Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng một số dự án trên địa bàn thành phố thái nguyên, tỉnh thái nguyên

Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư * Thu hồi đất Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đấtcủa người được Nhà nước trao quyền sử dụ

NGUYỄN MẠNH HÙNG

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI

NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Thái Nguyên, 2019

NGUYỄN MẠNH HÙNG

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG MỘT SỐ DỰ ÁN TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN

Ngành: Quản lý đất đai

Mã ngành: 8.85.01.03

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Hoàng Văn Hùng

Thái Nguyên, 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện Các sốliệu sơ cấp và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được ai công

bố trong bất cứ công trình nào khác

Tác giả

Nguyễn Mạnh Hùng

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành đề tài tốt nghiệp này, ngoài sự nỗ lực phấn đấu của bản thân,tôi còn nhận được sự giúp đỡ, động viên, chỉ bảo của các thầy cô, bạn bè, đồngnghiệp và người thân

Nhân dịp này, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Hoàng Văn

Hùng giảng viên Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên người đã luôn theo sát, tận

tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn Tôi xin chân thànhcảm ơn toàn thể các thầy cô giáo đã luôn giúp đỡ tạo mọi điều kiện cho tôi trong thờigian qua

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo UBND thành phố Thái Nguyên, cán bộPhòng Tài nguyên và Môi trường, Trung tâm phát triển quy đất thành phố TháiNguyên cùng tất cả các bạn bè đã giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này

Cuối cùng tôi xin cảm ơn sâu sắc tới gia đình đã động viên, tạo mọi điều kiện

về vật chất cũng như tinh thần trong suốt quá trình tôi thực hiện đề tài này

Một lần nữa tôi xin chân trọng cảm ơn và cảm tạ !

Tha Nguyên, thang 5 năm 2019

Tác giả

Nguyễn Mạnh Hùng

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT vi

DANH MỤC CÁC BẢNG vii

DANH MỤC CÁC HÌNH viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 2

Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 3

1.1 Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu 3

1.1.1 Cơ sở lý luận của nghiên cứu 3

1.1.2 Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu 4

1.1.3 Cở sở pháp lý của vấn đề nghiên cứu 4

1.1.3.1 Các văn bản của Nhà nước 4

1.1.3.2 Các văn bản của tỉnh Thái Nguyên 5

1.2 Khái quát về công tác bồi thường GPMB 7

1.2.1 Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 7

1.2.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 9

1.2.3 Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường GPMB .9

1.3 Thực trạng về công tác bồi thường GPMB trong nước và một số nước trên Thế giới 15

1.3.1 Công tác bồi thường GPMB một số nước trên Thế giới 15

1.3.2 Công tác bồi thường GPMB ở Việt Nam 19

1.4 Thực trạng về công tác bồi thường GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 22 1.4.1 Công tác giải phóng mặt bằng tại tỉnh Thái Nguyên 22

1.4.2 Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 23

1.5 Tổng quan về phần mềm Primer 5.0 26

1.6 Một số nghiên cứu liên quan đến giải phóng mặt bằng 30

1.7 Đánh giá chung về tổng quan 33

Chương 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 34

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 34

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 34

2.2 Nội dung nghiên cứu 34

2.2.1 Đánh giá tình hình cơ bản của thành phố Thái Nguyên tác động đến vấn đề nghiên cứu 34

2.2.2 Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất đối với 02 dự án trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 34

2.2.3 Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường hỗ trợ, GPMB thông qua hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 35

2.2.4 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường GPMB và công tác quản lý đất đai ở thành phố Thái Nguyên 35

2.3 Phương pháp nghiên cứu 35

2.3.1 Phương pháp thu thập thông tin tài liệu 35

2.3.2 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu 36

2.3.3 Phương pháp thống kê 36

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 37

3.1 Đánh giá tình hình cơ bản của khu vực nghiên cứu tác động đến công tác quản lý nhà nước về đất đai .37

3.1.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thành phố Thái Nguyên 37

3.1.2 Đánh giá tình hình công tácquản lý sử dụng đất tại thành phố Thái Nguyên 41

3.2 Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại hai dự án trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 45

3.2.1 Khái quát chung về 2 dự án .45

3.2.2 Công tác bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại hai dự án 49

3.3 Nghiên cứu một số yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường hỗ trợ, GPMB thông qua hai dự án nghiên cứu trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 62

3.4 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường hỗ trợ, GPMB và công tác quản lý đất đai ở thành phố Thái Nguyên 68

3.4.1 Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai, các chính sách, các văn bản của Nhà nước về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 68

3.4.2.Thống nhất hệ thống văn bản pháp lý liên quan đến chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 68

3.4.3 Giải pháp về cơ chế 69

3.4.4 Giải pháp về nguồn lực 69

3.4.5 Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 69

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 70

1 Kết luận 70

2 Kiến nghị 70

TÀI LIỆU THAM KHẢO 72

UBND: Ủy ban nhân dân

HĐND: Hội đồng nhân dân

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Thực trạng sử dụng đất thành phố Thái Nguyên từ năm 2015-2018 41Bảng 3.2: Một số chỉ tiêu cơ bản của hai dự án 49Bảng 3.3: Tổng hợp đối tượng được bồi thường, hỗ trợ về đất của 2 dự án 50

Bảng 3.4: Bảng tổng hợp diện tích, loại đất thu hồi của 2 dự án 51Bảng 3.5: Kinh phí bồi thường GPMB của hai dự án nghiên cứu 53Bảng 3.6 Tiến độ thực hiện bồi thường BPMB của 2 dự án 58Bảng 3.7: Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc áp giá bồi thường

trong công tác BTGPMB 59Bảng 3.8 Tỷ lệ chênh lệnh về giá theo kết quả phỏng vấn chuyên sâu tại 2 dự

án nghiên cứu 60Bảng 3.9: Ý kiến của người có đất bị thu hồi trong việc thực hiện các chính

sách hỗ trợ và TĐC 61

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 1.1 Hình ảnh của một Dengrogram 29Hình 3.1: Bản đồ hành chính TP Thái Nguyên 37Hình 3.2: Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường hỗ trợ GPMB và tái

định cư trên địa bàn thành phố Thái Nguyên 63Hình 3.3: Biểu đồ quan hệ giữa các chỉ tiêu đánh giá tại khu vực nghiên cứu

đối với công tác bồi thường hỗ trợ GPMB và tái định cư (Similarity

từ 75 – 100%) 63Hình 3.4: Biểu đồ một số yếu tố ảnh hưởng tới công tác bồi thường hỗ trợ

GPMB và tái định cư (Kết quả phân tích PCA) 64Hình 3.5: Biểu đồ quan hệ giữa các chỉ tiêu tại khu vực nghiên cứu chỉ tiêu

MDS (Stress 0,1) Phân tích MDS 65

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trải qua quá trình biến đổi không ngừng của tự nhiên và xã hội, đất đai luônđược khẳng định là một trong những nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiênnhiên đã ban tặng cho con người Đất đai có ý nghĩa và vai trò đặc biệt quan trọngcho sự tồn tại, sự phát triển của sự sống trên trái đất và của cả xã hội loài người Đấtđai là tư liệu sản xuất đặc biệt, là địa bàn phân bố dân cư, là nơi xây dựng các côngtrình văn hóa xã hội, an ninh quốc phòng, là kho tàng dự trữ lớn nhất của nhân loại

và sự sống còn của mỗi quốc gia, mỗi con người

Những năm gần đây, nền kinh tế phát triển mạnh mẽ cùng với áp lực về sự giatăng dân số làm cho nhu cầu về đất đai của con người ngày càng tăng, diện tích đấtđai ngày càng bị thu hẹp Đồng thời quá trình đô thị hóa diễn ra mạnh làm cho đấtđai ngày càng có giá trị kinh tế cao và nhu cầu về mặt bằng lớn để phục vụ cho sảnxuất, kinh doanh Để có mặt bằng thực hiện các dự án chúng ta phải thu hồi vàchuyển mục đích sử dụng đất đai Chính vì vậy, công tác bồi thường, hỗ trợ và giảiphóng mặt bằng là điều kiện tiên quyết của sự phát triển, nó tác động mạnh mẽ đếncông tác quản lý nhà nước về đất đai

Trước thực trạng như vậy, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB)

là một trong những công việc hết sức khó khăn, phức tạp và được xã hội đặc biệtquan tâm Bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng là một vấn đề hết sức nhạy cảm vàphức tạp liên quan tới mọi mặt đời sống kinh tế, xã hội và cộng đồng dân cư, ảnhhưởng trực tiếp tới lợi ích của Nhà nước, của chủ đầu tư, đặc biệt với các hộ giađình, cá nhân có đất bị thu hồi trên phạm vi cả nước, của từng địa phương, khôngnhững thế nó còn ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của địaphương sau khi tái định cư cho người dân Công tác bồi thường GPMB hiện naycòn trì trệ và gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện do nhiều nguyênnhân như các chính sách về đền bù thiệt hại GPMB còn chưa cụ thể, chưa côngkhai, hay thay đổi gây nhiều khó khăn cho việc xác định mức độ đền bù, giá đền bù;tái định cư và giải quyết hậu quả sau GPMB;… Trước những khó khăn như vậy, việcđánh giá công tác bồi thường GPMB để đưa ra những phương án khả thi giải quyếtnhững khó khăn bồi thường GPMB đang là một nhu cầu hết sức cấp thiết của xã hội

