Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

Trường Mầm non Hoa Hồng là trường điểm của tỉnh Vĩnh Phúc, trường trực thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Vĩnh Yên quản lý. Trong những năm qua Nhà trường đã thường xuyên chăm lo bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên cả về số lượng và chất lượng, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được ngành giao cho. Luận văn đã nghiên cứu về cơ sở lý luậnvà thực tiễn về Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực. Khảo sát đánh giá thực trạng giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng từ đó đề xuất các biện pháp. Trên cơ sở lý luận và thực tiễn ở các chương 1và 2, chúng tôi đề xuất 6 biện pháp Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực đó là: Tổ chức tuyên truyền nâng cao ý thức, trách nhiệm cho đội ngũ giáo viên về bồi dưỡng chuyên môn Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn trên cơ sở khảo sát nhu cầu cho giáo viên phù hợp với thực tiễn Nhà trường Chỉ đạo xác định nội dung, đổi mới phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Huy động nguồn lực hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng phát triển năng lực Đa dạng các hình thức bồi dưỡng chuyên môn, tập trung chỉ đạo hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên Tổ chức kiểm tra, đánh giá, sơ tổng kết, rút kinh nghiệm hoạt động bồi dưỡng

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THANH HOA

QU¶N Lý HO¹T §éNG BåI D¦ìNG CHUY£N M¤N CHO GI¸O VI£N

TR¦êNG MÇM NON HOA HåNG THµNH PHè VÜNH Y£N

THEO §ÞNH H¦íNG PH¸T TRIÓN N¡NG LùC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2018

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN THỊ THANH HOA

QU¶N Lý HO¹T §éNG BåI D¦ìNG CHUY£N M¤N CHO GI¸O VI£N

TR¦êNG MÇM NON HOA HåNG THµNH PHè VÜNH Y£N

THEO §ÞNH H¦íNG PH¸T TRIÓN N¡NG LùC

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 81410114

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS TRẦN THỊ TUYẾT OANH

HÀ NỘI – 2018

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành, tác giả xin được cảm ơn sâu sắc đến Bán giám hiệuTrường Đại học giáo dục; các thầy giáo, cô giáo đã nhiệt tình giảng dạy, trang bị cho tôi hệ thống tri thức quí báu về khoa học quản lý giáo dục, những phương pháp nghiên cứu khoa học

Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Thị Tuyết Oanh - người hướng dẫn khoa học- đã trực tiếp tận tình

giúp đỡ, chỉ bảo ân cần và hướng dẫn tôi trong suốt quá trình nghiên cứu

và hoàn thành luận văn này

Tác giả trân trọng cảm ơn Phòng GD& ĐT thành phố Vĩnh Yên; Ban giám hiệu và giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành Phố Vĩnh Yên - tỉnh Vĩnh Phúc đã nhiệt tình cung cấp số liệu và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tôi hoàn thành luận văn

Tác giả xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình 2 bên nội ngoại đã luôn đồng hành tạo điều kiện về mặt thời gian động viên, khích

lệ, giúp đỡ tác giả trong thời gian nghiên cứu và học tập

Do khả năng và thời gian có hạn, luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, khiếm khuyết Tác giả kính mong sự góp ý, nhận xét của quý thầy, cô cùng các bạn đồng nghiệp

Xin trân trọng cảm ơn!

Vĩnh Phúc, tháng 6 năm 2018

Tác giả

Ngu ễn Thị Th nh Ho

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung

BDCM Bồi dưỡng giáo viên

BDTX Bồi dưỡng thường xuyên

CBQL Cán bộ quản lý

CMNV Chuyên môn nghiệp vụ

ĐHQG Đại học quốc gia

ĐNGV Đội ngũ giáo viên

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

HĐND Hội đồng nhân dân

QLGD Quản lý giáo dục

XHH GDMN Xã hội hóa giáo dục mầm non XHHGD Xã hội hóa giáo dục

MỤC LỤC

Lời cảm ơn i

Danh mục các chữ viết tắt ii

Danh mục các bảng vi

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẠ N VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỒI DƯỠNG CHUYÊN M N CHO GIÁO VIE N MẦM NON THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC 7

1.1 Tổng qu n nghiên cứu vấn đề 7

1.1.1 Những nghiên cứu về bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non 7

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non 8

1.2 Các khái niẹ m co ản củ đề tài 12

1.2.1 Quản lý, quản lý trường mầm non 12

1.2.2 Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên 15

1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên 17

1.3 Những êu cầu đối với chu ên môn cần bồi dưỡng cho giáo viên mầm non 17

1.3.1 Vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của giáo viên mầm non 17

1.3.2 Những yêu cầu về chuyên môn đối với giáo viên mầm non hiện nay 19

1.3.3 Các năng lực chuyên môn cần bồi dưỡng cho giáo viên mầm non 20

1.4 Hoạt động bồi dưỡng chu ên môn cho giáo viên mầm non 21

1.4.1 Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn 21

1.4.2 Nội dung bồi dưỡng chuyên môn 22

1.4.3 Hình thức tổ chức, phương pháp bồi dưỡng chuyên môn 23

1.4.4 Kiểm tra, đánh kết quả bồi dưỡng chuyên môn 25

1.5 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chu ên môn cho giáo viên mầm non theo định hướng phát triển năng lực 26

1.5.1 Vai trò của các chủ thể trong quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên 26

1.5.2 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non 28

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động bồi dưỡng chu ên môn cho giáo viên mầm non theo định hướng phát triển năng lực 30

1.6.1 Các yếu tố chủ quan 30

1.6.2 Các yếu tố khách quan 32

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỒI

DƯỠNG CHUYÊN M N CHO GIÁO VIE N TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG THÀNH PHỐ VĨNH YÊN THEO

ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC 35

2.1 Giới thiệu quá trình khảo sát 35

2.1.1 Mục đích, đối tượng khảo sát 35

2.1.2 Nội dung và phương pháp khảo sát 35

2.1.3 Cách xử lý kết quả khảo sát 36

2.2 hái quát về trường Mầm non Hoa Hồng, thành phố Vĩnh Yên 37

2.2.1 Quá trình hình thành và phát triển 37

2.2.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức 38

2.2.3 Về cơ sở vật chất và quy mô tuyển sinh 38

2.2.4.Về đọ i ngũ giáo vie n trường Mầm non Hoa Hồng TP Vĩnh Yên 39

2.3 Thực trạng công tác ồi dưỡng chu ên môn cho giáo vie n trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực 42

2.3.1 Nhạ n thức của cán bộ quản lý các cấp và giáo viên về hoạt đọ ng bồi du ỡng chuyên môn 42

2.3.2 Mục đích, nội dung hoạt động bồi du ỡng chuyên môn giáo vie n 44

3.3.3 Phương pháp và hình thức tổ chức bồi dưỡng……… 44

2.3.4 Đánh giá kết quả bồi du ỡng 46

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động ồi dưỡng chu ên môn cho giáo vie n trường Mầm non Hoa Hồng theo định hướng phát triển năng lực 48

2.4.1 Nhu cầu của giáo viên về hoạt động bồi dưỡng………47

2.4.2 Thực trạng lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng …49

2.4.3 Thực trạng quản lý thực hiện phương pháp và hình thức bồi dưỡng cho giáo viên 55

2.4.4 Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng chuyên môn 58

2.4.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hu ởng đến quản lý bồi dưỡng chuyên môn giáo vie n 61

2.5 Đánh giá chung 63

2.5.1 Ưu điểm 63

2.5.2 Hạn chế 64

2.5.3 Nguyên nhân của thực trạng 64

CHƯƠNG 3: BIẸ N PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỒI DƯỠNG CHUYÊN M N CHO GIÁO VIE N TRƯỜNG MẦM NON HOA HỒNG THÀNH PHỐ VĨNH YÊN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC 67

3.1 Mọ t số ngu ên tắc để đề uất các iẹ n pháp 67

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 67

3.1.2 Nguyên tắc bảo đảm kế thừa và phát triển 67

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bọ 68

3.2 Một số biẹ n pháp quản lý hoạt động ồi dưỡng chu ên môn cho giáo vie n trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực 68

3.2.1 Tổ chức tuyên truyền nâng cao ý thức, trách nhiệm cho đội ngũ giáo viên về bồi dưỡng chuyên môn 68

3.3.2 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn trên cơ sở khảo sát nhu cầu cho giáo viên phù hợp với thực tiễn Nhà trường 72

3.2.3 Chỉ đạo xác định nội dung, đổi mới phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên 75

3.2.4 Huy động nguồn lực hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng phát triển năng lực 80

3.2.5 Đa dạng các hình thức bồi dưỡng chuyên môn, tập trung chỉ đạo hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên 82

