QUẢN lý NHÀ nước về QUY HOẠCH sử DỤNG đất TRÊN địa bàn THỊ xã điện bàn, TỈNH QUẢNG NAM

Thực tế đó đã và đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao vềnhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai, mà ở đó, quy hoạch sử dụng đất vàquản lý quy hoạch sử dụng đất là công cụ căn bản, biện pháp rấ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan: Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của

cá nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của GS,TS Trương

Bá Thanh

Các số liệu sử dụng trong luận văn có trích dẫn nguồn rõ ràng, khôngsao chép của người khác Các kết luận nghiên cứu trong Luận văn được đúckết từ cơ sở lý luận đến thực tiễn của vấn đề luận văn cần giải quyết

Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình./

TÁC GIẢ

Nguyễn Đức Thọ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT 9

1.1 Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất 9

1.2 Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất 15

HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM 28

2.1 Khái quát chung về Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam 28

2.2 Thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất đối với Thị xãĐiện Bàn, tỉnh Quảng Nam 34

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ

SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, 59

3.1 Quan điểm định hướng quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất hiệnnay 59

3.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất đối vớiThị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện nay 62

KẾT LUẬN 76 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG

Số hiệu

bảng

2.1 Dân số Thị xã Điện Bàn giai đoạn 2011 – 2017 32

2.2 Lao động đang làm việc trong các khu vực kinh tế trên 34

địa bàn thị xã Điện Bàn giai đoạn 2011 - 2017

2.3 Tăng trưởng kinh tế thời kỳ 2011 - 2017 422.4 Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2018 512.5 Tình hình giải quyết việc làm hàng năm 54

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết đề tài

Cùng với tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, vai trò của đất đai chẵngnhững là tài nguyên tham gia vào quá trình sản xuất và tái sản xuất vật chất xãhội, mà còn là yếu tố căn bản để phân bố dân cư, xây dựng và phát triển kếtcấu hạ tầng kinh tế - xã hội và an ninh, quốc phòng Song đất đai vốn phụthuộc vào diện tích, địa hình và lãnh thổ của mỗi nước nên nó là nguồn vốn cóhạn

Việt Nam ngày nay trong thời kỳ đẩy mạnh CNH-HĐH đất nước, nênđất đai càng có vị trí, vai trò quan trọng đối với sự phát triển của nền kinh tếquốc dân Song, vấn đề hiện trạng sử dụng đất ở nước ta chưa được phát huytốt trong bối cảnh đô thị hóa quá nóng và ồ ạt, dẫn đến thực tiễn sử dụng đấtchưa hợp lý và hiệu quả thấp, gây ảnh hưởng đến quá trình phát triển kinh tế -

xã hội và môi trường Thực tế đó đã và đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao vềnhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai, mà ở đó, quy hoạch sử dụng đất vàquản lý quy hoạch sử dụng đất là công cụ căn bản, biện pháp rất quan trọngcủa quản lý Nhà nước để xác lập tính thống nhất về định hướng sự phân bốquỹ đất và tổ chức quản lý khai thác quỹ đất tiết kiệm, hợp lý và hiệu quảtrong mối tương quan với các nguồn lực khác nhằm phục vụ tốt các mục tiêuphát triển bền vững kinh tế - xã hội - môi trường - an ninh quốc phòng theocấp quốc gia, cấp vùng và các cấp địa phương

Liên hệ đến Thị xã Điện Bàn (tỉnh Quảng Nam), những năm gần đây hạtầng giao thông được đầu tư đồng bộ, tốc độ phát triển đô thị tương đối nhanhgóp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thị xã này Theo đó,nhu cầu đất để mở rộng các dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh thương mạidịch vụ ngày càng cao, hoạt động khai thác và phát triển quỹ đất

diễn ra khá sôi động Việc thực hiện các dự án đầu tư này tất yếu dẫn đến mộtdiện tích khá lớn đất nông nghiệp phải thu hồi, làm ảnh hưởng cả hai mặt (tíchcực và tiêu cực) trong công tác quản lý sử dụng đất ở địa phương này, nhất là

ở địa bàn khu đô thị mới Điện Nam – Điện Ngọc: (1) Nhiều diện tích đất đãgiao nhà đầu tư song chậm tiến độ triển khai do các biểu hiện cầm chừng, dởdang và kéo dài nên phải cho dừng kỹ thuật để chuyển cho chủ đầu tư khác;(2) Một số dự án thực hiện chưa quan tâm đúng mức các hạng mục hạ tầng kỹthuật (thông tin, cấp điện, nước thải, ) và chưa khớp nối tốt hạ tầng giaothông, hạ tầng công cộng và các hạ tầng xã hội; (3) Một số dự án chưa tínhtoán phương án hỗ trợ người dân bị thu hồi đất về sinh kế bền vững;

(4) Một số nhà đầu tư, sàn giao dịch bất động sản lợi dụng dự án chuyểnnhượng quyền sử dụng đất để đầu cơ đất Cùng với những vấn đề đô thị hóa quánóng bằng chính sách đổi đất lấy hạ tầng đô thị dẫn đến hiện trạng sử dụng đất khuvực Điện Bàn đang mang tính hình thức phân bổ đất dựa trên cơ sở đẩy nhanh thủtục chuyển mục đích quyền sử dụng từ đất nông nghiệp sang phi nông nghiệp;thiếu quy hoạch không gian mà chưa có hệ thống điều tra cơ bản để đánh giá khoahọc các tác động của các yếu tố môi trường và xã hội…

Với những lý do nêu trên, tác giả đăng ký lựa chọn đề tài nghiên cứu

“Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam” để thực hiện luận văn thạc sỹ chuyên ngành Quản lý kinh

tế

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận văn

Quy hoạch sử dụng đất và quản lý nhà nước về lĩnh vực này là vấn đềthời sự nên đã nhận được sự quan tâm nghiên cứu của các nhà khoa học, cácnhà quản lý và hoạch định chính sách Tiêu biểu có thể kể đến các công trìnhnghiên cứu xoay quanh vấn đề này dưới đây:

Công trình nghiên cứu “Quy hoạch đất đai - Cơ sở khoa học để Nhà

nước thống nhất quản lý đất đai”, Báo cáo tổng kết nghiên cứu khoa học và

công nghệ năm 1994 của tác giả Nguyễn Đức Minh, Viện Điều tra Quy hoạchđất đai, Hà Nội Các tác giả Nguyễn Đức Minh và Đoàn Công Quỳ đều chorằng, trong các điều kiện vật chất cần thiết, đất đai là điều kiện đầu tiên, là cơ

sở thiên nhiên của mọi quá trình sản xuất, nơi tìm được công cụ, nguyên liệulao động, khoảng không gian lãnh thổ cần thiết đối với mọi ngành kinh tế và

là nơi sinh tồn, hoạt động của con người

Ở tài liệu nghiên cứu “Đánh giá các loại hình sử dụng đất chủ yếu

trong nông lâm nghiệp góp phần định hướng sử dụng đất vùng trung tâm miền núi Bắc bộ Việt Nam” của tác giả Nguyễn Huy Phồn năm 1996, Viện Khoa học Kỹ

thuật Nông nghiệp, Hà Nội Công trình này đưa ra yêu cầu của sử dụng đất bềnvững phải bao hàm các tổ hợp công nghệ, chính sách và hoạt động để liên hợp hữu

cơ giữa nguyên lý kinh tế - xã hội với sự quan tâm về môi trường nhằm đồng thời:duy trì hoặc nâng cao hiệu quả sản xuất, an toàn giảm rủi ro sản xuất, bảo vệ lâubền tiềm năng nguồn lực tự nhiên và ngăn ngừa thoái hoá đất và nước và nhậnđược sự chấp nhận của xã hội

Đối với công trình “Quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp” của tác giả

Đoàn Công Quỳ, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, 2006 Nghiên cứunày xác định vai trò của đất cần được nhìn nhận là môi trường sống, cơ sở củaquá trình sản xuất, hình thành cân bằng sinh thái, kho tàng lưu trữ và cung cấpnguồn nước, không gian của sự sống, trung gian để bảo tồn, bảo tàng lịch sử

và là vật mang sự sống

Các nghiên cứu như: bài “Công tác quản lý đất đai - những vấn đề

đang đặt ra”; của tác giả Phùng Văn Nghệ đăng trên tạp chí tài chính năm

2012; bài “Giải quyết triệt để vấn đề đất đai: một trong những tiền đề của

quá trình tái cơ cấu nền kinh tế” của tác giả Đặng Kim Sơn; bài “Những điểm mới

về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là vấn đề then chốt của công tác quản lý nhà nước về đất đai” của tác giả Hạ Trương… Họ có cùng quan điểm khi lưu

