Công tác giáo dục lý luận chính trị ở trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố hà nội hiện nay

Nhìn chung cấp ủy cấp huyện đã có chuyển biến rõ rệt trong nhận thức về vai trò của công tác giáo dục lý luận chính trị, có chương trình, kế hoạch cụ thể thực hiện nhiệm vụ công tác này

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

VƯƠNG THÚY MAI

GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CÁC QUẬN, HUYỆN

CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Hà Nội - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

VƯƠNG THÚY MAI

GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CÁC QUẬN, HUYỆN

CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI HIỆN NAY

Luận văn thạc sỹ chuyên ngành Chính trị học

Mã số: 60310201

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ KIM BÌNH

Hà Nội - 2019

MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN 9 1.1 Một số khái niệm cơ bản và vai trò của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 9

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 9 1.1.2 Vai trò của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 17

1.2 Nội dung giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 21

1.2.1 Công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 21 1.2.2 Chủ thể và đối tượng giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 22 1.2.3 Nội dung chương trình 24 1.2.4 Phương pháp, hình thức và phương tiện giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 26

1.3 Các nhân tố tác động đến giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện 28

1.3.1 Nhân tố khách quan 28 1.3.2 Nhân tố chủ quan 30

CHƯƠNG 2 GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CÁC QUẬN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI – THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 33 2.1 Những yếu tố tác động đến giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội 33

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa –

xã hội của Thành phố Hà Nội 33

2.1.2 Đặc điểm của các Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận, huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội 37

2.2 Thực trạng giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội hiện nay 40

2.2.1 Công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận 40 2.2.2 Chủ thể và đối tượng giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận 42 2.2.3 Nội dung chương trình 48 2.2.4 Phương pháp, hình thức và phương tiện giáo dục lý luận chính trị 49

2.3 Đánh giá kết quả giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận trên địa bàn Hà Nội và những vấn đề đặt ra hiện nay 54

2.3.1 Đánh giá kết quả 54 2.3.2 Những vấn đề đặt ra đối với giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội 61

CHƯƠNG 3 MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CÁC QUẬN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI THỜI GIAN TỚI 66 3.1 Phương hướng nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận của thành phố Hà Nội thời gian tới 66

3.1.1 Đổi mới sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy và chính quyền địa phương đối với Trung tâm bồi dưỡng chính trị trong việc nâng cao hiệu quả giáo dục

lý luận chính trị 66 3.1.2 Phát huy hiệu lực, hiệu quả của các chủ thể trong việc nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị 66 3.1.3 Gắn hiệu quả giáo dục lý luận chính trị với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương 69

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội thời gian tới 69

3.2.1 Nhóm giải pháp đối với chủ thể lãnh đạo, quản lý giáo dục lý luận chính trị 69 3.2.2 Nhóm giải pháp đối với chủ thể giáo dục lý luận chính trị 72 3.2.3 Nhóm giải pháp đối với đối tượng tham gia học tập lý luận chính trị 79

KẾT LUẬN 83 TÀI LIỆU THAM KHẢO 85 PHỤ LỤC 90

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Tổ chức Biên chế giảng viên chuyên trách của các Trung tâm tính đến tháng 12/2015 43 Bảng 2.2 Trình độ của đội ngũ giảng viên kiêm chức của các Trung tâm BDCT quận 45 Bảng 2.4 Thống kê cơ sở vật chất ở các Trung tâm BDCT quận của Thành phố Hà Nội hiện nay 52

MTTQ : Mặt trận Tổ quốc

TTBDCT : Trung tâm bồi dưỡng chính trị UBND : Ủy ban nhân dân

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hơn 80 năm lãnh đạo cách mạng nước ta, Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng công tác giáo dục lý luận chính trị Là một bộ phận của công tác tư tưởng, công tác giáo dục lý luận chính trị có vai trò quan trọng trong xây dựng Đảng, góp phần vào việc giác ngộ cách mạng, nâng cao nhận thức chính trị, làm cho toàn Đảng thống nhất mục tiêu lý tưởng, cương lĩnh, đường lối, khắc phục biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên Đồng thời nâng cao năng lực tổ chức, tập hợp, động viên, giáo dục, thuyết phục quần chúng của đội ngũ cán

bộ của Đảng

Giáo dục lý luận chính trị được Đảng ta tiến hành thông qua các chủ thể

là cấp ủy đảng các cấp, các cơ quan chức năng của Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường chính trị tỉnh và các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện Trong những năm qua, công tác giáo dục lý luận chính trị

ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện đã có bước chuyển biến trong tổ chức chỉ đạo Nhìn chung cấp ủy cấp huyện đã có chuyển biến rõ rệt trong nhận thức về vai trò của công tác giáo dục lý luận chính trị, có chương trình,

kế hoạch cụ thể thực hiện nhiệm vụ công tác này của địa phương, hơn nữa các loại chương trình của công tác này có tác dụng củng cố niềm tin cho cán bộ, đảng viên, uốn nắn những lệch lạc, chống các luận điệu sai trái, thù địch, tạo

cơ sở cho sự thống nhất về tư tưởng trong toàn Đảng, sự đồng thuận trong xã hội; giúp cho cán bộ, đảng viên có tầm nhìn, có năng lực tự đánh giá, tự lý giải các vấn đề phức tạp đang đặt ra trong cuộc sống, góp phần quan trọng trong việc giữ vững ổn định chính trị ở cơ sở Tuy nhiên sau 20 năm thực hiện Quyết định số 100-QĐ/TW ngày 03/6/1995 của Ban Bí thư Trung ương về việc tổ chức và hoạt động của Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận, huyện, thị

xã thì hoạt động của Trung tâm bồi dưỡng cấp huyện đã bộc lộ một số vấn đề

cần quan tâm giải quyết như cơ chế hoạt động của Trung tâm bồi dưỡng chính trị chưa được rõ ràng; việc mở rộng quy mô đào tạo, bồi dưỡng chưa gắn liền với chất lượng; nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng chậm được đổi mới,

bổ sung, cập nhật, còn trùng lắp, chưa đáp ứng được yêu cầu nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn; phương pháp giảng dạy, học tập chậm được đổi mới, nặng

về truyền đạt kiến thức, chưa phát huy được tính chủ động của học viên

Cũng giống như các địa phương khác, giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận,huyện của thành phố Hà Nội hiện nay đã thực hiện tốt nhiệm vụ bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn, góp phần tạo lòng tin của nhân dân vào Đảng , thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở ngày một tốt hơn Mặc dù vậy, chất lượng giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận,huyện của thành phố Hà Nội thực sự chưa đáp ứng được yêu cầu trong tình hình mới; công tác này ở một số cơ sở chưa được quan tâm đúng mức, tổ chức bộ máy của Trung tâm chưa được kiện toàn kịp thời; nội dung chương trình chậm được đổi mới… Những hạn chế trên đã ảnh hưởng đến hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội hiện nay

Tuy nhiên cho đến thời điểm năm 2013 chưa có công trình nào trực tiếp nghiên cứu vấn đề giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị quận, huyện trên địa bàn thành phố Hà Nội

Việc tìm ra những thành tựu, chỉ ra những hạn chế, yếu kém, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận, huyện của thành phố Hà Nội hiện nay là vấn

đề rất cần thiết Xuất phát từ lý luận và thực tiễn trên, tác giả chọn vấn đề

“giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận, huyện của thành phố Hà Nội hiện nay” làm đề tài luận văn thạc sĩ Chính trị học Đặc

biệt tập trung nghiên cứu giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng

chính trị các quận của Thành phố Hà Nội hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

- Những nghiên cứu về giáo dục lý luận chính trị

Đề tài KX 10-09 do Tô Huy Rứa nghiên cứu đổi mới nội dung, chương trình

đào tạo giảng viên lý luận chính trị các trường đại học, cao đẳng, Hà Nội

năm 1994 Đề tài đã đánh giá khái quát năng lực đào tạo lý luận Mác – Lênin của một số trường đại học tại Hà Nội, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đồng thời nhóm tác giả cũng đề xuất một khung chương trình tổng quát để đào tạo giảng viên dạy các môn lý luận Mác – Lênin