3.2.6 Tổ chức kiểm tra, đánh giá, sơ tổng kết, rút kinh nghiệm hoạt động bồi dưỡng 86

3.3 Mối quan hệ củ các iện pháp quản lý được đề xuất 91

3.4 Khảo nghiệm mức độ cần thiết và tính khả thi củ các iện pháp được đề xuất 91

KẾT LUẬN VÀ HUYẾN NGHỊ 96

TÀI LIỆU THAM KHẢO 100

PHỤ LỤC 104

DANH MỤC CÁC ẢNG

Bảng 2.1: Số lượng giáo viên trường MN Hoa Hồng 39

Bảng 2.2: Số lượng và tỷ lệ GV theo độ tuổi của nhà trường 40

Bảng 2.3: Trình độ đào tạo của ĐNGV nhà trường 40

Bảng 2.4: Thống kê chất lượng chuyên môn của ĐNGV 41

Bảng 2.5: Trình độ ngoại ngữ và tin học của Đội ngũ giáo viên 41

Bảng 2.6: Đánh giá nhận thức về các mục tiêu BDCM cho GVMN 43

Bảng 2.7: Số lượng các lớp bồi dưỡng và số lượng giáo viên tham gia bồi dưỡng 47

Bảng 2.8: Nhu cầu của giáo viên về hoạt động bồi dưỡng……… 47

Bảng 2.9: Đánh giá hiệu quả lập kế hoạch,chương trình bồi dưỡng chuyên môn 49

Bảng 2.10: Nhu cầu về bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên 52

Bảng 2.11: Đánh giá hiệu quả tổ chức, chỉ đạo hoạt động BDCM cho GVMN 53

Bảng 2.12: Mức độ phù hợp của các hình thức bồi dưỡng GVMN 56

Bảng 2.13: Mức độ hiệu quả của các phương pháp BDCM cho GVMN 57

Bảng 2.14: Kiểm tra đánh giá hoạt động BDCM cho GVMN 60

Bảng 3.1: Thống kê kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết của các biện pháp 91

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục và đào tạo là một trong những nhân tố quyết định sự đổi mới của đất nước, giữ một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho đất nước Văn kiện Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ XI đã khẳng định: Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt Nam Phát triển giáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáo dục

và đào tạo là đầu tư phát triển

Trong hệ thống giáo dục quốc dân của Việt Nam có nhiều cấp học khác nhau, mỗi cấp học có vị trí, vai trò và tầm quan trọng khác nhau trong việc từng bước hoàn thiện và phát triển nhân cách cá nhân Giáo dục mầm non chính là cấp học đầu tiên, có vai trò quan trọng trong việc phát triển toàn diện về thể chất, nhận thức, đạo đức và tình cảm của trẻ ở giai đoạn đầu đời Những kiến thức, kỹ năng của trẻ được tiếp nhận trong môi trường mầm non chính là nền tảng cho việc học tập và phát triển sau này của trẻ Nhận thức được vị trí, ý nghĩa quan trọng của giáo dục mầm non đối với sự phát triển trong những năm đầu đời trẻ, nước ta ngày càng chú trọng và đẩy mạnh phát triển giáo dục mầm non

Đội ngũ giáo viên trong trường mầm non, là lực lượng quyết định chất lượng giáo dục mầm non, vì họ là người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ, là lực lượng chủ yếu thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường Do đó, cán bộ quản lý phải có trách nhiệm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên mầm non để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

Việc đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non được xem

là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên không chỉ tại các trường, các khoa sư phạm mầm non trên cả nước mà còn ngay tại các trường mầm non ở từng địa phương, trong đó có trường Mầm non Hoa Hồng, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

Trường Mầm non Hoa Hồng là trường điểm của tỉnh Vĩnh Phúc, trường trực thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thành phố (TP) Vĩnh Yên quản lý Trong những năm qua Nhà trường đã thường xuyên chăm lo bồi dưỡng, phát triển đội ngũ giáo viên cả về số lượng và chất lượng, hoàn thành tốt các nhiệm vụ được ngành GD&ĐT TP Vĩnh Yên giao cho Tuy nhiên, bên cạnh những mặt đạt được, công tác bồi dưỡng, nhất là vấn đề quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục hiện nay vẫn còn không ít những hạn chế, bất cập, đó là: việc khảo sát xác định chính xác nhu cầu bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên chưa được thực hiện thật sự khoa học; xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn còn thiếu chủ động, chưa có tầm nhìn dài hạn; xác định mục tiêu, nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có lúc còn chưa sát với yêu cầu đổi mới giáo dục đào, tạo hiện nay Ngoài ra, quá trình kiểm tra, giám sát hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của trường Mầm non Hoa Hồng còn chưa sâu sát, chặt chẽ…Đây là những hạn chế ảnh hưởng lớn đối với việc nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục các cháu của nhà trường đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay

Những yêu cầu của quá trình đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo hiện nay, cùng với nhu cầu và đòi hỏi của xã hội ngày càng cao đối với giáo dục mầm non hiện nay Do vậy, chỉ trên cơ sở không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn của mình, đội ngũ giáo viên mầm non trường Mầm non Hoa Hồng mới có thể đáp ứng được yêu cầu mới Từ những vấn đề trên đặt ra yêu cầu cấp thiết cần phải tăng cường bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên của trường Mầm non Hoa Hồng thành phốVĩnh Yên,để đáp ứng với yêu cầu đổi mới giáo dục, từng bước không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục các cháu của nhà trường hiện nay

Là một Phó hiệu trưởng đang công tác tại trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên, hàng ngày trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo mọi mặt công tác tại nhà trường, trong đó có việc quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho

giáo viên toàn trường, nên tác giả thấy được vị trí, vai trò cũng như những kết quả bước đầu của việc quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nhà trường; ngoài ra, tác giả cũng thấy được những tồn tại, hạn chế trong công tác quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên trước yêu cầu đổi mới toàn diện giáo dục, đào tạo hiện

nay Do vậy, tác giả quyết định chọn đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng

chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực” làm đề tài luận văn thạc sỹ,

chuyên ngành quản lý giáo dục Qua luận văn, tác giả mong muốn, bằng những kiến thức tiếp thu được trong quá trình học tập tại Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia (ĐHQG) Hà Nội và những kinh nghiệm thực tiễn, tác giả luận giải các vấn đề lý luận, thực tiễn phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp khắc phục các tồn tại, hạn chế và hoàn thiện công tác quản

lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành

phố Vĩnh Yên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu lý luận và thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non, đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yêntheo định hướng phát triển năng lực, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên của nhà trường

3 hách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo

viên mầm non theo định hướng phát triển năng lực

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

4 Câu hỏi nghiên cứu

Hoạt động bồi dưỡng phát triển năng lực chuyên môn cho giáo viên (GV)

trường Mầm non Hoa Hồng Thành phố Vĩnh Yên đang gặp những thách thức gì? Những biện pháp quản lý nào giúp nhà trường vượt qua những thách thức đó?

5 Giả thuyết nghiên cứu

Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên đã và đang được triển khai nhưng còn có nhiều khó khăn, bất cập Nếu đề xuất và triển khai các biện pháp quản lý hoạt động này, tập trung vào chỉ đạo đổi mới hoạt động bồi dưỡng theo định hướng phát triển năng lực; đa dạng hoá các hình thức bồi dưỡng, tự bồi dưỡng thì sẽ nâng cao được hiệu quả bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên mầm non (GVMN) ở trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên

môn cho giáo viên mầm nontheo định hướng phát triển năng lực

6.2 hảo sát thực trạng hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng

chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên

6.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

7 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp của Ban giám hiệu trong việc quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng TP Vĩnh Yên dựa trên định hướng phát triển năng lực Điều tra thực trạng công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên số liệu từ năm học 2012 -

2013 đến năm học 2016 - 2017

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Tổng hợp, khái quát, hệ thống hoá, phân tích hoá lý thuyết nhằm nghiên cứu các nguồn tài liệu có liên quan đến vấn đề về hoạt động quản lý nói chung

- Nghiên cứu tài liệu đề cập đến quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn giáo viên

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra: Dùng các phiếu trưng cầu ý kiến cho cán bộ quản lý (CBQL)và cho GV: Tập trung khai thác thông tin từ CBQL và GV trường để nắm đượcý kiến của CBQL và GV về mức độ quan trọng của mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non Đồng thời nội dung phiếu cũng tìm hiểu đánh giá của họ về các nội dung quản lý hoạt độngbồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng.Các đối tượng khảo sát được yêu cầu lựa chọn trong số những câu trả lời có s n, được đánh giá bằng điểm số ở 5 mức độ giảm dần từ cao xuống thấp tương ứng (5 điểm,

4 điểm, 3 điểm, 2 điểm,1 điểm; lấy điểm trung bình là 3 điểm)

- Phương pháp phỏng vấn: Trao đổi trực tiếp lãnh đạo, chuyên viên Phòng GD&ĐT, Ban giám hiệu, giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng

- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến lãnh đạo, chuyên viên giáo dục mầm non Phòng Giáo dục và Đào tạo về các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho GV trường Mầm non (MN) Hoa Hồng theo định hướng phát triển năng lực

- Phương pháp quan sát: Dự giờ, thăm lớp

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỒI DƯỠNG CHUYÊN M N CHO GIÁO VIÊN MẦM NON THEO ĐỊNH HƯỚNG

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC 1.1 Tổng qu n nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non

Năm 1996, đề tài khoa học cấp Nhà nước có mã số KX 07-4: “Bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực trong điều kiện mới” đã bàn sâu về vấn đề bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ nhân lực, trong đó đề cập đến bồi dưỡng và đào tạo lại đội ngũ GV Năm 1997, ấn phẩm “Tự học, tự đào tạo - tư tưởng chiến lược của phát triển giáo dục Việt Nam” ra đời, có nhiều bài viết khá sâu sắc của các tác giả tên tuổi như: Phạm Văn Đồng, Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Kỳ, Trần

