Chuyên đề: PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC HỌC SINH PHẦN I VÀ PHẦN II

LỜI NÓI ĐẦU Tăng cường phương pháp kỉ luật tích cực trong nhà trường là biện pháp giáo dục học sinh không sử dụng đến các hình thức bạo lực, trừng phạt. Trong đó giáo viên, nhà quản lý giáo dục áp dụng các hình thức kỉ luật tích cực, phù hợp để giúp học sinh giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách toàn diện, bền vững. Đó là mục tiêu giáo dục trong nhà trường phổ thông. Do đó, muốn vận dụng tốt kỉ luật tích cực trong nhà trường thì trước hết giáo viên cần nhận thức rằng biện pháp kỉ luật trừng phạt HS cần được chấm dựt và thay thế bằng biện pháp kỉ luật tích cực. Để làm được điều này, GV cần có suy nghĩ sâu sắc hơn nữa về nghề dạy học, yêu nghề, mến trẻ, cái tâm phải bao trùm khắp tâm hồn. Hiểu và nắm bắt tâm lý của HS ở mọi lứa tuổi, từng HS và bản thân giáo viên phải có được niềm vui trong công việc. Đồng thời, GV phải tự đặt mình ngang hàng với học sinh để cùng chơi, cùng học, cùng hiểu để tìm cách giáo dục HS thấu tình, đạt lý. Khi HS mắc lỗi thầy cô giáo phải là người bạn, người anh, người chị, người cha, người mẹ chỉ bảo cho các em nhận ra lỗi của mình để tự điều chỉnh để làm sao HS tạo không khí “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”. Mặt khác, GV phải xác định rằng “Kỉ luật tích cực” không phải là cây đũa thần, không phải là chiếc chìa khóa vạn năng. Do vậy bên cạnh việc sử dụng nó như một giải pháp chủ công thì còn phải linh hoạt, mềm dẻo kết hợp với hệ thống các giải pháp khác đi kèm, sao cho việc kỉ luật HS vẫn phải diễn ra nghiêm túc nhưng đúng luật.

LỜI NÓI ĐẦU

Tăng cường phương pháp kỉ luật tích cực trong nhà trường là biện pháp giáo dục học sinh không sử dụng đến các hình thức bạo lực, trừng phạt Trong đó giáo viên, nhà quản lý giáo dục áp dụng các hình thức kỉ luật tích cực, phù hợp để giúp học sinh giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách toàn diện, bền vững Đó là mục tiêu giáo dục trong nhà trường phổ thông Do đó, muốn vận dụng tốt kỉ luật tích cực trong nhà trường thì trước hết giáo viên cần nhận thức rằng biện pháp kỉ luật trừng phạt HS cần được chấm dựt và thay thế bằng biện pháp kỉ luật tích cực

Để làm được điều này, GV cần có suy nghĩ sâu sắc hơn nữa

về nghề dạy học, yêu nghề, mến trẻ, cái tâm phải bao trùm khắp tâm hồn Hiểu và nắm bắt tâm lý của HS ở mọi lứa tuổi, từng HS và bản thân giáo viên phải có được niềm vui trong công việc Đồng thời, GV phải tự đặt mình ngang hàng với học sinh để cùng chơi, cùng học, cùng hiểu để tìm cách giáo dục HS thấu tình, đạt lý Khi HS mắc lỗi thầy cô giáo phải là người bạn, người anh, người chị, người cha, người mẹ chỉ bảo cho các em nhận ra lỗi của mình để tự điều chỉnh để làm sao

HS tạo không khí “mỗi ngày đến trường là một ngày vui”

Mặt khác, GV phải xác định rằng “Kỉ luật tích cực” không phải là cây đũa thần, không phải là chiếc chìa khóa vạn năng Do vậy bên cạnh việc sử dụng nó như một giải pháp chủ công thì còn phải linh hoạt, mềm dẻo kết hợp với hệ thống các giải pháp khác đi kèm, sao cho việc kỉ luật HS vẫn phải diễn ra nghiêm túc nhưng đúng luật

Hoạt động này có ý nghĩa gì ?