ý rằng: bên cạnh cần cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa nhiều cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền để tiến hành quy hoạch, thì phải coi trọng giải quyết đảm bảo mốiquan hệ hài hòa về lợi ích giữa các chủ thể: chính quyền cấp trung ương và cấp địaphương, nhà doanh nghiệp đầu tư và cư dân chịu sự tác động ảnh hưởng của quyhoạch Trường hợp không thực hiện được/ khó thực hiện quy hoạch một khi nếukhông đảm bảo lợi ích, nguyện vọng của nhân dân hoặc cùa địa phương vùng quyhoạch, dẫn tới tình huống diễn ra là quy hoạch có thể bị hủy bỏ hoặc tính cưỡngchế của quy hoạch sẽ bị lung lay Các tác giả đưa ra khuyến cáo rằng, một khinhững quyền lợi của người sử dụng đất vẫn chưa thực sự được tôn trọng thì cần có

sự điều chỉnh chính sách pháp luật về đất đai phù hợp

Đề tài nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Quản lý đất đai – Tổng cục

quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường: “Nghiên cứa đặc điểm và tính

kế thừa của hệ thống chính sách, pháp luật đất đai từ năm 1945 đến nay nhằm góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật đất đai ở Việt Nam” do ThS Nguyễn Thị Song Hiền làm chủ nhiệm Công trình này trình

bày một số vấn đề lý luận về sở hữu đất đai và các chính sách pháp luật đấtđai của nước ta từ năm 1945 đến nay, giới thiệu một số kinh nghiệm một sốnước trên thế giới về chính sách đất đai; qua đó nghiên cứu thực trạng hệthống chính sách, pháp luật đất đai từ năm 1945 đến nay và đưa ra một số đềxuất phương án góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật đất đai nước tanhằm phục vụ việc hoạch định chính sách Luật Đất đai năm 2013

Luận án tiến sỹ ngành Quản lý đất đai: "Nghiên cứu tác động của chính

sách đất đai đến sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh" của tác giả Đặng Tiến Sĩ năm 2017, Học viện Nông nghiệp Việt

Nam, Hà Nội Luận án này nghiên cứu cung cấp góp phần làm rõ cơ sở khoahọc về tác động của chính sách đất đai đối với sự phát triển kinh tế xã hội;nghiên cứu tình hình thực hiện chính sách đất đai và tác động của chính sáchđất đai đối với sự phát triển kinh tế xã hội tại huyện Vân Đồn (Quảng Ninh).Qua đó đưa ra một số giải pháp về chính sách đất đai để tác động tích cực đến

sự phát triển kinh tế xã hội huyện Vân Đồn

Tài liệu nghiên cứu “Land evaluation and farming system analysis forland use planning Working document” năm 1990 của FAO Tổ chức này xácđịnh: Sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên cơ sở cân nhắc các mục tiêu pháttriển kinh tế xã hội, tận dụng tối đa lợi thế so sánh về điều kiện sinh thái (màkhông làm ảnh hưởng bất lợi đến môi trường) là nguyên tắc cơ bản để đảmbảo cho khai thác và sử dụng tài nguyên đất bền vững Do đó, đất nôngnghiệp cần được sử dụng theo nguyên tắc “đầy đủ và hợp lý” Mặt khác, phải

có các quan điểm tiếp cận đúng và phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện cụ thểnhằm tạo cơ sở thực hiện sử dụng đất nông nghiệp đạt hiệu quả cao về kinh tế

khả năng bền vững Còn nếu chỉ đạt được một/ một vài mục tiêu (không phải

là tất cả) thì khả năng bền vững chỉ mang tính bộ phận

Nhìn chung, đề cập nghiên cứu cụ thể vấn đề quản lý nhà nước về quyhoạch sử dụng đất tại thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam cho đến nay vẫn chưa

có đề tài nào nghiên cứu trùng lặp Song với những công trình vừa nêu trên lại

có giá trị kế thừa tham khảo tốt Chính vì vậy, nghiên cứu quản lý nhà nước

về quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam làcần thiết và có ý nghĩa thời sự

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các giải pháp hoàn thiện, tăng cường quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất đối với Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quy hoạch sử dụng đất và quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

- Nghiên cứu, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

- Đề xuất các giải pháp hoàn thiện, tăng cường quản lý nhà nước vềquy hoạch sử dụng đất trên địa bàn Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện

nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Nghiên cứu quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

- Phạm vi không gian:

Nghiên cứu quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất tại địa bàn Thị

xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

- Phạm vi thời gian:

Nghiên cứu thời gian từ năm 2011 đến năm 2017

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Đề tài luận văn được triển khai nghiên cứu dựa trên cơ sở phương phápluận khoa học theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lenin, tư tưởng Hồ ChíMinh

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tiếp cận hệ thống

- Phương pháp phân tích văn bản thứ cấp và thu thập, xử lý thông tin sơcấp để làm rõ vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp phân tích tổng hợp, thống kê, so sánh

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Góp phần tư vấn chính sách trong quản lý nhà nước về quy hoạch sửdụng đất đai hiện nay

7 Kết cấu của luận văn

Bên cạnh phần Mở đầu, Kết luận và tài liệu tham khảo, kết cấu nội dung của luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1 Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất Chương 2 Thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất trên

địa bàn thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

Chương 3.Giải pháp hoàn thiện, tăng cường quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất đối với Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam hiện nay

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH SỬ

DỤNG ĐẤT

1.1 Quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

1.1.1 Khái niệm, vai trò và đặc điểm quy hoạch sử dụng đất

* Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất

Đất đai, theo tác giả Nguyễn Đình Bồng, “đó là một diện tích cụ thể

của bề mặt trái đất, bao gồm tất cả các cấu thành của môi trường sinh thái

ngay trên và dưới bề mặt đó bao gồm khí hậu, bề mặt, thổ nhưỡng, dạng địa

hình, nước mặt (hồ, sông), nước ngầm, tập đoàn thực vật và động vật, trạng

thái định cư của con người, những kết quả do hoạt động của con người trong

quá khứ và hiện tại để lại” [4; tr 35-39] Vai trò của đất đai luôn được khẳng

định, nếu lao động là cha thì đất đai là mẹ sinh sản ra mọi của cải vật chất trên

thế giới này (Petty, năm 1962) Song, để phát huy vai trò của đất đai cho sự

phát triển phải dựa vào sự đánh giá có hệ thống về tiềm năng của quốc gia/ vùng miền, tính thay đổi trong sử dụng (SDĐ)đất và những điều kiện kinh tế – xã hộinhất định; nói cách khác, tất yếu là phải quy hoạchSDĐ để thực hiện

các sự lựa chọn cho việcSDĐ tốt nhất phù hợp với yêu cầu thiết yếu của con người về bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên trong tương lai

Quy hoạch SDĐ là một hệ thống công cụ của Nhà nước để tổ chức

SDĐ hợp lý, hiệu quả thông qua việc bố trí, phân bổ đất đai cho các mục đích

sử dụng và định hướng tổ chức SDĐ trong các đơn vị hành chính lãnh thổ,

các ngành, tổ chức đơn vị và người SDĐ trên cơ sở dự báo theo quan điểm

sinh thái, bền vững trong từng thời kỳ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất xã

hội

Tại Khoản 2, Điều 1 Luật đất đai năm 2013 xác định: “Quy hoạch SDĐ

là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục

tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và

thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu SDĐ của

các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính

trong một khoảng thời gian xác định” [11].

Hệ thống quy hoạch SDĐ được hợp thành từ quy hoạch quốcSDĐ gia cùng với quy hoạch SDĐ các vùng và địa phươngđể điều chỉnh các quá trình kinh tế xã

hội Quy hoạch SDĐquốc gia là căn cứ định hướng xác lập quy hoạch SDĐ cấp

tỉnhD.ựa trên cơ sở quy hoạch SDĐ cấp tỉnhđểxác lập quy hoạch SDĐ cấp huyện

Quy hoạch SDĐ thực hiện đồng thời hai chức năng: điều chỉnh các mối quan hệ đất đai và tổ chức SDĐ (tư liệu sản xuất hộicủakếtxã hợp với bảo vệ môi trường đất) Thông qua hai chức năng căn bản này, vai trò củauyq hoạch SDĐ có ý nghĩa to lớn trong công tác quản lý và SDĐ

Quy hoạch SDĐ trước hết là nhằm tạo cơ sở quản lý thống nhất của nhà nước đốivới đất Bằngđai quy hoạch SDĐ, nhà nước thực hiện được quyền pháp lý định đoạt về đất đai, nắm quỹ đất về từng loại đất và đảm b cơ sở cho việc chuyển mục đích SDĐ, giao, thuêđất đất, tạo sự minh bạch, công bằng và dân chủ khi triển khai thực hiện các

dự án, chủ động phân bổ quỹ đất hợp lý để phát triển các ngành/ lĩnh vực, nhất là lĩnh vực phát triê cấu hạ tầng cho công nghiệp, dịchụ, đôv thị