Thái Nguyên là một trong những trung tâm để giao lưu, kinh tế, chính trị, vănhoá, khoa học giáo dục, y tế khu vực trung du miền núi phía Bắc Là đầu mối giaolưu giữa thủ đô Hà Nội với vùng Việt Bắc kết hợp với mạng lưới giao thông thuậnlợi, đây là điều kiện, là cơ hội để đón nhận sự đầu tư của các doanh nghiệp trong vàngoài nước, việc GPMB để thực hiện các dự án trên địa bàn đang được các cấpchính quyền trong tỉnh hết sức quan tâm, tuy nhiên vấn đề này vẫn còn nhiều bấtcập và khó khăn gây ảnh hưởng đến tiến độ của dự án, kinh phí của nhà nước donhiều nguyên nhân khác nhau theo từng dự án cụ thể.

Xuất phát từ thực tiễn trên, được sự đồng ý của Ban Giám hiệu trường Đại học

Nông Lâm Thái Nguyên, chúng tôi thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác bồi

thường giải phóng mặt bằng một số dự án trên địa bàn thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên”.

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Đánh giá kết quả thực hiện công tác giải phóng mặt bằng của hai dự án tạithành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên

- Xác định một số yếu tố ảnh hưởng đến kết quả thực hiện công tác giải phóngmặt bằng và của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống của người dân từ đó đưa

ra được những thuận lợi khó khăn trong công tác này

- Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác giải phóngmặt bằng và công tác quản lý nhà nước về đất đai tại thành phố Thái Nguyên

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn

3.1 Ý nghĩa khoa học

Bổ sung kiến thức, kinh nghiệm thực tế và hiểu rõ về công tác quản lý nhànước về đất đai, cụ thể là công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, những thuận lợikhó khăn khi tiến hành dự án

3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Từ quá trình nghiên cứu đề tài giúp tìm ra những thuận lợi, khó khăn của côngtác bồi thường GPMB để từ đó rút ra những giải pháp khắc phục, góp phần thúc đẩytiến độ bồi thường GPMB

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU

1.1 Cơ sở khoa học của vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Cơ sở lý luận của nghiên cứu

Trong công cuộc CNH – HĐH việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài và pháttriển cơ sở hạ tầng là yếu tố quan trọng trong chiến lược đưa đất nước ta đến năm

2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo đúng lộ trình Có thể nói công tác thuhồi đất, giải phóng mặt bằng có vai trò không thể thiếu trong quá trình phát triểnkinh tế, đẩy nhanh tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng, đưa đất nước lên tầm cao mới

 Tính đa dạng thể hiện: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khácnhau với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và trình độ dân trí nhất định Đối vớikhu vực nội thành mức độ tập trung dân cư cao, ngành nghề của dân cư đa dạng, giátrị đất và tài sản trên đất lớn dẫn đến quá trình GPMB có đặc trưng nhất định Đốivới khu vực ven đô, mức độ tập trung dân cư khá cao, ngành nghề dân cư phức tạp,hoạt động sản xuất đa dạng: công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, buônbán nhỏ quá trình GPMB cũng có những đặc trưng riêng của nó Đối với khuvực ngoại thành hoạt động sản xuất chủ yếu của dân cư là sản xuất nông nghiệp Do

đó GPMB cũng được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

 Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọngtrọng đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Ở khu vực nông thôn dân cưsống chủ yếu nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp, mà đất đai lại là tư liệu sảnxuất trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghềnghiệp khó khăn, do đó tâm lý dân cư vùng này là giữ được đất để sản xuất, thậmchí họ cho thuê đất còn thu được lợi nhuận cao hơn là sản xuất nhưng họ vẫn khôngcho thuê Trước tình hình đó, dẫn đến công tác tuyên truyền vận động dân cư thamgia di chuyển là rất khó khăn Việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp là điều cần thiếtđảm bảo đời sống dân cư sau này Mặt khác, cây trồng, vật nuôi trên vùng đất đócũng rất đa dạng không tập chung một loại cây trồng, vật nuôi nhất định nên gâykhó khăn cho công tác định giá bồi thường

1.1.2 Cơ sở thực tiễn của nghiên cứu

Thành phố Thái Nguyên nằm trong vùng phát triển kinh tế năng động củatỉnh Thái Nguyên, là trung tâm công nghiệp lâu đời, có tài nguyên khoáng sản đadạng, phong phú, có điều kiện khí hậu thuận lợi Thái Nguyên đang trên đà pháttriển tiến tới mục tiêu công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Do vậy nhu cầu sửdụng đất để xây dựng các cơ sở hạ tầng phục vụ nhà máy, xí nghiệp một tăng, đòihỏi công tác quy hoạch phải chặt chẽ và hợp lý Đất xây dựng nhà máy, công ty, cáckhu dịch vụ càng nhiều do đó có nhiều khu dân cư mới để giảm bớt diện tích đấtdân cư Công tác GPMB góp phần quan trọng vào sự tăng trưởng kinh tế, thay đổidiện mạo cơ sở hạ tầng Trong những năm gần đây, công tác GPBM của thành phốđược quan tâm và chú trọng giúp hệ thống giao thông vận tải phát triển, cơ sở hạtầng kiên cố, quy đất được sử dụng hợp lý hơn

Tuy vậy, vẫn còn nhiều dự án do thiếu vốn đầu tư nên công tác GPMBkhông đáp ứng kịp thời cho việc thi công các dự án trên địa bàn thành phố, dẫn đếnvừa đền bù GPMB vừa thi công làm cho công tác định giá và thực thi công tác bồithường GPMB gặp nhiều khó khăn phức tạp, ảnh hưởng đến đời sống, công việccủa người dân Nhiều dự án kéo dài hay tình trạng dự án “ treo” làm ảnh hưởng đếnviệc phát triển của thành phố nói riêng, tỉnh Thái Nguyên nói chung

Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là yếu tố quyết định đến việc đầu

tư, chuyển dịch cơ cấu và phát triển kinh tế - xã hội Nhưng đây là một vấn đề phứctạp, liên quan trực tiếp đến đại bộ phận nhân dân, dễ gây mất ổn định trật tự xã hội

Thực tế cho thấy các ngành, các cấp phải quan tâm hơn nữa đến công tác bồithường GPMB Đây chính là tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thiệnhơn cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân

1.1.3 Cở sở pháp lý của vấn đề nghiên cứu

1.1.3.1 Cac văn bản của Nhà nước

- Nghị định số 45/NĐ-CP ngày 15/05/2013 của Chính phủ Quy định về thutiền sử dụng đất;

- Nghị định số 46/NĐ-CP ngày 15/05/2013 của Chính phủ Quy định về thutiền thuê đất, thuê mặt nước;

- Nghị định số 47/2014/NĐ - CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ Quy định vềbồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Nghị định số 104/2014/NĐ-CP ngày 14/11/2014 của Chính phủ Quy định vềkhung giá đất;

- Thông tư số 02/2015/TT-BTNMT Quy định chi tiết một số điều của Nghịđịnh số 43/2014/NĐ-CP và Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 về đấtđai của Chính phủ;

- Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên vàMôi trường Quy định chi tiết phương pháp định giá đất; xây dựng, điều chỉnh bảnggiá đất; định giá đất cụ thể và tư vấn xác định giá đất;

- Thông tư 37/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường Quy địnhchi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Thông tư số 76/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính Hướng dẫnmột số điều của Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quyđịnh về thu tiền sử dụng đất;

- Thông tư số 77/2014/TT-BTC ngày 16/6/2014 của Bộ Tài chính Hướng dẫnmột số điều của Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quyđịnh về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước

1.1.3.2 Cac văn bản của tỉnh Thai Nguyên

- Quyết định số 31/2014/QĐ-UBND ngày 22/8/2014 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc Ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhànước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 57/2014/QĐ-UBND ngày 22/12/2014 của UBND tỉnhThái Nguyên về việc Phê duyệt bảng giá đất giai đoạn 2015-2019 trên địa bàntỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 01/2016/QĐ-UBND ngày 05/01/2016 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc Ban hành Quy định về Đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúcgắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 39/2017/QĐ-UBND ngày 20/12/2017 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc Ban hành Đơn giá bồi thường cây trồng, vật nuôi là thủy sản khiNhà nước thu đất trên địa bàn tỉnh Thái nguyên

- Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND ngày 15/10/2013 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc ban hành Quy định áp dụng một số tiêu chuẩn quy hoạch giaothông, đất cây xanh, đất công cộng tối thiểu trong công tác quy hoạch, xây dựngphát triển đô thị trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 1642/QĐ-UBND ngày 01/08/2012 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc phê duyệt đồ án Quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/2000 (Quy hoạch phânkhu) Khu trung tâm số 6 Thành phố Thái Nguyên;

- Quyết định số 17388/QĐ-UBND ngày 31/10/2016 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Khu dân cư 11B, phường Tân Lập,thành phố Thái Nguyên;

- Quyết định số 17334/QĐ-UBND ngày 31/10/2016 của UBND thành phốThái Nguyên về phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình: Khu dân cư tổ 11B,phường Tân Lập, thành phố Thái Nguyên;

- Quyết định số 3117/QĐ-UBND ngày 10/10/2017 và Quyết định số1583/QĐ-UBND ngày 15/6/2017 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệtgiá đất để tính tiền bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất tại một số dự án trên địabàn thành phố Thái Nguyên;

- Quyết định số 1790/QĐ-UBND ngày 15/08/2012 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc phê duyệt Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị Thịnh An (Khuđất A+B) đất đối ứng dự án BT Dự án đường đô thị Đán – Hồ Núi Cốc;

- Thông báo số 616/TB-TU ngày 11/11/2016 của thường trực tỉnh ủy về việcđẩy nhanh tiến độ thực hiện đầu tư xây dựng đường vào dự án khu du lịch Hồ NúiCốc;

- Quyết định số 3485/QĐ-UBND ngày 19/12/2016 của UBND tỉnh TháiNguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Khu dân cư đường Bắc Sơn kéo dài;

- Kết luận số 72-KL/TU ngày 28/10/2016 của ban thường vụ Tỉnh Ủy TháiNguyên về một số chủ trương đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án khu du lịch Hồ NúiCốc;

- Thông báo số 640-TB/TU ngày 05/12/2016 của thường trực Tỉnh Ủy về việcthực hiện khu tái định cư tại xóm Gò Móc và điều chỉnh quy hoạch có liên quanphục vụ dự án đường Bắc Sơn kéo dài;

- Thông báo số 552/TB-TU ngày 14 tháng 11 năm 2016 của Thường trựcThành ủy về triển khai thực hiện đầu tư xây dựng đường vào dự án Khu du lịch HồNúi Cốc

1.2 Khái quát về công tác bồi thường GPMB

1.2.1 Khái niệm về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

* Thu hồi đất

Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đấtcủa người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sửdụng đất vi phạm pháp luật về đất đai (Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩaViệt Nam (2013), Luật đất đai 2013 [21])

* Tai định cư.

Tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống

và làm ăn Tái định cư bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhànước thu hồi hoặc trưng thu đất đai để thực hiện các dự án phát triển

Tái định cư (TĐC) được hiểu là một quá trình từ bồi thường thiệt hại về đất,tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống,thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó.

Thu hồi đất, Bồi thường giải phóng mặt bằng là giải pháp quan trọng mangtính đột phá nhằm chủ động quy đất, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút các nguồnlực cho đầu tư phát triển và triển khai thực hiện các dự án đầu tư xây dựng kết cấu

hạ tầng kinh tế – xã hội Quá trình thực hiện bồi thường GPMB phải đảm bảo hàihoà giữa các lợi ích: lợi ích của Nhà nước, lợi ích của doanh nghiệp, của cộng đồngdân cư và đặc biệt là lợi ích của người dân (Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủnghĩa Việt Nam (2013), Luật đất đai 2013 [21])

* Một số khai niệm liên quan khac.

- Chi phí đầu tư vào đất còn lại bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và chi phíkhác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất mà đến thời điểmNhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được

- Nhà nước giao quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước giao đất) là việcNhà nước ban hành quyết định giao đất để trao quyền sử dụng đất cho đối tượng cónhu cầu sử dụng đất

- Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất (sau đây gọi là Nhà nước cho thuê đất)

là việc Nhà nước quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sửdụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất

- Nhà nước công nhận quyền sử dụng đất là việc Nhà nước trao quyền sửdụng đất cho người đang sử dụng đất ổn định mà không có nguồn gốc được Nhànước giao đất, cho thuê đất thông qua việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụngđất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu đối với thửa đấtxác định

- Giá đất là giá trị của quyền sử dụng đất tính trên một đơn vị diện tích đất

- Giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối vớimột diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định

- Tiền sử dụng đất là số tiền mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước khiđược Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụngđất, công nhận quyền sử dụng đất (Dương Thị Thu Thủy (2016) [30]

1.2.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Mỗi dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng có một đặc điểm riêng, liênquan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội Giảiphóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp

- Tính đa dạng thể hiện: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khácnhau với điều kiện tự nhiên kinh tế, xã hội và trình độ dân trí nhất định Đối với khuvực nội thành, khu vực ven đô, khu vực ngoại thành, khu vực nông thôn, trình độdân trí khác nhau mật độ dân cư khác nhau, ngành nghề đa dạng và đều hoạt độngsản xuất theo một đặc trưng riêng của vùng đó Do đó, giải phóng mặt bằng cũngđược tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

- Tính phức tạp thể hiện: Đất đai là tài sản có giá trị đặc biệt, có vai trò quantrọng trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân Ở khu vực thành thị,đất đai có giá trị cực lớn Còn đối với khu vực nông thôn, đất đai lại là tư liệu sảnxuất chủ yếu, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đấtđai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp,khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do đó tâm lý dân cư vùng này là giữđược đất để sản xuất Người dân có tâm lý, mất đất coi nhu mất tư liệu sản xuất,mất đi nguồn sống chính Trước tình hình đó đã dẫn đến công tác tuyên truyền, vậnđộng dân cư tham gia di chuyển là rất khó khăn và việc hỗ trợ chuyển đổi nghềnghiệp là điều cần thiết để đảm bảo đời sống dân cư sau này (Dương Thị Thu Thủy(2016) [30]

1.2.3 Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường GPMB.

1.2.3.1 Yếu tố cơ bản trong quản lý nhà nước về đất đai

a Việc ban hành cac văn bản quy phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai

và tổ chức thực hiện các văn bản đó

Do các đặc điểm lịch sử, kinh tế xã hội của đất nước ta trong mấy thập kỷ qua

có nhiều biến động lớn, nên các chính sách về đất đai không ngừng được sửa đổi,

bổ sung Từ năm 1993 đến năm 2013, Nhà nước đã ban hành hơn 200 văn bản quyphạm pháp luật về quản lý và sử dụng đất Sau khi Quốc hội thông qua Luật đất đai

2013 cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành đã nhanh chóng đi vào cuộc sống.Với một hệ thống quy phạm khá hoàn chỉnh, chi tiết, cụ thể, rõ ràng, đề cập mọiquan hệ đất đai phù hợp với thực tế Các văn bản quy phạm pháp luật về đất đai củaNhà nước

đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong việc tổ chức thực hiện các nội dung quản lýNhà nước về đất đai, giải quyết tốt mối quan hệ đất đai ở khu vực nông thôn, bướcđầu đã đáp ứng được quan hệ đất đai mới hình thành trong quá trình công nghiệphóa và đô thị hóa; hệ thống pháp luật đất đai luôn đổi mới, ngày càng phù hợp hơnvới yêu cầu phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và ổn định xã hội.Theo đó, chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng cũng luôn được Chínhphủ không ngừng hoàn thiện, sửa đổi nhằm giải quyết các vướng mắc trong côngtác bồi thường GPMB, phù hợp với yêu cầu thực tế triển khai Với những đổi mới

về pháp luật đất đai, thời gian qua công tác GPMB đã đạt những kết quả đáng khích

lệ, đã cơ bản đáp ứng được nhu cầu về mặt bằng cho việc phát triển các dự án đầu

tư Tuy nhiên bên cạnh đó, do tính chưa ổn định, chưa thống nhất của pháp luật đấtđai qua các thời kỳ mà công tác bồi thường GPMB đã gặp khá nhiều khó khăn vàcản trở Thực tiễn triển khai cho thấy việc ban hành các văn bản quy phạm phápluật về quản lý, sử dụng đất đai có ảnh hưởng rất lớn đến công tác bồi thườngGPMB, hỗ trợ và tái định cư Hệ thống văn bản pháp luật đất đai còn có nhữngnhược điểm như là số lượng nhiều, mức độ phức tạp cao, không thuận lợi trong sửdụng, nội bộ hệ thống chưa đồng bộ, chặt chẽ gây lúng túng trong xử lý và tạo kẽ

hở trong thực thi pháp luật

Đất đai là đối tượng quản lý phức tạp, luôn biến động theo sự phát triển củanền kinh tế - xã hội Để thực hiện tốt chức năng quản lý Nhà nước về đất đai đòi hỏicác văn bản pháp luật liên quan đến lĩnh vực này phải mang tính ổn định cao và phùhợp với tình hình thực tế (Dương Thị Thu Thủy (2016) [30]

b Công tac quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất:

