Chương X MÔI TRƯỜNG VÀ SỰ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG Tiết 49 - BÀI 41 : MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN I. MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1. Kiến thức: - Biết được các khái niệm cơ bản về môi trường. - Phân biệt các loại môi trường. - Trình bày được các chức năng của môi trường. - Nêu được khái niệm TNTN, các cách phân loại TN. 2. Kỹ năng: - Liên hệ thực tiễn VN. - Phân tích có phê phán những tác động xấu tới môi trường. 3. Thái độ: Có ý thức bảo vệ, sử dụng tiết kiệm tài nguyên môi trường II. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC : - Sơ đồ môi trường sống của con người và phân loại tài nguyên thiên nhiên. - Bản đồ đòa lí tự nhiên thế giới - Các lọai bản đồ tài nguyên thế giới - Một số hình ảnh về con người khai thác và cải tạo tự nhiên III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC: 1. Ổn đònh lớp. 2. Kiểm tra bài củ : Câu hỏi SGK 3. Học bài mới Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính HĐ 1: Cá nhân Bước 1: HS dựa vào sơ đồ SGK, cho biết : - Môi trường là gì ? - Môi trường sống của con người là gì ? Môi trường sống bao gồm các loại môi trường nào ? - Sự khác nhau cơ bản giữa môi trường tự nhiên và môi trường nhân tạo là ở điểm nào ? Bước 2: HS trình bày nội dung. GV chuẩn xác I. Môi trường. - Môi trường xung quanh hay môi trøng đòa lí là môi trường bao quanh Trái Đất, có quan hệ trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển của XH loài người. - MT sống của con người bao gồm: MT tự nhiên, MT xã hội, MT nhân tạo. - Con người vừa là thực thể tự nhiên vừa là kiến thức. Bước 3: Cho học sinh xem các hình ảnh của con người tác động đến môi trường tự nhiên Qua đó, nhận xét những hình ảnh nào là tác động tích cực, tiêu cực? Những hậu quả do tác động tiêu cực đến môi trường? Biện pháp để khắc phục? Ở đòa phương em có những hoạt động nào ảnh hưởng ( tiêu cực, tích cực) đến môi trường? Bản thân em có thái độ, hành động gì góp phần bảo vệ môi trường? HĐ 2: Cả lớp\ cá nhân Bước 1: - Hãy nêu các chức năng chính của môi trường và cho ví dụ ? - Giáo viên chốt vấn đề bằng cách kể những mẩu chuyện. Bước 2: - Vì sao nói môi trường tự nhiên có vai trò quan trọng đối với xã hội loài người, nhưng nó không có vai trò quyết đònh đến sự phát triển của xã hội? - Giáo viên chốt kiến thức. ( Ví dụ Nhật Bản, thực thể xã hội có tác động làm biến đổi tự nhiên. - Môi trường tự nhiên xuất hiện trên trái đất không phụ thuộc vào con người, phát triển theo quy luật riêng của nó. - Môi trường nhân tạo là kết quả lao động của con người, nó tồn tại hoàn toàn phụ thuộc vào con người. Sơ đồ SGK (phần cuối bài) II. Chức năng của môi trường. Vai trò của môi trường đối với sự phát triển xã hội loài người. - Môi trường đòa lí có 3 chức năng chính (SGK) - Môi trường đòa lí có vai trò rất quan trọng đối với xã hội loài người, nhưng không có vai trò quyết đònh đến sự phát triển của xã hội. - Vai trò quyết đònh sự phát triển của xã hội loài người phụ thuộc vào phương thức sản xuất. - Con người có thể nâng cao chất lượng hoặc Việt Nam) - Cho học sinh xem các hình ảnh ô nhiễm môi trường của các hoạt động sản xuất công nghiệp Bên cạnh đó là các hình ảnh về cải thiện môi trường Qua đó, học sinh nhận xét HĐ 3: Cặp/nhóm Bước 1: HS dựa vào mục III SGK cho biết: - Khái niệm về tài nguyên thiên nhiên và cách phân loại tài nguyên thiên nhiên . - Cho ví dụ chứng minh trong lòch sử phát triển của loài người, số lượng các loại tài nguyên được bổ sung không ngừng - Lấy ví dụ về loại tài nguyên có thể phục hồi,không thể phục hồi và tài nguyên vô tận - Vì sao phải phải sử dụng tài nguyên khoáng sản một cách tiết kiệm và phải bảo vệ môi trường ? Bước 2 : HS trình bày. GV chuẩn kiến thức. - Cho học sinh xem các hình ảnh về con người tái tạo tài nguyên thiên nhiên, con người hủy hoại tài nguyên thiên nhiên. làm suy giảm chất lượng môi trường III. Tài nguyên thiên nhiên. Khái niệm TNTN (SGK) - Có nhiều cách phân loại tài nguyên. + Theo thuộc tính tự nhiên + Theo công dụng kinh tế + Theo khả năng có thể bò hao kiệt trong quá trình sử dụng của con người TNTN TN có thể bò hao kiệt TN không bò hao kiệt TN không phục hồi TN khôi phục được - Bản thân có góp phần tác động như thế nào đến việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên ở đòa phương? - Ở đòa phương em có những hoạt động khai thác nào ảnh hưởng đến nguồn tài nguyên thiên nhiên? - Theo em, nếu các nguồn tài nguyên thiên nhiên bò cạn kiệt sẽ gây nên những hậu quả như thế nào? 4. Đánh giá : - Môi trường đòa lý có vai trò ntn ? Tại sao chúng ta phải có biện pháp bảo vệ môi trường ? 5. Hoạt động nối tiếp : - Về nhà sưu tầm hình ảnh ô nhiễm môi trường ở đòa phương em. - Hướng dẫn học sinh chuẩn bò bài mới (tiết 50 – bài 42) SƠ ĐỒ MÔI TRƯỜNG Môi trường sồng của con người Môi trường tự nhiên bao gồm các thành phần của tự nhiên : Đòa hình, đòa chất, đất trồng, khí hậu, nước, sinh vật Môi trường xã hội bao gồm các quan hệ xã hội : Trong sản xuất, trong phân phối, trong giao tiếp. Môi trường nhân tạo bao gồm các đối tượng lao động do con người sản xuất ra và chòu sự chi phối của con người (các nhà ở, nhà máy, . chuẩn xác I. Môi trường. - Môi trường xung quanh hay môi trøng đòa lí là môi trường bao quanh Trái Đất, có quan hệ trực tiếp đến sự tồn tại và phát triển. hậu, nước, sinh vật Môi trường xã hội bao gồm các quan hệ xã hội : Trong sản xuất, trong phân phối, trong giao tiếp. Môi trường nhân tạo bao gồm các đối tượng