Các quy định về quy hoạch SDĐ là một bộ phận quan trọng của ngành

luật đất đai, là công cụ quản lý nhà nước mang tính pháp lý quan trọng để

quản lý và SDĐ có hiệu quả và bảo vệ môi trường sinh thái Nên đối với Nhà

nước, quy hoạch SDĐ phải đảm bảo việc SDĐ hợp lý, tiết kiệm, đạt các mục

đích nhất định và phù hợp với các quy định của Nhà nước Theo đó, quy

hoạch SDĐ giúp cho Nhà nước theo dõi, giám sát được quá trình SDĐ

Quy hoạch SDĐ nhằm thúc đẩy quy trình lập bản đồ SDĐ trên phạm vi toàn quốcNó là công cụ cốt lõi quan trọng để đảm bảophân bổ quỹ đất cho

các ngành, lĩnh vực thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu, chiến lược, quy hoạch,

kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của cả nước và các

địa phương để đạt được các mục tiêu kinh –tếxã hội đặt raĐồng thời, thông

qua quy hoạch SDĐ để định hướng cho quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng,

đường giao thông, các công trình quan trọng phục vụ cho việc phát triển kinh

tế và lợi ích của cộng đồng Quy hoạch SDĐ là căn cứ để xác định với mức giá phù hợp đối với từng loại đất một cách chính xác kịp thời,làcơđồng thời sở định hướng chocác nhà đầu tư tiếp cận vốn đất đai, đóng góp đắc lực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, vùng và các địa phương

Quy hoạch SDĐ xác lập ổn định về mặt pháp lý cho công tác quản lý

nhà nước về đất đai, tạo cho người SDĐ đúng với quy hoạchvàkhông làm tổn

hại đến lợi ích chính đáng của người SDĐ xung quanh (Bằng quy hoạch

SDĐ để ràng buộc các đối tượng SDĐ chỉ được phép sử dụng đúng mục đí và phạm vi ranh giới của mình).Nó làm cơ sở để tiến hành giao cấp đất và

đầu tư để phát triển sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực, phục vụ nhu cầu

dân sinh, văn hoá- xã hội

Quy hoạch SDĐ là cơ sở lên kế hoạch SDĐ đểcân đối việc sử dụng quỹ

đất trong cả nướcphù hợpđối với từng ngành, từng vùng và địa phương để phục

vụ tốt nhất quá trình phát triển kinh–xãtếhội theo hướng bền vững

Đồng thời, nhờ đógiúp cho quản lý nhà nước trong quá trình bố trí sắp xếp sử dụng các loại đất một cách khoa học, tận dụng tốt tiềm năng SDĐ (tránh dụng quá mức dẫn đến cạn gópkiệt)phần khắc phục các mâu thuẫn, giảm thiểu sự chồng chéo gây lãng phí đấttrong quy hoạch sử dụng các loại đất của

các ngành cũng như ngăn chặn hiện tượng tiêu cực về đất, tạođai điều kiện phát

triển kinh tế xã hội và bảo vệ môi trường

Quy hoạch SDĐ không chỉ để đảm bảo cho việc sử dụng đất tiết kiệm và

hiệu quả, mà còn để phù hợp với các điều kiện về đất đai, khí hậu, thổ nhưỡng

và từng ngành sản xuất Quy hoạch SDĐ cùng với việc thống kê từng

loại đất là căn cứ để đảm bảo Nhà nước tổ chức thực hiện việc phân phối v phân phối lại đất đai một cách hiệu quả theo các mục đích sử dụng khác nhau đối với từng loại đấttrong quá trình phát triển kinh–xãtếhộiChẳng hạn, vai

trò của quy hoạch SDĐ đối với thiết kế đô thị được thể hiện ở chỗ: quy hoạch

SDĐ là cơ sở để nhà nước xác định tầm chiến lược về vị trí, quy mô và cơ cấu

sử dụng toàn bộ quỹ đất như: việc bố cục không gian trong vùng quy hoạch

đô thị (bố cục, quy mô SDĐ, các chỉ tiêu chiếm đất xây dựng, đất hành lang

xanh, giao thông đô thị, công trình hạ tầng kỹ thuật và xã hội, nhà ở…)

Trước tình hình về sự áp lực quá tải về mật độ dân số, tắc nghẽn giao thông, hủy hoại môi trường và nhiều vấn đề kinh-xãtếhội phức tạp khác,uyq hoạch SDĐ là một trong giải pháp cốt lõi đểtạo điều kiện tối ưu cho việc thiết kế phát triển đô thị bền vững

Quy hoạch SDĐ là công cụ quản lý nhà nước chặt chẽ và định hướng quá trình SDĐ tiết kiệm và đúng mục đích, bảo vệ nguồn tài nguyên, môi trường.Quy hoạch SDĐ đảm bảo độ che phủ thực vật của hệ sinh thái bền vững, góp phần bảo vệ môi trường và sự đa dạng sinh học

Quy hoạch SDĐ do nhà nước lập và phê duyệt trên cơ sở khoa học, thể

hiện sự tính toán kỹ lưỡng, phân bổ đất đai cụ thể về số lượng và chất lượng, vị

trí, không gian cho các mục tiêu kinh tế - xã hội Quy hoạch SDĐ là cơ sở

khoa học của cả quá trình quản lý và SDĐ

Quy hoạch SDĐ được lập theo những nguyên tắc cơ bản đã được quy

định của Luật Đất đai hiện hành, nên nó có đặc điểm là phải đảm bảo phù hợp

với chiến lược, quy hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc

phòng, an ninh; quy hoạch SDĐ của cấp dưới phải phù hợp với quy hoạch, kế

hoạch SDĐ của cấp trên; quy hoạch, kế hoạch SDĐ của cấp trên phải thể hiện

nhu cầu SDĐ của cấp dưới

Quy hoạch SDĐ là nhiệm vụ quản lý của nhà nước mang tính chiến lược dài hạn (thường là từ 10 năm trở lên), nó là nền tảng để lập kế hoạch SDĐ một cách phù hợp với thực trạngtừngcủađịa phương

1.1.2 Khái niệm quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

Quản lý nhà nước về đất đai là các hoạt động quản lý thuộc thẩm quyền

của nhà nước và Chính phủ về tài nguyên đất và SDĐ, bao hàm cả về ý nghĩa

kinh tế và môi trường với mục đích thúc đẩy quản lý hiệu quả, bền vững

Quản lý nhà nước về đất đai tập trung vào cách thức, cơ chế do nhà

nước xây dựng và thực hiện chính sách đất đai và quản lý đất đai cho tất cả

các loại đất không phân biệt quyền SDĐ Cụ thể hơn, đây là quá trình Nhà

nước quản lý đất đai thuộc sở hữu của Nhà nước và giao đất cho các mục đích

sử dụng khác nhau

Trong quản lý nhà nước về đất đai, chính sách pháp luật đất đai và quy

hoạch SDĐ là công cụ nền tảng, cơ sở pháp lý, kinh tế và xã hội của hệ thống

đó Riêng đối với quy hoạch SDĐ thì chỉ khi nào được cơ quan quản lý nhà

nước có thẩm quyền phê duyệt thì quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ được

xác lập có hiệu lực

Như vậy, quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ là tổng thể các cách

thức, cơ chế và biện pháp do nhà nước thiết lập để quản lý việc thực hiện quy

hoạch SDĐ đã được phê duyệt nhằm mục đích SDĐ hợp lý, tiết kiệm và hiệu

quả trong một không gian và thời gian xác định, thúc đẩy sự phát triển kinh tế

- xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường bền vững.