Thông qua việc lập, xét duyệt và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất để tổ chứcviệc bồi thường GPMB thực sự trở thành sự nghiệp của cộng đồng mà Nhà nướcđóng vai trò là người tổ chức Bất kỳ một phương án bồi thường GPMB nào đềudựa trên một quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất nhằm đạt được các yêu cầu như làphương án có hiệu quả kinh tế - xã hội cao nhất Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

có tác động tới chính sách bồi thường đất đai trên hai khía cạnh:

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những căn cứ quan trọng nhất

để thực hiện việc giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất;

- Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là một trong những nhân tố ảnh hưởng tớigiá chuyển nhượng quyền sử dụng đất; từ đó tác động tới giá đất tính bồi thường.Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai là hệ thống các biện pháp cơ sở khoahọc ky thuật, khoa hoc xã hội để phân chia đất đai theo loại sử dụng nhằm sử dụnghợp lý nguồn tài nguyên đất Đối với công tác đền bù, giải phóng mặt bằng và táiđịnh cư, nó chi phối từ khâu hình thành dự án đến khâu cuối cùng giải phóng mặtbằng và lập khu tái định cư Những nơi chưa có quy hoạch kế hoạch sử dụng đất,công tác quản lý đất đai yếu kém, số liệu không đảm bảo độ tin cậy, việc khoanhđịnh các loại đất, định hướng sử dụng không sát với thực tế thì ở đó công tác đền bùgiải phóng mặt bằng và tái định cư gặp nhiều khó khăn phức tạp, hiệu quả thấp.Nhìn chung,chất lượng quy hoạch nói chung và quy hoạch nói riêng còn thấp, thiếuđồng bộ, chưa hợp lý, tính khả thi thấp, đặc biệt là thiếu tính bền vững Phương ánquy hoạch chưa dự báo sát tình hình, quy hoạch còn mang nặng tính chủ quan duy ýchí, áp đặt, nhiều trường hợp quy hoạch theo phong trào Đây chính là nguyên nhânchủ yếu dẫn đến tình trạng quy hoạch “treo”, dự án “treo” (Dương Thị Thu Thủy(2016) [30].

c Yếu tố giao đất, cho thuê đất:

Nhiệm vụ giao đất, cho thuê đất có tác động rất lớn đến công tác bồi thườngGPMB và TĐC Nguyên tắc giao đất, cho thuê đất, phải căn cứ vào quy hoạch, kếhoạch là điều kiện bắt buộc, nhưng nhiều địa phương chưa thực hiện tốt nguyên tắcnày; hạn mức đất được giao và nghĩa vụ đóng thuế đất quy định không rõ ràng, tìnhtrạng quản lý đất đai thiếu chặt chẽ dẫn đến khó khăn cho công tác đền bù

d Yếu tố điều tra, khảo sat, đo đạc, đanh gia, phân hạng đất và lập bản đồ địa chính

Trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, thì nội dung về điều tra, đo đạc,đánh giá, phân hạng đất và lập bản đồ địa chính là nội dung rất quan trọng, là cơ sở

để thực hiện những nội dung sau, đồng thời nó phản ánh hiện trạng sử dụng đất củakhu vực dự án Tuy nhiên, hiện nay ở nhiều địa phương công tác này được thựchiện rất chậm Những hạn chế của công tác này làm ảnh hưởng đến nhiệm vụ quản

lý đất đai ở các địa phương và trực tiếp là công tác xây dựng dự án đền bù thiệt hạitrong công tác giải phóng mặt bằng và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

Về công tác phân hạng và phân loại đất:Việc xác định chất lượng đất là cơ sở

để xác định giá trị sinh lợi của mảnh đất trong điều kiện và trình độ thâm canh nhưnhau Từ đó định ra giá trị quyền sử dụng đất hoặc lập bảng giá đất giúp cho việcxây dựng phương án đền bù chính xác, công bằng khi thu hồi đất Thực tế đã chứngminh vai trò của công tác phân hạng và phân loại đất.Ở nhiều địa phương do việcphân hạng đất đai thiếu cơ sở khoa học dẫn đến hậu quả định giá đền bù khó khăn,thiếu chính xác gây bất hợp lý trong việc xác định giá đất khi đền bù thiệt hại

e Công tác đăng ký đất đai và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất:

Đăng ký đất đai là một thành phần cơ bản quan trọng nhất của hệ thống quản

lý đất đai, đó là quá trình xác lập hồ sơ về quyền sở hữu đất đai, bất động sản, sựđảm bảo và những thông tin về quyền sở hữu đất Theo quy định của các nước, đấtđai là một trong các tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng Ở nước ta,theo quy định của Luật đất đai, người sử dụng đất phải đăng ký quyền sử dụng đấtvới cơ quan nhà nước có thẩm quyền (cụ thể là Văn phòng đăng ký đất đai) và đượccấp GCNQSDĐ Chức năng của đăng ký đất đai là cung cấp những căn cứ chuẩnxác và an toàn cho việc thu hồi, chấp thuận và từ chối các quyền về đất

Trong công tác bồi thường GPMB, GCNQSDĐ là căn cứ để xác định đốitượng được bồi thường, loại đất, diện tích đất tính bồi thường Hiện nay, công tácđăng ký đất đai ở nước ta vẫn còn yếu kém, đặc biệt công tác đăng ký biến động về

sử dụng đất; việc cấp GCNQSDĐ vẫn chưa hoàn tất Chính vì vậy mà công tác bồithường GPMB đã gặp rất nhiều khó khăn Làm tốt công tác đăng ký đất đai, cấpGCNQSDĐ thì công tác bồi thường GPMB sẽ thuận lợi, tiến độ GPMB nhanh hơn

f.Yếu tố thanh tra chấp hành cac chế độ, thể lệ về quản lý và sử dụng đất đai

Công tác bồi thường GPMB là một việc làm phức tạp, gắn nhiều đến quyền lợi

về tài chính nên rất dễ có những hành vi vi phạm pháp luật nhằm thu lợi bất chính,chính quyền địa phương cấp trên Hồi đồng thẩm định phải có kế hoạch thanh tra,kiểm tra và coi đây là nhiệm vụ thường xuyên trong quá trình triển khai thực hiệncông tác bồi thường GPMB, kịp thời phát hiện các sai phạm, vi phạm pháp luật để

xử lý tạo niềm tin trong nhân dân (Dương Thị Thu Thủy (2016) [30]

1.2.3.2 Yếu tố gia đất và định gia đất

- Trước khi có Luật đất đai năm 2003: Những vấn đề liên quan đến việc xácđịnh giá đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư đều được quy định tại cácvăn bản dưới luật như Nghị định số 87/CP ngày 17 tháng 8 năm 1994 của Chínhphủ quy định khung giá các loại đất; Nghị định số 90/CP ngày 17 tháng 9 năm 1994của Chính phủ quy định về việc bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sửdụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và Nghịđịnh số 22/1998/NĐ-CP ngày 24 tháng 4 năm 1998 của Chính phủ Hội đồng hànhquy định về đền bù thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đíchquốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng Giá đất để tính bồithường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất do UBND tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương quyết định trên cơ sở khung giá đất do Chính phủ Hội đồng hành kèmtheo Nghị định số 87/CP

- Từ khi có Luật đất đai 2003: Quy định giá đất được hình thành trong cáctrường hợp sau đây (Điều 55, Luật Đất đai): Do UBND tỉnh, thành phố trực thuộcTrung ương quy định giá theo quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 56 của Luậtnày; Do đấu giá quyền sử dụng đất hoặc đấu thầu dự án có sử dụng đất; Do người

sử dụng đất thỏa thuận về giá đất với những người có liên quan khi thực hiện cácquyền chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất; góp vốn bằngquyền sử dụng đất

- Theo quy định của Luật đất đai năm 2003, nguyên tắc định giá đất là phảisát với giá thị trường trong điều kiện bình thường Tuy nhiên, tình hình phổ biếnhiện nay là giá đất do các địa phương quy định và công bố đều không theo đúngnguyên tắc đó, dẫn tới nhiều trường hợp ách tắc về bồi thường đất đai và phát sinhkhiếu kiện

- Từ khi có Luật Đất đai năm 2013: Theo Điều 114 giá đất gồm có bảng giáđất (được xây dựng định kỳ 05 năm một lần) và giá đất cụ thể (dùng để tính tiền bồithường khi Nhà nước thu hồi đất) Theo Điều 112: Nguyên tắc định giá đất là phùhợp với giá đất phổ biến trên thị trường của loại đất có cùng mục đích sử dụng đã

quyền sử

dụng đất hoặc thu nhập từ việc sử dụng đất Tuy nhiên, qua một quá trình thực hiệncho thấy, giá đất cụ thể do UBND tỉnh quyết định chưa sát với giá đất phổ biến trênthị trường (Dương Thị Thu Thủy (2016) [30].

