Ảnh hưởng của lạm phát đến thị trường chứng khoán và các giải pháp khắc phục

Ảnh hưởng của lạm phát đến thị trường chứng khoán và các giải pháp khắc phục

PHẦN MỞ ĐẦU 1.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

TTCK là một trong những thị trường đầy nhạy cảm và luôn đứng ở vai trò đầutàu trong quá trình hội nhập quốc tế Khi Việt Nam trở thành thành viên WTO,TTCK đã thực sự nằm trong khuôn khổ hội nhập chung của cả nền kinh tế và mở ranhiều cơ hội cho Việt Nam

Thứ nhất, việc mở cửa thị trường dịch vụ chứng khoán tạo cơ hội khuyến khíchphát triển cơ sở NĐT (investors base), gia tăng đầu tư gián tiếp nước ngoài Chínhphủ cũng đã có những chính sách mở rộng, khuyến khích NĐT nước ngoài tham giavào TTCK Việt Nam Tỷ lệ tham gia của NĐT nước ngoài trên TTCK Việt Namtrong tương lai sẽ được nới rộng hơn đối với những ngành nghề mà Nhà nước khôngcần nắm cổ phần chi phối…

Cơ hội thứ hai là việc mở cửa thị trường dịch vụ chứng khoán cho các nhàcung cấp dịch vụ chứng khoán nước ngoài sẽ tạo cơ hội gia tăng số lượng và chấtlượng dịch vụ trên thị trường, tạo môi trường cạnh tranh nhằm mang lại lợi ích tối

đa cho NĐT, cũng như thúc đẩy thị trường phát triển

Một cơ hội nữa là rất tốt cho các DN Việt Nam nếu như họ có thể nắm bắtđược, đó là cơ hội tiếp cận các thị trường vốn quốc tế Điều này sẽ không chỉ giúpcác DN cọ xát, học hỏi kinh nghiệm, mà còn giúp quảng bá hình ảnh nền kinh tếViệt Nam

Sự ra đời của thị trường chứng khoán Việt Nam được đánh dấu bằng sự vậnhành của TTGDCK tại thành phố Hồ Chí Minh ngày 20/7/2000, đã thể hiện sự nỗlực lớn của Đảng và Nhà nước ta nhằm thúc đẩy tiến trình đổi mới nền kinh tế vàhội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam và là một bước tiến quan trọng trong quátrình xây dựng đồng bộ và hoàn thiện thị trường tài chính Đây là sự kiện có ý nghĩaquan trọng đối với nền kinh tế, mở ra một kênh huy động vốn trung và dài hạn mớibên cạnh hệ thống ngân hàng Nó là chiếc cầu nối giữa một bên là nhà đầu tư baogồm các tổ chức kinh tế - xã hội và đông đảo quần chúng có nguồn vốn nhàn rỗi vớimột bên là các doanh nghiệp cần vốn và Nhà nước cần tiền để thoả mãn các nhu cầuchung của nền kinh tế

Có thể nói từ năm 2005 đến nay, Thị Trường Chứng Khoán ở Việt Nam đã cónhững bước phát triển nhanh chóng, là kênh huy động động vốn hiệu quả cho cácdoanh nghiệp và luân chuyển vốn mới phục vụ công cuộc công nghiệp hoá hiện đạihoá đất nước, trở thành tâm điểm thu hút sự chú ý của rất nhiều người, tạo tính thanhkhoản cho các chứng khoán, đánh giá hoạt động của doanh nghiệp, tạo môi trườnggiúp cho chính phủ thực hiện các chính sách vĩ mô Tuy nhiên từ giữa năm 2007,lạm phát đã tác động xấu đến toàn bộ nền kinh tế của nước ta nói chung cũng nhưgóp phần tạo nên một bức tranh đỏ ảm đạm trên Thị Trường Chứng Khoán nóiriêng Chính vì thế, em đã chọn nghiên cứu đề tài “Ảnh hưởng của lạm phát đến thịtrường chứng khoán và các giải pháp khắc phục.”

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

2.1.Mục tiêu chung:

-Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là làm rõ về những ảnh hưởng của lạm phát

tới Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam trong thời gian qua và tìm ra các giải phápkhắc phục các ảnh hưởng ấy đối vơi việc quản lý của nhà nước, các doanh nghiệpcũng như giải pháp cho các nhà đầu tư

2.2.Mục tiêu cụ thể:

- Ảnh hưởng của lạm phát đến thị trường chứng khoán Việt Nam

- phân tích giá của 5 cổ phiếu cụ thể tiêu biểu cho 5 ngành trên sàn giao dichTp.HCM 2007-2008

- Các giải pháp can thiệp vào thị trường chứng khoán trong giai đoạn kiềm chếlạm phát

-Ảnh hưởng của lạm phát đến thị trường chứng khoán nói chung và đến 5 loại

cổ phiếu tiêu biểu của các ngành như: Công ty cổ phần khoáng sản Bình Định(BMC), Công ty cổ phần sữa Việt Nam (VNM), Ngân hàng thương mại cổ phần SàiGòn Thương Tín (STB), Công ty cổ phần cơ điện lạnh (REE), Công ty cổ phần pháttriển đầu tư công nghệ (FPT)

4.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập thông tin và số liệu từ internet, trêncác tạp chí, sách báo từ đó hệ thống lại và viết thành bài chuyên đề

- Phương pháp xử lý số liệu: bằng phương pháp thống kê mô tả và so sánh với những số liệu thực tế, các bảng biểu cũng như đồ thị minh hoạ

PHẦN NỘI DUNGCHƯƠNG 1PHƯƠNG PHÁP LUẬN1.1 Giới thiệu chung về Thị Trường Chứng Khoán

1.1.1 Khái niệm và bản chất của TTCK

a Khái niệm:

Thị trường giao dịch chứng khoán là địa điểm hoặc hình thức trao đổi thôngtin để tập hợp lệnh mua, bán và giao dịch chứng khoán

b) Bản chất:

Thị trường chứng khoán phản ánh các quan hệ trao đổi, mua bán quyền sở hữu

tư liệu sản xuất và vốn bằng tiền, tức là mua bán quyền sở hữu vốn Trong nền kinh

tế thị trường, vốn được lưu thông như một loại hàng hóa có giá trị và giá trị sử dụng.Thị trường chứng khoán là hình thái phát triển cao của nền sản xuất hàng hóa

1.1.2 Đặc điểm và vai trò của TTCK

a Đặc điểm:

Thị trường chứng khoán là một bộ phận của thị trường tài chính, được chuyênmôn hóa về mua bán các chứng khoán trung và dại hạn Thị trường chứng khoán rađời là một tất yếu khách quan

a) Căn cứ vào phương diện pháp lý của Thị trường

- Thị trường chứng khoán chính thức (The stock Exchange):Hay còn gọi là

thị trường chứng khoán tập trung là thị truờng hoạt động theo đúng quy định củapháp luật, là nơi mua bán các loại chứng khoán đã được đăng biểu hay đăc biệt đượcbiệt lệ

-Thị trường chứng khoán phi tập trung(OTC): Là thị trường mua bán chứng

khoán nằm ngoài sở giao dịch, không có địa điểm tập trung nhà môi giới, nhữngngười kinh doanh chứng khoán như tại sở giao dịch Các giao dịch ở đây chủ yếu làdựa vào sự thoả thuận giữa người mua và người bán, không có sự kiểm soát từ HộiĐồng Chứng Khoán

b) Căn cứ vào quá trình luân chuyển chứng khoán của thị trường

- Thị truờng sơ cấp:Hay còn gọi là thị trường cấp một hay thị trường phát

hành, hàm ý nơi diễn ra các giao dịch mua bán chứng khoán sau khi đã phát hànhlần đầu Thị trường sơ cấp là thị trường tạo vốn cho đơn vị phát hành

- Thị trường thứ cấp: Hay còn gọi là thị trường cấp hai hay thị trường lưu

thông, là nói đến nơi diễn ra các hoạt động mua bán chứng khoán mới phát hành lầnđầu Nói cách khác thị trường thứ cấp là thị trường mua đi bán lại các loại chứngkhoán đã phát hành qua thị trường sơ cấp

c) Căn cứ vào phương thúc giao dịch của thị trường

-Thị trường giao ngay:Là thị trường mua bán chứng khoán theo giá tại thời

điểm giao dịch nhưng việc thực hiện thanh toán và giao hàng có thể diễn ra sau đómột vài ngày theo thoả thuận

- Thị trường giao sau:Là thị trường mua bán chứng khoán theo một loại hợp

đồng định sẵn, giá cả được thoả thuận trong ngày giao dịch, nhưng việc thanh toán

và giao hàng xảy ra trong một thời hạn ở tương lai

Ngoài ra, nếu căn cứ vào đặc điểm hàng hoá lưu hành thì thị trường chứngkhoán còn chia thành thị trường cổ phiếu, thị trường trái phiếu, thị trường các công

cụ phái sinh

1.2 Giới thiệu chung về lạm phát

1.2.1 Khái niệm và bản chất của lạm phát

a) Khái niệm: Lạm phát là hiện tượng xảy ra khi mức giá cả chung (mứcchung bình của giá cả hàng hóa) của nền kinh tế tăng lên liên tục trong một thời giannhất định (từ vài tháng trở lên).

b) Bản chất: Lạm phát là một hiện tượng tiền tệ khi những biến động tăng lêncủa giá cả diễn ra trong một thời gian dài

1.2.2 Tác động của lạm phát

Thông thường, chỉ số tiêu dùng (CPI) ôn hòa, ổn định ở mức khoảng 5% làđiều kiện lý tưởng để TTCK hoạt động bình thường, tránh sốc nóng, lạnh trong giảđịnh các nhân tố khác liên quan đến TTCK không đổi Còn khi CPI tăng gây ảnhhưởng đến TTCK qua 4 cơ chế sau:

1 CPI tăng sẽ trực tiếp làm tăng khó khăn cho các doanh nghiệp gắn với việcphải tăng lãi vay tín dụng, tăng lương và các chi phí đầu vào khác,từ đó làm tăng chiphí sản xuất và giá bán đầu ra, gây khó khăn về thị trường và nguy cơ đổ vỡ các kếhoạch, các hợp đồng kinh doanh nhiều hơn

Điều này làm giảm lợi nhuận kinh doanh và lợi tức cổ phiếu, các Báo cáo tàichính kém sáng sủa và Chứng khoán của các doanh nghiệp cũng trở nên kém hấpdẫn hơn, đồng nghĩa với việc giảm sút nhiệt tình đầu tư và sự sôi động của TTCK…

2 CPI tăng sẽ làm tăng áp lực buộc nhà nước phải thực hiện chính sách tíndụng thắt chặt, như giảm hạn mức tín dụng, tăng dự trữ bắt buộc, tăng lãi suất cơbản và lãi chiết khấu ngân hàng,các điều kiện tín dụng khác cũng ngặt nghèo hơn,khiến các nhà đầu tư chứng khoán tiếp cận nguồn tín dụng khó khăn và đắt đỏ hơn,

vì vậy làm giảm đầu tư vào TTCK…

3 CPI tăng sẽ kéo theo việc phải tăng lãi suất ngân hàng, khiến lãi suất ngânhàng trở nên hấp dẫn hơn kinh doanh chứng khoán, thúc đẩy việc tăng mức gửi tiếtkiệm hoặc mua vàng để bảo toàn tiền vốn của nhà đầu tư, điều này cũng khiến làmthu hẹp dòng đầu tư trên TTCK…

4 CPI tăng có thể còn gây 2 tác dụng trái chiều khác là :Tăng bán ra cácchứng khoán "xấu" để rút vốn khỏi TTCK, và tăng mua vào những chứng khoán