 Mỗi người sẽ có nhiều vai trò khác nhau trong cuộc sống, làm tốt từng vai trò trong từng thời điểm thích hợp => sẽ thành công

Mục tiêu lớp tập huấn

• Tăng cường hiểu biết của GV cốt cán

về PPKLTC và đặc điểm phát triển của

PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC

Chương I : Phương pháp kỉ luật tích cực.

Bài 1 : Phương pháp kỉ luật tích cực – Bối cảnh

PHƯƠNG PHÁP KỈ LUẬT TÍCH CỰC TRONG DẠY HỌC VÀ GIÁO DỤC Chương III : Vận dụng phương pháp kỉ luật tích cực trong dạy học và giáo dục học sinh phổ

thông.

Bài 1 : Ứng xử tích cực trong dạy học

Bài 2 : Tăng cường sự tham gia của học sinh trong hoạt động giáo dục

Bài 3 : Giúp học sinh vượt qua trạng thái tâm lí

không tích cực – Quan tâm đến khó khăn của trẻ

Chương I : Phương pháp kỉ luật

tích cực - Bài 1 Phương pháp kỉ luật tích cực

– Bối cảnh và quan điểm

1/ Thực trạng và nguyên nhân của việc trừng

phạt học sinh :

Hãy liệt kê các cách răn đe, giáo dục đối với học sinh chưa ngoan, mắc lỗi hoặc vi phạm kỉ luật mà các anh (chị) đã thấy mọi người thường sử dụng.

Thế nào là trừng phạt ?

* Khái niệm :

Trừng phạt trẻ em là các hành vi, thái độ, lời nói

do người lớn hoặc người có quyền gây ra nhằm giáo dục trẻ nhưng làm tổn thương các em về thể xác (đánh đập, bắt quỳ gối,…) và tinh thần (chửi mắng, chê bai, bỏ mặc,…).

1/ Thực trạng việc trừng phạt học sinh

trong nhà trường:

• - Kể lại những trường hợp trừng phạt học sinh

mà thầy (cô) đã chứng kiến hoặc biết được qua báo, truyền hình…

+ Việc đó xảy ra ở đâu ?

+ Xảy ra như thế nào ?

+ Ảnh hưởng đối với trẻ

• - Mỗi nhóm chọn 1 trường hợp – ghi tóm tắt vào giấy A 4

• - Đại diện nhóm kể

- Sự trừng phạt đó có đạt mục tiêu giáo dục không ?

- Học sinh có bị ảnh hưởng gì ?

- Phản ứng của học sinh như thế nào ?

• Ở VN hiện nay vẫn còn tồn tại tình

trạng trừng phạt trẻ em trong gia đình, nhà trường và ở ngoài xã hội với nhiều hình thức khác nhau.

• TP trẻ em gây ảnh hưởng nặng nề

đến sức khoẻ, tinh thần, cuộc sống của trẻ em.

2/ Nguyên nhân của thực trạng trừng phạt trẻ em ở Việt Nam :

Theo các thầy cô, ở Việt Nam, việc trừng phạt trẻ em

vẫn còn tồn tại là do những nguyên nhân nào?

- Do còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng phong kiến.

- Nhận thức hạn chế của người lớn.

- GV chưa có PP giáo dục trẻ phù hợp,thiếu kinh

nghiệm (đặc biệt là PP giáo dục không sử dụng trừng phạt trẻ), áp lực công việc, gia đình…

- Do đạo đức nghề nghiệp.

- HS có khó khăn về học tập, bị ngược đãi trong gia

đình…

3/ Sự cần thiết phải chấm dứt TP học sinh:

• Có cần chấm dứt TPTT trẻ em hay không?

Nó cần thiết đến mức độ nào?

• Thể hiện quan điểm của bản thân bằng cách điền số vào giấy có số phù hợp từ 110 (số 1 biểu thị quan điểm không thực sự cần thiết, số

10 biểu thị thái độ kiên quyết ủng hộ chấm dứt

TP học sinh)

• Giải thích tại sao mình lại chọn số đó

• + Kết luận 1: Hình thức phạt nhẹ nhất vẫn

có những hậu quả không mong muốn, không đạt mục tiêu giáo dục mà vi phạm các điều luật

• HV thảo luận nhóm:

• + Với trường hợp cụ thể của nhóm nêu thì

có thể gây nên những hậu quả gì (về phía

học sinh, gia đình HS, xã hội, bản thân giáo viên, đồng thời GV có thể vi phạm những

điều luật nào ?