1.2.3.3 Về tai định cư

a Vấn đề ổn định nơi ở

- Một số khu TĐC không đảm bảo điều kiện cơ sở hạ tầng tối thiểu như: hệthống điện, nước, đường giao thông, trường hoặc trạm xá, từ đó ảnh hưởng trực tiếpđến đời sống của những người sử dụng đất TĐC

- Bố trí TĐC chưa quan tâm tới các yếu tố cộng đồng dân cư, tập quán sinhhoạt, sản xuất Ví dụ người sản xuất nông nghiệp bị chuyển đến khu TĐC cao tầngkhông có tư liệu sản xuất trong khi việc hỗ trợ đào tạo nghề, giải quyết việc làmchưa có chế tài chặt chẽ

- Ổn định đời sống và phong tục tập quán của người dân: phải xây dựng khuTĐC với điều kiện sống cao hơn so với trước khi di dời Mặt khác, phải quan tâmđến phong tục, tập quán trong nhóm người, quan hệ họ hàng, cộng đồng Đối vớikhu TĐC cần xây dựng các quy định về lối sống, an ninh trật tự, tạo sự yên tâm chongười mới chuyển đến

Những tồn tại trên đây khó tránh khỏi trong quá trình CNH - HĐH phát triểnđất nước, một khi các chính sách của Nhà nước chưa đồng bộ, nhận thức của cáccấp, các ngành về TĐC chưa đầy đủ

b Vấn đề chuyển đổi nghề nghiệp

Đa số các hộ bị thu hồi đất sống bằng nghề buôn bán nhỏ và sản xuất nôngnghiệp, không có khả năng nghề nghiệp nhất định do đó thu nhập không ổn định.Việc chuyển đổi nghề nghiệp cho những người bị thu hồi đất gặp rất nhiều khókhăn Trong những năm trước đây, việc hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp không đượccác chủ dự án quan tâm đã gây bất lợi cho đời sống của những người dân bị thu hồiđất mà kế sinh nhai của họ là gắn liền với đất, nhiều dự án thực hiện công tác hỗ trợviệc làm thông qua viện trợ bằng cách là cấp một khoản tiền nhất định Khoản tiền

này sẽ phát huy tác dụng khác nhau: với người năng động hoặc có khả năng thì nóđược đầu tư sinh lợi, ngược lại với một số người khác thì khoản tiền đó được tiêudùng cho sinh hoạt cá nhân trong một khoảng thời gian nhất định, sau đó dẫn đếnhết tiền, thất nghiệp, ảnh hưởng đến cuộc sống gia đình và đã có những người mắccác tệ nạn xã hội Vì vậy, tạo công ăn việc làm để người dân bị thu hồi đất có thunhập ổn định là trách nhiệm của chủ dự án cũng như của cả người dân được hỗ trợviệc làm trong thời kỳ phát triển, tạo điều kiện ổn định cuộc sống gia đình, ổn định

xã hội, thúc đẩy nền kinh tế phát triển (Dương Thị Thu Thủy (2016) [30]

1.3 Thực trạng về công tác bồi thường GPMB trong nước và một số nước trên Thế giới

1.3.1 Công tác bồi thường GPMB một số nước trên Thế giới

Đối với bất cứ một quốc gia nào trên thế giới, đất đai là nguồn lực quan trọngnhất, cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi Nhà nước thu hồi đấtphục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế củahàng triệu hộ dân và người dân, người bị ảnh hưởng không những không hạn chế về

số lượng mà còn có xu hướng ngày càng tăng Đặc biệt, ở những nước đang pháttriển, người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp đó là vấn đề sống còn của họ.Dưới đây là một số kinh nghiệm quản lý đất đai của các nước trên thế giới sẽ phầnnào giúp ích cho Việt Nam chúng ta, đặc biệt trong chính sách bồi thường GPMB

1.3.1.1 Tại Trung Quốc

Hiến Pháp Trung quốc quy định có 2 hình thức sở hữu đất đai: Sở hữu Nhànước và sở hữu tập thể Vì đất đai thuộc sở hữu Nhà nước nên khi thu hồi đất, kể cảđất nông nghiệp tùy từng trường hợp cụ thể, Nhà nước sẽ cấp đất mới cho các chủ

sử dụng bị thu hồi đất và bồi thường cho các công trình gắn liền với đất bị thu hồi

Về phương thức bồi thường, Nhà nước thông báo cho người sử dụng đất biếttrước cho việc họ sẽ bị thu hồi đất trong thời hạn một năm Người dân có quyền lựachọn các hình thức bồi thường bằng tiền hoặc bằng nhà tại khu ở mới Tại thủ đôBắc Kinh và thành phố Thượng Hải, người dân thường lựa chọn bồi thường thiệthại bằng tiền và tự tìm chỗ ở mới phù hợp với nơi làm việc của mình

Về giá bồi thường, tiêu chuẩn là giá thị trường Mức giá này cũng được Nhànước quy định cho từng khu vực và chất lượng nhà, đồng thời được điều chỉnh rấtlinh hoạt cho phù hợp với thực tế, vừa được coi là Nhà nước tác động điều chỉnh tạichính thị trường đó Đối với đất nông nghiệp, bồi thường theo tính chất của đất vàloại đất (tốt, xấu).

Về TĐC, các khu TĐC và các khu nhà ở được xây dựng đồng bộ và kịp thời,thường xuyên đáp ứng nhu cầu nhiều loại căn hộ với các nhu cầu sử dụng khácnhau Các chủ sử dụng phải di chuyển đều được chính quyền chú ý tạo điều kiện vềviệc làm, đối với các đối tượng chính sách xã hội được Nhà nước có chính sáchriêng Khi di dời thực hiện nguyên tắc chỗ ở mới tốt hơn chỗ ở cũ Khu TĐC đượcquy hoạch tổng thể (nhà ở, trường học, chợ), cân đối được giao thông động và tĩnh.Trong quá trình bồi thường GPMB phải lập các biện pháp xử lý theo phương thứctrước tiên là dựa vào trọng tài, sau đó khiếu tố

Theo đánh giá của một số chuyên gia tái định cư, sở dĩ Trung Quốc có nhữngthành công nhất định trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là do: Thứ nhất,

đã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc đối với các hoạt độngtái định cư, đảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho người dân tái định cư, tạocác nguồn lực sản xuất cho những người tái định cư Thứ hai, năng lực thể chế củacác chính quyền địa phương khá mạnh Chính quyền cấp tỉnh chịu trách nhiệm hoàntoàn trong việc thực hiện chương trình bồi thường hỗ trợ tái định cư Thứ ba, quyền

sở hữu đất tập thể làm cho việc thực hiện bồi thường hỗ trợ tái định cư có nhiềuthuận lợi, đặc biệt là ở nông thôn Tiền đền bù cho đất đai bị mất không trả cho từng

hộ gia đình mà được cộng đồng sử dụng để tìm kiếm, phát triển đất mới hoặc muacủa các cộng đồng sở tại hay dùng để phát triển kết cấu hạ tầng Chính quyền thôn,

xã chịu trách nhiệm phân chia cho các hộ bị ảnh hưởng (Thư viện Học liệu MởViệt Nam) [38]

-Lần cải cách ruộng đất thứ nhất: Dự kiến tiến hành rất nhiều công việc nhưđịnh mức hạn điền cho địa chủ (không vượt quá 5ha/hộ địa chủ), chia đất và xác lậpquyền sở hữu cho nông dân, quản tô và thanh toán tô bằng tiền v.v… Nhưng do sựchống lại của địa chủ và các thế lực bảo thủ nên những dự kiến cải cách ruộng đấtlần thứ nhất không thực hiện được.