Cuốn sách Đổi mới công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, đảng

viên ở cơ sở trong giai đoạn hiện nay, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội của tác

giả Vũ Ngọc Am xuất bản 2003 Cuốn sách trình bày công tác giáo dục chính trị tư tưởng với việc nâng cao tính tự giác cách mạng cho cán bộ, đảng viên Quá trình đổi mới nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức cho cán bộ, đảng viên nhằm chống biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, làm thất bại chiến lược “diễn biến hòa bình” của các thế lực phản dộng đối với cách mạng nước ta

Cuốn sách Đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị, do Vũ Ngọc

Am chủ biên, Nxb Chính trị - hành chính, Hà Nội - 2011 Cuốn sách trình bày một số phương pháp giảng dạy lý luận chính trị và một số vấn đề cần nắm vững

và vận dụng khi chuẩn bị, thực hiện bài giảng lý luận chính trị, các hình thức và phương pháp thảo luận, Cuốn sách là tài liệu tham khảo bồi dưỡng nghiệp vụ

sư phạm phục vụ công tác giáo dục, học tập lý luận chính trị

Tài liệu Bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo lĩnh vực nghiên cứu,

giáo dục lý luận chính trị của Ban Tuyên giáo Trung ương do Phạm Văn Linh

chỉ đạo biên soạn, Nxb Chính trị Quốc gia - sự thật, Hà Nội 2012 Cuốn sách

là tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ công tác tuyên giáo dùng cho đội ngũ cán bộ

chuyên trách làm công tác nghiên cứu và giáo dục lý luận chính trị các cấp, đồng thời dùng để tra cứu, tham khảo trong quá trình tác nghiệp

Hồ Chí Minh với công tác giáo dục lý luận chính trị (2007), do Nxb Chính trị

quốc gia, Hà Nội xuất bản Cuốn sách giới thiệu các tác phẩm của Chủ tịch

Hồ Chí Minh về chủ nghĩa Mác – Lênin soi sáng con đường cách mạng Việt Nam; đặc biệt các tác phẩm của Người nhấn mạnh đến nhiệm vụ xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức, đến việc rèn luyện phẩm chất đạo đức của người đảng viên Người xác định rõ về mặt nội dung, nhiệm vụ học tập lý luận chính trị; vấn đề nâng cao chất lượng, hiệu quả công tá giáo dục lý luận chính trị

- Những nghiên cứu về công tác giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện, đã có một số công trình nghiên cứu:

Tác giả Vũ Ngọc Am năm 2000 đã có bài viết Xây dựng đội ngũ cán bộ

của các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, Tạp chí công tác tư tưởng

văn hóa Bài viết khái quát một số vấn đề lý luận về công tác bồi dưỡng lý luận chính trị cấp huyện trên cả nước

Luận án Tiến sĩ của Lê Hanh Thông năm 2003 về đổi mới giáo dục lý

luận chính trị cho cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cấp xã các tỉnh khu vực Nam Bộ, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hà Nội Luận án

đã trình bày phương hướng và giải pháp đổi mới giáo dục lý luận chính trị cho đối tượng là cán bộ chủ chốt trong hệ thống cấp xã ở Nam Bộ sau khi nghiên cứu và khảo sát thực trạng giáo dục lý luận chính trị ở khu vực đó

Ngô Văn Thạo (chủ biên), năm 2008 xuất bản cuốn Phương pháp giảng dạy

lý luận chính trị (Chương trình bồi dưỡng chuyên đề dành cho giảng viên giảng dạy các chương trình lý luận chính trị tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện), Nxb Lao động, Hà Nội Cuốn sách đã khái quát chung về lý

luận chính trị và giáo dục lý luận chính trị; một số vấn đề tâm lý và giáo dục trong giảng dạy học lý luận chính trị, phẩm chất nghề nghiệp, nghệ thuất diễn giảng, kiểm tra, đánh giá trong dạy học lý luận chính trị

Luận văn Thạc sĩ Chính trị học của Nguyễn Thị Liên Phương năm 2014,

Đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị tại các Trung tâm bồi dưỡng chính trị của thành phố Hồ Chí Minh hiện nay Luận văn đã trình bày một số

vấn đề lý luận về đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị Về thực trạng và những vấn đề đặt ra trong việc đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị, từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục lý luận chính trị ở các Trung tâm bồi dưỡng chính trị ở thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

Các công trình trên đã tập trung nghiên cứu các vấn đề lý luận về: lý luận chính trị, giáo dục lý luận chính trị nói chung và giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ, đảng viên nói riêng Một số công trình khác cũng tập trung nghiên cứu các khía cạnh khác nhau của giáo dục lý luận chính trị cho sinh viên Việt Nam hiện nay, thực trạng những vấn đề đặt ra, những hạn chế, yếu kém, từ đó đưa ra các giải pháp nhằm đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục

lý luận chính trị hiện nay

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận về giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện, khảo sát thực trạng giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm Bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội, luận văn đề xuất một số phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị

ở các cơ quan này trong thời gian tới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn tập trung giải quyết các nhiệm vụ sau đây:

- Làm rõ một số vấn đề lý luận về giáo dục lý luận chính trị và giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

- Khảo sát, đánh giá thực trạng giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận của thành phố Hà Nội, chỉ ra những thành công và hạn chế, những vấn đề đặt ra đối với giáo dục lý luận chính trị của các trung tâm này

- Đề xuất một số phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận của thành phố

Hà Nội trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận của thành phố Hà Nội

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: luận văn Nghiên cứu giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận của thành phố Hà Nội gồm công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động giáo dục lý luận chính trị; chủ thể và đối tượng giáo dục lý luận chính trị; nội dung chương trình; phương pháp hình thức và phương tiện giáo dục lý luận chính trị

- Về không gian: Luận văn chỉ nghiên cứu thực trạng giáo dục lý luận chính trị ớ Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội, trong đó tập trung khảo sát tại 4 Trung tâm là quận Đống Đa, quận Hoàn Kiếm, quận Nam Từ Liêm, quận Hoàng Mai

- Về thời gian: Nghiên cứu từ năm 2013 đến năm 2017 Năm 2013 là năm đánh giá 1 năm kiểm điểm sâu sắc của các Đảng bộ, chi bộ trong việc thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) về “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay” và Thành phố Hà Nội hoàn tất các công việc để tiến hành thực hiện Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27/12/2013 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm thành 2 quận Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm Năm 2017 là năm học viên cao học kết thúc chương trình học và bước vào viết luận văn tốt nghiệp

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận

Đề tài luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng và Nhà nước

Việt Nam về giáo dục lý luận chính trị nói chung và giáo dục lý luận chính trị

ở các Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử

- Sử dụng các phương pháp nghiên cứu logic và lịch sử kết hợp phân tích

và tổng hợp, phương pháp điều tra xã hội học, so sánh…

6 Đóng góp mới của luận văn

- Góp phần làm rõ một số vấn đề lý luận về giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện như: khái niệm giáo dục lý luận chính trị, giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện,

- Làm rõ thực trạng giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận của thành phố Hà Nội

- Đề xuất một số phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục

lý luận chính trị ở Trung tâm BDCT các quận của thành phố Hà Nội thời gian tới

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu về giáo dục lý luận chính trị hiện nay

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn có nội dung gồm 3 chương

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện

Chương 2: Giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của Thành phố Hà Nội – Thực trạng và những vấn đề đặt ra

Chương 3: Một số phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của Thành phố

Hà Nội thời gian tới

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ CẤP HUYỆN

1.1 Một số khái niệm cơ bản và vai trò của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

- Lý luận chính trị

Để làm rõ bản chất của khái niệm lý luận chính trị, trước hết cần tìm hiểu một số khái niệm có liên quan

Khái niệm lý luận

Lý luận là một phạm trù khoa học rộng lớn, tồn tại và phát triển cùng với

sự phát triển của trí tuệ loài người Cho đến nay, có nhiều góc tiếp cận khác nhau và có rất nhiều định nghĩa về “lý luận” Theo nghĩa rộng, lý luận là sự tổng hợp tri thức chung của con người thành hệ thống Theo nghĩa hẹp lý luận

là tri thức chung của con người về xã hội Xét về bản chất, lý luận là một hệ thống những tri thức được khái quát từ thực tiễn, phản ánh mối quan hệ bản chất, những tính quy luật của thế giới khách quan