Bá Hoành, Vũ Văn Tảo [18]… các bài viết có đề cập tới lĩnh vực đào tạo, bồi dưỡng giáo viên nhưng còn ít Các bài viết của Nguyễn Trí - Bộ GD&ĐT; Vũ Quốc Chung - Đại học Quốc gia Hà Nội đã đề cập đến vấn đề tự học trong đào tạo, bồi dưỡng GV, nhưng chưa đề cập đến quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng giáo viên nói chung và GV phổ thông trung học (THPT) nói riêng Năm 1999, trong tạp chí phát triển giáo dục, số 1, Phạm Quang Huân có bài “Nâng cao chất lượng

tổ chức hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên trường phổ thông”

Tác giả Vũ Thị Minh Hà (2004),trong Luận văn thạc sĩ chuyên ngành

quản lý giáo dục “Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên mầm

non Hà Nội” [20] đã hệ thống hoá một số vấn đề lý luận về quản lý công

tác giáo viên mầm non và phân tích thực trạng công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non Hà Nội TưnTrên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất hệ thống biện pháp quản lý công tác bồi dưỡng giáo viên mầm non Hà Nội, trong đó có những biện pháp mang tính đột phá như chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức bồi dưỡng; đổi mới nội dung bồi dưỡng và phát huy vai trò tự bồi dưỡng của giáo viên mầm non Hà Nội

Tác giả Nguyễn Thị Hải trong bài: “Bồi dưỡng năng lực sư phạm cho

giáo viên trung học chuyên nghiệp”[21] đã luận giải vai trò của giáo dục trung

học chuyên nghiệp và cho rằng việc tổ chức giảng dạy phải phát huy được tính tích cực của người học, vì thế cần xây dựng chương trình bồi dưỡng cho giáo viên đảm bảo cho họ thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục, đào tạo đặt ra

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non

Tại Liên bang Nga, các nhà giáo dục đã có nhiều nghiên cứu để hiện đại hoá nền giáo dục Với việc tập trung đề xuất nâng cao “vị thế xã hội và trình độ nghề nghiệp của đội ngũ cán bộ làm công tác giáo dục” Việc quản lý đào tạo

và nâng cao trình độ của đội ngũ GV được quy định cụ thể trong Luật giáo dục đại học và sau đại học: Bảo đảm tạo ra những điều kiện cần thiết, để ít ra 5 năm một lần nâng cao trình độ của cán bộ khoa học - giảng dạy các trường đại học công lập, các cán bộ khoa học - giảng dạy của các cơ sở và tổ chức khoa học nhà nước hoạt động trong hệ thống giáo dục đại học và sau đại học [6] Như vậy, Liên bang Nga đã rất coi trọng công tác quản lý bồi dưỡng GV trong hệ thống giáo dục, thông qua việc quản lý các khóa bồi dưỡng cập nhật nâng cao trình độ theo kế hoạch ngắn hạn và trung hạn

TạiTrung Quốc, luôn coi trọng phát triển giáo dục nên đặt ra vấn đề nâng cao chất lượng, khẳng định thương hiệu, các trường phải được bắt đầu từ việc đào tạo, quản lý hoạt động bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ GV theo hướng “xây dựng đội ngũ GV có đạo đức tư tưởng tốt và có khả năng chuyên môn, thúc đẩy sự phát triển của sự nghiệp giáo dục xã hội chủ nghĩa”[6]

Ở Nhật Bản, hoạt động bồi dưỡng CBQL giáo dục và GV cũng rất được coi trọng Nhấn mạnh đến việc cải tiến phương pháp thực tập sư phạm;

sử dụng thiết bị dạy học hiện đại; áp dụng các mô hình đào tạo tại chức để bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ nhà giáo Công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng được tổ chức, điều hành khoa học thông qua việc lập kế hoạch tập huấn, bồi dưỡng theo hệ thống từ cấp trung ương đến địa phương Có thể nói,

công tác quản lý hoạt động bồi dưỡng cập nhật, nâng cao trình độ GV ở Nhật Bản đã được tổ chức chặt chẽ, có tính khoa học, hiệu quả cao

Ở trong nước, những năm qua đã có nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, đề tài luận án, hội thảo, bài báo, báo cáo khoa học được công bố, tài liệu tham khảo có liên quan đến vấn đề này

Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về việc xây dựng, nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và CBQLGD giai đoạn

2005 -2010 trong mục tiêu tổng quát đã nêu: “Xây dựng đội ngũ nhà giáo và

CBQLGD được chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về

cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo thông qua việc QL, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp GD để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước”[1]

Với những chủ trương, chính sách về hoạt động GD như trên, muốn thắng lợi thì nhân tố con người là cực kỳ quan trọng, trong đó đội ngũ GV và CBQLGD “phải tiến hành việc BD một cách nghiêm chỉnh, thực hiện các kế hoạch BD với ý thức chấp hành pháp lệnh của Nhà nước Cả người có trách nhiệm BD cho người khác và người được BD đều phải phát huy cao độ ý thức làm chủ, thấy hết trách nhiệm của mình đối với tương lai của ngành để làm tốt hoạt động này”

Các tác giả có các công trình nghiên cứu này đã được xuất bản thành các sách hoặc được chuyển tải dưới dạng chuyên đề cho đào tạo tiến sỹ, cao học QLGD như: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Đức Chính, Đặng Bá Lãm, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Một số hội thảo trong thời gian qua cũng đề cập đến vấn đề nêu trên, điển hình là hội thảo của hoa Sư Phạm (tiền thân Đại học giáo dục) với tiêu đề “Chất lượng giáo dục và vấn đề đào tạo giáo viên”, ỷ yếu Hội thảo khoa học (10/2004) hay trong các bài viết của

các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Đức Chính, tham luận Hội thảo

“Chuẩn và Chuẩn hoá trong giáo dục - Những vấn đề lý luận và thực tiễn” -

Hà Nội 27/01/2005 hoặc như bài viết của Hồ Viết Lương (2005), Chuẩn quốc gia về giáo dục phổ thông - thách thức lớn trong lý luận chương trình dạy học của giáo dục hiện đại, Kỷ yếu Hội thảo của Viện Chiến lược và Chương trình giáo dục

“Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm

non huyện Châu Đức, tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu” là luận văn thạc sĩ chuyên

ngành quản lý giáo dục của tác Phan Thị Hán Huệ (2014) đã luận giải những vấn đề lý luận về năng lực sư phạm của giáo viên mầm non; hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm và quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non Tác giả đã đề xuất 5 biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non huyện Châu Đức tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu bao gồm những biện pháp từ việc phát huy vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cơ quan chuyên môn; xây dựng và thực hiện tổ chức kế hoạch bồi dưỡng cho đến thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá hoạt động bồi dưỡng để nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non

Trong một số luận văn thạc sĩ khoa học quản lý giáo dục đã nghiên cứu

gần đây về vấn đề quản lý GV như: “ Giải pháp BD chuẩn hóa GV mẫu giáo

các tỉnh Duyên hải miền Trung” (Tác giả Nguyễn Huy Thông – 1999), “Một

số giải pháp quản lý phát triển đội ngũ GV MN trên địa bàn huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” (Tác giả Vũ Đức Đạm – 2005), “Quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao năng lực sư phạm cho GV MN TP Thái Nguyên” (Tác giả

Lưu Thị im Phượng-2009) ”[35] , “Thực trạng hoạt động quản lý việc bồi

dưỡng chuyên môn cho GV ở một số trường MN tại TP Hồ Chí Minh” (Tác giả

Nguyễn Hữu Lê Duyên-2011) đã tiếp cận nghiên cứu về vấn đề xây dựng, BD, quy hoạch, QL, phát triển đội ngũ GV, đã từng bước củng cố, hoàn thiện dần cơ

sở lý luận về xây dựng đồng thời đề xuất các biện pháp trong việc quản lý, phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của địa phương, điều kiện nhà trường

Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục “Quản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên của trường THPT theo chuẩn nghề nghiệp” của Trần Thị Hải

Yến (2015) [39] đã đề cập đến các biện pháp quản lý bồi dưỡng năng lực dạy

học cho giáo viên theo các cách tiếp cận khác nhau Luận án đã đưa ra được các phương pháp nhằm đổi mới quá trình bồi dưỡng và đã chứng minh tính khả thi của các biện pháp bồi dưỡng mới Đây là công trình nghiên cứu trên một lĩnh vực hẹp, nhưng sâu về một trong những tiêu chí chuẩn nghề nghiệp giáo viên THPT, đó là năng lực dạy học Tuy nhiên, chưa làm sâu sắc được chất quản lý trong các biện pháp, chưa đưa ra một hệ thống giải pháp tổng thể quản lý bồi dưỡng giáo viên THPT đáp ứng đủ các tiêu chí về chuẩn nghề nghiệp, đó là: Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của giáo viên; năng lực tìm hiểu đối tượng và môi trường giáo dục; năng lực dạy học; năng lực giáo dục; năng lực hoạt động chính trị - xã hội; năng lực phát triển nghề nghiệp

Qua việc nghiên cứu các công trình nghiên cứu nêu trên, có thể rút ra một số nhận xét sau đây:

Một là, các công trình nghiên cứu chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu cơ sở

khoa học của việc bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng đội ngũ giáo viên

