đang ở đâu mà Cơ quan điều trakhông ra quyết định truy nã thì Viện kiểm sát phải kịp thời yêu cầu Cơ quan điều tra

ra quyết định truy nã bị can theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự

Kết thúc điều tra, CQĐT ra bản kết luận điều tra đề nghị truy tố hoặc quyếtđịnh đình chỉ điều tra Lúc này, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện kiểm sát trong giaiđoạn này mà không cơ quan nào khác được thực hiện là có quyền quyết định việc cóhay không việc truy tố bị can ra trước Toà án để xét xử Sau khi nghiên cứu hồ sơ vụ

án, nếu kết quả điều tra thấy có đủ căn cứ để truy tố bị can thì Viện kiểm sát thựchiện việc truy tố bị can ra trước Toà án bằng bản cáo trạng Nếu chưa đủ căn cứhoặc trong những trường hợp quy định tại Chương XIX của Bộ luật TTHSnăm 2015thì Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung hoặc quyết định đìnhchỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án

1.3.2 Kiểm sát điều tra đối với các vụ án về ma túy trong giai đoạn điều tra

Theo quy định tại Điều 166 BLTTHS, KSĐT là một trong số các nhiệm vụ vàquyền hạn của VKS thực hiện chức năng kiểm sát hoạt động tư pháp Tuy nhiên, khiKSĐT, Viện kiểm sát còn có quyền hạn và đồng thời là trách nhiệm kiểm sát việctuân theo pháp luật của người tham gia tố tụng Đồng thời, cùng với việc tác độngđến CQĐT và Điều tra viên thông qua việc KSĐT, Viện kiểm sát còn có tráchnhiệm kiến nghị với các cơ quan, tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp phòngngừa tội phạm và vi phạm pháp luật Ngoài ra, một trong những nhiệm vụ quantrọng của Viện kiểm sát gắn với hoạt động kiểm sát điều tra là giải quyết các tranhchấp về thẩm quyền điều tra Viện kiểm sát, với tư cách là Cơ quan kiểm sát điềutra, đồng thời giữ vai trò trung gian xử lý, ra quyết định cuối cùng giải quyết cáctranh chấp về thẩm quyền điều tra được quy định trong từng điều luật cụ thể

Nội dung của kiểm sát điều tra là nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan VKS khithực hiện việc giám sát các hoạt động điều tra trong vụ án hình sự của cơ quan điềutra trong giai đoạn điều tra

Điều 166 BLTTHS năm 2015 quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Việnkiểm sát khi kiểm sát điều tra vụ án hình sự, theo đó nội dung của kiểm sát điều tracủa VKS trong giai đoạn điều tra vụ án hình sự gồm: Kiểm sát việc tuân theo phápluật trong việc khởi tố, điều tra và lập hồ sơ vụ án của Cơ quan điều tra, cơ quanđược giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Kiểm sát hoạt động tố tụnghình sự của người tham gia tố tụng; yêu cầu, kiến nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân cóthẩm quyền xử lý nghiêm minh người tham gia tố tụng vi phạm pháp luật; Giảiquyết tranh chấp về thẩm quyền điều tra; Yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan đượcgiao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra cung cấp tài liệu liên quan đểkiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc khởi tố, điều tra khi cần thiết; Việnkiểm sát yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một sốhoạt động điều tra thực hiện một số hoạt động khi phát hiện việc điều tra không đầy

đủ, vi phạm pháp luật; Kiến nghị, yêu cầu Cơ quan điều tra, cơ quan được giaonhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra khắc phục vi phạm trong việc khởi tố,điều tra; Yêu cầu Thủ trưởng Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến

nghiêm minh Điều tra viên, Cán bộ điều tra vi phạm pháp luật trong hoạt động tốtụng; Kiến nghị cơ quan, tổ chức hữu quan áp dụng các biện pháp phòng ngừa tộiphạm và vi phạm pháp luật; Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác trong việc kiểmsát điều tra vụ án hình sự theo quy định của Bộ luật này [28].