"tốt" để "ẩn nấp" lạm phát Xu hướng bán tháo chứng khoán thường xảy ra khi trênTTCK có nhiều hàng hoá-chứng khoán chất lượng thấp và xuất hiện nhiều các tín

hiệu làm giảm sút lòng tin của các nhà đầu tư, nhất là các nhà đầu tư không chuyênnghiệp, vốn mỏng…

1.2.3 Các nhân tố của lạm phát ảnh hưởng tới TTCK

a.Nhân tố giá cả

Lạm phát gia tăng thì giá phải trả để sử dụng vốn của người khác sẽ tăng lên

để tương xứng với mức độ gia tăng của giá cả Chính vì vậy, lãi suất huy động củangân hàng phải tăng lên dẫn tới lãi suất cho vay của các ngân hàng cũng tăng lên,

nó tác động đến hành vi tiêu dùng của các cá nhân và chiến lược kinh doanh của cácdoanh nghiệp, gia tăng chi phí cho các doanh nghiệp, khiến cho thu nhập thấp hơn

và cuối cùng là nó có khuynh hướng làm cho thị trường chứng khoán trở nên kémhấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư

Một khi doanh nghiệp bị thị trường nhìn thấy là sẽ cắt giảm các chi phí đầu tưtăng trưởng hoặc là doanh nghiệp đang tạo ra lợi nhuận ít hơn vì chi phí vay nợ tăngcao hoặc là doanh thu sụp giảm do người tiêu dùng thì dòng tiền tương lai được dựđoán sẽ giảm đi Và hệ quả là giá cổ phần của doanh nghiệp sẽ thấp xuống Nếu sốlượng doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán có sự sụp giảm này đủ lớn thì xéttoàn bộ thị trường, chỉ số thị trường chứng khoán sẽ giảm

b.Nhân tố lãi suất

Mối quan hệ giữa lãi suất và giá trái phiếu là mối quan hệ trực tiếp và ngượcchiều nhau Giá của trái phiếu là giá trị hiện tại của các dòng tiền Khi lãi suất thịtrường càng cao thì các dòng tiền bị chiết khấu với lãi suất càng lớn, do vậy dẫn đếngiá trái phiếu càng nhỏ Do đó, giữa lãi suất thị trường và lãi suất trái phiếu có quan

hệ tỷ lệ nghịch: khi lãi suất ngân hàng tăng cao hơn lãi suất trái phiếu, giá trái phiếu

sẽ sụt giảm

Không chỉ vậy, quan hệ giữa lãi suất thị trường và lãi suất chứng khoán làmối quan hệ gián tiếp tác động đến giá của chứng khoán Nếu lãi suất thị trường caohơn lãi suất chứng khoán thì giá chứng khoán sẽ giảm, điều này khiến cho hoạt độngtrên thị trường chứng khoán giảm sút vì người ta thích gởi tiền vào ngân hàng hơnlao vào mua chứng khoán

1.2.4 Các chính sách của nhà nước trong việc kiềm chế lạm phát

a.Thay đổi lãi suất chiết khấu

Lãi suất chiết khấu là chi phí mà các ngân hàng thuơng mại phải trả cho việcvay tiền từ ngân hàng trung ương Nói rõ ràng hơn thì khi các ngân hàng thương mạicần tiền, họ có thể vay ở ngân hàng trung ương bằng cách mang chiết khấu các giấy

tờ có giá với một lãi suất do ngân hàng trung ương công bố từ trước, gọi là lãi suấtchiết khấu

Bởi đó là một trong những cách hữu hiệu nhất mà ngân hàng trung ương nỗlực để kiểm soát lạm phát Không một quốc gia nào muốn để lạm phát ở mức cao.Việt Nam cũng không nằm ngoài mục tiêu đó, chúng ta đang cố gắng khống chế tỷ

lệ lạm phát ở mức 8% Bằng việc thay đổi lãi suất chiết khấu, ảnh hưởng đến lượngcung tiền trong xã hội, ngân hàng trung ương hy vọng có thể kiểm soát lạm phát.Đây cũng là cách làm phổ biến của hầu hết các quốc gia

b Qui định mức dự trữ bắt buộc

Lạm phát cao thì điều tất nhiên là thực hiện một chính sách tiền tệ thắt chặt.khi ngân hàng nhà nước sử dụng chính sách thắt chặt tiền tệ ( nâng tỉ lệ dự trữ bắtbuộc) sẽ làm cho lãi suất tăng lên, lãi suất tăng khiến cho chi phí đi vay nhiều hơnlàm giảm đầu tư, giảm cầu nền kinh tế, giảm tốc độ tăng trưởng kinh tế hơn nữa việctăng dự trữ bắt buộc khiến lượng tiền lưu thông giảm và gián tiếp làm giảm lượngtiền vào chứng khoán, khiến TTCK giảm

NHNN tăng dự trữ bắt buộc là hạn chế một phần nguồn vốn của ngân hàngđược cho vay với mục đích tiêu dùng Nếu tổng tiền của nền kinh tế là M, tiền dànhcho chứng khoán là M1, tiền khác là M2 thì việc làm trên của NHNN chỉ thay đổimột phần giảm trong M1 và M2 tuy nhiên lượng tiền đầu tư vào chứng khoán sẽtăng lớn hơn phần giảm này vì thế thực chất M1 sẽ lớn hơn với ban đầu, chứngkhoán muốn tăng phải có tiền

c Chỉ thị 03 về thắt chặt cho vay chứng khoán

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành ngày 28/5/2007 và có hiệu lực thi

hành từ đầu tháng 7/2007, Chỉ thị 03 với nội dung chính là quy định giới hạn các tổchức tín dụng cho khách hàng vay vốn cầm cố bằng cổ phiếu để đầu tư CK dưới 3%,

đã trở thành vấn đề nóng nhất trên TTCK Việt Nam Đặc biệt, khi NNHN có văn

bản hướng dẫn và nói rõ tỷ lệ đó phải được giảm xuống với thời hạn cuối cùng là31/12/2007 Chỉ thị này ngay khi mới ra đời đã làm cho thị trường chứng khoánchấn động