(ĐNGV) Một số công trình đề cập đến bồi dưỡng và quản bồi dưỡng ở từng

lĩnh vực, từng nhà trường trên những địa bàn, địa danh cụ thể

Hai là, vấn đề bồi dưỡng và quản lý bồi dưỡng ĐNGV được nhiều tác

giả nghiên cứu chủ yếu ở góc độ lý luận Còn ít những công trình quan tâm giải quyết những đòi hỏi cấp bách của thực tiễn là làm thế nào để bồi dưỡng

và quản lý tốt việc bồi dưỡng ĐNGV, góp phần nâng cao chất lượng GD&ĐT nói chung và chất lượng của ĐNGV nói riêng

Ba là, vấn đề bồi dưỡng, quản lý bồi dưỡng ĐNGV tuy đã có những

công trình chuyên khảo, đề tài khoa học, luận văn nghiên cứu ở các khía cạnh khác nhau, ở các lĩnh vực giáo dục đại học, giáo dục phổ thông, các nhà trường quân sự nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu về bồi dưỡng

và quản lýhoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

Do đó, đề tài: “Quản lý hoạt động ồi dưỡng chuyên môn cho giáo

viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực” được tác giả lựa chọn theo quan điểm của Đảng, Nhà

nước về đổi mới căn bản, toàn diện về giáo dục và đào tạo, xuất phát từ vai trò, vị trí của bậc học mầm non với sự phát triển toàn diện của trẻ, là một nội dung mới, đáp ứng những đòi hỏi cấp thiết từ thực tế bồi dưỡng và quản lýhoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường Mầm non Hoa Hồng thành phố Vĩnh Yên theo định hướng phát triển năng lực

1.2 Các khái niệm cơ ản củ đề tài

1.2.1 Quản lý, quản lý trường mầm non

1.2.1.1 Quản lý

Quản lý là một chức năng lao động xã hội được bắt nguồn từ tính chất

xã hội của lao động, nó ra đời khi xã hội cần có sự chỉ huy, điều hành, phân công, hợp tác, kiểm tra, chỉnh lý… Trong lao động tập thể trên một quy mô nào đó để đạt năng suất cao hơn, hiệu quả tốt hơn thì phụ thuộc rất lớn vào vai trò của người đứng đầu một tổ chức

Quản lý vừa được xem như là một “khoa học”, sử dụng tri thức của nhiều môn khoa học tự nhiên và xã hội khác nhau, ví dụ như: toán học, thống

kê, kinh tế, tâm lý học, xã hội học Đồng thời quản lý cũng được xem như là một “nghệ thuật”, đòi hỏi nhà quản lý phải luôn chủ động, linh hoạt, khéo léo trong tổ chức, điều khiển, hướng dẫn mọi thành viên trong tổ chức cùng hướng tới mục tiêu đã xác định

hái niệm quản lý được tiếp cận với nhiều góc độ khác nhau Chính từ

sự đa dạng về cách tiếp cận dẫn đến sự phong phú về các quan niệm quản lý

Marx đã lột tả bản chất của quản lý là: “Nhằm thiết lập sự phối hợp

giữa những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ

sự vận động của toàn bộ cơ thể sản xuất, khác với sự vận động của các bộ phận riêng lẻ của nó Một người chơi vĩ cầm riêng lẻ thì tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần có một người chỉ huy” [25, tr.236] Như vậy, theo .Marx thì

Quản lý là loại hoạt động sẽ điều khiển mọi quá trình lao động phát triển xã hội

Theo M.I Kondacov trong cuốn: “Cơ sở lý luận của khoa học QLGD-

Trường cán bộ quản lý GD&ĐT Trung ương 1- Hà Nội 1984” đã viết: “Quản

lý xã hội một cách khoa học không phải là cái gì khác mà chính là việc tác động một cách hợp lý đến hệ thống xã hội, việc làm cho hệ thống đó phù hợp với những quy luật vốn có của nó” [34, tr 56]

Theo tác giả Nguyễn Bá Sơn trong cuốn: “Một số vấn đề cơ bản của

khoa học quản lý” đã viết: “Quản lý là sự tác động có hướng đích cuả chủ thể

quản lý đến đối tượng bằng một hệ thống các giải pháp nhằm thay đổi trạng thái của đối tượng quản lý, đưa hệ thống tiếp cận với mục tiêu cuối cùng, phục vụ lợi ích cuả con người” [37]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Bản chất của hoạt động quản lý nhằm

làm cho hệ thống vận hành theo mục tiêu đã đặt ra và tiến đến các trạng thái

có tính chất lượng mới” [2]

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: Hoạt động quản lý được hiểu là

“quá trình tác động có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể trong một

tổ chức, nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”

[32, tr 9] Hiện nay hoạt động quản lý được định nghĩa rõ hơn: “Quản lý là

quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các chức năng kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [32, tr 9]

Từ rất nhiều định nghĩa dưới các góc độ khác nhau, chúng ta có thể hiểu khái quát về quản lý: Quản lý là sự tác động, chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người nhằm đạt được mục đích đề ra Sự tác động của quản lý bằng cách nào đó để người bị quản lý luôn tự giác, phấn khởi đem hết năng lực, trí tuệ của mình tạo nên lợi ích cho bản thân, cho tổ chức và cho cả xã hội hái niệm trên gồm các vấn đề sau:

- Đối tượng tác động của quản lý là một hệ thống xã hội hoàn chỉnh như một cơ thể sống gồm nhiều yếu tố liên kết hữu cơ theo một quy luật nhất định, tồn tại trong không gian, thời gian cụ thể

- Tác động quản lý thường mang tính tổng hợp bao gồm nhiều

1.2.1.2 Quản lý trường mầm non

Trong hệ thống giáo dục ở Việt Nam hiện nay, cấp học đầu tiên là giáo dụcmầm non Đây là cơ sở ban đầu cung cấp những tiên đề phát triển thể chất

và trí tuệ hết sức quan trọng để trẻ có thể tiếp tục học tập các cấp học cao hơn

Do đó, việc nuôi dạy trẻ có một vai trò cực kì quan trọng Vai trò này thuộc

về đội ngũ GVMN Để những mầm non tương lai của đất nước có đầy đủ điều kiện phát triển đòi hỏi công tác chăm sóc, bồi dưỡng trẻ phải không ngừng được nâng cao Trẻ em ở mỗi thời kỳ có những thay đổi và phát triển về trí tuệ khác nhau Do đó, để đáp ứng với nhu cầu của phụ huynh và xã hội,người GVMNcũng cần không ngừng được nâng cao về phẩm chất, năng lực chuyên môn cũng như đạo đức nghề nghiệp

Giống như mọi quy trình quản lý, quản lý giáo dục cũng là quá trình tác động của chủ thể lên đối tượng quản lý, nhằm đạt tới mục tiêu giáo dục đã xác định.Trong hệ thống quản lý xã hội,hoạt động quản lý giáo dục là bộ phận giữ vai trò quan trọng, mang tính phổ biến và có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của xã hội

Suy cho cùng, mọi quá trình quản lý là quản lý con người nên phải tuân thủ các yêu cầu, tiêu chuẩn, nguyên tắc chung, những luận điểm cơ bản của chủ thể quản lý Chủ thể quản lý giáo dục phải thực hiện các biện pháp quản

lý theo đúng các yêu cầu, nguyên tắc đó

Trường học vừa là thành tố khách thể cơ bản của tất cả các cấp QLGD,

vừa là hệ thống độc lập tự quản của xã hội Do vậy, quản lý nhà trường mầm nonthực chất là quản lý quá trình lao động sư phạm của thầy, hoạt động học tập

và tự giáo dục của trò diễn ra chủ yếu trong quá trình dạy học ở trường mầm non Tuy nhiên, do tính quản lý nhà trường vừa mang tính nhà nước vừa mang tính xã hội nên trong quản lý nhà trường còn bao hàm quản lý đội ngũ, cơ sở vật chất, tài chính, hành chính-quản trị…và quản lý các hoạt động phối kết hợp với các lực lượng xã hội để thực hiện mục tiêu giáo dục của nhà trường mầm non

1.2.2 Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

Bồi dưỡng là một thuật ngữ được sử dụng khá rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau Thuật ngữ bồi dưỡng còn được gọi là đào tạo lại hoặc tái đào tạo

Bồi dưỡng có ý nghĩa nâng cao trình độ nghề nghiệp Quá trình này chỉ diễn ra khi cá nhân và tổ chức có nhu cầu nâng cao kiến thức hoặc kĩ năng chuyên môn của bản thân nhằm đáp ứng nhu cầu lao động nghề nghiệp Theo tác giả Nguyễn Như Ý (1999), Từ điển Tiếng Việt: “Bồi dưỡng là làm cho tốt

hơn, giỏi hơn” [38].Từ điển Văn hóa Giáo dục Việt Nam định nghĩa: Bồi

dưỡng giáo viên là quá trình đào tạo nhằm nâng cao và hoàn thiện năng lực

sư phạm của giáo viên Đây là hoạt động đào tạo lại, giúp giáo viên cập nhật được những kiến thức khoa học chuyên ngành, tiếp thu kinh nghiệm giáo dục tiên tiến, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm

Tuy nhiên, khái niệm bồi dưỡng có những cách hiểu khác nhau Theo nghĩa rộng, bồi dưỡng là quá trình đào tạo nhằm hình thành năng lực và phẩm chất nhân cách theo mục tiêu xác định Như vậy, bồi dưỡng bao hàm cả quá trình GD&ĐT nhằm trang bị tri thức, năng lực, chuyên môn và những phẩm chất nhân cách