-Trước kết quả nửa vời của cuộc cách mạng lần thứ nhất, dưới sức ép của Mỹ,Nhật bản tiến hành cuộc cải cách ruộng đất lần thứ hai Nội dung của cuộc cải cáchlần này bao gồm rất nhiều vấn đề như: Định mức hạn điền cho địa chủ, chia đất vàxác định quyền sở hữu đất cho nông dân, xác định quyền của Nhà nước đối với việctrưng thu đất, cấp đất và các quyền khác v.v…

Cùng với hai cuộc cải cách ruộng đất Nhật Bản còn ban hành Luật đất đainông nghiệp Luật quy định những biện pháp đặc biệt nhằm đảm bảo quyền sở hữuđất đai của người làm nông nghiệp Trước yêu cầu của việc hình thành các hợp tác

xã ở nông thôn, Nhật Bản quy định thoả thuận về quyền quản lí và quyền sử dụngđất đai và quyền sở hữu đất đai của hộ thành viên tham gia hợp tác xã.Đất canh tác

ít nhưng nhu cầu mở rộng diện tích đất công nghiệp, dịch vụ giao thông và hệ thốngkết cấu hạ tầng rất lớn Để giải quyết hài hoà giữa yêu cầu sử dụng đất cho nôngnghiệp và đất dùng cho nhu cầu kinh tế xã hội khác, Nhật Bản ban hành Luật về tổchức lại ngành nông nghiệp ở những vùng cần phát triển Luật và các biện phápkinh tế, hành chính được tiến hành nhằm cùng một lúc đáp ứng các yêu cầu:

-Ưu tiên đất cho nông nghiệp, thâm canh tăng năng suất nông nghiệp để giảiquyết mâu thuẫn giữa đất canh tác ít lại bắt buộc phải bớt một phần dành cho cácyêu cầu khác cho phát triển nông thôn, đô thị hoá, hiện đại hoá Do đó Nhật Bảnsớm trở thành quốc gia có nhiều loại cây trồng đạt năng suất cao nhất thế giới

- Có chính sách cụ thể để thúc đẩy việc dành đất đai để phát triển công nghiệp,dịch vụ, giao thông v.v… Như vậy chính sách đất đai của Nhật Bản vừa từng bướcthúc đẩy nâng cao hiệu quả sử dụng đất dành cho nông nghiệp vừa thúc đẩychuyển dịch cơ cấu đất đai theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá và đô thị hoá.-Mặc dù hình thức sở hữu đa dạng, kể cả thừa nhận sở hữu tư nhân về đất đai,Nhà nước vẫn có quyền theo Luật pháp để thu hồi đất phục vụ cho các nhu cầu pháttriển kinh tế xã hội của đất nước (Thư viện Học liệu Mở Việt Nam) [38]

kỳ ai muốn mua mảnh đất đó về quyết định thu hồi đất của Chính phủ Sau đó, Nhànước sẽ ban hành quyết định thu hồi đất và thông báo trên báo chí Chủ sở hữu đấtnhận được thông báo khuyên tiến hành các thủ tục yêu cầu bồi thường Chủ sở hữuđất thông thường có quyền tiếp tục ở trên đất ít nhất là 6 tháng sau khi đã có quyếtđịnh thu hồi đất Ngay sau khi có quyết định thu hồi đất, chủ đất có thể yêu cầu nhànước bồi thường Nguyên tắc của bồi thường là công bằng và theo giá thị trường.

Thông thường, các yếu tố sẽ được tính toán trong quá trình bồi thường đó là giá thịtrường, giá đặc biệt đối với chủ sở hữu, các chi phí liên quan như chi phí di chuyển,chi phí TĐC.(Thư viện Học liệu Mở Việt Nam) [38]

1.3.2 Công tác bồi thường GPMB ở Việt Nam

1.3.2.1 Thời kỳ 1993 – 2003

Khi Hiến pháp 1992 ra đời thay thế Hiến pháp 1980 đã quy định : “Nhà nướcphát triển nền kinh tế hàng hoá nhiều thành phần theo cơ chế thị trường có sự quản

lý của Nhà nước theo định hướng XHCN” Tại Điều 17 quy định : “Đất đai thuộc

sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản lý” Và Điều 18 quy định: “Các tổchức và cá nhân được Nhà nước giao đất sử dụng lâu dài và được chuyển nhượngquyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật” Đặc biệt, tại Điều 23 quy định :

“Tài sản hợp pháp của cá nhân, tổ chức không bị quốc hữu hoá Trong trường hợpthật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, Nhà nước trưng muahoặc trưng dụng có bồi thường tài sản của cá nhân hoặc tổ chức theo thời giá thịtrường Thể thức trưng mua, trưng dụng do luật định” Những quy định trên đã tạođiều kiện củng cố quyền hạn riêng của Nhà nước trong việc thu hồi đất đai cho mụcđích an ninh, quốc phòng và các lợi ích quốc gia Luật Đất đai 1993 đã có hiệu lực

từ ngày 15/10/1993 thay thế cho Luật Đất đai 1988 Đây là văn kiện chính sáchquan trọng nhất đối với việc thu hồi đất và bồi thường thiệt hại của Nhà nước LuậtĐất đai quy định các loại đất sử dụng, các nguyên tắc sử dụng từng loại đất, quyền

và nghĩa vụ của người sử dụng đất Một thủ tục rất quan trọng và là cơ sở pháp lýcho người sử dụng đất là họ được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền

sở hữu nhà Chính điều này làm căn cứ cho quyền được bồi thường khi Nhà nướcthu hồi đất Sau khi Luật Đất đai 1993 được ban hành, Nhà nước đã ban hành rấtnhiều các văn bản dưới luật như Nghị định, Thông tư và các văn bản pháp quy khác

về quản lý đất đai nhằm cụ thể hoá các điều luật để thực hiện các văn bản đó

Hiện nay có rất nhiều dự án phát triển cơ sở hạ tầng, các khu công nghiệp, khuthương mại đang được thực hiện và trong tương lai con số các dự án sẽ tăng lên rấtnhanh Sau khi có Luật Đất đai năm 2003 được ban hành, Nhà nước đã ban hànhnhiều các văn bản dưới luật như Nghị định, Thông tư cụ thể hóa các điều luật về giáđất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, bao gồm:

-Nghị định số: 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hànhLuật Đất đai

-Nghị định số: 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ về việc bồithường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

-Thông tư số: 116/2004/TT-BTC ngày 7/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫnviệc thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004 của Chính phủ vềviệc bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất

-Nghị định số: 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phươngpháp xác định giá và khung giá các loại đất

-Thông tư số: 114/2004/TT-BTC ngày 26/11/2004 của Bộ Tài chính hướngdẫn việc thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ

về phương pháp xác định giá và khung giá các loại đất

-Căn cứ Nghị định số: 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ về việcquy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

-Căn cứ Nghị định số: 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quyđịnh bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư

-Căn cứ Nghị định số: 88/2009/NĐ-CP ngày 19/9/2009 của Chính phủ về cấpGiấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liềnvới đất

-Thông tư số: 14/TT-BTNMT ngày 1/10/2009 của Bộ Tài nguyên và Môitrường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồiđất, giao đất cho thuê đất

Nghị định số: 123/NĐ-CP ngày 27/7/2007 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sungmột số điều của Nghị định số: 188/2004/NĐ-CP;

Thông tư số: 145/2007/TT-BTC ngày 06/12/2007 của Bộ Tài chính hướng dẫnthực hiện Nghị định số: 188/2004/NĐ-CP và Nghị định số: 123/2007/NĐ-CP;

Thông tư liên tịch số: 02/2010/TTLT-BTNMT-BTC ngày 08/01/2010, của BộTài nguyên và Môi trường - Bộ Tài chính, hướng dẫn xây dựng, thẩm định, banhành bảng giá đất và điều chỉnh bảng giá đất thuộc thẩm quyền của UBND tỉnh,thành phố trực thuộc trung ương

1.3.2.3 Từ khi có Luật Đất đai 2013

Luật Đất đai năm 2013 được ban hành vừa tiếp tục kế thừa, luật hóa nhữngquy định còn phù hợp đã và đang đi vào cuộc sống của Luật Đất đai năm 2003,nhưng đồng thời đã sửa đổi, bổ sung một số quy định định mới nhằm tháo gỡ nhữnghạn chế, bất cập của Luật Đất đai năm 2003 Nhà nước đã ban hành nhiều các vănbản dưới luật như Nghị định, Thông tư cụ thể hóa các điều luật về giá đất, bồithường, hỗ trợ và tái định cư, bao gồm:

-Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quyđịnh chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai;

-Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quyđịnh về định giá đất;

-Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quyđịnh về thu tiền sử dụng đất;

-Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quyđịnh về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

-Thông tư 23/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2015 của Bộ Tài nguyên và Môitrường về Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khácgắn liền với đất;

-Thông tư 24/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2015 của Bộ Tài nguyên và Môitrường về hồ sơ địa chính;

-Thông tư 25/2014/TT-BTNMT ngày 19/5/2015 của Bộ Tài nguyên và Môitrường về bản đồ địa chính;

-Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ trưởng

Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mụcđích sử dụng đất, thu hồi đất;

-Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môitrường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;Tuy nhiên, cho đến nay vấn đề GPMB diễn ra rất chậm, chưa hiệu quả, cònnhiều sai sót gây bức xúc, khiếu kiện trong nhân dân làm ảnh hưởng đến tiến độ đầu

tư, triển khai dự án, đồng thời công tác quy hoạch và quản lý xây dựng còn nhiềubất cập ảnh hưởng đến tiến độ của các dự án