Trên sàn giao dịch CK TPHCM, chỉ số VN - Index trong thời điểm đó cũngchỉ xoay quanh ngưỡng trên 1.000 điểm So với xu thế tăng, VN - Index nghiêng vềchiều hướng điều chỉnh giảm nhiều hơn Giám đốc điều hành một quỹ đầu tư nướcngoài đang hoạt động tại VN nhận định, nguyên nhân khiến TTCK đi đến kết quảtrên là tác động bởi Chỉ thị 03 của NHNN vừa mới ban hành Mặc dù đến thời điểm

đó, NHNN vẫn chưa có động thái nào trước sự phản ứng quyết liệt của các NH cổphần và NĐT Nhưng trên thực tế, các NH cổ phần đã và đang dần tạm ngừng chovay cầm cố CP Chính vì vậy, tâm lý của NĐT rất hoang mang trong việc quan sáttình hình để kiếm cơ hội đẩy hàng thu hồi vốn trả nợ cho nhà băng

Trên thực tế, lượng tiền NĐT đổ vào thị trường đang dần bị thu hẹp Điềunày được chứng minh qua hiện tượng bỏ cọc mua CP của Tập đoàn Bảo Việt trongđợt đấu giá vừa qua, khiến giá CP của tập đoàn này đang trong trạng thái điều chỉnh.Không chỉ có CP của Bảo Việt, nếu hạn chế mức cho vay cầm cố dưới 3% trên tổng

dư nợ thì chắc chắn luồng tiền NĐT bỏ mua các CP khác sẽ bị hạn chế lại, vì lượngtiền NĐT đang bỏ vào trên thị trường phần lớn vay mượn từ NH

Nếu NHNN cương quyết khống chế hạn mức cho vay cầm cố dưới hạn mức3% trên tổng dư nợ thì không còn cách nào khác là NH phải thu hồi nợ Như vậyNHNN đã vô tình hạn chế sự phát triển dịch vụ tín dụng và tính tự chủ của các NH

cổ phần Vì trên thực tế, nếu NĐT muốn tham gia mua cổ phần của một DN nào đó

để trở thành đối tác chiến lược thì không lý do gì các NH lại từ chối Vả lại, trướckhi quyết định cho vay, các NH đều có sự phân chia danh mục, khoản vay để đảmbảo nguồn vốn và hạn chế rủi ro Như vậy, nếu hạn chế cho vay cầm cố CK, NHNNchỉ nên kiểm soát chặt NH khi cho các nhà đầu cơ vay kinh doanh CP

Tuy nhiên nói gì thì nói, sau thời điểm đó, TTCK Việt bắt đầu chuỗi mấtđiểm và trở lại vị trí thực của nó

1.3 Giới thiệu các chỉ số đánh giá hiệu quả chứng khoán

1.3.1 Chỉ số thanh khoản

Chỉ ra khả năng của cơng ty đáp ứng nợ ngắn hạn cũng như chuyển tài sảnhiện thời thành tiền mặt để trả nợ.

a) Chỉ tiêu khả năng thanh tốn hiện hành (Rc)

hạn ngắn nợ

bộ Toàn

hạn ngắn sản

tài bộ Toàn c

R 

Nếu chỉ tiêu Rc giảm cho thấy khả năng thanh tốn giảm và cũng là dấu hiệu báotrước những khĩ khăn về tài chính sẽ xảy ra.Theo quan điểm của nhiều nhà phântích, xu hướng của phân tích chỉ số Rc ở mức độ an tồn trong khoản 2,0

b) Chỉ số khả năng thanh tốn nhanh (Rq)

Chỉ số khả năng thanh tốn nhanh (Rq) là chỉ tiêu được tính tốn dựa trênnhững tài sản lưu động cĩ thể nhanh chĩng được chuyển đổi thành tiền, bao gồm tất

cả các tài sản lưu động trừ hàng tồn kho

hạn ngắn nợ bộ Toàn

kho tồn Hàng -

hạn ngắn sản

tài bộ Toàn q

R 

c) Chỉ số thanh khoản (K)

Chỉ số thanh khoản là chỉ tiêu đánh giá chính xác nhất khẳ năng thanh tốn

nợ đến hạn của cơng ty cĩ thể sử dụng tức thời

hạn ngắn nợ bộ Toàn

trường thị

trên c đượ bán thể có khoán chứng

Các Tiền

k  

Nếu k >1: tốt, k=1: bình thường, k<1: cĩ khĩ khăn

1.3.2.Chỉ số về khả năng lợi nhuận và sử dụng tài sản

a) Hệ số lợi nhuận gộp

thuần thu

Doanh

gộp nhuận Lợi

gộp nhuận lợi

số

b) Hệ số lợi nhuận ròng

thuần thu

Doanh

ròng nhuận Lợi

ròng nhuận lợi

số

c) Tỷ lệ hoàn vốn cổ phiếu thường

Tỷ lệ hoàn vốn cổ phiếu thường là một trong các chỉ tiêu đo lường quan

trọng khả năng tạo lợi nhuận của công ty năm này so với năm khác

lại giữ nhập thu vốn dư thặng thường

phiếu cổ

giá Mệnh

đãi ưu tức Cổ - ròng nhuận Lợi

thường phần

cổ vốn hoàn

cổ Số

đãi ưu phiếu cổ

trả nợ phải tổng

hình vô sản tài - sản tài Tổng

cổ Số

đãi ưu tức Cổ - thuế sau nhuận Lợi

EPS 

b) Cổ tức cho một cổ phiếu thường (DPS)

hành lưu

đang thường phiếu

cổ Số

lại giữ nhuận Lợi

đãi ưu tức Cổ - thuế sau nhuận Lợi

-DPS 

c) Chỉ số giá cả trên thu nhập (P/E)