Quá trình bồi dưỡng, được hiểu theo nghĩa rộng diễn ra cả trong nhà trường và trong đời sống xã hội, có nhiệm vụ không những chỉ trang bị những kiến thức, năng lực chuyên môn cho người học trong nhà trường mà còn tiếp tục bổ sung, phát triển, cập nhật nhằm hoàn thiện phẩm chất và năng lực cho họ

sau khi đã kết thúc quá trình học tập

Theo nghĩa hẹp, bồi dưỡng là quá trình bổ sung, phát triển, hoàn thiện nâng cao kiến thức, năng lực chuyên môn và những phẩm chất, nhân cách Hoạt động này diễn ra sau quá trình người học kết thúc chương trình GD&ĐT

ở nhà trường Như vậy, theo nghĩa hẹp, bồi dưỡng là một bộ phận của quá trình GD&ĐT, là khâu tiếp nối GD&ĐT con người khi họ đã có những tri thức, năng lực chuyên môn và phẩm chất nhân cách nhất định được hình thành trong quá trình đào tạo của nhà trường

Bồi dưỡng là một quá trình cập nhật kiến thức và kỹ năng còn thiếu hoặc đã lạc hậu trong một cấp học, bậc học và thường được xác nhận bằng một chứng chỉ Thực chất của quá trình bồi dưỡng là để bổ sung tri thức và kỹ năng còn thiếu hụt, hoặc đã lạc hậu để nâng cao trình độ, phát triển thêm năng lực trong một lĩnh vực hoạt động chuyên môn, dưới một hình thức phù hợp

Chuyên môn sư phạm là một ngành khoa học về lĩnh vực giáo dục, đào tạo có nội dung và phương pháp sư phạm riêng biệt, chuyên môn sư phạm đòi hỏi các nhà giáo dục của mình còn phải biết truyền thụ tri thức nghề nghiệp cho học sinh

Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên một mặt cũng giống nhưbồi dưỡng các nghề nghiệp nói chung nhưng có đặc thù riêng Thuật ngữ này chỉ việc nâng cao, hoàn thiện trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho các GV đang dạy học Trên thế giới bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên được xem là việc đào tạo lại, đổi mới, cập nhật kiến thức kỹ năng nghề nghiệp Ở nước ta bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên cũng được xem như

là đào tạo tiếp nối đào tạo ban đầu, đào tạo trong khi đang làm việc Theo quan niệm của chúng tôi, bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên nằm trong phạm trù của giáo dục liên tục mà đối tượng là người lớn có tính đặc thù nghề

nghiệp, bởi sản phẩm lao động của họ hết sức đặc biệt tạo nên “con người cá

nhân” và “con người xã hội” Vì vậy, khác với các nghề nghiệp khác, bồi

dưỡng chuyên môn cho giáo viên không chỉ bổ sung cập nhập kiến thức, kỹ

năng mới nhằm nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ cho họ mà còn phải bồi dưỡng cho họ có một tầm hiểu biết toàn diện và các năng lực thích ứng với đối tượng nghề nghiệp thường xuyên biến động

Như vậy có thể hiểu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là quá trình

bổ sung, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên một cách thường xuyên để giúp họ cập nhật, trang bị thêm, trang bị mới những kiến thức kĩ năng thái độ làm tăng thêm năng lực, phẩm chất cho giáo viên nhằm đáp ứng nhiệm vụ dạy học trước yêu cầu mới

1.2.3 Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên là tác động có

hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và mục tiêu của các chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các thành tố của quá trình bồi dưỡng giáo viên nhằm mục đích bảo đảm sự vận hành của quá trình này đạt đến mục tiêu đã xác định, nhờ đó mà đổi mới, cập nhật kiến thức, củng cố, mở mang và trang bị một cách có hệ thống những tri thức, kỹ năng, chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ

Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non theo định hướng phát triển năng lực là tổng thể những tác động có tổ chức, có kế hoạch của chủ thể quản lý để hoạt động bồi dưỡng giáo viên được tiến hành chặt chẽ, có chất lượng, hiệu quả cao, qua đó góp phần củng cố, phát triển nâng cao trình độ chuyên môn, tư duy lý luận và hoàn thiện nghiệp vụ sư phạm của GV mầm non đáp ứng được những chuẩn năng lực đã định, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý bồi dưỡng và chất lượng dạy học của giáo viên mầm non

1.3.Những êu cầu đối với chu ên môn cần bồi dƣỡng cho giáo viên mầm non

1.3.1 Vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của giáo viên mầm non

Giáo viên là những người lao động trí óc, thực hiện nhiệm vụ dạy học trong các nhà trường Theo Luật Giáo dục (năm 2010) định nghĩa: “Nhà giáo

giảng dạy ở các cơ sở GDMN, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp trình

độ sơ cấp nghề, trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp gọi là giáo viên”[36].GVMN là người làm nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ trong các trường mầm non gồm: Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các giáo viên Như vậy, có thể hiểu: Giáo viên mầm non là những người được đào tạo từ các hệ trung cấp, cao đẳng và đại học trong các trường sư phạm trên phạm vi cả nước

và chính thức đang trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ ở các trường mầm non

Giáo viên mầm non phải đạt tiêu chuẩn sau: Phẩm chất đạo đức nhân

cách và lối sống lành mạnh, trong sáng; đạt trình độ chuẩn về đào tạo chuyên môn; đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; lý lịch bản thân rõ ràng

Vai trò của GVMN: GVMN là người đầu tiên đặt nền móng cho việc xây dựng nhân cách con người Có thể nói nhân cách con người phụ thuộc khá lớn vào nền móng ban đầu này Trong trường mầm non, GVMN giữ vai trò chủ đạo trong việc tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ em GVMN phải phát hiện năng khiếu ban đầu, định hướng cho sự phát triển nhân cách của trẻ, uấn nắn vun đắp tâm hồn trẻ phát triển lành mạnh

Nhiệm vụ của GVMN:

- Thực hiện đúng quy chế chuyên môn và chấp hành nội quy của Nhà trường trong nuôi dưỡng, chăm sóc giáo dục trẻ em theo lứa tuổi

- Bảo vệ an toàn tuyệt đối tính mạng của trẻ em

- Yêu thương, tôn trọng trẻ

- Tích cực trau đồi đạo đức, văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ (CMNV)

để nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ

- Phối hợp với gia đình trẻ trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức nuôi dưỡng, chăm sóc dạy trẻ theo khoa học cho các bậc cha mẹ

- Chịu sự kiểm tra của hiệu trưởng và thực hiện nghiêm các quyết định của hiệu trưởng và các cấp quản lý

- Thực hiện các quy định khác của pháp luật

Quyền hạn GVMN: Theo Điều 29 của Điều lệ trường mầm non, thì GVMN là người làm nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em trong trường, có những quyền sau đây:

1 Được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ

2 Được hưởng các quyền lợi về vật chất, tinh thần và được chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo chế độ, chính sách qui định đối với nhà giáo

3 Được trực tiếp hoặc thông qua tổ chức của mình để tham gia quản lý nhà trường

4 Được cử đi học để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ

5 Được hưởng các quyền khác theo qui định của pháp luật

1.3.2 Những yêu cầu về chuyên môn đối với giáo viên mầm non hiện nay

GDMN là cấp học đầu tiên là cơ sở ban đầu cho giáo dục phổ thông cung cấp những tiền đề phát triển thể chất và trí tuệ hết sức quan trọng để trẻ

có thể tiếp tục học tập các cấp học cao hơn Do đó, việc nuôi dạy trẻ có một vai trò cực kì quan trọng Vai trò này thuộc về đội ngũ GVMN

Ngoài các tiêu chí của các yêu cầu được quy định trong chuẩn nghề nghiệp GVMN, người GVMN cần phải có một số năng lực và phẩm chất sau:

- Người GVMN phải thiết tha, hứng thú với nghề nghiệp, yêu mến trẻ, tôn trọng trẻ, là tấm gương hằng ngày đối với chúng

- Người GVMN cần có ý chí cao, tính tình cởi mở, cứng rắn nhưng lại kiên nhẫn và biết tự kiềm chế

- Người GVMN cần có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao trình độ nghiệp vụ và hoàn thiện bản thân

- Người GVMN phải có khả năng khéo léo trong xử lý sư phạm

- Người GVMN phải có một số năng lực sư phạm riêng biệt như múa, hát, đọc và kể chuyện diễn cảm, ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài

- Người GVMN phải có năng lực kết hợp việc chăm sóc, giáo dục trẻ ở gia đình và xã hội vì lợi ích sự nghiệp GDMN

- Người GVMN cần tổ chức các hoạt động giáo dục phù hợp với khả

năng của trẻ

1.3.3 Các năng lực chuyên môn cần bồi dưỡng cho giáo viên mầm non

1.3.3.1.Kiến thức cơ bản về giáo dục mầm non

Có kiến thức cơ bản về mục tiêu, nội dung, hình thức chương trình GDMN; có kiến thức về đánh giá sự phát triển của trẻ Nắm đượcđặc điểm tâm sinh lý của trẻ

1.3.3.2 Kiến thức về chăm sóc sức khoẻ trẻ lứa tuổi mầm non

Giáo viên mầm non phải có kiến thức và biết cách phòng tránh và xử lý các tai nạn ở trẻ; hiểu biết cách thức và giáo dục trẻ kỹ năng vệ sinh cá nhân;

có kiến thức về vệ sinh, an toàn thực phẩm

1.3.3.3 Kiến thức cơ sở chuyên ngành

iến thức về phát triển thể chất; kiến thức về hoạt động vui chơi; kiến thức về tạo hình, âm nhạc và văn học; có kiến thức môi trường tự nhiên, môi trường xã hội và phát triển ngôn ngữ