1.4 Thực trạng về công tác bồi thường GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

1.4.1 Công tác giải phóng mặt bằng tại tỉnh Thái Nguyên

Từ năm 2013 đến nay tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện việc GPMB cho cáccông trình, dự án, diện tích đất thu hồi là trên 2000 ha với số tiền chi trả bồi thườnglên tới 2.500,7 tỷ đồng Có thể kể đến các dự án tiêu biểu được GPMB như: Dự ánNhà máy điện tử Samsung (Khu công nghiệp Yên Bình), dự án Khu côn nghiệpĐiềm Thụy thuộc Phú Bình và Phổ Yên với diện tích được quy hoạch là 350ha; tổhợp Yên Bình khoảng gần 800ha, trong đó dự án sân golf 36 lỗ 185ha, khu đô thịcửa ngõ 100ha, mở rộng khu công nghiệp Yên bình từ 200ha lên 495ha, dự ánđường cao tốc Thái Nguyên Bắc Kạn Tiếp đó là việc GPMB dứt điểm Dự án nhàhát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc Đây cũng là công trình trọng điểm được BộVăn hóa Thể thao và Du lịch phê duyệt Thực hiện bàn giao mặt bằng thi công xâydựng, hoàn thành theo tiến độ Dự án xây dựng Quốc lộ 3 mới, Quốc lộ 3 cũ Hà Nội

- Thái Nguyên và nhiều dự án phải thu hồi đất, bồi thường GPMB xây dựngđường giao thông, nông thôn mới Có được kết quả như trên là do Tỉnh ủy, HĐND

và UBND tỉnh quan tâm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các ngành các cấp vào cuộcquyết liệt, công tác chỉ đạo kiểm tra, giám sát giải quyết vướng mắc được thực hiệnthường xuyên Lãnh đạo UBND tỉnh và Thường trực Ban chỉ đạo công tác GPMB

và hỗ trợ tái định cư cùng các ngành của tỉnh đã tiến hành nhiều cuộc làm việc trựctiếp với các địa phương, doanh nghiệp chỉ đạo xử lý dứt điểm các tồn tại, tháo gỡkhó khăn, giải quyết kịp thời những kiến nghị, đề nghị của các chủ dự án; tổ chứccác cuộc đối thoại trực tiếp với các hộ dân trong vùng dự án nhằm giải đáp nhữngvướng mắc phát sinh trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư đẩy nhanh tiến độbồi thường, GPMB cho các dự án Việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tuyên truyền,

vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhànước được thực hiện với nhiều hình thức, phương pháp phù hợp Cộng với sự phấnđấu nhiệt tình của cán bộ làm công tác GPMB và đặc biệt là sự ủng hộ đồng thuậncao của nhân dân đã chấp nhận khó khăn khi di chuyển, tự nguyện hiến đất bàn giaomặt bằng với số l ượng và giá trị lớn trong thời gian ngắn Cuối năm 2016, tỉnh TháiNguyên triển khai nhiều dự án hàng nghìn tỷ đồng, điển hình là: dự án khu du lịchtâm linh Hồ Núi Cốc tổng mức đầu tư 15.000 tỷ đồng; dự án xây dựng cấp bách hệthống chống lũ lụt sông Cầu kết hợp hoàn thiện hạ tầng đô thị hai bên bờ sông Cầuvới hơn 18.000 tỷ đồng; dự án nghĩa trang hiện đại An Lạc Viên Thái Nguyên vớitổng mức đầu tư hơn 300 tỷ đồng (Báo Thái Nguyên (năm 2017))[35].

1.4.2 Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn thành phố Thái Nguyên

Đối với các dự án đầu tư công hay đầu tư tư nhân, việc sử dụng đất có liênquan đến người dân, đặc biệt là thực hiện khâu đền bù và giải phóng mặt bằng đềuphải được tiến hành theo trình tự nhất định được quy định rõ ràng Quy định nàygiúp cho việc giải phóng mặt bằng được thuận lợi, rõ ràng, đảm bảo quyền lợi vàthông tin, đồng thời dễ dàng cho việc kiểm tra, giám sát khi có sai phạm

Bước 1: Giới thiệu địa điểm và thông báo thu hồi đất

- Giới thiệu địa điểm

Chủ đầu tư, các cá nhân, hoặc bên chịu trách nhiệm thực hiện các dự án đầu tư

tư nhân, đầu tư công tiến hành gửi hồ sơ cho cấp chính quyền huyện về hồ sơ xinthuê đất tiến hành đầu tư, thực hiện dự án

- Thông báo thu hồi đất

Chính quyền tỉnh thông báo thu hồi đất hoặc ủy quyền cho chính quyền thị xãthông báo thu hồi đất Nếu dự án nằm trong quy hoạch sử dụng đất thì thực hiệnthông báo sau khi quy hoạch đã được công bố Nội dung thông báo thu hồi đất gồm:

Lý do thu hồi đất, diện tích và vị trí khu đất thu hồi trên cơ sở hồ sơ địa chính hiện

có hoặc quy hoạch chi tiết xây dựng được duyệt và dự kiến về kế hoạch di chuyển;giao nhiệm vụ cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; cho phépnhà đầu tư được tiến hành khảo sát, lập dự án đầu tư

Việc thu hồi đất phải được thông báo cho người dân bằng các phương tiệntruyền thông hoặc niêm yết tại trụ sở các cơ quan chính quyền hoặc các địa điểmsinh hoạt chung của khu vực thu hồi đất Chủ đầu tư tiến hành khảo sát, đo đạc lậpbản đồ khu vực dự án ngay sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư để phục vụviệc lập và trình duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng, thu hồi đất và lập phương ánbồi thường tổng thể, hỗ trợ, tái định cư; lập dự án đầu tư theo quy định của phápluật về đầu tư và xây dựng; lập hồ sơ xin giao đất, thuê đất theo quy định của phápluật về đất đai;

Nội dung dự án đầu tư phải thể hiện phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư gồm: Diện tích các loại đất dự kiến thu hồi; tổng số người sử dụngđất trong khu vực dự kiến thu hồi đất; dự kiến số tiền bồi thường, hỗ trợ; việc bố trítái định cư và trong đó nêu rõ dự kiến về nhu cầu, địa điểm, hình thức tái định cư;

dự kiến thời gian và kế hoạch di chuyển, bàn giao mặt bằng

Đối với dự án quan trọng quốc gia sau khi được Quốc hội quyết định chủtrương đầu tư; dự án nhóm A, dự án xây dựng hệ thống giao thông, thủy lợi đê điềuphù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt thì không phải thực hiệncác công việc quy định như trên (giới thiệu địa điểm đầu tư); Thời hạn ra văn bảnquy định như trên không quá 20 ngày làm việc

Bước 2: Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

+ Chuẩn bị lập phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Sau khi dự án đầu tư được xét duyệt hoặc chấp thuận thì hội đồng bồi thường

hỗ trợ và tái định cư theo quy định tại Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày15/5/2014, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ về sửa đổi,

bổ sung một số điều Nghị định hướng dẫn thi hành luật đất đai gồm lãnh đạo cácngành liên quan: Tài nguyên & môi trường, Tài chính- Kế hoạch, Chi cục thuế,Thanh tra, Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất, Trung tâm phát triển quy đất,Văn phòng UBND huyện, Chủ tịch UBND các xã, thị trấn có liên quan tổ chức lậpphương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm những nội dung sau:

- Trích lục bản đồ địa chính: đối với nơi có bản đồ địa chính chính quy; trườnghợp bản đồ địa chính chưa đúng với hiện trạng sử dụng đất hoặc bản đồ địa chính có

tỷ lệ không phù hợp thì được phép đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính;

Trích đo địa chính: đối với những nơi chưa có bản đồ địa chính chính quy;Tỷ

lệ bản đồ được quy định như sau: đối với đất đô Thị là tỷ lệ 1/500; đối với đất nôngthôn là tỷ lệ 1/1.000 (trường hợp diện tích các thửa đất quá nhỏ thì có thể được đobản đồ địa chính tỷ lệ 1/500)

- Phát tờ khai để cho hộ gia đình tự kê khai thửa đất

- Lập biên bản kiểm kê tài sản trên đất

- Xác định nguồn gốc từng thửa đất (có biên bản và xác định định xuất chiaruộng năm 1993)

Nội dung phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư gồm

- Tên địa chỉ của người bị thu hồi đất;

- Diện tích, loại đất, vị trí, xứ đồng, nguồn gốc sử dụng đất của thửa đất; sốlượng, khối lượng, tỷ lệ phần trăm chất lượng còn lại của tài sản bị thiệt hại;

- Các căn cứ tính toán số tiền bồi thường, hỗ trợ như giá đất tính bồi thườnggiá nhà, công trình tính bồi thường, số nhân khẩu, số lao động trong độ tuổi, sốlượng người hưởng trợ cấp xã hội;

- Dự kiến số tiền bồi thường hỗ trợ;

Việc bố trí tái định cư (nếu lấy vào đất ở);

Việc di dời các công trình của nhà nước, của tổ chức, của cơ sở tôn giáo, củacộng đồng dân cư; Việc di dời mồ mả