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh “Lý luận là sự tổng kết những kinh nghiệm của loài người, là sự tổng hợp những tri thức về tự nhiên và xã hội tích trữ lại trong lịch sử” Theo Người, lý luận chân chính là đem thực tế trong lịch sử, trong kinh nghiệm, trong cuộc tranh đấu, xem xét, so sánh kỹ lưỡng, rõ ràng, làm thành kết luận, rồi lại đem nó chứng minh trong thực tế Chúng ta thấy định nghĩa về lý luận của chủ tịch Hồ Chí Minh hoàn toàn chính xác và đầy

đủ Qua đó, Người góp phần làm sáng tỏ quan niệm về lý luận cũng như nguồn gốc, cách thức hình thành lý luận

Tóm lại, chúng ta có thể hiểu lý luận theo nghĩa chung nhất là sự khái quát những kinh nghiệm thực tiễn, là sự tổng hợp những tri thức về tự nhiên,

xã hội được tích lũy trong quá trình hoạt động sống của con người; là sự phản

ánh bản chất, tính quy luật của tất cả mọi hiện tượng trong đời sống xã hội và sau đó quay trở lại định hướng cho hoạt động thực tiễn của con người

Từ điển triết học giản yếu của Việt Nam, Nhà xuất bản Đại học và Trung học chuyên nghiệp xuất bản năm 1987 cho rằng: Chính trị là lĩnh vực hoạt động gắn liền với mối quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc và các tập đoàn

xã hội khác nhau mà hạt nhân là vấn đề giành, giữ và sử dụng chính quyền Nhà nước [53, tr.89]

Trong từ điển tiếng việt của Trung tâm Từ điển Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản năm 1994, cho rằng: Chính trị là những vấn đề thuộc về tổ chức điều khiển bộ máy nhà nước trong nội bộ một nước và quan

hệ quốc tế về mặt nhà nước giữa các nước với nhau…[52, tr.67]

Mặt khác, để đánh giá sự tiến bộ của xã hội thông qua việc thực hiện dân chủ mà dân chủ cao nhất, đầy đủ nhất, triệt để nhất là quyền làm chủ của nhân dân đối với nhà nước, Lênin cho rằng: Chính trị là sự tham gia của nhân dân vào công việc nhà nước; “chính trị phải là việc của nhân dân, việc của giai cấp vô sản” [47, tr.482] Khi xem xét nguồn gốc, bản chất chính trị về mặt lợi ích, Lênin cho rằng: chính trị là biểu hiện của tập trung kinh tế

Khi tiếp cận chính trị với tư cách là những hoạt động nhằm duy trì quyền lực chính trị có thể thấy: chính trị là những hoạt động tổ chức, điều hành, quan hệ của bộ máy của Đảng, của Nhà nước Vì vậy chính trị có thể được

hiểu là: Những hoạt động của một số cá nhân, một giai cấp, một chính đảng, một tập đoàn xã hội nhằm giành hoặc duy trì quyền điều hành bộ máy nhà nước, giành quyền lực chính trị Quyền lực chính trị được thể hiện bằng việc

tổ chức ra nhà nước để thống trị xã hội theo quan điểm của một giai cấp nhất định, nhằm bảo vệ quyền lợi cho giai cấp mà quyền lợi đó biểu hiện tập trung đầy đủ nhất là lợi ích kinh tế Tùy theo tính chất, đặc điểm và sự tiến bộ của giai cấp thực hiện cuộc đấu tranh cách mạng mà nền dân chủ được thực hiện sâu sắc và triệt để đến mức độ như thế nào đối với toàn xã hội Mức độ và sự tiến bộ đó được thể hiện bằng sự tham gia của quần chúng nhân dân vào việc thực thi quyền lực của nhà nước, giành quyền lực chính trị

Mặt khác, khi tiếp cận chính trị với tư cách là những hoạt động để giành

và giữ chính quyền, hoạt động chính trị có những dạng sau: hoạt động của một tổ chức, một đảng của giai cấp nhằm hình thành quan điểm, đường lối để giành, giữ chính quyền; những hoạt động tổ chức thực hiện – hiện thực hóa quan điểm, đường lối; những hoạt động nhằm nâng cao tính tự giác của quần chúng để nhận thức đường lối, quan điểm của Đảng

Như vậy, có thể hiểu chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, các dân tộc và các quốc gia với vấn đề giành, giữa và sử dụng quyền lực nhà nước; là sự tham gia của nhân dân vào công việc của nhà nước

và xã hội, là hoạt động thực tiễn của các giai cấp, đảng phái, nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đường lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích [45, tr.7]

Lý luận chính trị được ghép giữa lý luận và chính trị, trong đó lý luận

được giới hạn ở lĩnh vực chính trị Với ý nghĩa chính trị là mối quan hệ giữa các giai cấp của xã hội có giai cấp về vấn đề quyền lực nhà nước, lý luận chính trị được hiểu là những vấn đề lý luận gắn liền với cuộc đấu tranh giữa các giai cấp trong xã hội có giai cấp, xung quanh vấn đề giành, giữ và thực thi quyền lực chính trị, tức là quyền lực nhà nước

Quan niệm về lý luận chính trị, được xem xét bởi sự hợp thành từ 3 phương diện sau: Lý luận là tri thức thu được từ kết quả nghiên cứu khoa học, nghiên cứu về lý luận và thực tiễn chính trị; lý luận chính trị là hệ thống các tri thức khoa học của chính trị học và các khoa học chính trị; lý luận chính trị còn được hiểu với nghĩa là phương diện chính trị của các lĩnh vực hoạt động khác trong xã hội như kinh tế, văn hóa và xã hội

phận quan trọng trong kho tàng lý luận của nhân loại giới hạn trong lĩnh vực chính trị, là kết quả của hoạt động nghiên cứu khoa học và thực tiễn chính trị của nhiều người, qua nhiều thế hệ

Lý luận chính trị ở Vệt Nam là lý luận khoa học – cách mạng, mang bản chất giai cấp công nhân và là lý luận tiên phong do Đảng Cộng sản Việt Nam

và Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng và phát triển một cách nhất quán, sáng tạo dựa trên thế giới quan, ý thức hệ và phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, bắt nguồn sâu xa từ thực tiễn cách mạng Việt Nam Lý luận chính trị Việt Nam hiện đại và đương đại không chỉ thể hiện nhận thức, vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà còn kế thừa có chọn lọc những giá trị tư tưởng của dân tộc và tri thức lý luận trong lịch sử văn hóa chính trị thế giới và kho tàng văn hóa nhân loại

- Giáo dục lý luận chính trị

Giáo dục lý luận chính trị có vai trò vô cùng quan trọng, nó là cơ sở trực tiếp góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị, xây dựng tư tưởng, đạo đức cách mạng, năng lực hoạt động cho đội ngũ cán bộ, đảng viên nhân dân

Có nhiều góc độ tiếp cận khác nhau về giáo dục chẳng hạn như PGS.TS Nguyễn Văn Độ và PGS.TS Hà Thị Đức trong cuốn giáo trình Giáo dục học đại cương cho rằng giáo dục là một hiện tượng xã hội, trong đó tập hợp xã hội

đã tích lũy được vốn kinh nghiệm nhất định truyền đạt lại cho nhóm xã hội khác nhằm giúp họ tham gia vào đời sống xã hội, giúp họ hiểu biết các chuẩn

mực, khuôn mẫu, giá trị xã hội để xây dựng thành nhân cách phù hợp với sự đòi hỏi của lợi ích xã hội; trong từ điển bách khoa lại định nghĩa “ giáo dục là một quá trình đào tạo con người một cách có mục đích, nhằm chuẩn bị cho con người tham gia đời sống xã hội, tham gia sản xuất, nó được thực hiện bằng cách tổ chức việc truyền thụ và lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã hội của loài người” [53, tr.120]