EPS

phiếu cổ

của trường thị

Giá nhập

thu trên cả giá số

Hệ số P/E cao chỉ ra rằng nhà đầu tư đang trả giá cao cho thu nhập ngày

hôm nay Họ làm như vậy hy vọng thu nhập tương lai sẽ cao hơn Các cổ phiếu

có hệ số P/E cao có khuynh hướng trả cổ tức thấp

d) Hệ số chi trả cổ tức

Hệ số này là tỷ lệ phần trăm lợi nhuận ròng trả cho cổ đông thường dưới dạng

cổ tức

EPS

DPStức

cổtrả chi

số

e) Lơiï tức hiện thời (hệ số lãi cổ phần trên thời giá)

Lợi tức hiện thời cho cổ phiếu thường thể hiện tỷ lệ hoàn vốn cổ tức dựa trên

giá trị thị trường hiện thời của cổ phiếu

thường phiếu

cổ mỗi của trường thị

trị Giá

thường

phiếu cổ

mỗi của năm hàng tức

Cổ thường

phiếu cổ

1 của thời hiện

tức

CHƯƠNG 2

ẢNH HƯỞNG CỦA LẠM PHÁT ĐẾN THỊ TRƯỜNG CHỨNG

KHOÁN VIỆT NAM 2007 - 20082.1 Đánh giá sự phát triển của Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam năm 2007- 2008

2.1.1 Chỉ số chứng khoán năm 2007

Sau khi ra nhập WTO, Thị trường chứng khoán Việt Nam đã có những bướcchuyển biến đáng kể Thị trường chứng khoán VN bắt đầu có những sự khởi sắcnhất định Chúng ta có thể thấy rõ điều này thông qua số lượng các quỹ đầu tư nướcngoài đăng ký tham gia hoạt động tại thị trường tài chính VN tăng nhanh Mức cầuchứng khoán gia tăng đã giúp chỉ số VN Index liên tục tăng trong 4-5 tháng đầu năm

2006, và đạt mức kỷ lục là 632,69 điểm (ngày 25/4/2006) Sau giai đoạn đó, Thịtrường chứng khoán tiếp tục khởi sắc với những phiên tăng điểm kéo dài và ổn định.Trong giai đoạn đó, những cơn sốt cổ phiếu đang diễn ra Giới đầu tư bắt đầu sănlùng những cổ phiếu lần đầu IPO Điều này đã đẩy giá chứng khoán tăng mạnh.Những công ty lớn lần đầu niêm yết được giới đầu tư quan tâm như ACB, FPT …liên tiếp tạo lập kỷ lục về giá niêm yết

Thị trường chứng khoán chính thức có một bước nhảy vọt cả về số lượng cáccông ty niêm yết, chất lượng hàng hóa và quy mô giao dịch Làn sóng các công tyniêm yết cuối năm 2006 nhằm hưởng ưu đãi thuế đã không gây ra khủng hoảng nhưmột số chuyên gia dự báo, mà trái lại, đã trở thành một lực đẩy tích cực Với sự gópmặt của FPT, PVD, PPC, SSI, DPM, HPG…, số lượng các cổ phiếu lớn có ảnhhưởng liên thông gần với VN-Index tăng lên Thị trường không còn chịu tác độngchỉ từ một hai mã cổ phiếu nên có độ cân bằng cao hơn

Tính thanh khoản lên cao chưa từng thấy, đưa thị trường vào giai đoạn pháttriển bùng nổ Số lượng tài khoản nhà đầu tư cũng như giá trị giao dịch tăng từngphiên Nếu như đầu năm 2006, giá trị giao dịch mỗi phiên chỉ vài chục tỉ đồng thìnăm 2007 con số này đạt khoảng 1.000 tỉ đồng Thị trường chứng khoán chính thứctrở thành kênh thu hút vốn cho doanh nghiệp, kênh đầu tư sinh lời của người dân –nơi đâu đó giấc mơ đổi đời đã trở thành sự thật

Khởi đầu năm 2007 với con số 751,77 điểm, chỉ sau hơn 3 tháng VN-Index

đã vọt lên đỉnh 1170,67 điểm ngày 12/3 Đây chính là giai đoạn thăng hoa nhất tronglịch sử 8 năm vận hành của Thị trường chứng khoán Trái “bong bong chứng khoán”trở thành chiếc túi không đáy hút liên tục các nguồn tiền khác nhau

Chặng đường tới đỉnh bắt đầu với đợt tăng giá của các công ty lớn(bluechip) có kết quả kinh doanh tốt Thị trường được đẩy lên khỏi mức 1.000 điểm.Lợi nhuận đem lại từ đầu tư chứng khoán đi vào câu chuyện thường ngày của mọinhà, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên Đán, kéo một lượng nhà đầu tư mới gia nhậpthị trường Các cổ phiếu tiếp tục tăng giá sau Tết Nổi bật ở giai đoạn này là các cổphiếu mang tính đầu cơ cao như các cổ phiếu các công ty nhỏ sàn HOSE (TP.HCM)

và cổ phiếu các công ty thuộc tổng công ty Sông Đà, các công ty in sách giao khoatrên sàn HASTC (Hà Nội) Giá nhiều cổ phiếu tăng không ngừng khiến các chỉ sốphân tích cơ bản bị bỏ lại đằng sau đủ để nhiều nhà đầu tư cảm thấy chúng quá đắt.Khi mọi người đều nghĩ “quá cao” thì giảm giá là điều tất yếu Thị trường giảm liêntục từ giữa tháng 3 Cổ phiếu mất giá khiến không ít nhà đầu tư mà đa phần là nhữngngười mới gia nhập thị trường thua lỗ nặng Đây là bài học đầu tiên trong nămnhưng cũng rất cần thiết với nhà đầu tư Chỉ có mất mát từ thị trường mới có thể tácđộng được vào những quan niệm như: Thị trường chứng khoán là cỗ máy in tiền, cứmua là lãi, đầu tư là công việc nhàn hạ, dễ dàng, thậm chí nhiều người còn coi Thịtrường chứng khoán như sòng bạc Từ mức đỉnh 1170,67 điểm thị trường rơi xuốngmức đáy 905,53 ngày 24/4