1.1.3 Mối quan hệ chủ yếu giữa quy hoạch sử dụng đất với quy

hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội trong quản lý nhà nước

Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội là công cụ Nhàquản lý nước ở tầm vĩ mô tổng thể, cung cấp căn cứ khoa học cho việc thiết kế quá trình phát

triển kinh tế-xã hộiở từng thời kỳ, từng giai đoạn Trong quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hộiđượcnàyNhà nước thông qua bao hàm sự chỉ dẫn định hướng vào các nhiệmvụ chủ yếu về vấn đề SDĐ

Còn bản thân quy hoạch SDĐ lại là một bộ phận rất quan trọng của tổng thể kinh tế-xã hộidưới góc nhìn quy hoạch; nhiệm vụ chủ yếu của quy hoạch SDĐ là căn

cứ vào yêu cầu phát triển kinh–xãtếhội – môi trường –

an ninh quốc phòng cùng với các điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của từng

vùng, địa phương để xác lập, điều chỉnh cơ cấu và phương hướng SDĐ cụ thể

theo hướng thống nhất, hợp lý và tiết kiệm,thiết kế các phương án chi tiết về

quy hoạch SDĐthực hiện có lộ trình dưới sự quản lý điều hành của Nhà

nước Ở thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và tái cấu trúc nền

kinh tế, việc SDĐ gắn liền với những điều chỉnh lớn giữa nông thôn và thành

thị, giữaông nghiệp và công nghiệp, giữa đất sản xuất và các loại đất chuyê

dùng khác… Do đó, quy hoạch SDĐ là công cụ và giải pháp chiến lược huyết

mạch, tạo lập cơ sở quyết định cho quy hoạch, kế hoạch phát triển các chuyên

ngành, thểhiện ý chí củaNhà nước về sự phát triển, hư: quy hoạch đô thị; quy

hoạch phát triển nông nghiệpnông thôn; và các quy hoạch ngành, lĩnh vực

khác

Nói cách khác, mối quan hệ chủ yếu giữa quy hoạch SDĐ với quy

hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội trong quản lý Nhà nước được thể hiện

tập trung ở chỗ: quy hoạch SDĐlà sự cụ thể hóa quy hoạch tổng thể phát

triển kinh tế xã hội;vàcác nội dung củaquy hoạch SDĐ đượcxác lập trên cơ sởđiều hòa thống nhất với quy hoạch tổng thể phát triển– xãkinhhội,tếgóp phầnhiện thực hóa quy hoạch tổng thểphát triển kinh tế–xã hội.

1.2 Nội dung quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

1.2.1 Nội dung chung của quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất

Nhà nước ta quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật, nên việc lậpquy hoạch SDĐ và quản lý quy hoạch SDĐ là một trong những nội dung rấtquan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai nhằm bảo đảm đất đaiđược quản lý thống nhất, sử dụng hợp lý, tiết kiệm và phục vụ hiệu quả chophát triển kinh tế - xã hội Quy hoạch SDĐ chính là công việc của tất cả các

cơ quan quản lý đất đai và các tổ chức, cá nhân sử dụng đất của Nhà nước

Dựa trên cơ sở pháp lý hiện hành của Luật đất đai năm 2013; Nghị định

số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành

một số điều của Luật Đất đai; Nghị định số 01/2017/NĐ- CP ngày 06/01/2017

của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành

Luật Đất đai, nội dung chung của quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ bao

gồm:

- Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, SDĐ và tổ chứcthực hiện văn bản đó Pháp luật điều chỉnh hoạt động quy hoạch SDĐ thông quaquy định trách nhiệm của mỗi cơ quan, mỗi ngành, mỗi đơn vị trong xây dựng quyhoạch SDĐ

- Điều tra, đánh giá tài nguyên đất; khảo sát, đo đạc, lập bản đồ hiện trạng SDĐ và bản đồ quy hoạch SDĐ

- Tuyên truyền giáo dục chính sách pháp luật về đất đai và phổ biến công khai rộng rãi quy hoạch SDĐ đã phê duyệt

- Quản lý quy hoạch SDĐ thông qua các giải pháp tổ chức thực hiệnquy hoạch SDĐ phù hợp với đặc điểm của địa bàn quy hoạch; quản lý việc giaođất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích SDĐ; quản lý việc bồi thường, hỗtrợ, tái định cư khi thu hồi đất… nhằm bảo đảm cho các quy hoạch đó có hiệu lựctrong thực tế.

Việc quản lý quy hoạch SDĐ được thể hiện bằng việc công bố quyhoạch SDĐ và kỳ quy hoạch SDĐ là 10 năm Trong thời hạn không quá 30ngày làm việc, kể từ ngày được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết địnhhoặc xét duyệt, quy hoạch SDĐ phải được công bố công khai theo quy địnhcủa pháp luật đất đai

Việc thực hiện hoạt động điều chỉnh quy hoạch SDĐ áp dụng ở cáctrường hợp khi: (1) Có sự điều chỉnh mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốcphòng, an ninh đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định, xétduyệt mà sự điều chỉnh đó làm thay đổi cơ cấu SDĐ; (2) Do tác động củathiên tai, chiến tranh làm thay đổi mục đích, cơ cấu, vị trí, diện tích SDĐ; (3)

Có sự điều chỉnh quy hoạch SDĐ của cấp trên trực tiếp làm ảnh hưởng tớiquy hoạch SDĐ của cấp mình; (4) Có sự điều chỉnh địa giới hành chính củađịa phương

Về nội dung điều chỉnh quy hoạch SDĐ, quy hoạch SDĐ chi tiết gồm:(1) Bổ sung, điều chỉnh hoặc huỷ bỏ các công trình, dự án trong kỳ quyhoạch; (2) Thay đổi cơ cấu các loại đất trong nhóm đất nông nghiệp; thay đổi vị trí,diện tích các khu đất đã khoanh định theo chức năng trong nhóm đất phi nôngnghiệp; thay đổi chỉ tiêu đưa đất chưa sử dụng vào sử dụng; (3) Giải pháp tổ chứcthực hiện điều chỉnh quy hoạch SDĐ Hồ sơ xét duyệt điều chỉnh quy hoạch SDĐ

và quy hoạch SDĐ chi tiết được nộp tại cơ quan quản lý đất đai cùng cấp với cơquan có thẩm quyền quyết định, xét duyệt điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc quyhoạch SDĐ chi tiết để thẩm định (hồ sơ gồm

có: Tờ trình của UBND cấp lập quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐ chi tiếthoặc Ban Quản lý khu công nghệ cao, khu kinh tế trình cơ quan nhà nước cóthẩm quyền xét duyệt, điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐ chitiết; Báo cáo thuyết minh điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc quy hoạch SDĐchi tiết; Bản đồ quy hoạch SDĐ của khu vực cần điều chỉnh đối với trườnghợp điều chỉnh quy hoạch SDĐ hoặc bản đồ quy hoạch SDĐ chi tiết đối vớitrường hợp cần điều chỉnh quy hoạch SDĐ chi tiết) Đối với điều chỉnh quyhoạch SDĐ vào mục đích quốc phòng, an ninh thì hồ sơ nộp tại Bộ Tàinguyên và Môi trường để thẩm định Cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyếtđịnh, phê duyệt quy hoạch SDĐ của cấp nào thì có thẩm quyền quyết định,phê duyệt điều chỉnh quy hoạch SDĐ của cấp đó.

- Thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi, đánh giá việc chấp hành quy định của pháp luật về đất đai và xử lý vi phạm pháp luật về đất đai

1.2.2 Phân cấp quản lý nhà nước theo thẩm quyền đối với quy

hoạch sử dụng đất

Căn cứ cơ sở pháp lý hiện hành của Luật đất đai năm 2013; Nghị định

số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành

một số điều của Luật Đất đai; Nghị định số 01/2017/NĐ- CP ngày 06/01/2017

của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số nghị định quy định chi tiết thi hành

Luật Đất đai…, cụ thể là:

Quốc hội quyết định quy hoạch SDĐ cấp quốc gia Chính phủ phêduyệt quy hoạch SDĐ cấp tỉnh; quy hoạch, kế hoạch SDĐ lĩnh vực quốcphòng và lĩnh vực an ninh

Chính phủ tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện quy hoạch SDĐ của cả nước;kiểm tra việc thực hiện quy hoạch SDĐ của cấp tỉnh

Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm công bố công khai toàn

bộ tài liệu về quy hoạch SDĐ của cả nước đã được Quốc hội quyết định tạitrụ sở cơ quan Bộ trong suất kỳ quy hoạch SDĐ; đăng Công báo; công bố trênmạng thông tin quản lý nhà nước của Chính phủ và trích đăng trên một báohàng ngày của Trung ương

Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm tổng hợp kết quả thựchiện kế hoạch SDĐ hàng năm của cả nước để báo cáo Chính phủ trước ngày15/3 năm sau

lý nhà nước của cấp tỉnh và trích đăng trên báo của địa phương

UBND cấp tỉnh phê duyệt quy hoạch SDĐ cấp huyện và kiểm tra việcthực hiện quy hoạch, kế hoạch SDĐ của các đơn vị cấp huyện trực thuộcmình quản lý

UBND cấp tỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyểnmục đích SDĐ phải theo đúng quy hoạch SDĐ đã được xét duyệt

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có trách nhiệm phát hiện và xử lý kịp thời cáctrường hợp vi phạm quy hoạch, kế hoạch SDĐ tại địa phương mình

Hàng năm, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện kếhoạch SDĐ của địa phương đến ngày 31/12 cho Bộ Tài nguyên và Môi trườngtrước ngày 15/02 năm sau

Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiệnquy hoạch, kế hoạch SDĐ tại địa phương; phát hiện và xử lý theo thẩm quyềnhoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm về quyhoạch, kế hoạch SDĐ Trường hợp phát hiện nhu cầu thực tế cần điều chỉnhquy hoạch, kế hoạch SDĐ thì báo cáo UBND cấp tỉnh về nhu cầu đó.