Giáo dục lý luận chính trị ở Việt Nam là một bộ phận nằm trong sự nghiệp giáo dục, nó trực tiếp truyền thụ và trang bị cho người học thế giới quan Mác – Lênin, nhân sinh quan, đạo đức cách mạng Vì vậy, giáo dục lý luận chính trị là hoạt động có chủ thể giáo dục tác động đến đối tượng giáo dục nhằm hình thành cho đối tượng giáo dục thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng thông qua việc truyền thụ những nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng

và nhà nước cùng các tinh hoa tư tưởng chính trị của dân tộc và nhân lọai, góp phần giúp cho đối tượng giáo dục phát huy năng lực, sức sáng tạo và tính tích cực trong hoạt động thực tiễn

Như vậy, có thể nói “Giáo dục LLCT là quá trình phổ biến, truyền bá

một cách cơ bản, có hệ thống nền tảng tư tưởng, cương lĩnh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên

và nhân dân Nhiệm vụ của giáo dục LLCT là nâng cao nhận thức lý luận, qua đó xây dựng thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cách mạng, phương pháp luận duy vật biện chứng, đạo đức, lối sống, tạo nên bản lĩnh chính trị, niềm tin vào mục tiêu lý tưởng của Đảng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân”

Các môn lý luận chính trị cơ bản: tư tưởng Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng, xây dựng Đảng, Nhà nước pháp luật, Khoa học chính trị

Những vấn đề thuộc về đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

- Công tác giáo dục lý luận chính trị

Xét về bản chất của công tác GDLLCT cho thấy: Đó là quá trình tác động có mục đích, có hệ thống nhằm giác ngộ, nâng cao nhận thức chính trị cho quần chúng, hướng họ tham gia vào cuộc đấu tranh cách mạng do Đảng lãnh đạo

Công tác GDLLCT là một bộ phận của công tác tư tưởng do Đảng ta tiến hành Công tác GDLLCT có vai trò quan trọng góp phần vào việc giác ngộ cách mạng, nâng cao nhận thức chính trị, thống nhất ý chí và hành động của cán bộ, đảng viên và nhân dân nhằm thực hiện tốt đường lối, nhiệm vụ của cách mạng do Đảng đề ra

Thông qua công tác GDLLCT, lý luận cách mạng sẽ thấm sâu vào cán

bộ, đảng viên và nhân dân sẽ trở thành lực lượng vật chất to lớn Điều đó như C.Mác đã nói: “Cố nhiên là vũ khí phê phán không thể thay thế được sự phê phán của vũ khí, lực lượng vật chất chỉ có thể đánh đổi bằng lực lượng vật chất Nhưng lý luận cũng sẽ trở thành lực lượng vật chất, một khi nó thâm nhập vào quần chúng”; V.I.Lênin cho rằng: không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng… chỉ đảng nào được một lý luận tiên phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sỹ tiên phong Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: đối với công việc kháng chiến và kiến quốc, lý luận là rất quan trọng, không hiểu lý luận thì như người mù đi đêm…[40, tr 357]

Công tác GDLLCT được Đảng ta tiến hành là quá trình tổ chức, giáo dục, truyền bá một cách cơ bản, có hệ thống nền tảng tư tưởng của Đảng đó

là chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, chủ trương,

đường lối của Đảng, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, nhằm từng bước xây dựng thế giới quan, phương pháp luận khoa học, nhân sinh quan cộng sản, tạo nên bản lĩnh chính trị vững vàng, niềm tin vững chắc vào mục tiêu lý tưởng XHCN, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, đạo đức và lối sống lành mạnh, tinh thần tự giác và tính tích cực trong quá trình cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới XHCN

Từ quan niệm trên ta thấy: chủ thể của công tác GDLLCT là cấp ủy đảng các cấp, các cơ quan chức năng của Đảng như: Ban Tuyên giáo Trung ương, Ban Tuyên giáo các cấp, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, các trường Chính trị tỉnh, thành phố, các Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị cấp huyện, các trường đại học, cao đẳng vv Ngoài ra, còn phải kể đến các chủ thể phi chính thức khác như các phương tiện truyền thông đại chúng

- Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

Vào cuối những năm 80, đầu những năm 90 của thế kỷ XX, chủ nghĩa xã hội ở các nước Đông Âu và Liên Xô đi từ khủng hoảng đến sụp đổ, phong trào cách mạng thế giới lâm vào thoái trào đã ảnh hưởng rất lớn đến Việt Nam Từ đó gây lên những khó khăn không nhỏ trong công tác GDLLCT, trước hết là những vấn đề cơ bản như: Khẳng định giá trị bền vững của học thuyết Mác – Lênin, định hướng xây dựng chủ nghĩa xã hội, vai trò lãnh đạo của Đảng….Trong khi đó tình hình kinh tế - xã hội nước ta chưa ra khỏi khủng hoảng Cán bộ, đảng viên có thái độ ngại học LLCT, hệ thống trường Đảng cấp huyện không duy trì được Trước tình hình đó, Đảng ta đã thực hiện đường lối đổi mới phát triển đất nước, sau gần 10 năm thực hiện, chúng ta đã đạt được những thành tựu đáng kể, lòng tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân vào chủ nghĩa Mác – Lênin, vào con đường mà Đảng và Bác Hồ đã lựa chọn, vào sự lãnh đạo của Đảng được nâng lên

Trong thời gian này nhu cầu về GDLLCT trong Đảng và trong xã hội được nâng dần lên Các cấp ủy coi trọng và tạo điều kiện thuận lợi cho việc

học tập LLCT Điều này tạo điều kiện thuận lợi để khôi phục công tác GDLLCT trên địa bàn huyện Mặt khác, thực tiễn đòi hỏi cần phải có một tổ chức phù hợp, có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đáp ứng yêu cầu cách mạng mới ở địa phương, cơ sở, đặc biệt là cố gắng đáp ứng nhu cầu học tập, phổ biến quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cho đối tượng cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân

Trước tình hình đó, ngày 03 tháng 6 năm 1995 Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa VII) đã ban hành Quyết định số 100-QĐ/TW về việc thành lập TTBDCT cấp huyện

Quyết định nêu rõ nhiệm vụ của TTBDCT cấp huyện là:

Tổ chức BD về LLCT; nội dung các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho cán bộ trên địa bàn cấp huyện không thuộc đối tượng đào tạo, BD của Trường Chính trị tỉnh, trước hết là bí thư chi bộ, trưởng thôn, trưởng bản, các đối tượng phát triển đảng viên, đảng viên mới…

Tổ chức thông tin khoa học, thời sự, chính sách cho đội ngũ báo cáo viên

ở cơ sở để qua đó thông tin cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn huyện

Thực hiện một số nhiệm vụ BD khác xuất phát từ nhu cầu thực tế của địa phương, do cấp ủy quy định

Như vậy, sau nhiều năm lúng túng, khó khăn, Đảng ta đã lập lại được một tổ chức bồi dưỡng LLCT cấp huyện thống nhất trong cả nước Đây là công cụ sắc bén, quan trọng của cấp ủy để bồi dưỡng LLCT thường xuyên cho nhiều đối tượng đảng viên, quần chúng ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu xây dựng hệ thống chính trị từ cơ sở; nâng cao nhận thức LLCT cho đảng viên và quần chúng; thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ chính trị ở cơ sở, góp phần đẩy mạnh công cuộc đổi mới của đất nước

Quyết định 100-QĐ/TW ra đời đáp ứng được yêu cầu thực tế ở cơ sở, được các địa phương hoan nghênh và tích cực thực hiện Thực tiễn cũng cho thấy Quyết định này của Ban Bí thư rất đúng đắn, đóng góp to lớn vào sự phát

triển của từng địa phương, cơ sở cũng như sự phát triển chung của đất nước trong suốt thời gian qua

1.1.2 Vai trò của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

Căn cứ vào Quyết định số 185-QĐ/TW ngày 03 tháng 9 năm 2008 của Ban Bí thư Trung ương Đảng (khóa X) về “chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của TTBDCT cấp huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh” quy định: Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện là đơn vị sự nghiệp trực thuộc cấp uỷ và uỷ ban nhân dân cấp huyện, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp và thường xuyên của Ban Thường vụ cấp uỷ cấp huyện

Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện có chức năng tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về lý luận chính trị - hành chính; các nghị quyết, chỉ thị của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kiến thức, kỹ năng và chuyên môn, nghiệp vụ công tác xây dựng đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, kiến thức quản lý nhà nước cho cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị ở cơ sở trên địa bàn cấp huyện, không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Trung tâm BDCT có vai trò hết sức quan trọng trong công tác tư tưởng nói riêng và xây dựng Đảng nói chung, thể hiện trên những mặt sau:

Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên trên địa bàn cấp huyện về tầm quan trọng của việc học tập lý luận chính trị

Đảng Cộng sản Việt Nam lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng Do

đó, muốn cho nền tảng tư tưởng này thấm sâu vào đời sống xã hội, Đảng phải chủ động tiến hành công tác GDLLCT Công tác này giữ vai trò trực tiếp, quan trọng trong công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng

Hai là, trang bị cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở những kiến thức cơ bản về LLCT

Thông qua các chương trình bồi dưỡng, TTBDCT giúp cho cán bộ, đảng viên ở cơ sở tiếp cận với những kiến thức ban đầu, những kiến thức cơ bản nhất về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước Việt Nam, cơ chế, chính sách của địa phương; truyền thống lịch sử của Đảng ta, tinh thần yêu nước của dân tộc, các chính sách về dân tộc, tôn giáo, văn hóa – xã hội, chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước, của địa phương, cơ sở…

Ba là, giáo dục, tuyên truyền lý tưởng cách mạng của Đảng, truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta; giáo dục, BD phẩm chất đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn cấp huyện

Trung tâm BDCT cấp huyện đã chú trọng giáo dục, tuyên truyền mục tiêu, lý tưởng của Đảng và dân tộc ta: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội Đây là mục tiêu xuyên suốt trong đường lối cách mạnh của Đảng Muốn đạt được mục tiêu trên, trước hết Đảng ta phải tiến hành giáo dục, tuyên truyền nhằm hình thành các lớp thế hệ Việt Nam có phẩm chất đạo đức,

có trí tuệ, có sức khỏe mới hoàn thành tốt mục tiêu, nhiệm vụ của Đảng, của dân tộc đề ra Trong công cuộc đổi mới tiến lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta hiện nay, đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên phải được phát triển một cách toàn diện Con người phải có tâm trong sáng, có trí tuệ mới đáp ứng được yêu cầu đòi hỏi của thời đại mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập quốc tế

Bốn là, phối hợp với Trường Chính trị tỉnh đào tạo các lớp trung cấp LLCT – hành chính cho cán bộ chủ chốt cơ sở; phối hợp với các phòng, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể cấp huyện BD nghiệp vụ chuyên môn cho hệ thống chính trị cơ sở

Để chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cho cơ sở theo Quy định số 54-QĐ/TW của

Bộ Chính trị ngày 12/5/1999 về chế độ học tập trong Đảng và để tạo nguồn cán bộ cơ sở, các TTBDCT cấp huyện có nhiệm vụ phối hợp với Trường Chính trị tỉnh mở các lớp trung cấp LLCT - hành chính Một số TTBDCT đã phối hợp với các Học viện, các trường đại học để mở các lớp đào tạo văn bằng hai, thạc sỹ, góp phần thúc đẩy nguồn nhân lực tại địa phương đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa cán bộ trong tình hình mới

Hàng năm, các TTBDCT đã chủ động phối hợp với các phòng, ban, ngành, MTTQ và các đoàn thể chính trị cấp huyện xây dựng kế hoạch, mở các lớp BD chuyên môn cho cán bộ trong hệ thống chính trị cơ sở như: BD nghiệp vụ công tác Đảng (Kiểm tra, Tổ chức, Tuyên giáo, Dân vận, Văn phòng); các lớp BD kiến thức, giáo dục pháp luật, các nghị định, thông tư, các hướng dẫn mới cho cán bộ khối quản lý nhà nước; BD nghiệp vụ cho cán bộ MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội… Qua bồi dưỡng, cán bộ chủ chốt trong hệ thống chính trị cơ sở nắm vững chủ trương, nghiệp vụ chuyên môn của tổ chức mình để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao

Năm là, tổ chức thông tin thời sự cho cán bộ, đảng viên cơ sở thông qua đội ngũ báo cáo viên theo định kỳ

Thời đại ngày nay đang chứng kiến sự bùng nổ công nghệ thông tin, sự phát triển đó đã đem lại cho không ít những thành tựu, những cơ hội để phát triển, mặt khác nó cũng gây cho chúng ta những khó khăn Hiện nay có rất nhiều phương tiện thông tin như: Báo, đài, tivi, Internet…nội dung thông tin phong phú đa chiều, thông tin đến với người dân rất nhanh Có những nội dung thông tin chúng ta kiểm soát được, có những thông tin ngoài luồng chưa kiểm soát hết Do đó, công tác tổ chức thông tin định hướng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân là hết sức quan trọng, giúp cho cán bộ, đảng viên phân luồng thông tin, lựa chọn thông tin đúng để quyết định hành động của mình đúng với định hướng của Đảng và Nhà nước Nội dung định hướng thông tin

tại các TTBDCT cấp huyện là rất phong phú và đa dạng, đó là thông tin định hướng trên tất cả các lĩnh vực từ kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại… của Đảng, Nhà nước, của địa phương Đồng thời, TTBDCT cấp huyện cũng tiếp nhận các thông tin từ cơ sở phản ánh ngược lại

để giúp cấp ủy huyện nắm bắt diến biến tình hình tại cơ sở, từ đó đưa ra các giải pháp hợp lý để giải quyết tốt các vấn đề của cơ sở đặt ra

Sáu là, thường xuyên tuyên truyền những tấm gương điển hình tiên tiến trong thời kỳ mới, nêu cao ý thức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong cuộc đấu tranh chống lại những hiện tượng tiêu cực trong cơ quan, đơn vị Chống lại các luận điệu xuyên tác, âm mưu “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch, bảo vệ Đảng, Nhà nước và nhân dân, bảo vệ chế độ và công cuộc đổi mới đất nước

TTBDCT cấp huyện có vai trò quan trọng trong việc giáo dục LLCT, bồi dưỡng đạo đức cách mạng, nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ, đảng viên cơ

sở Giúp cho đội ngũ đảng viên vừa có trí tuệ, vừa có năng lực và phẩm chất đạo đức, có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu lý tưởng của Đảng Nắm vững và vận dụng đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn địa phương, góp phần thúc đẩy kinh tế, văn hóa, xã hội địa phương phát triển Kiên quyết đấu tranh với hiện tượng sai trái tiêu cực, các âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch, đặc biệt là âm mưu “diễn biến hòa bình”

Từ vai trò của TTBDCT cấp huyện đối với công tác GDLLCT cho thấy cần thiết phải tăng cường và nâng cao hiệu quả GDLLCT ở những trung tâm này Vì trên cơ sở nâng cao hiện quả GDLLCT mới có thể nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên trên các mặt năng lực chỉ đạo, hoạt động thực tiễn cũng như phẩm chất đạo đức cách mạng, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, với vai trò của mình các trung tâm đã góp phần quan trọng vào việc đẩy lùi các nguy cơ như: Chệch hướng XHCN,

tụt hậu xã hơn về kinh tế, “diễn biến hòa bình” và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí trong bộ máy nhà nước, đáp ứng yêu cầu khách quan của sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

1.2 Nội dung giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

GDLLCT là hoạt động có tổ chức mang tính hướng đích của Đảng và Nhà nước Việt Nam nhằm truyền bá những tri thức lý luận chính trị, những thông tin cần thiết về công tác xây dựng Đảng Công tác GDLLCT tại TTBDCT cấp huyện bao gồm các nội dung cơ bản sau như: Công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động GDLLCT; chủ thể và đối tượng GDLLCT; nội dung, chương trình; phương pháp và hình thức, phương tiện GDLLCT

1.2.1 Công tác lãnh đạo, quản lý hoạt động giáo dục lý luận chính trị tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