So với BLTTHS năm 2003 thì BLTTHS năm 2015 bổ sung thêm nhiều nội dungmới về hoạt động KSĐT trong giai đoạn điều tra Các nội dung mới bao gồm Đối tượngcủa công tác KSĐT không chỉ là CQĐT như BLTTHS năm 2003 mà cả các cơ quanđược giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra; Khi KSĐT, Viện kiểm sát cóquyền yêu cầu CQĐT và cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điềutra cung cấp tài liệu liên quan để kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc khởi tố,điều tra khi cần thiết; Khi phát hiện việc điều tra không đầy đủ, vi phạm thì VKS cóquyền yêu cầu CQĐT và các cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt độngđiều tra thực hiện một số hoạt động Tiến hành điều tra đúng pháp luật; kiểm tra việcđiều tra và thông báo kết quả cho VKS; cung cấp tài liệu liên quan đến hành vi, quyếtđịnh tố tụng có vi phạm pháp luật trong việc điều tra

1.4 Mối quan hệ giữa thực hành quyền công tố trong giai đoạn điều tra

và kiểm sát điều tra vụ án ma túy

Viện kiểm sát thực hiện hai chức năng là thực hành quyền công tố và kiểmsát hoạt động tư pháp, trong đó hoạt động KSĐT là một bộ phận của hoạt động kiểmsát tư pháp của VKS Thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra trong giai đoạnđiều tra luôn có mối quan hệ hữu cơ và chặt chẽ, tương hỗ và bổ sung cho nhau;thực hành quyền công tố được hình thành, duy trì và không ngừng được hoàn thiện

là để bảo vệ các quyền, tự do và lợi ích hợp pháp của con người, hoạt động kiểm sátđiều tra chỉ phát huy được hiệu quả khi được song hành cùng hoạt động thực hànhquyền công tố Thực hành quyền công tố là hoạt động của VKS nhân danh Nhànước thực hiện việc buộc tội đối với chủ thể có hành vi vi phạm pháp luật hình sự;còn KSĐT có phạm vi liên quan đến hoạt động điều tra tội phạm, đảm bảo cho cáchoạt động điều tra của Cơ quan Điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một

số hoạt động điều tra thực hiện đúng quy định của pháp luật Cả hai chức năng nàycủa VKS khi kết hợp với nhau sẽ hạn chế việc vi phạm các quy định pháp luật, lạmdụng quyền hạn của cơ quan tiến hành tố tụng, đảm bảo khách quan của

vụ án, làm căn cứ cho việc xét xử của Tòa án Trong thực tiễn hoạt động thực hiệnchức năng trong lĩnh vực tư pháp hình sự, VKS các cấp luôn quán triệt đường lốicủa công tác kiểm sát là đấu tranh chống tội phạm gắn liền với đấu tranh chống viphạm pháp luật trong hoạt động tố tụng của các cơ quan tiến hành tố tụng, nhằmbảo đảm mọi hành vi phạm tội đều phải được phát hiện và xử lý nghiêm minh theoquy định của pháp luật; không để lọt tội phạm đồng thời cũng không được làm oanngười vô tội Nên việc thực hiện đồng thời hai hoạt động THQCT và KSĐT tronggiai đoạn điều tra cũng như trong quá trình giải quyết các VAHS là mang tính kháchquan; do vậy, giữa hai hoạt động này luôn có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.

Hơn nữa, Viện kiểm sát là cơ quan thực hiện nhiệm vụ xuyên suốt các giaiđoạn tố tụng, nhất là ở giai đoạn đầu – giai đoạn điều tra, nên VKS có điều kiệnphát hiện các vi phạm của các cơ quan, người tiến hành tố tụng, kịp thời ngăn chặncác hành vi vi phạm pháp luật, đảm bảo việc phát hiện tội phạm được nhanh chóng,khách quan đúng pháp luật Vì vậy, hoạt động kiểm sát và thực hành quyền công tốthực sự là hai chức năng nhằm đảm bảo các quyền hợp pháp của con người

Hoạt động THQCT trong giai đoạn điều tra và hoạt động KSĐT là một phầncủa hoạt động THQCT và kiểm sát hoạt động tố tụng hình sự nên mối quan hệ đóđược thể hiện như nhau ở các phương diện sau