* Công ước quyền trẻ em

• Công ước Quyền TE được được Liên Hợp quốc nhất trí

thông qua năm 20/11/1989.

• Việt Nam phê chuẩn Công ước về Quyền TE vào

20/2/1990.

• Bốn nguyên tắc xuyên suốt Công ước:

- Tất cả các quyền được áp dụng bình đẳng cho mọi trẻ em, không có sự phân biệt đối xử.

- Vì lợi ích tốt nhất của trẻ em.

- Vì sự sống còn và phát triển của trẻ.

- Tôn trọng trẻ em.

Các nhóm quyền trẻ em

1 Nhóm quyền được sống còn

2 Nhóm quyền được bảo vệ

3 Nhóm quyền được phát triển

4 Nhóm quyền được tham gia

* Luật bảo vệ, chăm sóc, giáo dục trẻ em.

* Luật giáo dục (2005) : Điều 72; Điều 75 (sửa lại TL)

* Luật hôn nhân gia đình (2006) : Điều 34; Điều 107.

• - XH : tốn tiền của chăm lo, tệ nạn xã hôi.

• - GV : buồn khổ, PH không tin, HS phản ứng lại, kết quả g.dục không đạt, có thể bị PH xúc phạm (đánh), mất việc, vi phạm quy chế và pháp luật.

  Việc TPTT trẻ em không những gây ra hậu quả nặng nề đối với trẻ em, gia đình và xã hội mà nó còn không phù hợp với đạo đức nghề nghiệp của người giáo viên và vi phạm các văn bản pháp lý quốc gia và quốc tế về quyền trẻ em.

Hành vi, cách ứng xử của mỗi người thường

xuất phát từ quan điểm, nhận thức của cá nhân và tập thể.

Quan điểm nhận thức không tích cực sẽ ảnh

hưởng trực tiếp đến trẻ, tạo ra một môi trường

giáo dục không tích cực, không phù hợp với thời đại hiện nay.

• Những quan điểm, nhận thức về GDKL không phù hợp :

• - Mỗi nhóm nhận phiếu có ghi sẵn 1 lí lẽ ngụy biện.

• - Thảo luận : bày tỏ quan điểm đồng tình hay không đồng

tình? Vì sao?

• Các nhóm trình bày.

3 Tôi cũng đã bị trừng phạt và nhờ đó mà tôi nên

người (N 5, 6)

4 Đánh trẻ là một việc bình thường để giáo dục trẻ

Người xưa có câu “Thương cho roi cho vọt” (N 7, 8, 9)

*Kết luận 3:

Chúng ta cần phải thay đổi quan điểm nhận thức không tích cực trong GDKL bằng cách phân tích để nhìn thấy rõ bản chất của các lí lẽ ngụy

biện đồng tình ủng hộ việc đánh phạt trẻ.

Khi cần vẫn giáo dục kỉ luật học sinh nhưng phải GDKL phi bạo lực nghĩa là GD không bằng biện pháp trừng phạt mà bằng PP giáo dục kỉ luật tích cực.

Chương I : Phương pháp

kỉ luật tích cực

-Bài 2 Những vấn đề cơ bản của phương pháp kỉ luật tích cực

1/ Thế nào là phương pháp kỉ luật tích cực

(KLTC) ?

• Tình huống :

An là một học sinh ít giao tiếp, vào lớp ngồi một mình, học rất yếu Anh (chị) hãy sắm vai là giáo viên trò chuyện với em.

- Các nhóm bàn bạc cách giải quyết trong 3 phút, sau đó cử 2 đại diện lên sắm vai về tình huống này.

- Hãy quan sát và chỉ ra những lời nói, cử chỉ tốt của giáo viên

• - Lời nói, cử chỉ tốt đó chính là những dấu hiệu của

phương pháp KLTC.

• - Vậy phương pháp KLTC là gì ?