1.3.3.4 Kiến thức về phương pháp giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non

Đó là kiến thức về phương pháp phát triển thể chất cho trẻ; có kiến thức

về phương pháp phát triển tình cảm - xã hội và thẩm mỹ cho trẻ; có kiến thức

về phương pháp tổ chức hoạt động chơi cho trẻ; có kiến thức về phương pháp phát triển nhận thức và ngôn ngữ của trẻ

1.3.3.5 Kiến thức phổ thông về chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội liên quan đến giáo dục mầm non

Người GVMN cần có kiến thức cơ bản về tình hình chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội liên quan đến GDMN của địaphương nơi công tác;hiểu biết

về bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn giaothông; có trình độ ngoại ngữ theo quy định

1.3.3.6 Kỹ năng lập kế hoạch chăm sóc, giáo dục trẻ

Người GVMN phải có kỹ năng lập kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ theotừng năm học, tháng, tuần; ngày; chủ động phối hợp với cha

mẹ của trẻ để thực hiện mục tiêu chăm sóc, giáo dục trẻ

1.3.3.7 Kỹ năng tổ chức thực hiện các hoạt động chăm sóc sức khỏe cho trẻ

Kỹ năng tổ chức môi trường nhóm, lớp đảm bảo vệ sinh an toàn cho trẻ; tổ chức bữa ăn, giấc ngủ; rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng tự phục vụ

1.3.3.8 Kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ

Tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ theo hướng tích hợp, phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ, môi trường giáo dục phù hợp với điều kiện của nhóm, lớp; sử dụng hiệu quả đồ dùng, đồ chơi (kể cả đồ dùng, đồ chơi tự làm)

và các nguyên vật liệu vào việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ; quan sát, đánh giá và có phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ phù hợp

1.3.3.9 Kỹ năng quản lý lớp học

Kỹ năng quản lý lớp học đảm bảo an toàn cho trẻ; xây dựng và thực hiện kế hoạch quản lý nhóm, lớp gắn với kế hoạch hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ; sắp xếp, bảo quản đồ dùng, đồ chơi, sản phẩm của trẻ phù hợp với mục đích chăm sóc - giáo dục…

1.3.3.10 Kỹ năng giao tiếp, ứng xử với trẻ, đồng nghiệp, phụ huynh và cộng đồng

Kỹ năng giao tiếp, ứng xử với trẻ một cách gần gũi, tình cảm; giao tiếp, ứng xử với đồng nghiệp một cách chân tình, cởi mở, thẳng thắn; gần gũi, tôn trọng và hợp tác trong giao tiếp, ứng xử với cha mẹ trẻ; giao tiếp, ứng xử với cộng đồng trên tinh thần hợp tác

1.4 Hoạt động bồi dƣỡng chu ên môn cho giáo viên mầm non

1.4.1 Mục tiêu ồi dưỡng chuyên môn

Đối với GVMN, ở góc độ chuyên môn, là sự nhận thức đầy đủ về công việc chăm sóc, giáo dục trẻ, là tấm lòng yêu trẻ, yêu nghề, có kỹ năng lựa chọn những phương pháp giảng dạy, chăm sóc giáo dục trẻ có hiệu quả Ngoài ra, GVMN còn biết quan tâm đến những vấn đề mà ngành học mầm non đang giải quyết Ở góc độ khoa học giáo dục, chuyên môn của GVMN là

sự hiểu biết về tâm lý học, giáo dục học; nắm vững các kỹ năng giảng dạy, chăm sóc giáo dục trẻ đến mức hoàn thiện trong công việc của mình Những giáo viên như vậy, ngoài hiệu quả đào tạo của nhà trường sư phạm và tự bồi

dưỡng, rèn luyện bản thân, còn phụ thuộc không ít vào vai trò quản lý trường học của Hiệu trưởng trong quan tâm bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN

Bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN thể hiện quan điểm giáo dục hiện đại, đó là: “Đào tạo liên tục và học tập suốt đời” Nội dung bồi dưỡng được triển khai ở các mức độ khác nhau, phù hợp cho từng đối tượng cụ thể Sau khi được bồi dưỡng, phẩm chất đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn của giáo viên được gia tăng, đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực giáo dục trong hiện tại và trong tương lai của nhà trường

Như vậy, có thể hiểu bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN là quá trình

bổ sung sự thiếu hụt về tri thức, năng lực chuyên môn, cập nhật những cái mới để hoàn thiện hệ thống tri thức, năng lực chuyên môn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động Bồi dưỡng là một khâu tiếp nối quá trình đào tạo

Từ cách tiếp cận trên, có thể đưa ra khái niệm: bồi dưỡng chuyên môn cho

GVMN là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể tới giáo viên mầm non để bổ sung, cập nhật kiến thức, năng lực chuyên môn, nâng cao đạo đức nghề nghiệp nhà giáo, đảm bảo cho giáo viên mầm non có phẩm chất và năng lực đáp ứng yêu cầu chăm sóc giáo dục trẻtrong thời kỳ mới

Hiện nay, hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN nhằm đạt các mục tiêu như sau: - Đào tạo chuẩn hóa trình độ

- Đào tạo nâng cao trình độ trên chuẩn

- Bồi dưỡng đổi mới chương trình, dạy theo chương trình mới, sách mới

- Bồi dưỡng trình độ chính trị, kiến thức, kỹ năng sư phạm

1.4.2 Nội dung bồi dưỡng chuyên môn

Bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn là nội dung có ý nghĩa quan trọng trong quá trình giáo dục, chăm sóc trẻ Vì vậy, giáo viên cần được bồi dưỡng những kiến thức cập nhật Đối với những giáo viên chưa đạt trình độ chuẩn thì được bồi dưỡng để đạt chuẩn theo quy định Trên cơ sở những kiến thức chuyên môn chắc chắn mới thể hiện kỹ năng sư phạm nhuần nhuyễn Có nghĩa là người giáo viên có một trình độ chuyên môn vững vàng, kiến thức sâu

sắc, toàn diện là cơ sở cho việc cải tiến phương pháp dạy học và hoàn thiện nghiệp vụ sư phạm Việc bồi dưỡng để hoàn thiện kỹ năng sư phạm là cần thiết

và phù hợp với khả năng của các trường, là hình thức phổ biến thường làm ở các trường

Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN hết sức phong phú và đa dạng, có tính toàn diện, từ những tri thức cơ bản, tri thức chuyên môn; kỹ năng,

kỹ xảo sư phạm đến các hệ giá trị nghề nghiệp… Cụ thể như sau:

Bồi dưỡng kiến thức

Bồi dưỡng các kiến thức, kỹ năng cơ sở chuyên ngành; kỹ năng cơ bản về GDMN, về chăm sóc nuôi dưỡng lứa tuổi mầm non; các kiến thức cơ bản về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước và địa phương liên quan đến GDMN

Bồi dưỡng những kỹ năng về chăm sóc, giáo dục trẻ

Bồi dưỡng cho GVMN kỹ năng tổ chức môi trường nhóm, lớp đảm bảo

vệ sinh an toàn cho trẻ; tổ chức bữa ăn, giấc ngủ; rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng tự phục vụ; đảm bảo an toàn cho trẻ và xử trí ban đầu một số bệnh, tai nạn thường gặp đối với trẻ mầm non

Bồi dưỡng kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ theo hướng tích hợp, phát huy tính tích cực, sáng tạo của trẻ; xây dựng môi trường giáo dục phù hợp với điều kiện của nhóm, lớp; khai thác, sử dụng hiệu quả đồ dùng, đồ chơi vào việc tổ chức các hoạt động giáo dục trẻ; thường xuyên quan sát, đánh giá và có hình thức chăm sóc trẻ phù hợp

Bồi dưỡng kỹ năng quản lý lớp học, đảm bảo an toàn cho trẻ; xây dựng

và thực hiện kế hoạch quản lý nhóm, lớp gắn với kế hoạch hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ; sắp xếp, bảo quản đồ dùng, đồ chơi, sản phẩm của trẻ phù hợp với mục đích chăm sóc - giáo dục…

Bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, ứng xử với trẻ một cách gần gũi, tình cảm; giao tiếp, ứng xử với đồng nghiệp một cách chân tình, cởi mở, thẳng thắn; gần gũi, tôn trọng và hợp tác trong giao tiếp, ứng xử với cha mẹ trẻ; giao tiếp, ứng xử với cộng đồng trên tinh thần hợp tác

1.4.3 Hình thức tổ chức, phương pháp ồi dưỡng chuyên môn

Bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN rất đa dạng và phong phú, về cơ bản có những hình thức, phương pháp sau: bồi dưỡng chuẩn hóa và nâng chuẩn; bồi dưỡng thường xuyên và định kỳ; bồi dưỡng tại chỗ; bồi dưỡng cập nhật; tự bồi dưỡng…

Tùy theo nội dung và các điều kiện hiện có, các trường mầm non thường có các hình thức bồi dưỡng sau:

Bồi dưỡng tại chỗ: Dự giờ, thăm lớp lẫn nhau; tổ chức chuyên đề; tổ chức rút kinh nghiệm sau mỗi buổi sinh hoạt chuyên môn, học kì, mỗi năm học; các giáo viên trong trường giúp đỡ lẫn nhau, làm việc theo cặp hoặc theo tổ Giáo viên giỏi giúp giáo viên còn yếu về chuyên môn, giáo viên có kinh nghiệm giảng dạy giúp giáo viên mới ra trường; tổ chức cho giáo viên giao lưu, trao đổi kinh nghiệm trong trường hoặc với các trường bạn; tạo điều kiện cho giáo viên tham dự các hội thảo, semina

Bồi dưỡng thường xuyên: là hình thức bồi dưỡng hàng năm theo chu

kỳ cho GVMN để GV được cập nhật kiến thức mới, các kiến thức thiếu hụt

về nội dung chương trình, phương pháp giáo dục trẻ và những chủ trương, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, tình hình kinh tế của địa phương

Bồi dưỡng thông qua tự học, tự nghiên cứu: Đây là hình thức bồi dưỡng thường xuyên, giữ vai trò hết sức quan trọng Yếu tố nội lực trong dạy học là tự học; yếu tố nội lực trong bồi dưỡng là tự bồi dưỡng Trong bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN, nếu có được sự hướng dẫn, định hướng của chủ thể quản lý thì sẽ thu được hiệu quả cao

Phương pháp bồi dưỡng:

Phương pháp bồi dưỡng là cách làm, cách tiến hành triển khai hoạt động bồi dưỡng cho GV nghĩa là nhà quản lý phải nắm được phương thức, cách thức sẽ tiến hành trong hoạt động bồi dưỡng, từ đó sẽ biết được phương pháp tiến hành bồi dưỡng đã phù hợp chưa, đã lạc hậu chưa và có sáng tạo đổi mới gì trong phương pháp tổ chức bồi dưỡng hay không, các phương pháp đó có giúp đạt được mục tiêu mong muốn cũng như đáp ứng

các yêu cầu đổi mới hiện nay c không? Do vậy cần chú trọng vận dụng những phương pháp học tập của GVMN trong các chương trình bồi dưỡng theo phương châm lấy tự học, tự bồi dưỡng là chính

Tăng cường phương pháp học tập theo nhóm, trong từng tập thể sư phạm, nêu thắc mắc, tự giải đáp ở tổ, nhóm, mời các chuyên gia giải đáp…

Tạo điều kiện cho giáo viên được đóng góp kinh nghiệm bản thân vào xây dựng nội dung chương trình, đổi mới phương pháp dạy học

Trong quá trình bồi dưỡng vai trò chủ thể của giáo viên mầm non là một trong những yếu tố quyết định chất lượng hoạt động sư phạm thông qua con đường tự học, tự hoàn thiện, tự bồi dưỡng nhằm phát huy nội lực của mỗi cá nhân

Như vậy, bồi dưỡng chuyên môn cho GVMN, là quá trình diễn ra liên tục thường xuyên, là quá trình tạo cơ hội cho giáo viên tham gia vào các hoạt động học tập, giáo dục cả trong và ngoài nhà trường để đáp ứng ngày càng cao của sự nghiệp GD&ĐT về phẩm chất và năng lực sư phạm GVMN luôn cập nhật những kiến thức, kỹ năng chuyên môn; bồi dưỡng

tư tưởng, tình cảm để nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

1.4.4 Kiểm tra, đánh kết quả bồi dưỡng chuyên môn

Trong công tác bồi dưỡng chuyên môn một trong những việc làm không thể thiếu là kiểm tra, đánh giá Giúp cho giáo viên tự nhận biết năng lực bản thân đang ở mức độ nào, xác định mặt mạnh, mặt yếu về năng lực nghề nghiệp, hiệu quả làm việc trong điều kiện cụ thể của nhà trường để giúp GVMN phát triển khả năng chăm sóc, giáo dục trẻ Trên cơ sở kiểm tra, đánh giá xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện, phấn đấu nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống lành mạnh, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, cùng với

sự góp ý của đồng nghiệp và Hiệu trưởng nhà trường, mỗi giáo viên có kế hoạch tự bồi dưỡng, rèn luyện để hoàn thiện mình

Trong trường mầm non kiểm tra việc bồi dưỡng chuyên môn là rất quan trọng Bao gồm những nội dung sau: Kiểm tra toàn diện, kiểm tra chuyên đề, kiểm tra hoạt động của tổ chuyên môn, kiểm tra hoạt động tự bồi dưỡng của

1.5.1.1 Vai trò của Hiệu trưởng

Hiệu trưởng trường mầm non là người chịu trách nhiệm tổ chức, quản

lý các hoạt động và chất lượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em và quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viêncủa trường mầm non

Hiệu trưởng do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp huyện bổ nhiệm đối với nhà trường, nhà trẻ công lập; công nhận đối với nhà trường, nhà trẻ dân lập, tư­ thục theo đề nghị của Trưởng phòng giáo dục và đào tạo Nhiệm kỳ của hiệu trưởng trường công lập là 5 năm; hết nhiệm kỳ, hiệu trưởng được bổ nhiệm lại hoặc luân chuyển sang một nhà trường, nhà trẻ khác lân cận theo yêu cầu điều động Sau mỗi năm học, hiệu trưởng được cấp có thẩm quyền đánh giá về công tác quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường, nhà trẻ

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trường mầm non:

- Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục từng năm học; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiện trước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền

- Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường, nhà trẻ; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó Đề xuất các thành viên của Hội đồng trường trình cấp có thẩm quyền quyết định

- Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyển dụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỷ luật đối với giáo viên, nhân viên theo quy định

- Quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà

trường, nhà trẻ

- Tiếp nhận trẻ em, quản lý trẻ em và các hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em của nhà trường, nhà trẻ; quyết định khen thưởng, phê duyệt kết quả đánh giá trẻ theo các nội dung nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em do Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định

- Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý; tham gia các hoạt động giáo dục 2 giờ trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định

- Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường, nhà trẻ hoạt động nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ

- Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường đối với cộng đồng

Hiệu trưởng có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ giáo viên Hiệu trưởng là người chỉ đạo lập và tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, giúp cho giáo viên nắm rõ được mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục trẻ trong từng độ tuổi, nâng cao khả năng thực hiện chương trình, đảm bảo thực hiện đúng, thực hiện đủ và thực hiện có sáng tạo Hiệu trưởng chỉ đạo xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn, kế hoạch nhóm, lớp trong trường mầm non; xây dựng các lớp điểm, xây dựng những tiêu chuẩn đánh giá phù hợp với từng hoạt động giáo dục

Tạo điều kiện đầy đủ cơ sở vật chất, đồ chơi, đồ dùng dạy học, tài liệu chuyên môn nhằm giúp giáo viên nâng cao hiệu quả thực hiện chương trình cũng như hiệu quả giáo dục Có kế hoạch chỉ đạo chuyên sâu từng vấn đề và nên tập trung vào những vấn đề khó, vấn đề còn hạn chế của nhiều giáo viên, hoặc vấn

đề mới nhằm tạo ra sự chuyển biến chất lượng về vấn đề đó Tổ chức kiến tập,

dự giờ, trao đổi kinh nghiệm trong sinh hoạt chuyên môn một cách thường xuyên là rất cần thiết, để giáo viên có cơ hội học tập lẫn nhau và giúp đỡ lẫn nhau Xây dựng đội ngũ giáo viên làm lòng cốt cho việc nâng cao chất lượng

thực hiện chương trình giáo dục trẻ Tổ chức tốt các chuyên đề, hội thi trong nhà trường, có động viên khen thưởng kịp thời, tạo động lực để giáo viên học hỏi nâng cao trình độ, rèn luyện năng lực sư phạm và phẩm chất nghề trong quá trình công tác huyến khích giáo viên tham gia nghiên cứu tài liệu và viết sáng kiến kinh nghiệm trong dạy học theo năm học Có kế hoạch kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất, thăm lớp dự giờ và nắm chắc tình hình thực hiện chế

độ sinh hoạt, thực hiện chương trình của giáo viên để kịp thời uốn nắn những lệch lạc, thiếu sót và có biện pháp chỉ đạo sát thực có hiệu quả

1.5.1.2 Vai trò của Tổ trưởng chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn trong trường Mầm non có vai trò quan trọng trong việc quản lý, bồi dưỡng đối với đội ngũ GVMN trong nhà trường Trên

cơ sở kế hoạch năm học, Chỉ đạo của Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ theo tuần, tháng, năm học nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và các hoạt động giáo dục khác; thực hiện bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp

vụ, kiểm tra, đánh giá chất lượng, hiệu quả công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ và quản lý sử dụng tài liệu, đồ dùng, đồ chơi, thiết bị giáo dục của các thành viên trong tổ theo kế hoạch của nhà trường, nhà trẻ; tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo Chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non; đề xuất khen thưởng, kỷ luật giáo viên