Bảo đảm việc phê chuẩn hoặc không phê chuẩn việc áp dụng, thay đổi, huỷ

bỏ các biện pháp ngăn chặn; phê chuẩn hoặc không phê chuẩn các quyết định tốtụng khác của CQĐT được chính xác, đúng pháp luật, đòi hỏi phải kiểm tra chặt chẽtính có căn cứ và tính hợp pháp của các biện pháp cưỡng chế tố tụng hình sự màCQĐT quyết định áp dụng, hoạt động kiểm tra này chính là thực hiện chức năngkiểm sát điều tra Căn cứ kết quả của hoạt động KSĐT vụ án về ma túy nếu thấyquyết định áp dụng các biện pháp cưỡng chế tố tụng hình sự có căn cứ và hợp phápthì VKS sẽ quyết định phê chuẩn để thi hành, ngược lại nếu xét thấy quyết định ápdụng biện pháp cưỡng chế về tố tụng hình sự của CQĐT không có căn cứ và khônghợp pháp, VKS sẽ quyết định không phê chuẩn hoặc quyết định huỷ bỏ quyết định

tố tụng trái pháp luật của CQĐT, đồng thời yêu cầu CQĐT chấm dứt ngay các hoạtđộng tố tụng

Với việc thực hiện công tác KSĐT sẽ làm tiền đề cho hoạt động THQCTđược thực hiện một cách chính xác, nếu có sai sót, vi phạm trong việc thực hiệnKSĐT sẽ kéo theo sự vi phạm pháp luật của hoạt động THQCT Tuy nhiên, tronggiai đoạn điều tra khi hoạt động THQCT của VKS được thực hiện cũng sẽ làm tiền

đề phát sinh hoạt động KSĐT

Khi truy tố bị can phạm tội về ma túy ra Toà án để xét xử, tức là VKS đãTHQCT đối với vụ án về ma túy, hoạt động này thể hiện bằng việc ban hành quyếtđịnh truy tố Quyết định truy tố của VKS cũng phải bảo đảm tính có căn cứ và tínhhợp pháp, tức là trong giai đoạn truy tố VKS cũng phải tuân thủ theo đúng quy địnhpháp luật Vì vậy, để bảo đảm việc truy tố bị can phạm tội về ma túy có căn cứ,đúng pháp luật cần phải dựa trên cơ sở của kết quả hoạt động KSĐT, việc thực hiệntốt hoạt động KSĐTsẽ nắm chắc toàn bộ nội dung diễn biến của vụ án về ma túy,các tình tiết buộc, gỡ tội đối với bị can, các tình tiết liên quan trong vụ án, đảm bảocăn cứ vững chắc cho việc truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật Nếu khôngthực hiện tốt hoạt động KSĐT có thể dẫn đến việc truy tố oan, sai hoặc bỏ lọt tộiphạm Do đó, hoạt động KSĐT là cơ sở vững chắc cho hoạt động THQCT trong giaiđoạn truy tố, xét xử và hoạt động THQCT trong giai đoạn truy tố là tiền đề làm phátsinh hoạt động kiểm sát việc tuân theo pháp luật của VKS tại phiên toà xét xử

Trong hoạt động điều tra vụ án về ma túy, THQCT là việc VKS thực hiện cácbiện pháp pháp luật và trực tiếp quyết định các vấn đề về tố tụng trong hoạt độngđiều tra nhằm mục đích chứng minh tội phạm về ma túy và người phạm tội cũngnhư hành vi phạm tội của họ, kết thúc giai đoạn này hoặc là truy tố người phạm tội

ra trước Toà án hoặc là đình chỉ vụ án theo quy định của pháp luật.Kiểm sát điều tra

là việc VKS thực hiện các biện pháp giám sát, mục đích nhằm bảo đảm các hoạtđộng điều tra được tiến hành một cách đúng đắn, đầy đủ, khách quan theo đúngtrình tự, thủ tục, nội dung của pháp luật quy định, không trực tiếp ra quyết định, chỉ

ra kiến nghị khi có vi phạm pháp luật tố tụng xảy ra hoặc kiến nghị yêu cầu khắcphục các nguyên nhân, điều kiện dẫn đến tội phạm Hai hoạt động này đều songsong tồn tại từ khi khởi tố cho đến khi kết thúc việc điều tra và VKS ra quyết địnhtruy tố, mặc dù độc lập về chức năng nhưng giữa chúng lại có tác động qua lại lẫnnhau Khi thực hiện tốt nhiệm vụ THQCT cũng sẽ đồng thời hỗ trợ tốt cho