+ UBND cấp huyện trình HĐND cùng cấp thông qua quy hoạch SDĐcấp huyện trước khi trình UBND cấp tỉnh phê duyệt Nên việc lập quy hoạch SDĐcấp huyện, căn cứ vào: Quy hoạch SDĐ cấp tỉnh; Quy hoạch tổng thể phát triểnkinh tế - xã hội của cấp tỉnh, cấp huyện; Điều kiện tự nhiên, kinh tế

- xã hội của cấp huyện; Hiện trạng SDĐ, tiềm năng đất đai và kết quả thựchiện quy hoạch SDĐ cấp huyện kỳ trước; Nhu cầu SDĐ của các ngành, lĩnh vực,của cấp huyện, của cấp xã; Định mức SDĐ; Tiến bộ khoa học và công nghệ có liênquan đến việc SDĐ Về mặt nội dung của quy hoạch SDĐ cấp huyện phải baogồm: (a) Định hướng SDĐ 10 năm; (b) Xác định diện tích các loại đất đã đượcphân bổ trong quy hoạch SDĐ cấp tỉnh và diện tích các loại đất theo nhu cầu SDĐcủa cấp huyện và cấp xã; (c) Xác định các khu vực SDĐ theo chức năng sử dụngđến từng đơn vị hành chính cấp xã; (d) Xác định diện tích các loại đất đã xác địnhtại điểm b khoản này đến từng đơn vị hành chính cấp xã; (đ) Lập bản đồ quy hoạchSDĐ cấp huyện; đối với khu vực quy hoạch đất trồng lúa, khu vực quy hoạchchuyển mục đích SDĐ quy định tại các điểm a, b, c, d và e khoản 1 Điều 57 củaLuật đất đai 2013 thì thể hiện chi tiết đến từng đơn vị hành chính cấp xã; (e) Giảipháp thực hiện quy hoạch SDĐ

Phòng Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm công bố công khaitoàn bộ tài liệu về quy hoạch SDĐ của cấp huyện đã được xét duyệt tại trụ sở

cơ quan mình trong suốt kỳ quy hoạch SDĐ; công bố trên mạng thông tin quản lý nhà nước và trích đăng trên báo của địa phương.

+ UBND cấp huyện tổ chức, chỉ đạo việc thực hiện quy hoạch SDĐcủa địa phương cấp mình; kiểm tra việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch SDĐ củacấp xã trực thuộc mình quản lý

+ UBND cấp huyện quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất,chuyển mục đích SDĐ phải theo đúng quy hoạch SDĐ đã được xét duyệt Chủ tịchUBND cấp huyện có trách nhiệm phát hiện và xử lý kịp thời các trường hợp viphạm quy hoạch, kế hoạch SDĐ tại địa phương mình

+ Phòng Tài nguyên và Môi trường tổ chức kiểm tra, thanh tra việcthực hiện quy hoạch, kế hoạch SDĐ tại địa phương; phát hiện và xử lý theo thẩmquyền hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm về quyhoạch, kế hoạch SDĐ Trường hợp phát hiện nhu cầu thực tế cần điều chỉnh quyhoạch, kế hoạch SDĐ thì báo cáo UBND cấp huyện về nhu cầu đó

+ Hàng năm, UBND cấp huyện có trách nhiệm báo cáo kết quả thựchiện kế hoạch SDĐ của địa phương đến ngày 31/12 cho UBND cấp tỉnh trướcngày 31/01 năm sau

bố công khai tại trụ sở UBND và cơ quan quản lý đất đai được thực hiện trongsuốt thời gian của kỳ quy hoạch SDĐ có hiệu lực

UBND cấp xã tổ chức, chỉ đạo thực hiện quy hoạch SDĐ cấp huyện, kếhoạch SDĐ của địa phương xã; phát hiện, ngăn chặn các hành vi SDĐ trái vớiquy hoạch, kế hoạch SDĐ đã được công bố.

UBND cấp xã có trách nhiệm theo dõi việc thực hiện quy hoạch SDĐcấp huyện, kế hoạch SDĐ tại địa phương xã Khi phát hiện những trường hợpSDĐ không đúng quy hoạch, kế hoạch đã được công bố thì xử lý theo thẩmquyền hoặc đề nghị với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để xử lý Chủ tịchUBND cấp xã chịu trách nhiệm chính về việc không ngăn chặn, không xử lýkịp thời, để xảy ra trường hợp SDĐ không đúng quy hoạch, kế hoạch SDĐ đãđược xét duyệt tại địa phương

Hàng năm, UBND cấp xã có trách nhiệm báo cáo kết quả thực hiện kếhoạch SDĐ của địa phương đến ngày 31/12 cho UBND cấp huyện trước ngày

15 tháng 01 năm sau

Cán bộ địa chính cấp xã tổ chức kiểm tra, thanh tra việc thực hiện quyhoạch SDĐ cấp huyện, kế hoạch SDĐ tại địa phương xã; phát hiện và xử lýtheo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các viphạm về quy hoạch, kế hoạch SDĐ

Trường hợp phát hiện nhu cầu thực tế cần điều chỉnh quy hoạch SDĐthì tham mưu đề xuất UBND cấp xã báo cáo đến UBND cấp huyện về nhucầu đó Trường hợp quy hoạch, kế hoạch SDĐ đã được công bố có diện tíchđất phải thu hồi mà Nhà nước chưa thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, giảiphóng mặt bằng thì người SDĐ được tiếp tục sử dụng theo mục đích đã xácđịnh trước khi công bố quy hoạch, kế hoạch SDĐ; nếu người SDĐ không cònnhu cầu sử dụng thì Nhà nước thu hồi đất và bồi thường hoặc hỗ trợ theo luậtđịnh Nhà nước nghiêm cấm mọi hoạt động tự ý xây dựng, đầu tư bất độngsản trong khu vực đất phải thu hồi để thực hiện quy hoạch, kế hoạch SDĐ.Trường hợp có nhu cầu cải tạo sửa chữa nhà ở, công trình gắn liền với đất

phải thu hồi mà làm thay đổi quy mô, cấp công trình hiện có thì phải được cơquan Nhà nước có thẩm quyền cho phép Diện tích đất ghi trong kế hoạchSDĐ đã được công bố phải thu hồi để thực hiện dự án, công trình hoặc phảichuyển mục đích SDĐ mà sau 3 năm không được thực hiện theo kế hoạch thì

cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt kế hoạch SDĐ phải điều chỉnhhoặc huỷ bỏ và công bố

1.3 Kinh nghiệm của một số quốc gia về quản lý quy hoạch sử dụng đất

Đất đai ngày nay là một nguồn tài nguyên lớn, một nguồn lực lớn đểphát triển quốc gia - nếu chúng được khai thác, sử dụng đúng, tiết kiệm vàhợp lý Và năng lực quản lý quy hoạch SDĐ là nhằm tạo ra những khu vựcđịnh cư đáng sống với hạ tầng giao thông, kỹ thuật đầy đủ và ngày càng hiệnđại, môi trường sống văn minh, xanh sạch Tuy nhiên, trong thực tiễn cónhững quốc gia thành công, biến đất nước họ thành những đô thị và nhữnglàng mạc đáng sống cho người dân và điều kiện để phát triển bền vững.Nhưng cũng không ít quốc gia ở các châu lục đã thất bại trong việc này,nguồn lực không còn nữa và sai lầm thì không sửa chữa được

Liên hệ đến Thị xã Điện Bàn (Quảng Nam) của nước ta trong bối cảnh

đã và đang nâng cấp đô thị trước yêu cầu xây dựng và phát triển đô thị bềnvững, nên việc tham khảo kinh nghiệm của Hàn Quốc, Hà Lan cũng nhưTrung Quốc trong việc quản lý về phát triển đô thị sinh thái, đô thị bền vững,nhất là ở khía cạnh quản lý Nhà nước về quy hoạch sử dụng đất ở địa phương

là cần thiết

1.3.1 Kinh nghiệm của Hàn Quốc

gia, cấp tỉnh, vùng thủ đô; cấp huyện, vùng đô thị cơ bản Quy hoạch cấp quốc gia

do Bộ trưởng Bộ Đất đai, Giao thông và Hàng hải phê duyệt, quy

hoạch SDĐ cấp tỉnh do tỉnh phê duyệt, quy hoạch đất cấp huyện hoặc quyhoạch đô thị cơ bản do Tỉnh trưởng phê duyệt Quốc hội không can thiệp vàoquá trình xét duyệt quy hoạch SDĐ Theo đó, quy hoạch SDĐ được thực hiện

từ tổng thể tới chi tiết Quy hoạch cấp tỉnh, vùng thủ đô phải căn cứ trên cơ sởquy hoạch cấp quốc gia; quy hoạch cấp huyện, vùng đô thị phải căn cứ vàoquy hoạch cấp tỉnh Kỳ quy hoạch đối với cấp quốc gia, cấp tỉnh là 20 năm,quy hoạch SDĐ vùng đô thị cơ bản và kế hoạch SDĐ là 10 năm Sau 5 năm sẽtiến hành rà soát để điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu phát triển và thịtrường