Khi mà nhiều người, thậm chí là các chuyên gia đã nghĩ đến sự sụp đổ, bongbong vỡ hay hiệu ứng domino thì thị trường chứng minh điều ngược lại Thị trường

và những người tham gia vào nó đã trưởng thành Đợt giảm giá chỉ là điều chỉnh màkhông có đổ vỡ Khi giá nhiều mã cổ phiếu giảm khoảng 30% cũng là cơ hội đầu tưquay trở lại Được tiếp thêm sức mạnh sau kì nghỉ lễ 30/4 và 1/5, thị trường bắt đầutăng giá trong tháng năm Thị trường giai đoạn này tăng trở lại khá nhanh nhưngkhông lập lại được mức đỉnh cũ, chỉ đạt 1113,19 điểm ngày 23/5

Bị ảnh hưởng bởi đợt đấu giá Bảo Việt, thị trường lại một lần nữa đi xuống.Tuy nhiên, trong xu thế giảm giá kéo dài của toàn thị trường lại xuất hiện những con

cá hồi bơi ngược dòng Tiêu điểm thời gian này là giao dịch của cá cổ phiếu “hiếm”như BMC, TCT, SGH,LBM Các cổ phiếu này có đặc điểm chung là số lượng cổphiếu lưu hành trên thị trường ít, phần nào được kiểm soát Khi có các thông tin tốt

về kết quả sản xuất hay những lợi thế về tài nguyên, đất đai, giá lập tức được đẩylên Số lượng đặt mua có thể đạt đến triệu đơn vị, trong khi đó số lượng bán ra chỉnhỏ giọt từng chút một như một động tác để đẩy giá lên kịch trần Sau gần 3 thángđến ngày 23/8 VN Index lại rơi xuống 887,62 điểm

Thị trường tiếp tục cho thấy sức đẩy ở mức 900 điểm Như được hồi sức saungày nghỉ lễ 2/9, VN-Index quay lại con đường chinh phục đỉnh cao Tuy nhiên, dẫnđạo xu hướng không còn là bluechip mà là các cổ phiếu nhỏ, các cổ phiếu sàn hàNội và các cổ phiếu mới niêm yết VN Index quay trở lại 1106,6 điểm ngày 3/10

Việc giá cổ phiếu các công ty mới niêm yết tăng mạnh như động lực đưa cáccông ty đã có dự định niêm yết nhanh chóng lên sàn Nhưng khi thời gian niêm yết

đã được ấn định thì cũng là lúc thị trường bắt đầu trở nên khó khăn Cùng với SSIchuyển từ sàn HN sang, khi DPM, HPG niêm yết, thị trường đuối sức dần và bắt đầutuột dốc VN-Index lại quay trở về 900 điểm với nỗi lo về nguồn vốn dành chonhững đợt phát hành thêm và IPO các công ty quốc doanh cực lớn sắp cổ phần hóa

2.1.2 Chỉ số chứng khoán năm 2008

Trái với dự đoán của nhiều nhà đầu tư về tương lai của Thị trường chứngkhoán Việt Nam năm 2008, tình hình lạm phát đã kéo Thị trường chứng khoán ViệtNam trở lại với những con số thực của nó

Liên tục những phiên giảm giá của thị trường trong những tháng đầu năm

2008 Hy vọng tái lập mốc 1000 lung lay, và VN index nhanh chóng xuống khỏinhững mức mà nhiều nhà đầu tư cho rằng đã chạm đáy

Ngay sau khi có tin tức về chỉ thị 03, nhiều nhà đầu tư bắt đầu bán tháo cổphiếu khiến cho thị trường liên tiếp đi vào những phiên mất điểm hạn chế cho vayđầu tư chứng khoán khiến cho nhiều nhà đầu tư e ngại về tính thanh khoản của thịtrường Ngay sau đó là những chính sách vĩ mô của nhà nước liên tục đẩy thị trườngvào tình thế “hiểm nghèo” Những dự báo về khả năng đột biến của lạm phát thờigian tới là một áp lực chính trong những phiên giao dịch vào tháng 5/2008

Xu hướng giao dịch trên sàn không có nhiều khác biệt so với phiên liền trước.

Đà giảm đã có trong dự tính của nhiều nhà đầu tư Điểm mà họ quan tâm là những

dự báo về lạm phát vừa xuất hiện trên thị trường Viện Nghiên cứu và Quản lý kinh

tế Trung ương (CIEM) công bố những dự báo về kinh tế Việt Nam năm 2008, trong

đó đề cập đến khả năng xấu nhất lạm phát có thể lên tới 22,3%, và lạc quan nhấtcũng ở mức 16,7%

Tỷ lệ trên thực sự gây “sốc” đối với những hy vọng về đà giảm của lạm pháttrong thời gian tới, nhất là khi đã có dấu hiệu giảm tốc trong hai tháng vừa qua Vớinhà đầu tư chứng khoán, có thể hiểu dự báo trên đi cùng với môi trường đầu tư cókhả năng sẽ xấu thêm, mà lạm phát vốn được xem là một nguyên nhân chính gây sụtgiảm của thị trường từ đầu năm đến nay

Còn trên thực tế, thị trường này vừa khép lại một tuần giảm mạnh cả về điểm

số, giá chứng khoán và khối lượng giao dịch Tại sàn Tp.HCM, chỉ còn 3,5 triệu đơn

vị, bằng phân nửa khối lượng những phiên gần đây và có giá trị 148 tỷ đồng

Chỉ số VN-Index qua phiên này chính thức về mốc 500 điểm, giảm 7,61điểm, còn 500,33 điểm HASTC-Index chỉ còn 154,23 điểm, giảm 3,19 điểm Đúngnhư dự đoán Thị trường chứng khoán đã xuống mức “đáy” 366 điểm vào ngày 20/6.nếu xét diễn biến thị trường thời gian qua theo các con số thống kê thì VN - Indexđang có xu hướng tăng, tuy có xen kẽ với những phiên giảm