  Phương pháp kỉ luật tích cực là biện pháp giáo dục học

sinh không sử dụng đến các hình thức bạo lực, trừng phạt mà thay vào đó là sử dụng những hình thức kỉ luật tích cực, phù hợp để giúp học sinh giảm thiểu những hành vi không phù hợp, củng cố các hành vi tích cực và phát triển nhân cách một cách tốt đẹp và bền vững.

• GV tin không có HS xấu mà chỉ có hành vi tốt và xấu, có thể

củng cố các hành vi tốt và loại bỏ các hành vi xấu.

Các dấu hiệu của PPKLTC

- Tác động GD phù hợp với nhu cầu, trạng thái của

2/ Nguyên tắc thực hiện kỉ luật tích cực

Các nguyên tắc :

1 Vì lợi ích tốt nhất của học sinh

2 Không làm tổn thương đến thể xác và tinh thần của học sinh.

3 Khích lệ và tôn trọng lẫn nhau.

4 Phù hợp với đặc điểm sự phát triển của lứa tuổi học sinh.

Nguyên tắc thực hiện kỉ luật tích cực

Lưu ý : Không chỉ áp dụng các biện pháp kỉ

luật tích cực, phù hợp đối với các học sinh có hành

vi không phù hợp để uốn nắn, chỉnh sửa các hành

vi đó cho các em mà PPKLTC cần được GV có cách thức xử sự thân thiện, phù hợp đối với mọi HS để các em cảm thấy thoải mái, tích cực phát huy những điểm mạnh, hành vi tốt.

3/ Biện pháp thực hiện PP kỉ luật tích cực

- Nhóm đọc tài liệu phát tay số 3 và trả lời câu hỏi :

• Dùng hệ quả tự nhiên và hệ quả logic để làm gì ? Tìm ví

dụ minh hoạ ? Làm như thế nào có hiệu quả ? (N 1, 2, 3)

• Hình thành, thiết lập nội quy, nề nếp kỉ luật trong nhà

trường và lớp học để làm gì ? Làm như thế nào thì mới hiệu quả ? (N 4, 5, 6)

• Dùng thời gian tạm lắng để làm gì ? Làm như thế nào

thì mới hiệu quả ? (N 7, 8, 9)

- Nhóm trình bày.

- Cá nhân thực hiện phiếu học tập số 2.

- Trao đổi trong nhóm.

- Trình bày.

vào trường phổ thông ?

Làm việc theo nhóm

- Kĩ thuật dạy học Khăn trải bàn.

Vì sao cần đưa PPKLTC vào nhà trường ?

- Đại diện nhóm trình bày

- Đọc tài liệu phát tay số I và đối chiếu, bổ sung

những lí do cần đưa PPKLTC vào nhà trường.

Sự cần thiết phải áp dụng PPKLTC

• Phù hợp với Công ước quốc tế về quyền TE, Luật bảo vệ

chăm sóc TE, luật GD, Luật hôn nhân và GĐ.

• Phù hợp với mục tiêu giáo dục.

• Mang lại lợi ích cho HS: nhận ra được lỗi lầm để sửa chữa,

có nhiều cơ hội chia sẻ, bày tỏ cảm xúc, được quan tâm, tôn trong, lắng nghe ý kiến; tích cực chủ động, tự tin; phát huy được khả năng…

• Mang lại lợi ích cho GV: giảm áp lực quản lý lớp học; xây

dựng quan hệ nhân ái với HS; nâng cao hiệu quả lớp học

• Mang lại lợi ích cho gia đình, nhà trường và xã hội.

* Một số gợi ý để bắt đầu cho sự thay đổi

- Quan tâm chăm sóc đến bản thân (tinh thần và

* Một số gợi ý để bắt đầu cho sự thay đổi

* Một số gợi ý để bắt đầu cho sự thay đổi

Giáo viên :

- Trao đổi học tập kinh nghiệm từ đồng nghiệp.

- Không tiết kiệm lời khen với trẻ.

- Tạo không khí lớp sinh động.

- Tìm cách hiểu học sinh thông qua các hoạt động.

- Tìm sự trợ giúp từ mọi người.

* Cán bộ quản lý :

- Tổ chức tuyên truyền vận động.

- Cung cấp tài liệu sách báo.

- Tổ chức hội thảo, tập huấn.

- Xây dựng cơ chế khuyến khích việc thực hiện các biện pháp giáo dục tích cực.