Việc lập quy hoạch, kế hoạch SDĐ có tổ chức lấy ý kiến nhân dân Saukhi quy hoạch được phê duyệt sẽ được công khai và phổ biến đến nhân dân.Chính quyền các cấp có trách nhiệm tiếp thu, giải trình ý kiến nhân dân vềquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch

đó Nhà nước có chính sách bảo đảm tính khả thi của quy hoạch, ví dụ: hỗ trợđối với các khu vực bảo tồn, các khu vực cần bảo vệ như miễn thuế, khôngphải thực hiện nghĩa vụ quân sự, được hỗ trợ đời sống…

1.3.2 Kinh nghiệm của Trung Quốc

đất đai năm 1999 của Trung Quốc là 10 năm Quy hoạch SDĐ được lập theo 4 cấp:cấp quốc gia, cấp tỉnh (thành phố trực thuộc trung ương, thành phố thuộc tỉnh), cấphuyện và cấp xã Bộ Đất đai và Tài nguyên quốc gia và Cơ quan quản lý đất đaithuộc UBND cấp tỉnh đều có trách nhiệm chung là tổ chức lập và thực hiện quyhoạch đất quốc gia, quy hoạch tổng thể SDĐ; tham

gia vào việc thẩm tra quy hoạch tổng thể đô thị trình Quốc vụ viện phê chuẩn.Nhìn chung, Bộ Đất đai và Tài nguyên quốc gia chỉ đạo và thẩm tra quyhoạch tổng thể SDĐ của địa phương; còn UBND cấp tỉnh phê duyệt, chỉ đạo

và thẩm định quy hoạch tổng thể SDĐ của thành phố (thuộc tỉnh), huyện

Cơ quan quản lý đất đai thuộc UBND cấp huyện căn cứ vào quy hoạch tổngthể SDĐ của cấp trên, tổ chức lập và thực hiện quy hoạch tổng thể SDĐ vàcác quy hoạch chuyên ngành có liên quan cấp huyện Phòng tài nguyên đấtđai cấp xã lập và thực hiện quy hoạch tổng thể SDĐ cấp xã, hợp tác và hỗ trợlàm tốt công tác lấy ý kiến quần chúng đối với quy hoạch Chính phủ phêduyệt quy hoạch SDĐ cấp quốc gia, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trungương, các thành phố thuộc tỉnh nhưng có trên 1 triệu dân (như: Nam Ninh,Quảng Châu), các đặc khu kinh tế (như: Thâm Quyến, Chu Hải) UBND cấptỉnh phê duyệt quy hoạch SDĐ của các đơn vị hành chính cấp huyện và quyhoạch SDĐ của cấp xã.

Việc lập quy hoạch SDĐ phải bảo đảm tuân thủ triệt để nhiều nguyêntắc, như: SDĐ phải tiết kiệm, đem lại hiệu quả sử dụng cao nhất; bảo đảm sựcân bằng giữa nhu cầu và lợi ích SDĐ của các ngành kinh tế, xã hội và các địaphương; tăng cường bảo vệ môi trường, phát triển sinh thái tự nhiên nhằmduy trì và nâng cao chất lượng sống cho người dân của cả nước… Tuy nhiên,nguyên tắc quan trọng nhất là bảo vệ nghiêm ngặt 120 triệu ha đất canh tác.Điều này được thể hiện rõ và xuyên suốt trong hệ thống pháp luật về đất đaicủa Trung Quốc Theo đó, trong quy hoạch SDĐ cấp quốc gia phải xác địnhđược diện tích đất canh tác cần bảo vệ nghiêm ngặt theo quy định của Nhànước, trong đó phải chỉ rõ diện tích đất canh tác cơ bản (chiếm 80% tổng diệntích canh tác) có chất lượng tốt nhất cần được duy trì vĩnh cửu và không đượcphép chuyển đổi mục đích sử dụng dưới bất cứ lý do gì

Hàng năm, căn cứ vào quy hoạch SDĐ được duyệt, Chính phủ giao chỉtiêu chuyển mục đích SDĐ nông nghiệp sang mục đích khác cho từng tỉnh.Trên cơ sở đó, UBND cấp tỉnh phân bổ cụ thể cho từng đơn vị hành chính cấphuyện và UBND cấp huyện phân bổ kế hoạch SDĐ đến từng đơn vị xã đểthực hiện Việc chuyển mục đích SDĐ canh tác sang sử dụng vào các mục

đích khác phi nông nghiệp phải được phê duyệt tại cấp tỉnh và Chính phủ.Trường hợp quy hoạch, kế hoạch SDĐ bị vi phạm thì tùy mức độ vi phạm màngười đứng đầu địa phương sẽ bị xử lý hành chính hoặc sẽ bị truy cứu tráchnhiệm hình sự, đất bị vi phạm sẽ bị thu hồi (kể cả trường hợp đã đầu tư).

1.3.3 Kinh nghiệm của Hà Lan

Ở Hà Lan, việc lập quy hoạch, kế hoạch SDĐ phải trên cơ sở kết quả

khảo sát đánh giá các tham số ở các địa phương: tham số kỹ thuật (chất lượng đất,đặc điểm địa hình, hiện trạng sử dụng, các khả năng cải thiện với bên ngoài );tham số kinh tế (tiềm năng phát triển kinh tế); tham số văn hoá - xã

hội (công trình văn hoá, nghệ thuật, bảo tồn các truyền thống văn hoá ); cácgiá trị và tiêu chuẩn xã hội; tham số môi trường (mức độ ô nhiễm nước và đất,không khí) Việc đưa ra quy hoạch, kế hoạch SDĐ trên cơ sở kết quả khảo sátcác tham số này sẽ giúp chính quyền có được cái nhìn tổng quát và chi tiếtnhất về đặc điểm của từng vùng, lãnh thổ; từ đó đưa ra bản quy hoạch, kếhoạch SDĐ phù hợp, hiệu quả và có tính bền vững

Quyền quyết định quy hoạch SDĐ cấp quốc gia thuộc về Nghị viện vàChính phủ Giúp việc cho các cơ quan này có Ủy ban Quy hoạch Không gianNhà nước, Cơ quan Quy hoạch không gian Nhà nước và Hội đồng tư vấn quyhoạch không gian Tại cấp tỉnh, Ủy ban Quy hoạch không gian tỉnh và Cơquan quy hoạch không gian tỉnh là các cơ quan chuyên môn giúp việc cho Hộiđồng tỉnh và Ban chấp hành Hội đồng tỉnh về đất đai Tại địa phương cóPhòng Quy hoạch cấp huyện, Hội đồng Huyện và Ban Chấp hành Hội đồnghuyện Tuy nhiên, chỉ có các huyện lớn mới có Phòng Quy hoạch cấp huyện.Các huyện khác thuê các chuyên gia tư vấn tư nhân thực hiện các công việcquy hoạch như khảo sát, tư vấn và lập kế hoạch Huyện có 2 loại sơ đồ dùngcho chính sách quy hoạch là Sơ đồ bố trí tổ chức và Sơ đồ quy hoạch SDĐ

Hội đồng huyện sau khi thông qua Sơ đồ sẽ báo cáo lên Ban chấp hành Hộiđồng tỉnh và Cơ quan Quy hoạch không gian nhà nước.