nhiệm vụ KSĐT thực hiện vai trò của mình, như tạo điều kiện cho KSĐT tiếp cậncác biện pháp điều tra nhằm duy trì pháp luật, phát hiện, khắc phục vi phạm phápluật về tố tụng; làm tốt nhiệm vụ KSĐT sẽ giúp cho công tác THQCT phát huy khảnăng quyết định quá trình tố tụng, như bảo đảm việc khởi tố, yêu cầu khởi tố, quyếtđịnh áp dụng, thay đổi, hủy bỏ các biện pháp ngăn chặn, huỷ bỏ các quyết định tráipháp luật của CQĐT một cách có căn cứ, đúng pháp luật.

Vì vậy, hai hoạt động THQCT và KSĐT tuy hai nhưng là một, đều phải đượctiến hành đồng thời và gắn kết hỗ trợ lẫn nhau nhằm không để xảy ra việc áp dụng biệnpháp bắt giữ người, khởi tố trái pháp luật, không bỏ lọt tội phạm và không làm oanngười vô tội Đảm bảo việc truy cứu trách nhiệm hình sự người thực hiện hành vi phạmtội phải đúng pháp luật và có căn cứ và đảm bảo cho hoạt động điều tra được tiến hànhmột cách khách quan, toàn diện, chính xác và đúng pháp luật; những vi phạm pháp luậttrong suốt quá trình điều tra được phát hiện và khắc phục kịp thời

Hơn nữa, xét dưới góc độ chung nhất của hai hoạt động THQCT và KSĐT vụ

án về ma túy thì đều có chung một mục đích bao quát đó là nhằm đảm bảo cho hành

vi phạm tội về ma túy được xử lý kịp thời, việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xửđược thực hiện đúng người, đúng tội, đúng pháp luật và không làm oan người vôtội, không bỏ lọt tội phạm

Kết luận chương 1

Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề về lý luận, các quy định trong Hiến pháp,Luật và các văn bản hướng dẫn liên quan, ở Chương 1 của luận văn đã đưa ra đượccác vấn đề sau: Những vấn đề lý luận về thực hành quyền công tố trong giai đoạnđiều tra đối với các vụ án về ma túy cụ thể bao gồm khái niệm, đặc điểm và nộidung của THQCT trong giai đoạn điều tra; Những vấn đề lý luận về KSĐT đối vớicác vụ án về ma túy về khái niệm, đặc điểm và nội dung; Mối quan hệ giữa hoạtđộng THQCT và KSĐT trong giai đoạn điều tra Các quy định của Bộ luật tố tụnghình sự năm 2015 về thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra Đây là những cơ

sở mang tính chất nền tảng và định hướng cho việc tiếp tục nghiên cứu các nội dungliên quan đến THQCT trong giai đoạn điều tra và KSĐT các tội phạm về ma túy từ

định, THQCT và KSĐT được thực hiện bởi chủ thể duy nhất trong hệ thống cơ quan

tư pháp ở nước ta là Viện kiểm sát, không một cơ quan nào thay thế được các chứcnăng này của VKS Thực hành quyền công tố và KSĐT các tội phạm về ma túy(trong phạm vi giới hạn của luận văn) được thực hiện bắt đầu từ khi cơ quan cóthẩm quyền ra quyết định khởi tố vụ án về ma túy đến khi CQĐT ra kết luận điềutra và đề nghị truy tố vụ án hoặc đình chỉ, tạm đình chỉ điều tra vụ án Việc nâng caochất lượng THQCT và KSĐT các tội phạm về ma túy sẽ chịu sự tác động bởi nhiềuyếu tố khách quan và chủ quan Với những vấn đề lý luận đã được nghiên cứu vàđưa ra ở Chương 1 đã tạo ra cơ sở định hướng về lý luận và pháp luật để tác giả cónhận thức đúng đắn tạo tiền đề nghiên cứu những nội dung đã đặt ra ở Chương tiếptheo

Chương 2 THỰC TRẠNG THỰC HÀNH QUYỀN CÔNG TỐ VÀ KIỂM SÁT ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN VỀ MA TÚY TẠI HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI GIAI