GDLLCT là một bộ phận của công tác tư tưởng của Đảng, phải đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng xuất phát từ nguyên tắc tính đảng trong công tác tư tưởng nói chung và công tác GDLLCT nói riêng Tính Đảng trong công tác GDLLCT đòi hỏi đội ngũ cán bộ giảng dạy của Trung tâm phải tuân thủ sự chỉ đạo, lãnh đạo của cấp ủy các cấp liên quan, đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhan, đứng trên quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để giảng dạy, truyền đạt, giải thích giúp cho cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu, nắm vững đường lối và quan điểm của Đảng, những sự kiện và hiện tượng một cách rõ ràng, chính xác

Theo Quyết định 185-QĐ/TW ngày 03/9/2008 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, chủ thể lãnh đạo, quản lý công tác GDLLCT của các TTBDCT là cấp ủy và ủy ban nhân dân huyện, đặc biệt là Ban Thường vụ huyện ủy là cơ quan lãnh đạo trực tiếp, thường xuyên các hoạt động của Trung tâm Sự lãnh đạo, quản lý của cấp ủy và ủy ban nhân dân huyện đối với hoạt động của Trung tâm được thể hiện ở những nội dung sau:

Trên cơ sở tham mưu của Ban Tuyên giáo cấp huyện, cấp ủy huyện lãnh đạo, chỉ đạo về nội dung chính trị, tư tưởng trong các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên của các Trung tâm, đảm bảo thực hiện đúng yêu cầu về nội dung của các chương trình theo hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương và Ban Tuyên giáo tỉnh ủy

Cấp ủy xây dựng ban hành kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên thuộc phạm vi quản lý trong từng giai đoạn cụ thể Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phải đáp ứng được yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực cho hệ thống chính trị của từng địa phương, yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi nghiệp vụ chuyên môn, có đạo đức lối sống tốt,

có năng lực giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra, góp phần hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ chính trị của Đảng bộ, chính quyền địa phương

Hoạt động lãnh đạo, quản lý là yếu tố quan trọng nhất trong tiêu chí đánh giá hiệu quả GDLLCT của các TTBDCT cấp huyện Thực tế cho thấy nơi nào chủ thể lãnh đạo, quản lý quan tâm thì nơi đó công tác GDLLCT đạt hiệu quả cao, phong trào cách mạng tại địa phương phát triển mạnh Ngược lại, nơi nào chủ thể lãnh đạo, quản lý buông lỏng trong việc chỉ đạo, lãnh đạo trong công tác này thì đạt hiệu quả thấp, nhận thức chính trị của cán bộ, đảng viên và nhân dân không được nâng lên thậm chí có thể bị tác động tiêu cực dẫn đến

hậu quả khôn lường cho cách mạng

1.2.2 Chủ thể và đối tượng giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

- Chủ thể thực hiện công tác GDLLCT tại các TTDBCT là đội ngũ cán

bộ giảng dạy của Trung tâm, bao gồm cán bộ, giảng viên theo biên chế của Trung tâm và giảng viên kiêm chức Hiệu quả công tác của các Trung tâm BDCT phụ thuộc vào chất lượng của đội ngũ này

Về yêu cầu đối với giáo viên chính trị, chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ:

“Không phải ai cũng huấn luyện được Muốn huấn luyện thợ rèn, thợ nguội

thì người huấn luyện phải thạo nghề rèn, nghề nguội Người huấn luyện của đoàn thể phải làm kiểu mẫu về mọi mặt: tư tưởng, đạo đức, lối làm việc” [41,tr.356] Ngoài ra Người còn nhấn mạnh “người huấn luyện phải học thêm mãi thì mới làm được công việc của mình… Người huấn luyện mà tự cho mình là đủ hết rồi thì người đó dốt nhất” [41, tr.356]

Quyết định 1853-QĐ/BTGTW ngày 04/3/2010 của Ban Tuyên giáo Trung ương ban hành quy chế giảng dạy và học tập của TTBDCT cấp huyện,

về cán bộ, giảng viên của Trung tâm và giảng viên kiêm chức phải có đủ tiêu chuẩn chung như sau:

Giám đốc, phó giám đốc: có đủ những phẩm chất chung: yêu nghề,

phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người cán bộ, đảng viên; có năng lực quản lý và giảng dạy (có văn bằng hoặc chứng chỉ về nghiệp vụ sư phạm);

có trình độ lý luận chính trị cao cấp; có trình độ đại học về một chuyên ngành phù hợp với nhiệm vụ của Trung tâm theo Quyết định 185-QĐ/TW của Ban

Bí thư Trung ương

Giảng viên chuyên trách: có đủ những phẩm chất chung: yêu nghề,

phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người cán bộ, đảng viên; có văn bằng chứng chỉ về nghiệp vụ sư phạm; có trình độ lý luận chính trị cao cấp (riêng đối với các địa phương miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, trong thời gian trước mắt có thể là trung cấp); có trình độ cao đẳng, đại học về một chuyên ngành

Giảng viên kiêm chức: là những cán bộ công tác tại các cơ quan Đảng,

chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, được Giám đốc Trung tâm đề nghị và cấp ủy cấp huyện ra quyết định công nhận; có trình độ cao cấp LLCT; có khả năng sư phạm và năng lực truyền đạt kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực LLCT; Thực hiện nhiệm vụ giảng bài theo kế hoạch, đảm bảo nội dung, chất lượng bài giảng ban Giám đốc Trung tâm có trách nhiệm giúp đỡ về đề

cương, giáo án đảm bảo nội dung và chất lượng hoạt động giảng dạy, tham gia sinh hoạt chuyên môn, nghiệp vụ định kỳ theo quy định

- Đối tượng GDLLCT tại các Trung tâm BDCT cấp huyện

Quyết định 1853-QĐ/BTGTW ngày 04/3/2010 của Ban Tuyên giáo Trung ương quy định đối tượng GDLLCT tại các Trung tâm BDCT được gọi

là học viên Học viên được triệu tập tham dự các lớp đào tạo và bồi dưỡng theo quy định chung, bao gồm cán bộ, đảng viên trong hệ thống chính trị ở cơ

sở trên địa bàn cấp huyện, không thuộc đối tượng đào tạo, bồi dưỡng của Trường Chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và hệ thống Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh

1.2.3 Nội dung chương trình

Nội dung chương trình GDLLCT rất rộng, bao gồm:

Thứ nhất, giáo dục về chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Việc giáo dục chủ nghĩa Mác- Lênin mang lại cho học viên cái nhìn khách quan về thế giới quan, phương pháp luận khoa học trong quá trình giải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tế Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, chủ nghĩa Mác – Lênin có vị trí đặc biệt quan trọng vì nó là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam để Đảng xác định rõ mục tiêu cách mạng, cách thức, lực lương, phương pháp tiến hành để biến mục tiêu đó trở thành hiện thực Người nói: “Học lý luận Mác – Lênin và áp dụng nó vào công tác cách mạng thực tế” [42, tr 298] “Học tập chủ nghĩa Mác – Lênin là học tập cái tinh thần xử trí mọi việc, đối với mọi người và đối với bản thân mình; là học tập những chân lý phổ biến của chủ nghĩa Mác – Lênin để áp dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế của nước ta Học để mà làm Lý luận đi đôi với thực tiễn” [43, tr.611]

Trong suốt cuộc đời cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nghiên cứu, kế thừa, phát triển, vận dụng sáng tạo, thắng lợi những lý luận đó vào cách mạng Việt Nam Cho đến nay trải qua các kỳ Đại hội Đảng, Đảng ta

luôn khằng định và nhất quán lựa chọn: chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hành động cách mạng của Đảng và nhân dân

Thứ hai, giáo dục chủ trương, đường lối quan điểm của Đảng; chính

sách, pháp luật của Nhà nước

Việc giáo dục nội dung này là một việc làm không thể thiếu bởi nó góp phần định hướng về mặt lý luận và thực tiễn trong hành động của mỗi cán bộ, đảng viên ở cơ sở; giúp cán bộ, đảng viên nắm vững các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước để tuyên truyền, vận động, giải thích cho nhân dân hiểu và thực hiện Bác nói “vì sao phải học tập đường lối của Đảng? vì có nắm vững đường lối cách mạng mới thấy rõ được phương hướng tiến lên của cách mạng, mới hiểu rõ mình phải làm gì và đi theo phương hướng nào để thực hiện mục đích của Đảng trong giai đoạn cách mạng ” [44, tr 115], hay

có thể thấy những chính sách và nghị quyết của Đảng đều vì lợi ích của nhân dân Vì vậy người đảng viên trong bất kỳ khó khăn nào cũng phải kiên quyết làm theo đúng chính sách và nghị quyết của Đảng