1.3.4 Một số bài học kinh nghiệm rút ra

Đất đai ngày nay là một nguồn tài nguyên lớn, một nguồn lực lớn đểphát triển quốc gia - nếu chúng được khai thác, sử dụng đúng, tiết kiệm vàhợp lý Và năng lực quản lý quy hoạch SDĐ là nhằm tạo ra những khu vựcđịnh cư đáng sống với hạ tầng giao thông, kỹ thuật đầy đủ và ngày càng hiệnđại, môi trường sống văn minh, xanh sạch Từ kinh nghiệm của một số quốcgia điển hình nêu trên, có thể rút ra một số bài học có giá trị tham khảo, đó là:

- Việc lập quy hoạch SDĐ phải trên cơ sở kết quả khảo sát đánh giá cáctham số kỹ thuật - kinh tế - văn hoá, xã hội - môi trường từ thực tiễn các địaphương để đảm bảo quy hoạch SDĐ đạt tầm nhìn tổng thể đến đặc điểm củatừng vùng, lãnh thổ

- Quy hoạch SDĐ và điều chỉnh quy hoạch này cần có sự tham vấn củacác bên liên quan (người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư, các tổ chức xã hội)

và trách nhiệm giải trình của chính quyền nhằm phù hợp với yêu cầu pháttriển, bảo đảm cân bằng giữa nhu cầu và lợi ích SDĐ của các ngành kinh tế,

xã hội và các địa phương; bảo vệ môi trường và phát triển sinh thái tự nhiên;

để bảo đảm xử lý hài hòa giữa lợi ích xã hội, lợi ích của người dân và lợi íchcủa nhà đầu tư; lợi ích ngắn hạn, trung hạn và dài hạn; lợi ích chính trị, kinh

Tiểu kết chương 1

Trên cơ sở đề cập khái niệm, vai trò, đặc điểm của quy hoạch SDĐ vàmối quan hệ chủ yếu giữa quy hoạch SDĐ với quy hoạch tổng thể phát triểnkinh tế xã hội, chương 1 xác định: Quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ làtổng thể các cách thức, cơ chế và biện pháp do nhà nước thiết lập để quản lýviệc thực hiện quy hoạch SDĐ đã được phê duyệt nhằm mục đích SDĐ hợp

lý, tiết kiệm và hiệu quả trong một không gian và thời gian xác định, thúc đẩy

sự phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường bềnvững Qua đó trình bày cơ bản các nội dung quản lý nhà nước về quy hoạchSDĐ theo pháp luật hiện hành; đồng thời, chương 1 thông qua kinh nghiệmcủa một số quốc gia về quản lý quy hoạch SDĐ để rút ra một số bài học có giátrị tham khảo Đây là cơ sở góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về quy hoạchSDĐ và quản lý nhà nước về quy hoạch SDĐ

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ ĐIỆN BÀN, TỈNH QUẢNG NAM

2.1 Khái quát chung về Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam.

Thị xã Điện Bàn có địa bàn trải từ 15050' đến 15057' vĩ độ Bắc và từ

1080 đến 108020’ kinh độ Đông Thị xã Điện Bàn được chia thành 20 đơn vịhành chính trực thuộc bao gồm: 07 phường (Vĩnh Điện, Điện An, Điện Ngọc,Điện Nam Bắc, Điện Nam Trung, Điện Nam Đông, Điện Dương) và 13 xã(Điện Phong, Điện Trung, Điện Quang, Điện Phước, Điện Thọ, Điện Hồng,Điện Tiến, Điện Hòa, Điện Thắng Bắc, Điện Thắng Trung, Điện Thắng Nam,Điện Minh, Điện Phương)

Diện tích tự nhiên 21.497,00 ha Điện Bàn có địa thế thấp dần từ Tây sangĐông, mức độ chia cắt trung bình Địa hình của Điện Bàn được chia ra thành badạng chính: (1) Địa hình ven biển chủ yếu là cồn cát và bãi cát ven biển chạy dài

từ Bắc xuống Nam với diện tích khoảng 5.300 ha chiếm 25% diện tích toàn Thị

xã Vùng này gồm các phường Điện Ngọc, Điện Nam Bắc, Điện Nam Trung,Điện Nam Đông, Điện Dương; (2) Địa hình đồng bằng bao gồm hầu hết các xãđồng bằng ở khu vực trung tâm và phía Tây của Thị xã với diện tích khoảng15.500 ha chiếm 73% tổng diện tích tự nhiên Đây là vùng địa hình phân bố dân

cư và đất nông nghiệp chủ yếu của thị xã; (3) Địa hình gò đồi phân bố chủ yếu ở

xã Điện Tiến và một phần xã Điện Thọ có diện tích khoảng 395 ha chiếm 2%diện tích tự nhiên, độ dốc biến thiên từ 80-200, độ cao tuyệt đối trung bình từ 8 -

10 m, hiện tại được sử dụng chủ yếu vào mục đích lâm nghiệp Như vậy, ĐiệnBàn ngoài khu vực gò đồi ở Điện Tiến phía Tây của Thị xã có độ cao tuyệt đốitrên 10m, còn lại hầu hết là địa hình bằng

phẳng thuận lợi cho việc sản xuất nông nghiệp cũng như phát triển kinh tế

-xã hội địa phương

Hệ thống sông suối của Điện Bàn phân bố tương đối đồng đều, gồm 5con sông chính (sông Thu Bồn, sông Yên, sông Bà Rén, sông Vĩnh Điện,sông Bình Phước) cung cấp nguồn nước mặt dồi dào phục vụ thuận lợi chosản xuất và sinh hoạt dân cư trên địa bàn toàn thị xã Tuy nhiên, về mùa mưaven sông Thu Bồn và sông Vĩnh Điện thường có hiện tượng xói lở ven bờ,gây ngập úng trên một số địa bàn Mặt khác, do sự xâm nhập sâu của thủytriều nên các sông như Vĩnh Điện, Cổ Cò thường bị nhiễm mặn vùng cửasông gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc lấy nước phục vụ sản xuất nôngnghiệp và đời sống

Do thị xã ven biển nên có ảnh hưởng của khí hậu ven biển miền Trung

và thuộc khu vực có chế độ khí hậu nhiệt đới ẩm, gió mùa với 02 mùa rõ rệt:mùa khô từ tháng 01 đến tháng 8 với lượng mưa chiếm 20% ÷ 25% lượngmưa trung bình năm, thường xảy ra hạn hán, nắng nóng, giông tố; mùa mưabắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12, lượng mưa khoảng 75% ÷ 70% lượng mưatrung bình cả năm và cũng thường gây ra lũ, lụt Đa phần diện tích Điện Bàntrong vùng trũng nên chịu tác động mạnh từ bão, lũ

Về tài nguyên nước, nguồn nước mặt của thị xã được cung cấp chủ yếu

từ hệ thống 5 con sông chính nêu trên và các hệ thống sông nhỏ khác nhưsông Thanh Quýt, sông La Thọ, sông Hà Sấu

Tài nguyên đất trên địa bàn Thị xã Điện Bàn (theo số liệu thống kê đếnnăm 2017) có tổng diện tích đất tự nhiên toàn thị xã là 21.632,43 ha, gồm có 4nhóm đất chính: (1) Nhóm đất cát biển (C) có diện tích 5.591,05 ha chiếm26,04% diện tích tự nhiên; (2) Nhóm đất phù sa (P) có diện tích 14.958,85 hachiếm 69,67% ha diện tích tự nhiên; (3) Nhóm đất mặn (M) có diện tích485,24 ha chiếm 2,26% diện tích tự nhiên; (4) Nhóm đất xói mòn trơ sỏi đá

(E) có diện tích khoảng 435,86 ha, chiếm 2,03% diện tích tự nhiên Trong21.632,43 ha diện tích đất tự nhiên của toàn thị xã Điện Bàn, phân theo mục đích

sử dụng năm 2017 gồm có: 54,23% diện tích tự nhiên là đất nông nghiệp

(11.730,93 ha); 40,99% diện tích tự nhiên là đất phi nông nghiệp (8.866,52ha) gồm đất ở, đất chuyên dùng, đất tôn giáo, nghĩa trang nghĩa địa và đất phinông nghiệp khác; 4,78% diện tích tự nhiên là đất chưa sử dụng (1.034,98 ha),chủ yếu là đất bãi ven sông, đất cát ven biển, phân bố manh mún… Nhìnchung, đất đai Thị xã Điện Bàn khá tốt, có độ phì nhiêu cao, nhóm đất phù sachiếm đến 69,67% tổng diện tích đất, cho phép thâm canh nông nghiệp theochiều sâu, nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng Với địa hình tương đốibằng phẳng của khu vực vùng cát phía Đông ven biển của Điện Bàn và có cấutrúc địa chất bền vững nên thuận lợi cho việc xây dựng phát triển đô thị - côngnghiệp, cùng với bờ biển cát trắng, nước trong, sông nước hiền hòa, thuận lợicho và khai thác du lịch Tuy nhiên, ở một số khu vực đất bị nhiễm mặn, chuaphèn, xói lở ven sông cần có biện pháp khắc phục cải tạo; các khu đất màu,chân ruộng cao cần có biện pháp thủy lợi hợp lý, tăng hiệu quả SDĐ

Vị trí địa lý của Điện Bàn có: phía Bắc giáp huyện Hòa Vang và quậnNgũ Hành Sơn (Thành phố Đà Nẵng), phía Nam giáp huyện Duy Xuyên, phíaĐông Nam giáp Thành phố Hội An, phía Đông giáp biển Đông, phía Tây giáphuyện Đại Lộc Đây là thị xã đồng bằng ven biển phía Bắc của tỉnh Quảng Nam

và nhờ nằm cách tỉnh lỵ Tam Kỳ 48 km về phía Bắc, cách thành phố Đà Nẵng 25

km về phía Nam Trong Quy hoạch xây dựng Vùng kinh tế trọng điểm miềnTrung được phê duyệt, Thủ tướng Chính phủ đã xác định: Cụm đô thị Đà Nẵng -Chân Mây - Hội An - Điện Nam - Điện Ngọc được là cụm đô thị động lực củavùng, là điểm cuối ra biển của tuyến Hành lang kinh tế Đông Tây trên tuyến QL9qua cửa khẩu Lao Bảo và QL4D qua cửa khẩu Nam Giang