ĐOẠN TỪ NĂM 2014 - 20182.1 Đặc điểm tình hình tội phạm về ma túy trên địa bàn huyện Chương

471 nhân khẩu; ngoài ra còn có một số dân tộc thiểu số khác ở rải rác tại các xã, thịtrấn Toàn huyện có 32 đơn vị hành chính cấp xã, có 2 thị trấn là thị trấn Chúc Sơn,thị trấn Xuân Mai và 30 xã Trung tâm hành chính của huyện đóng tại Thị trấn ChúcSơn Địa hình của huyện Chương Mỹ được chia làm 3 vùng r rệt Vùng đồi gò, vùngNúi sót và vùng Đồng bằng với hệ thống sông Bùi, sông Tích phía Tây, sông Đáybao bọc phía Đông huyện đã tạo tiền đề cho sự phát triển nông nghiệp trồng lúanước ở vùng này từ rất sớm Trên địa bàn có các tuyến đường quan trọng chạy quaTuyến đường 41 nối liền các xã và các huyện; quốc lộ 6 với chiều dài 18 km vàđường Hồ Chí Minh với chiều dài 16,5 km giúp cho Chương Mỹ trở thành đầu mối

và cầu nối giao thương quan trọng giữa Thủ Đô với các tỉnh thành đồng bằng Bắc

Bộ và các tỉnh vùng Tây Bắc; giữa Hà Nội với các tỉnh thành phía Nam

Huyện Chương Mỹ có gần 100 các cơ quan, đơn vị Nhà nước, Trung ương vàThành phố đóng trên địa bàn; có 01 khu công nghiệp, 0 cụm điểm công nghiệp vàtrên 10 nghìn cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp cá thể đang hoạt động mang lại

qua Nền kinh tế của huyện đang từng bước chuyển từ nền kinh tế nông nghiệp sangnền kinh tế công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ và du lịch Hiện nay trên địabàn có rất nhiều khu, cụm, điểm công nghiệp đã, đang hình thành và đi vào hoạtđộng như KCN Phú Nghĩa, Nam Tiến Xuân; Cụm CN Ngọc Sơn, Đồng Đế, ĐồngSen thu hút hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước tới đầu tư mang lạinguồn thu lớn cho địa phương, giải quyết công ăn việc làm cho hàng nghìn laođộng, cũng như một số khu đô thị sinh thái đang được đầu tư xây dựng như LộcNinh Singashine (Chúc Sơn), khu đô thị Làng Thời Đại (Xuân Mai) Trong quyhoạch phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô Hà Nội đến năm 2030 và tầm nhìn đến

2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, Chương Mỹ nằm trong vành đaixanh phát triển của Thủ đô với Khu đô thị vệ tinh Xuân Mai, thị trấn sinh thái ChúcSơn (nằm trong chùm đô thị vệ tinh và thị trấn sinh thái của Thủ đô) Về văn hóa,trên địa bàn huyện có nhiều đình, chùa, đền, miếu phong cảnh tuyệt đẹp như chùaTrầm, chùa Hỏa Tinh, chùa Trăm gian, chùa Cao, chùa Thấp, chùa Sấu (SùngNghiêm Tự) hầu hết đều tập trung quanh thị trấn Chúc Sơn Các đình, chùa đều

mở hội vào dịp đầu xuân (tháng 1, tháng 2 âm lịch) [6]

Từ những điều kiện thuận lợi và sự phát triển của huyện Chương Mỹ đã làmcho công tác quản lý về mọi mặt trên địa bàn có lúc có nơi còn không theo kịp,trong đó có vấn đề về quản lý an ninh trật tự đối với tội phạm còn có sơ hở và hạnchế Trong thời qua, tội phạm nói chung và tội phạm ma túy nói riêng đã lợi dụng sự

sơ hở và những hạn chế này để hoạt động, dẫn đến tình hình tội phạm về ma túytrên địa bàn gia tăng, người nghiện ma túy cũng ngày càng nhiều Tình trạng sửdụng trái phép các chất ma túy, đặc biệt là ma túy tổng hợp diễn ra ngày càng phứctạp, nhiều tụ điểm tổ chức sử dụng ma túy với số lượng lớn, thời gian dài chủ yếuđược tập trung tại các nhà hàng, quán karaoke