Tính từ 20/6 đến ngày 3/9, có 51 phiên, bình quân một đoạn có trên 7 phiên

Có 4 đoạn tăng với 40 phiên, bình quân mỗi đoạn tăng có 10 phiên; điểm tăng của 4đoạn này là 293 điểm, bình quân một phiên tăng trên 7,3 điểm Có 3 đoạn giảm với

11 phiên, bình quân mỗi đoạn giảm có gần 4 phiên; điểm giảm của 3 đoạn này là

104 điểm, bình quân một phiên giảm gần 9,5 điểm

Đáy của đoạn giảm sau đều cao hơn đáy của đoạn giảm trước; đỉnh của đoạntăng sau nhìn chung cao hơn đỉnh của đoạn tăng trước Như vậy, tăng điểm đã nhiềuhơn giảm điểm cả về số đoạn (4/3), số phiên (40/11), tổng số điểm (293/104); nhờvậy mà tính chung 51 phiên qua, VN - Index vẫn tăng 189 điểm; nhưng số điểmbình quân một phiên, thì phiên tăng ít hơn phiên giảm (7,3/9,5)

2.2.1 Công ty cổ phần cơ điện lạnh Reetech (REE)

a) Giới thiệu công ty:

Công ty cổ phần Cơ Điện Lạnh được thành lập từ năm 1977, tên gọi ban đầu

là Xí Nghiệp quốc doanh cơ điện lạnh thuộc sở hữu Nhà nước Với sự năng độngcủa ban lãnh đạo Công ty và tập thể cán bộ công nhân viên, Công ty luôn được đánhgiá là người đi tiên phong trong việc thực hiện các chính sách đổi mới của Nhànước Là doanh nghiệp đầu tiên tiến hành cổ phần hóa vào năm 1993, Công ty cũng

là một trong hai doanh nghiệp đầu tiên niêm yết cổ phiếu tại Trung tâm Giao dịchChứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 7 năm 2000 Tại thời điểm niêm

yết, vốn điều lệ của Công ty là 150 tỷ đồng Vốn điều lệ hiện tại là 287.142.140.000đồng.

- Mua bán và dịch vụ bảo trì máy móc cơ giới nông nghiệp gồm: xe máy thiết

bị làm đường, thiết bị đào, san lấp, thiết bị xây dựng, thiết bị công nông lâm nghiệp,máy phát điện và động cơ điện

- Đại lý ký gởi hàng hóa

- Xây dựng dân dụng và công nghiệp

- Kinh doanh nhà ở (xây dựng, sửa chữa nhà để bán hoặc cho thuê)

- Phát triển và khai thác bất động sản

- Hoạt động đầu tư tài chính vào các ngân hàng, công ty cổ phần

- Dịch vụ cơ điện cho các công trình công nghiệp, thương mại và dân dụng.Sản xuất máy điều hoà không khí Reetech, sản phẩm gia dụng, tủ điện và các sảnphẩm cơ khí công nghiệp

REE là một trong hai cổ phiếu đầu tiên của Việt Nam được niêm yết và giaodịch trên thị trường chứng khoán tại Thành phố Hồ Chí Minh Hiện tại số lượng cổphiếu đang lưu hành là 80,415,924, trong đó số nhà đầu tư nước ngoài đang sở hữu

là 26,771,313 (33.29%) Là một cổ phiếu đầu tiên được niêm yết trên thị trường nên

cổ phiếu của REE có những lợi thế nhất định so với các loại cổ phiếu cùng ngànhnghề hoạt động

b) Tình hình giá cổ phiếu của REE năm 2007

Là công ty chuyên sản xuất và tiêu tụ các sản phẩm về thiết bị điện nên nhìnchung tình hình và khả năng tăng trưởng của công ty khá ổn định và vững chắc.Trong năm 2006 và đầu năm 2007 là khoảng thời gian mà giá cổ phiếu của REE lêntới mức đỉnh điểm và có mức ổn định nhất Khoảng thời gian từ 30-01-2007 đến 30-03-2007 chứng kiến sự ổn định và một mức giá lý tưởng của công ty, qua đó cho

thấy được sự ổn định và sự kỳ vọng của nhà đầu tư đối với công ty Khoảng thờigian này giá cổ phiếu dao động quanh mức 250.000đồng/ cổ phiếu, và giá cao nhất

là 285.000đồng vào ngày 05-03-2007 Trong thời gian này, khối lượng giao dịchcũng tỷ lệ với giá cổ phiếu Ngày 31-01-2007 chứng kiến khối lượng giao dịch lớnnhất trong thời gian với gần 900.000 cổ phiếu, trung bình khối lượng giao dịch trongthời gian này là 450.000 cổ phiếu

Có thể khi đạt tới giá trị cực đại thì việc đảo chiều là chuyện khó có thể tránhkhỏi và điều đó là không ngoại lệ đối với REE Khi đạt tới max là 285.000đồng/ cổphiếu thì ngày 09-05-2007 đảo chiều nhanh chóng khi giá của ngày trước là243.000đồng xuống 170.000đồng Và bắt đầu từ ngày này giá của REE cứ tiếp tụcgiảm tuy không nhiều như lần đảo chiều đó và xoay quanh mức 140.000đồng Trongthời gian này khối lượng giao dịch cũng giảm hẳn và đáng kể, vào ngày 09-05-2007khối lượng giao dịch đạt gần 700.000 cổ phiếu

c) Tình hình giá cổ phiếu của REE năm 2008:

Trong giai đầu tiên của lạm phát REE và cũng như các mã chứng khoán kháctrong suất 4 tháng giá cổ phiếu của REE đều giảm theo từng biên độ nhỏ nhưng dokéo dài nên giá của cổ phiếu lúc này chỉ còn 1/8 so với giá đỉnh Và giá thấp nhấttrong giai đoạn này là 25.000đồng Trong giai đoạn này giá của REE đã cũng cónhững phiên giao dịch màu xanh khi Chính phủ có những chính sách cáp bách nhằmcứu vãn thị trường chứng khoán, cụ thể: ngày 25/03/2008 Chính phủ đưa ra cácchính sách để hạn chế sự tụt dốc của VN-index xuống xa ngưỡng 500 điểm thì REE

có dấu hiệu tăng trong 10 phiên giao dịch liên tiếp Tuy nhiên sau những sự cố chínhsách không thật đầy đủ và đồng bộ của Chính phủ thì VN-index vẫn tụt xa mốc 500kéo theo REE tiếp tục đà giảm