Thứ ba, giáo dục đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân

Chủ tịch Hồ Chí Minh cho rằng người đảng viên, người cán bộ tốt muốn trở thành người cách mạng chân chính phải rèn luyện được 5 đức tính tốt là nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm, đó cũng chính là đạo đức cách mạng Đạo đức cách mạng là cái gốc của nhân cách, là nền tảng của người cách mạng Người khẳng định: “Cũng như sông phải có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn Cây phải có gốc, không thì cây héo Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân Vì muốn giải phóng cho dân tộc, giải phóng cho loài người là một công việc to tát, mà tự mình không có đạo đức, không có căn bản, tự mình đã hủ

hóa, xấu xa thì còn làm nổi việc gì” [45, tr.292,293] Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời sa xuống mà phải được giáo dục, rèn luyện mới thành Giáo dục đạo đức cách mạng là một nội dung quan trọng trong công tác GDLLCT hiện nay, bởi đối với mỗi người cán bộ cần phải có tài, có đức, có tâm, có tầm, phải vừa hồng, vừa chuyên Chính vì vậy cần thường xuyên học tập, rèn luyện nâng cao đạo đức cách mạng, giữ vững lập trường, thường xuyên tự phê bình và phê bình, nghiêm khắc với bản thân và khoan dung, độ lượng với tất cả mọi người để cùng nhau tiến bộ

Thứ tư, tiếp thu, giáo dục, truyền bá những tư tưởng tiến bộ của nhân loại

Việc kế thừa và tiếp thu có chọn lọc những tư tưởng, những thành tựu tiến bộ của nhân loại là một việc làm vô cùng cần thiết để phát triển đất nước, tiến nhanh, tiến kịp với các nước trên thế giới Do đó yêu cầu đối với công tác GDLLCT không chỉ giáo dục lý luận, chủ trương, quan điểm của Đảng , chính sách pháp luật của Nhà nước, giáo dục đạo đức cách mạng, mà còn phải tăng cường kế thừa và vận dụng các tư tưởng tiến bộ trên thế giới vào công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đưa mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, tiến lên chủ nghĩa xã hội và cuối cùng

một hệ thống, một trật tự đã xác định nhằm hình thành nên những tri thức mới cho người học Chính điều này, đòi hỏi người dạy LLCT phải có phương pháp giảng dạy tốt để thực hiện công tác truyền tải nội dung, chương trình đến người học Có phương pháp đúng, phù hợp sẽ giúp người học tiếp thu kiến thức dễ dàng, có nhận thức đúng đắn và ngược lại Những phương pháp thường sử dụng trong GDLLCT là thuyết trình, nêu vấn đề, đối thoại, thảo luận nhóm…

Ngoài các phương pháp giảng dạy trên thì việc kiểm tra đánh giá là một khâu trong quá trình dạy học Thông qua kiểm tra đánh giá để nắm được mức

độ thực hiện những mục tiêu đề ra của môn học Giúp người dạy phát hiện được thực trạng kiến thức, kỹ năng tiếp thu của học viên để từ đó sửa đổi, bổ sung phương pháp giảng dạy, nội dung sao cho phù hợp với đối tượng và đưa

ra những quyết định sư phạm đúng đắn: Đối với người học, việc kiểm tra đánh giá thường xuyên, có hệ thống sẽ rèn luyện cho người học thói quen hoàn thành công việc đúng thời hạn và có trách nhiệm trong học tập, nó là động lực thúc đẩy, điều chỉnh và kích thích hoạt động học tập theo mục đích, yêu cầu đã đặt ra

- Phương tiện kỹ thuật hỗ trợ: Ngoài việc sử dụng phương tiện giáo dục truyền thống như phấn, bảng Các TTDBCT còn trang bị những phương tiện giảng dạy hiện đại như máy tính, máy chiếu đa năng, màn hình led….để có nhiều tư liệu sinh động, phong phú thêm cho bài giảng

1.3 Các nhân tố tác động đến giáo dục lý luận chính trị của Trung tâm bồi dưỡng chính trị cấp huyện

1.3.1 Nhân tố khách quan

Thứ nhất, tác động của bối cảnh chính trị trong và ngoài nước qua từng

thời kỳ Công tác GDLLCT luôn gắn chặt với các biến động chính trị trên thế giới và các sự kiện chính trị của đất nước trong mỗi giai đoạn

Hiện nay tình hình thế giới và khu vực châu Á, Thái Bình Dương diễn biến hết sức phức tạp, tiềm ẩn nhiều bất trắc, khó lường; kinh tế thế giới phục hồi chậm; khủng hoảng chính trị ở nhiều nơi, nhiều nước; cạnh tranh về nhiều mặt giữa các nước lớn tại khu vực; diễn biến phức tạp trên Biển Đông đã tác động bất lợi đến nước ta

Ở trong nước, Đảng ta đã nhấn mạnh; “cùng với những ảnh hưởng của khủng hoảng tài chính và suy thoái kinh tế toàn cầu, những hạn chế, khuyết điểm vốn có của nền kinh tế chưa được giải quyết, những hạn chế yếu kém trong lãnh đạo, quản lý và những vấn đề mới phát sinh đã làm cho lạm phát tăng cao, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự ổn định kinh tế vĩ mô, tốc độ tăng trưởng và đời sống nhân dân Thiên tai, dịch bệnh, biến đổi khí hậu liên tiếp xảy ra…” [32,tr 57], “cùng với đó bốn nguy cơ mà Đảng ta chỉ ra vẫn tồn tại

đó là: Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với các nước trong khu vực và

trên thế giới; nguy cơ “diễn biến hòa bình” của các thế lực thù địch chống phá

nước ta; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những

biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong bộ phận cán bộ, đảng viên,

công chức, viên chức; sự tồn tại và những diễn biến phức tạp của tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí ” [32, tr.19]

Tuy nhiên, sau hơn 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới đất nước, Đảng

và nhân dân ta đã và đang đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử;

vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được khẳng định và nâng cao; các sự kiện chính trị - kinh tế văn hóa của khu vực và thế giới được tổ chức ở trong nước tạo thế và lực mới, củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng, vào sự nghiệp đổi mới

Như vậy có thể thấy rằng, những yếu tố chính trị tích cực và tiêu cực từ bên ngoài rất dễ tạo ra những tác động về mặt tư tưởng đối với cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân trên địa bàn

Công tác GDLLCT tại các TTBDCT một mặt giúp cho cán bộ, đảng viên hiểu được các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước Mặt khác tạo niềm tin cho quần chúng nhân dân, đây là cơ sở để xây dựng khối thống nhất về tư tưởng và hành động nhằm thực hiện thắng lợi các mục tie của địa phương đặt ra trong từng thời kỳ

Thứ hai, tình hình kinh tế - xã hội Thực tiễn cho thấy, ở địa phương nào

kinh tế tăng trưởng nhanh, xã hội ổn định thì việc tổ chức học tập, BD của các Trung tâm cũng thuận lợi hơn Kinh tế tăng trưởng nhanh không chỉ tác động vào mặt tư tưởng mà còn tạo điều kiện về vật chất giúp cho Trung tâm thực hiện tốt hơn nhiệm vụ được giao Ngược lại, nơi nào kinh tế gặp khó khăn, đời sống nhân dân thiếu thốn, tỷ lệ nghèo đói cao, xã hội không ổn định sẽ nảy sinh nhiều vấn đề an ninh, chính trị, trật tự an toàn xã hội hoặc các vấn đề phức tạp khác thì công tác này sẽ gặp khó khăn, kém hiệu quả

Thứ ba, sự quan tâm của cấp ủy các cấp, các cơ quan, ban, ngành từ

trung ương đến địa phương cho công tác GDLLCT: Vấn đề này tuy là nhận thức chủ quan của các cấp, các ngành, nhưng đối với TBDCT thì lại là yếu tố khách quan tác động trục tiếp đến hiệu quả của công tác nay Bởi Nơi nào mà các cấp ủy đảng, ban, ngành, đoàn thể quan tâm thì từ việc chỉ đạo xây dựng

kế hoạch đào tạo, BD hàng năm, cử người tham gia học tập cho đến đầu tư cơ

sở vật chất, chế độ, chính sách, nội dung chương trình cũng được tiến hành thuận lợi, đạt hiệu quả cao và ngược lại nơi nào cấp ủy đảng không quan tâm thì mọi công việc sẽ khó khăn, kém hiệu quả