Nhằm thực hiện tốt chủ trương của Đảng, pháp luật của nhà nước, của ngành

và chỉ đạo của Huyện uỷ, UBND huyện Chương Mỹ đối với các cơ quan tố tụngtrong huyện cần tăng cường hơn nữa để phối hợp chặt chẽ, áp dụng đồng bộ các giảipháp đấu tranh nhằm ngăn chặn đẩy lùi tệ nạn ma tuý trên địa bàn Trong địa bànhuyện, số lượng người nghiện chất ma tuý và sử dụng các chất ma tuý có hồ sơ theodõi quản lý dao động khoảng 400 người, đây thực sự là nhóm đối tượng cần cungcấp nguồn ma tuý để sử dụng tương đối lớn Các giải pháp theo hướng nguyên tắcnhư Cắt cung; giảm cầu; hạn chế điều kiện, phối hợp tuyên truyền Luật phòng,

chống ma tuý trong nhân dân Đó là cắt nguồn cung cấp ma tuý cho các đối tượngtrên địa bàn bằng các biện pháp xây dựng chuyên án đấu tranh triệt phá các tụ điểm,các điểm đen về ma tuý trên địa bàn, tăng cường tuần tra mật phục, bắt giữ xử lýnghiêm Giảm cầu, đó là tăng cường việc chỉ đạo các cơ quan lập hồ sơ đưa người

đi chữa bệnh bắt buộc (cai nghiện), phối hợp gia đình và chính quyền địa phương tổchức giáo dục tại cộng đồng nhằm giảm số lượng đối tượng nghiện mới, chống táinghiện, nâng cao chất lượng quản lý người nghiện sau cai Các cơ quan tiến hành tốtụng huyện cũng đã chủ động phối hợp nắm chắc tình hình tội phạm về ma túy ngay

từ ban đầu, đảm bảo quá trình tố tụng từ khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử đều có căn

cứ, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không để lọt tội phạm và không làm oanngười vô tội

2.1.2 Đặc điểm tình hình tội phạm về ma túy của trên địa bàn huyện Chương Mỹ, Thành phố Hà Nội

Với điều kiện địa lý thuận lợi, đầu mối của nhiều tuyến đường giao thông,cộng với quá trình đô thị hóa và dân số tăng quá nhanh là những nguyên nhân dẫnđến sự gia tăng của các loại tội phạm Do vậy, huyện Chương Mỹ là địa bàn rấtphức tạp về tội phạm ma túy Người phạm tội thường lợi dụng đưa ma túy từ Làoqua cửa khẩu vùng Tây bắc sang Việt Nam qua khu vực này Các cơ quan đấu tranhphòng, chống tội phạm về ma tuý (Cục CSĐT tội phạm về ma tuý của Bộ công an;Công an thành phố Hà Nội; Công an các quận, huyện địa bàn lân cận) và của huyệnChương Mỹ đã lập nhiều chuyên án triệt phá nhiều đường dây vận chuyển, mua bántrái phép chất ma tuý với số lượng rất lớn khi đi qua địa bàn về trung tâm thủ đô HàNội và đi các tỉnh vùng đồng bằng Bắc Bộ, lên biên giới phía Bắc và đi các tỉnhphía Nam Trong 05 năm trở lại đây, tình hình tội phạm về ma túy trên địa bànhuyện Chương Mỹ diễn biến ngày càng phức tạp, có chiều hướng gia tăng theo từngnăm, hoạt động của tội phạm ma túy có tổ chức hơn, độ tuổi của các đối tượngphạm tội đang ngày càng trẻ hóa, với tính chất hậu quả của vụ án ngày càng nghiêmtrọng hơn

Mặc dù các cơ quan tố tụng trong huyện đã chủ động phối hợp tiến hànhnhiều biện pháp nghiệp vụ, mở nhiều đợt cao điểm tấn công trấn áp tội phạm, khámphá được nhiều chuyên án lớn, truy quét nhiều tội phạm và vụ án về ma túy, thu giữđược nhiều tang vật, vật chứng có số lượng và giá trị lớn Tuy nhiên, tình hình tộiphạm về ma túy diễn biến ngày càng phức tạp, số lượng chất ma túy thu được ngàycàng đa dạng, với nhiều loại chất ma túy như Ketamine, Methamphetamine, ma túy