+ Lập phương án chi tiết bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Trung tâm phát triển quy đất thành phố phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã,phường; Ủy ban mặt trận tổ quốc xã, phường; các ban ngành đoàn thể của cấp xã,phường; Ban lãnh đạo tổ, xóm và đại diện những người có đất bị thu hồi tổ chứcniêm yết công khai phương án đền bù, GPMB hỗ trợ và tái định cư Thời gian niêmyết và tiếp nhận ý kiến đóng góp ít nhất là hai mươi ngày (20 ngày) kể từ ngày đưa

ra niêm yết

Trong thời gian niêm yết tổ chức làm nhiệm vụ giải phóng mặt bằng tiếp thu ýkiến đóng góp của các hộ gia đình, những sai sót trong phương án Chỉnh sửa và giảithích ngay cho hộ gia đình, cá nhân những khúc mắc Những khúc mắc không giảiquyết được ghi lại xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên

+ Hoàn thiện phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Hết thời hạn niêm yết và tiếp nhận ý kiến đóng góp Trung tâm phát triển quyđất thành phố có trách nhiệm tổng hợp ý kiến đóng góp bằng văn bản nêu rõ sốlượng ý kiến đồng ý, số lượng ý kiến không đồng ý, số lượng ý kiến khác đối vớiphương án đền bù, GPMB, hỗ trợ và tái định cư, giải thích những khúc mắc trongquá trình niêm yết, hoàn chỉnh phương án kèm theo bản tổng hợp ý kiến đóng góp

Bước 3: Quyết định thu hồi đất, phê duyệt và thực hiện phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

+ Quyết định thu hồi đất

Hồ sơ thu hồi đất được Phòng Tài nguyên và Môi trường tiếp nhận, thẩm định

hồ sơ thu hồi đất Sau đó trình ủy ban nhân dân thành phố ban hành quyết định thuhồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, đất công ích, cộng đồng dân cư

Trường hợp thu hồi đất để giao đất hoặc cho thuê đất thuộc thẩm quyền củamột cấp thì việc thu hồi đất và giao đất hoặc cho thuê đất được thực hiện trong cùngmột quyết định;

Trường hợp khu đất thu hồi có cả tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất thì

Ủy ban nhân dân thành phố quyết định thu hồi đất đối với hộ gia đình, cá nhân, đấtcông ích, cộng đồng dân cư trước khi trình Ủy ban nhân dân tỉnh quyết định thu hồiđất theo thẩm quyền và giao đất, cho thuê đất theo dự án cho chủ đầu tư trong cùngmột quyết định;

Trường hợp chủ đầu tư và những người bị thu hồi đất đã thỏa thuận bằng vănbản thống nhất về phương án bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất hoặc khuđất thu hồi không phải giải phóng mặt bằng thì Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền

ra quyết định thu hồi đất, giao đất hoặc cho thuê đất mà không phải chờ đến hết thờihạn thông báo thu hồi đất

+ Quyết định phê duyệt phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư

Sau khi phương án bồi thường hỗ trợ và tái định cư đã được niêm yết côngkhai và chỉnh sửa; cơ quan tư vấn lập hồ sơ gửi hồ sơ đến phòng Tài nguyên và Môitrường thành phố thẩm định về quy trình lập hồ sơ và lập phương án bồi thường hỗtrợ và tái định cư, sau đó phòng Tài nguyên và Môi trường trình hội đồng bồi

thường GPMB của thành phố thẩm định lần cuối và ký quyết định phê duyệt phương án.

+ Thực hiện phương án bồi thường

Ngay sau khi có quyết định phê duyệt và công bố phương án bồi thường hỗ trợ

và tái định cư, tổ chức làm nhiệm vụ giải phóng mặt bằng niêm yết công khai quyếtđịnh, sau đó gửi quyết định cho người bị thu hồi đất, chủ đầu tư chuẩn bị nguồn tàichính phối hợp với hội đồng bồi thường hỗ trợ tái định cư, cơ quan lập hồ sơ, Ủyban nhân dân cấp xã, phường nơi có đất tiến hành trả tiền tới các hộ gia đình có đất

bị thu hồi, sau đó người có đất bị thu hồi có trách nhiệm bàn giao đất cho tổ chứclàm nhiệm vụ giải phóng mặt bằng để bàn giao cho chủ đầu tư cắm mốc thực địa,nếu người bị thu hồi đất không bàn giao đất thì tổ chức làm nhiệm vụ giải phóngmặt bằng báo cáo với cấp có thẩm quyền chuẩn bị phương án cưỡng chế

Bước 4: Cưỡng chế thu hồi đất

+ Cưỡng chế theo quy định tại Điều 71 Luật đất đai 2013

Thực hiện đúng trình tự, thủ tục về thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cưquy định trong Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014

- Quá ba mươi (30) ngày, kể từ thời điểm phải bàn giao đất mà người có đất bịthu hồi không bàn giao đất cho tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng;

- Sau khi đại diện của tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng,

Ủy ban nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp xã, phường nơi có đất thu hồi đãvận động thuyết phục nhưng người có đất bị thu hồi không chấp hành việc bàn giaođất đã bị thu hồi cho Nhà nước;

- Có quyết định cưỡng chế của Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quyđịnh của pháp luật đã có hiệu lực thi hành;

- Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế Trường hợp người

bị cưỡng chế từ chối nhận quyết định cưỡng chế thì Tổ chức làm nhiệm vụ bồithường, giải phóng mặt bằng phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã, phường niêmyết công khai quyết định cưỡng chế tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, phường nơi

có đất thu hồi

+ Quyết định cưỡng chế

Sau mười lăm (15) ngày, kể từ ngày giao trực tiếp quyết định cưỡng chế hoặcngày niêm yết công khai quyết định cưỡng chế quy định nêu trên, mà người bịcưỡng chế không bàn giao đất thì Ủy ban nhân dân cấp huyện chỉ đạo, tổ chức lựclượng cưỡng chế thu hồi đất theo quy định của pháp luật.

1.5 Tổng quan về phần mềm Primer 5.0

- Các chức năng của PRIMER 5.0:

Theo Nguyễn Hữu Kiệt (2008) [6] thì: Phần mềm PRIMER có nhiều phiênbản, trong đề tài này sử dụng phiên bản 5 của PRIMER để phục vụ ứng dụngnghiên cứu Với phiên bản 5 phần mềm PRIMER có nhiều tính năng mới hơn sovới các phiên bản cũ trước đây

- Loại tập tin được sử dụng trong PRIMER 5.0:

Theo Nguyễn Hữu Kiệt (2008) [6] thì: Dữ liệu PRIMER có thể đọc được vàlưu trong những định dạng khác nhau Dữ liệu tốt hơn nên được lưu trên định dạngPRIMER thông thường để tiếp tục sử dụng các tập tinh như những thừa số Cácđịnh dạng khác thì có ích cho việc trao đổi dữ liệu với những chương trình khác.Các đuôi mở rộng của các tập tin tư liệu được sử dụng trong PRIMER 5.0:.pri – Sample variable data

.sid –Similarity matices

.agg – Aggregation data

.ppl – Plot files

- Tính năng phân nhóm trong PRIMER (Cluster):

Sự phân nhóm có thứ bậc Phân tích tổng hợp (hay phân loại) nhằm mục đíchtìm thấy những nhóm tự nhiên của các mẫu, như những mẫu trong một nhóm thìgiống nhau nhiều hơn so với khác nhóm, các phương pháp tổng hợp được phân biệtnhư sau:

- Phương pháp có thứ bậc: Những mẫu được nhóm lại và những nhóm này sẽđịnh dạng tổng hợp ở cấp độ thấp của sự đồng dạng

- Ky thuật lạc quan

- Phương pháp tìm kiếm hiện tại

- Ky thuật nhóm

- Ky thuật pha tạp

Phân nhóm tổng hợp có thứ bậc ky thuật phân nhóm thường dùng nhất làphương pháp tổng hợp có thứ bậc Những phương pháp này xem ma trận đồng dạngnhư là điểm khởi đầu, bắt đầu với những đồng dạng mang tính hỗ tương cao nhất,sau đó dần dần hạ thấp xuống ở cấp độ tương đồng mà tại đó các nhóm đã đượcđịnh dạng Tiến trình kết thúc với một nhóm đơn mà chứa tất cả các mẫu Nhữngphương pháp phân chia có thứ bậc sẽ trình bày sự tiếp nối trái ngược, bắt đầu vớimột nhóm đơn và chia tách nó ra thành những nhóm nhỏ hơn

Hình 1.1 : Hình ảnh của một Dengrogram(Nguồn Nguyễn Hữu Kiệt 2008)

- Trong công tác quản lý đất đai Primer có thể phân nhóm các đơn vị đấtđai nhanh chóng hơn chính xác cho từng đơn vị đất đai và có thể sắp xếp theothứ tự khả năng thích nghi của các nhóm vùng từ thích nghi cao nhất đến khôngthích nghi