1.5.2 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non

1.5.2.1 Lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn

Trong uy trình Lập kế hoạch là một khâu quan trọng trong quy trình quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non Khi lập kế hoạch, chủ thể quản lý cần phải khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng chất lượng ĐNGV, các nguồn lực, điều kiện hiện có của nhà trường, bộ máy quản lý và lực lượng bồi dưỡng để xây dựng và ban hành kế hoạch bồi dưỡng Kế hoạch cần phải xác định rõ mục tiêu, nội dung bồi dưỡng, hình thức, phương pháp

bồi dưỡng, các lực lượng bồi dưỡng và tiến độ thực hiện

Như vậy, việc lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm non góp phần thực hiện các nguyên tắc quản lý giáo dục Thực chất kế hoạch bồi dưỡng GVMN là quản lý bằng kế hoạch, quản lý thông qua kế hoạch bồi dưỡng Lập kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn GVMN là điều quan trọng phải làm vì có quản lý được kế hoạch bồi dưỡng thì mới có thể nắm được toàn bộ hoạt động từ khâu thực hiện đến phương pháp và hình thức cũng như kết quả của quá trình

1.5.2.2 Tổ chức thực hiện nội dung bồi dưỡng

Trong tổ chức thực hiện kế hoạch, trước hết cần phải xây dựng quy chế hoạt động của bộ máy bồi dưỡng, tổ chức điều phối các lực lượng, đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất cho các hoạt động bồi dưỡng, sử dụng và phát huy vai trò của các lực lượng, các công cụ phương tiện quản lý để bồi dưỡng đạt hiệu quả cao và phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của giáo viên trong bồi dưỡng và tự bồi dưỡng

Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm nonlà mô hình kết quả bồi dưỡng dự định đạt được Việc xây dựng mục tiêu bồi dưỡng là vấn đề đặc biệt quan trọng Mục tiêu bồi dưỡng là một phần của mục tiêu xây dựng người GVMN theo chuẩn nghề nghiệp của Bộ GD&ĐT đã ban hành Do vậy, mục tiêu bồi dưỡng đội ngũ chính là góp phần xây dựng đội ngũ GVMN vững mạnh toàn diện cả về chính trị, tư tưởng đạo đức và trình độ năng lực CMNV

sư phạm Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên mầm nonphải xây dựng được mục tiêu cụ thể của từng đợt bồi dưỡng và tổ chức thực hiện mục tiêu bồi dưỡng đã xác định

1.5.2.3 Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên trong và sau bồi dưỡng

Thanh tra, kiểm tra, đánh giá là chức năng cơ bản và quan trọng của quản lý, là quá trình thiết lập mối liên hệ ngược trong quản lý Có thể nói “

không có thanh tra, kiểm tra, đánh giá là không có quản lý”

Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên

trong và sau bồi dưỡng là nhằm tìm ra những mặt ưu điểm, mặt hạn chế trong hoạt động bồi dưỡng chuyên môn (BDCM) cho đội ngũ GVMN, để kịp thời điều chỉnh và xử lý kết quả của quá trình bồi dưỡng, làm cho mục đích của quản lý được hiện thực hóa một cách đúng hướng và có hiệu quả

Nội dung, phương thức thanh tra, kiểm tra, đánh giá trong hoạt động BDCM cho đội ngũ GVMN là một phần trong thanh tra, kiểm tra, đánh giá GD&ĐT nói chung Nội dung cơ bản của thanh tra, kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động BDCM cho đội ngũ GVMN là: kiểm soát phát hiện; động viên phê phán; đánh giá và thu thập thông tin Nhờ có thanh tra, kiểm tra, đánh giá mà người quản lý và cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục nắm bắt được thực trạng chất lượng, hiệu quả và những vấn đề đang đặt ra trong hoạt động BDCM cho đội ngũ GVMN, từ đó có căn cứ đề xuất các quyết định mới, kịp thời uốn nắn, điều chỉnh hoạt động một cách đúng hướng

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động bồi dưỡng chu ên môn cho giáo viên mầm non theo định hướng phát triển năng lực

1.6.1 Các yếu tố chủ quan

Quản lý hoạt động BDCM cho đội ngũ GVMN theo định hướng phát triển năng lực chịu sự tác động của nhiều nhân tố, bao gồm các nhân tố chủ quan, khách quan, các nhân tố bên trong, bên ngoài ngành giáo dục, các nhân

tố xã hội Trong đó, các nhân tố chủ quan thuộc về đội ngũ giáo viên, đội ngũ CBQL và các điều kiện đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng

- Tác động từ thực trạng đội ngũ giáo viên mầm non

Đội ngũ GVMN, số lượng, chất lượng, cơ cấu đội ngũ GVMN đang có tác động mạnh đến quản lý hoạt động bồi dưỡng Đặc biệt, phẩm chất, năng lực của đội ngũ GVMN ngang tầm với nhiệm vụ được phân công; đời sống vật chất ổn định, tạo điều kiện cho họ luôn tha thiết với ngành, nghề, gắn bó với trường, đang là nhu cầu đặt ra cho các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục còn tiếp tục phấn đấu Qua đánh giá thực tế, đội ngũ GVMN còn thiếu nhiều về số lượng chất lượng chưa đồng đều, năng lực chuyên môn chưa đáp ứng những yêu cầu đổi mới của xã hội

- Tác động từ thực trạng đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục mầm non

Cán bộ quản lý có vai trò rất quan trọng trong các hoạt động bồi dưỡng, nâng cao chất lượng đội ngũ GVMN CBQL cần tìm ra các biện pháp phù hợp để QL hoạt động BDGVMN hữu hiệu hơn, giúp người GV có đầy đủ các phẩm chất và năng lực cần thiết để đứng vững trước các tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường CBQL phải có tâm,có tầm, trình độ năng lực trong quản lý thì mới có thể xây dựng được kế hoạch bồi dưỡng hợp lý Phẩm chất, năng lực của đội ngũ CBQL chuyên trách về mầm non, trong đó

có tầm nhìn chiến lược, khả năng đoàn kết, tạo lập sự đồng thuận giữa các đơn vị và cá nhân trong các nhà trường mầm non với các cơ quan, các ngành, các cấp có liên quan để thực hiện mục tiêu chung; sự nhạy bén của đội ngũ lãnh đạo và quản lý trong việc đổi mới quản lý phù hợp với môi trường thường xuyên biến động

- Tác động từ thực trạng cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng

Cơ sở vật chất đảm bảo cho hoạt động bồi dưỡng Cơ sở vật chất là điều kiện để thực hiện kế hoạch BDCM cho đội ngũ GVMN Trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ hiện đại, đòi hỏi phải thường xuyên bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên thích ứng với các phương tiện công nghệ mới Đặc biệt đối với các nhà trường mầm non, cơ sở vật chất vừa là điều kiện, vừa là phương tiện học cụ không thể thiếu Chất lượng, kết quả của hoạt động BDCM cho đội ngũ GVMN bị chi phối rất lớn bởi điều kiện đảm bảo về vật chất, phương tiện và đồ dùng dạy học

- Tác động từ kinh nghiệm thực tiễn phát triển đội ngũ giáo viên mầm non

Kinh nghiệm thực tiễn đào tạo, bồi dưỡng phát triển đội ngũ GVMN ở các nhà trường và các cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục có tác động lớn tới hoạt động BDCM, nâng cao chất lượng đội ngũ GVMN Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục ở cấp phòng, cấp sở là nơi tổ chức các hoạt động bồi dưỡng, chất lượng, hiệu quả của các hoạt động bồi dưỡng, trước hết phụ thuộc vào kinh nghiệm và năng lực tổ chức của các cơ quan này Trường mầm non

là môi trường sư phạm trực tiếp tác động đến động cơ, niềm tin, ý chí và sự

đam mê nghề nghiệp của từng giáo viên Trình độ năng lực, chuyên môn sư phạm, bản lĩnh nghề nghiệp của người giáo viên phụ thuộc rất nhiều vào sự trải nghiệm thực tiễn của chính họ và kinh nghiệm thực tiễn của nhà trường Nhà trường cần phải biết khai thác, sử dụng kinh nghiệm thực tiễn đó trong quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.6.2 Các yếu tố khách quan

- Xu thế phát triển của giáo dục, đào tạo trong tình hình mới

Xu hướng phát triển của lý luận và thực tiễn giáo dục trong thế kỷ XXI đang diễn ra những biến động mạnh mẽ, làm thay đổi hẳn phương thức giáo dục, đào tạo truyền thống Thực hiện quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Hội nghị Trung ương VIII (khóa XI), toàn ngành giáo dục đang quyết tâm chuyển mạnh sang mục tiêu phát triển năng lực và phẩm chất của người học, tìm kiếm giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế Một trong những giải pháp đó là đột phá vào các trường sư phạm, các cơ sở đào tạo giáo viên nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nói chung và giáo viên các trườngmầm nonnói riêng Điều đó đã làm xuất hiện những thời cơ mới, thách thức mới, đặt ra những yêu cầu mới về quản lý hoạt động BDCM cho đội ngũ giáo viên ở các trườngmầm non

- Chủ trương, chính sách của chính quyền địa phương trong phát triển giáo viên mầm non

Sự quan tâm của lãnh đạo Đảng và Chính quyền địa phương và các cơ quan hữu quan đến hệ thống trườngmầm non và đội ngũ GVMN Sự quan tâm

đó có tác động về các mặt nhân sự, tài chính, đất đai cũng như phát huy vai trò của các trườngmầm non trong các hoạt động tại địa phương Chính quyền địa phương là cơ quan quản lý hành chính nhà nước đối với các trườngmầm non trên địa bàn Quản lý của phòng giáo dục và sở giáo dục là quản lý ngành, mọi hoạt động của ngành chỉ có thể đạt được chất lượng, hiệu quả khi

có sự phối hợp thống nhất, đồng bộ với quản lý của chính quyền địa phương

- Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và địa phương