Thứ tư, trình độ dân trí của địa phương cũng phản ánh rõ phạm vi, mức

độ và hiệu quả của công tác GDLLCT tại các TTBDCT Thực tế cho thấy, qua hơn 20 năm thực hiện Quyết định 100-QĐ/TW, ở các địa phương, thành phố, thị xã có trình độ dân trí cao hơn, nơi tập trung các cơ quan, trường học, khu dân cư có mặt bằng dân trí cao thì ở đó vị trí, vai trò và hoạt động của các TTBDCT cũng đa dạng, phong phú và hiệu quả hơn Dân trí cao thể hiện ở nhận thức chính trị của cán bộ, đảng viên và nhân dân cao hơn, đời sống tinh thần tốt hơn Do đó tạo môi trường thuận lợi cho công tác GDLLCT

Thứ năm, điều kiện cơ sở vật chất Các điều kiện đảm bảo về cơ sở vật

chất cho hoạt động của TTBDCT bao gồm: hệ thống hội trường, phòng học,

tủ sách, thư viện, kinh phí hoạt động, các trang thiết bị phục vụ công tác dạy

và học như bàn, ghế, bảng, máy tính, projector, hệ thống camera, tài liệu, giáo trình, âm thanh, ánh sáng… Ở địa phương nào cấp ủy Đảng quan tâm, lãnh đạo, chăm lo tốt về cơ sở vật chất, thì ở nơi đó công tác GDLLCT được chú trọng và ngược lại Đây là những điều kiện quan trọng góp phần tạo lên hiệu quả, chất lượng trong công tác GDLLCT

1.3.2 Nhân tố chủ quan

- Năng lực, trình độ người học:

Đối tượng học viên tham gia học tập tại các TTBDCT cấp huyện đa số là những người đã trưởng thành, đang công tác (chuyên trách hoặc kiêm nhiệm) tại cơ quan cấp huyện, cấp cơ sở, các tổ chức cơ sở đảng trực thuộc cấp ủy cấp huyện quản lý; đã qua giai đoạn phát triển đỉnh cao, xu hướng hoạt động

xã hội tương đối ổn định; cuộc sống cá nhân đã được xác định ở mức độ bền vững, đã qua quá trình thử thách, có kinh nghiệm của cuộc sống Chính vì vậy phẩm chất đạo đức, ý thức và thái độ học tập của học viên là yếu tố quan

trọng quyết định đến hiệu quả công tác GDLLCT Bởi họ là những người tiếp thu, tuyên truyền và thực hiện đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào cuộc sống Họ cũng là người tạo nên mối gắn kết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Do vậy, công tác GDLLCT tại TTBDCT cấp huyện phải khơi dậy ý thức học tập của mỗi học viên tham gia và phải cho họ thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong vấn đề học tập LLCT

- Năng lực, trình độ của đội ngũ giảng viên

Với tập thể người học tại TTBDCT cấp huyện thường là phong phú, đa dạng, trình độ học vấn khác nhau Do đó đòi hỏi đội ngũ giảng viên chuyên trách và kiêm chức của Trung tâm BDCT, ngoài phẩm chất nghề nghiệp của người giảng dạy LLCT như phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống, năng lực sư phạm… thì cần phải có phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng đối tượng học viên nhằm tăng tính tích cực trao đổi thông tin hai chiều, kích thích

họ tìm tòi, bổ sung kiến thức mới, chú ý tìm hiểu vốn kiến thức đã có của học viên, đồng thời hạn chế sức ỳ và bảo thủ trong tư duy Người giảng dạy LLCT phải thận trọng trong cách dùng từ ngữ, cách diễn đạt, cách minh họa, chú ý tới tính thời sự của thông tin để tránh gây ra những liên tưởng tiêu cực cho học viên

- Nội dung chương trình: Nội dung chương trình giáo dục lý luận chính trị ở các TTBDCT rất rộng, đối tượng tham gia học tập đa dạng Vì vậy, việc xây dựng các nội dung chương trình phù hợp với từng đối tượng học viên là một nhiệm vụ cần thiết, tránh được sự trùng lặp về nội dung, hạn chế việc giảng dạy lý luận quá nhiều mà không gắn với thực tế địa phương, nhằm tạo tâm lý thoải mái với người học góp phần nâng cao được chất lượng công tác GDLLCT

Tiểu kết chương 1

Công tác GDLLCT tại Trung tâm BDCT cấp huyện là một nội dung hết sức quan trọng của các cấp ủy Đảng trong việc trang bị, nâng cao trình độ lý luận chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, đảng viên cơ sở để thực hiện tốt các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đảng ta đề ra Với tầm quan trọng

đó, trong chương I tác giả đã hệ thống hóa một số vấn đề lý luận về công tác GDLLCT ở Trung tâm Bồi dưỡng chính trị cấp huyện: nêu rõ các khái niệm

về lý luận, chính trị, lý luận chính trị, giáo dục lý luận chính trị, công tác giáo dục lý luận chính trị, về Trung tâm BDCT cấp huyện và vai trò của các Trung tâm này Đồng thời tác giả đã khái quát nội dung cơ bản của công tác giáo dục LLCT bao gồm: công tác lãnh đạo quản lý hoạt động GDLLCT tại Trung tâm BDCT cấp huyện; chủ thể và đối tượng giáo dục LLCT; nội dung chương trình; phương pháp, hình thức và phương tiện giáo dục LLCT của Trung tâm BDCT cấp huyện; các nhân tố khách quan và chủ quan tác động đến công tác GDLLCT của các Trung tâm BDCT cấp huyện Đây là những cơ sở tiền đề cần thiết để tác giả xem xét, phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục LLCT ở các Trung tâm BDCT các quận của Thành phố Hà Nội hiện nay

CHƯƠNG 2 GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Ở TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ

CÁC QUẬN CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI – THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA 2.1 Những yếu tố tác động đến giáo dục lý luận chính trị ở Trung tâm bồi dưỡng chính trị các quận của thành phố Hà Nội

2.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội của Thành phố Hà Nội

2.1.1.1 Vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên

Hà Nội nằm chếch về phía tây bắc của trung tâm vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, có vị trí từ 20°53' đến 21°23' vĩ độ Bắc và 105°44' đến 106°02' độ kinh Đông Địa hình Hà Nội thấp dần theo hướng từ Bắc xuống Nam và từ Tây sang Đông với độ cao trung bình từ 5 đến 20 mét so với mực nước biển Đồi núi tập trung ở phía bắc và phía tây thành phố Nhờ phù sa bồi đắp, ba phần tư diện tích tự nhiên của Hà Nội là đồng bằng, nằm ở hữu ngạn sông Đà, hai bên sông Hồng và chi lưu các con sông khác Với thế đất bằng phẳng, cao ráo, nằm ở vùng trung tâm đồng bằng châu thổ Sông Hồng mầu mỡ, khí hậu ấm áp, Hà Nội là vùng sinh thái thuận lợi cho con người định cư, phát triển, hội tụ nhiều các bậc hiền tài đưa đến những thế mạnh tạo

đà cho sự phát triển của Thủ đô

Để xứng tầm với vị thế Thủ đô của đất nước, Ngày 28/01/2008 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) có Kết luận số 19-KL/TƯ về mở rộng địa giới hành chính; ngày 29/5/2008 Quốc Hội khóa XIII, kỳ họp thứ 3 ra Nghị quyết số 15/2008/QH12 quyết định hợp nhất toàn bộ diện tích tự nhiên, dân số của thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Tây cùng huyện Mê Linh của tỉnh Vĩnh Phúc và 4 xã Yên Bình, Yên Trung, Tiến Xuân, Đông Xuân thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình Sau khi mở rộng địa giới hành chính, Hà Nội có diện tích 3.324,92 km2 Phía Đông tiếp giáp hai tỉnh Bác Ninh và