Sau tháng 8 Chính phủ công bố chỉ số CPI của tháng so với tháng 8 chỉ dưới1% thì VN-index bắt đầu tăng và màu xanh đã xuất hiện nhiều hơn trong các giaodịch trong đó có REE Khi VN-index lên trên 500 điểm thì cũng là lúc giá của REEđạt giá cao nhất trong thời kỳ lạm phát và cũng đạt khối lượng giao dịch lớn nhấttrong giai đoạn này Cụ thể: ngày 06-09-2008 giá đạt 52.500đồng/ cổ phiếu và khốilượng giao dịch gần 190000 cổ phiếu

Biểu đồ cụ thể được biểu diễn dưới đây:

Biểu đồ 2.2.3 – Cổ phiếu REE từ 31/1 đến 30/5/2008

Biểu đồ 2.2.4 – Cổ phiếu REE từ 6/5 đến 30/9/2008

Giá và khối lượng mua bán cổ phiếu REE trong 1 năm vừa qua trên HOSE:

Biểu đồ 2.2.5 – Cổ phiếu REE từ tháng cuối 10/2007 – 10/2008

2.2.2 Công ty cổ phần khoáng sản Bình Định (BMC)

a) Giới thiệu công ty:

Ngành nghề mà Công ty cổ phần khoáng sản Bình Định đăng ký hoạt độngkinh doanh là ngành khai khoáng Chuyên ngành khai khoáng chính là khai thác, chếbiến và mua bán khoáng sản từ quặng sa khoáng Titan và các loại quặng khoáng sảnkhác Các hoạt động hỗ trợ, khai thác khoáng sản( trừ điều tra, thăm dò dầu khí).Kiểm tra, phân tích các loại quặng khoáng sản Mua bán các loại vật tư, máy móc,thiết bị phục vụ khai thác và chế biến các loại khoáng sản Công ty cổ phần khoángsản Bình Định tiền thân là Công ty khoáng sản Bình Định được thành lập năm 1985.Công ty chuyển đổi thành Công ty cổ phần khoáng sản Bình Định vào ngày 28/ 01/

2008 với vốn điều lệ lúc này là 14,114 tỷ đồng

Sản phẩm chính của Công ty là Ilmentie( đóng góp hơn 80% tổng doanh thucủa công ty qua các năm), nguyên liệu chính để sản xuất là bột màu Titan dioxit(

2

TiO ) và kim loại Titan Hơn 95% sản phẩm của công ty xuất khẩu sang các thịtrường Nhật Bản, Malaysia, Trung Quốc Các khách hàng lớn của công ty là các nhà

nhập khẩu quặng của nước ngoài như Kayfour Development Corporation Sdoanhnghiệp.Bhd, Qinzhou Qinnan District Jia Hua Import Export Td.,Lmt, MineralVenture Internation Ltd (Mvi).

Đến cuối năm 2006, Bộ Công nghiệp cấp 30 giấy phép khai thác quặngTitan và ra 28 quyết định bàn giao vùng mỏ trong cả nước Công ty cổ phần KhoángSản Bình Định là một trong những doanh nghiêp hoạt động trong lĩnh vực khai thác,chế biến và kinh doanh sa khoáng Titan từ rất sớm so với các doanh nghiệp kháctrong hiệp hội Titan Việt Nam

Do trữ lượng mỏ có hạn (khoảng 500,000 tấn), năng suất của công ty ngàycàng tăng qua các năm nên công ty gặp rủi ro lớn khi khai thác hết mỏ quặng mà vẫnchưa khảo sát được hoặc xin giấy phép khai thác tại mỏ khoáng khác Do hơn 95%sản lượng của công ty là xuất khẩu sang các nước Nhật Bản, Trung Quốc, Malaysia.Nhà nước đang có chủ trương hạn chế xuất khẩu sản phẩm khô, khoáng sản, công ty

có thể gặp rủi ro về chính sách nhà nước ảnh hưởng tới tình hình kinh doanh củacông ty Ngoài ra, do doanh thu xuất khẩu là chủ yếu nên công ty có thể gặp rủi ro

về thanh toán, tỷ giá

Ngành khai khoáng sử dụng nhiều lao động chân tay, do vậy rủi ro về tainạn lao động, bệnh nghề nghiệp đối với lao động của công ty là khá cao Ngoài ra,công ty có thể gặp các rủi ro về kinh tế, luật pháp, thiên tai, hỏa hoạn, giá nguyênvật liệu đầu vào đặc biệt là xăng dầu, Nhà máy sản xuất xỉ Titan công suất 19.000tấn sản phẩm xỉ Titan và gang/năm tại cụm công nghiệp Cát Nhơn – Phù Cát

Công ty niêm yết cổ phiếu ngày 28/12/2006 tại Trung tâm giao dịch Chứngkhoán Hồ Chí Minh theo Quyết định số 112/UBCK-GPNY ngày 12/12/2006 của Ủyban Chứng khoán Nhà nước Mã chứng khoán là BMC Vốn điều lệ của Công ty là 82.618.200.000 đồng Giá khởi điểm của BMC tại ngày niêm yết là 50.000đồng

b) Tình hình cổ phiếu BMC năm 2007

Trong giai đoạn 7 tháng đầu năm 2007 BMC là cổ phiếu có mức tăng trưởngmạnh mẽ nhất trong tất cả các cổ phiếu niêm yết trong thị trường chứng khoán ViệtNam Trong đó ấn tượng nhất có 50 phiên tăng điểm liên tục và kịch trần Tất cả cácnhà phân tích và các nhà đầu tư rất hồ hởi với sự tăng trưởng này, bên cạnh đó các