Ngày 11/3/2015, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết

Số 889/NQ- UBTVQH13 về việc công nhận huyện Điện Bàn thành thị xã vàthành lập 07 phường thuộc thị xã Điện Bàn

Theo đó, mạng lưới giao thông trên địa bàn Thị xã được đầu tư khá

hoàn chỉnh Với 04 trục dọc: Quốc lộ 1A (đã mở rộng), đường cao tốc Đà

Nẵng - Quảng Ngãi đã thi công (đoạn Đà Nẵng – Tam Kỳ đã hoàn thành vàđưa vào sử dụng, có điểm đối nối xuống thị xã Điện Bàn), tuyến du lịch venbiển Đà Nẵng - Hội An (ĐT 603B), tuyến từ cảng Đà Nẵng qua Khu côngnghiệp Điện Nam - Điện Ngọc và các cụm công nghiệp đến Hội An (ĐT 603 -

607A); 08 trục ngang: Trục nối Hội An qua phường Vĩnh Điện đi huyện Đại

Lộc (ĐT 608 -609); đường nối Đà Nẵng qua đồi Bồ Bồ ra trục ĐT 608 - 609(ĐT 605); đường nối Quốc lộ 1A đi 3 xã Gò Nổi (ĐT 610B); đường nối Quốc

lộ 1A đi các phường vùng cát (ĐT 603, ĐT 607B, ĐH 7, ĐH 8, ĐH 9); Có

tuyến đường sắt Bắc Nam chạy qua dài 17,8km… Nên Thị xã Điện Bàn là nơi

có nhiều tiềm năng kinh tế nổi bật, quan trọng đối với tỉnh Quảng Nam và cảkhu vực Mà cụ thể là các ưu thế trong phát triển của Điện Bàn thể hiện quavai trò của nơi giao thoa kinh tế giữa thành phố Đà Nẵng và thành phố Hội

An, kết nối gắn liền các hoạt động kinh tế, thương mại và du lịch quốc gia,quốc tế thông qua hệ thống cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng, cảng Tiên Sa,khu công nghiệp Điện Nam – Điện Ngọc, hệ thống di sản văn hóa thế giớiHội An – Mỹ Sơn, Chính vì vậy, nhiều năm qua, Điện Bàn đang có nhữngbước tiến ổn định về nhiều mặt gắn với sự phát triển kinh tế - xã hội và sựbiến chuyển trong cơ cấu ngành nghề sản xuất, dịch vụ ở đây là yếu tố tácđộng mạnh mẽ đến cơ cấu SDĐ của Thị xã

Dân số toàn Thị xã Điện Bàn năm 2017 [26] là 209.711 người, mật độdân số trung bình 969 người/km2 (xem Bảng 2.1) Trong đó, dân số đô thị80.657 người chiếm 38,5% và dân số nông thôn 129.054 người chiếm

61,5% Tổng số hộ dân cư là 55.505 hộ, song dân cư phân bố không đều, nơitập trung đông dân nhất là phường Vĩnh Điện (4.234 người/km2) và các xãnằm dọc Quốc lộ 1A (1.300 - 2.000 người/km2), nơi có mật độ dân cư thấpnhất là xã Điện Tiến (503 người/km2) Tỷ lệ tăng tự nhiên 8,97‰ Số ngườinhập cư 1.452 người và xuất cư là 1.308 người Dân số của thị xã có cơ cấudân số trẻ, độ tuổi từ 15 - 49 chiếm tỷ trọng lớn, số người trong độ tuổi laođộng toàn Thị xã năm 2017 là 131.227 người (số người từ 5 - 17 tuổi chiếm21,8%; từ 18 - 49 tuổi chiếm 46,4%) Trong lao động sản xuất, nhân dân ĐiệnBàn cần cù, sáng tạo, tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nôngnghiệp, công nghiệp, phát triển làng nghề; được Đảng và Nhà nước phongtặng danh hiệu Anh hùng trong thời kỳ đổi mới Tuy nhiên, chất lượng nguồnnhân lực của Thị xã còn thấp, lao động được đào tạo nghề chiếm tỷ lệ nhỏtrong các doanh nghiệp Dân số nông thôn vẫn còn cao, chưa hình thành đầy

Nguồn: Niên giám thống kê thị xã Điện Bàn năm 2017.

Tại Điện Bàn, quy hoạch SDĐ nằm tập trung chủ yếu ở 3 khu vực bao

gồm: Đô thị mới Điện Nam - Điện Ngọc (từ đầu năm 2011 đến nay có 4 dự án

tích cực triển khai như khu đô thị số 3, khu đô thị số 9, khu đô thị Bách Đạt,

khu phố chợ Điện Nam Trung ); khu vực đô thị dọc trục quốc lộ (gồm Điện

Nam, Điện Thắng Bắc) và khu vực các xã xây dựng nông thôn mới Điện Bàn

hiện có trên 50 dự án đã và đang được đầu tư xây dựng tạo ra các đô thị mới,các khu du lịch ven biển, cùng với hệ thống giao thông đồng bộ Riêng Đô thịmới Điện Nam Điện Ngọc (theo báo cáo của Phòng Tài nguyên và Môitrường Thị xã Điện Bàn [16]), trong số 2.245ha đất được giao quản lý, đếnnay Đô thị mới Điện Nam Điện Ngọc có 1.123ha đất triển khai thực hiện các

dự án Hiện có 22 dự án đã cơ bản hoàn thành, 22 dự án đang triển khai xâydựng, 2 dự án đầu tư theo hình thức BT, các dự án còn lại đang hoàn thiện thủtục đầu tư Tuy nhiên, đồng thời kèm theo đó là quá trình thu hẹp đất nôngnghiệp trong khi mật độ dân số đông, khiến gia tăng số hộ gia đình không cóđất sản xuất, nhiều vấn đề phức tạp liên quan đến đất đai, như: thu hồi đất, bồithường, giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích SDĐ, cấp giấy chứngnhận quyền SDĐ, tranh chấp đất đai,…) Tổng số hộ theo thống kê phải được

bố trí tái định cư là 6.000 hộ Hơn nữa, số lao động có trình độ chuyên môn

kỹ thuật còn ít, tỷ lệ dân cư và lao động sống bằng nghề nông ở Điện Bàn vẫncòn cao (xem thêm bảng 2.2); và lao động thiếu việc làm ở khu vực nông thôncòn lớn, thu nhập có hạn, thiếu vốn; số hộ nghèo theo thống kê đến năm 2017còn 1.193 hộ, chiếm 2,15% (trong đó thành thị 351 hộ và nông thôn 842 hộ);1.492 hộ cận nghèo chiếm 2,69% Số hộ nghèo tập trung nhiều nhất ở các xãnông thôn: Điện Phước 3,09%, Điện Phong 2,88%, Điện Thắng Bắc 2,76%,Điện Thọ 2,59% [26]

Bảng 2.2: Lao động đang làm việc trong các khu vực kinh tế trên

địa bàn thị xã Điện Bàn giai đoạn 2011 - 2017

Nguồn: Niên giám thống kê thị xã Điện Bàn năm 2017.

Tình hình trên hiện đã và đang tác động mạnh đến công tác quản lý nhà

nước về đất đai và đặc biệt là công tác quản lý quy hoạch SDĐ trên địa bàn

Thị xã Điện Bàn

2.2 Thực trạng quản lý nhà nước về quy hoạch sử dụng đất đối với

Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

2.2.1 Tình hình chính sách hiện hành về quy hoạch sử dụng đất đối

với Thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam

Quy hoạchSDĐ trong đời sống luôn có sự biến đổi, phát triển và hoàn thiện

không ngừng cùng với sự phát triển nền –kinhxã hộitế Nên việc ban

hành quyđịnh của pháp luật về quy hoạchSDĐ nhằm tạo điều kiện cho sự phát

triển kinh tế, xã hội là cấp thiết, nhất là trong giai đoạn hiện nay

Kể từ sau khi Luật Đất đai năm 2013 có hiệu lực thi hành, ở phạm vi

quốc gia Bộ Tài nguyên và Môi trường đã kịp thời tham mưu cho Chính phủ

ban hành 13 Nghị định; chủ trì và phối hợp với các Bộ, ngành ban hành 48

Thông tư, Thông tư liên tịch… Điển hình có thể nêu ra là: Nghị định số