Qua những vấn đề trên, tôi nhận thấy rằng để xã hội phát triển đúng theo định hớng xã hội chủ nghĩa thì phải thờng xuyên giáo dục đạo đức cho học sinh ở mọi... Chính vì lẽ đó mà hiện nay
Trang 1-I Phần mở đầu:
I.1 Lí do chọn đề tài:
Cơ sở lí luận:
Các nhà giáo dục đã khẳng định rằng: Đạo đức là một trong những hình thái ý thức xã hội Là một hộ thống yêu cầu chuẩn mực , qui tắc điều chỉnh sự ứng xử của con ngời trong tất cả các mốt quan hệ thực tiễn ,các lĩnh vực của đời sống xã hội Các chuẩn mực ứng xử của con ngời đợc củng cố trên tất cả các lĩnh vực nh: Thiện-ác, chính- gian, vinh- nhục, Khái niệm này phản ánh và biểu hiện bản chất xã hội và cá nhân trong mọi lĩnh vực, trong các hoại độnh của con ngời noá luôn luôn tồn tại và quan hệ đạo đức đan kết trong mọi quan hệ xã hội, nên bất cứ hoạt động nào đều có mặt đạo đức, các động cơ đạo đức, hành động
đạo đức
Nh vậy, đạo đức là một mặt của xã hội Hoạt động đạo đức của con ngời là một loại hình quan hệ xã hội Loại hình xã hội này đã tồn tại vĩnh hằng đúng nh
đạo đức Mác- Lê Nin đã khẳng định:“ Nó luôn biến đổi và phát triển cùng với sự biến đổi phát triển của các điều kiện kinh tế xã hội Trong quá trình phát triển xã hội những quan niệm đạo đức và vô đạo đức, thiện và ác, chính và gian cũng thay
đổi Mỗi giai cấp có một kiểu đạo đức của mình để giả quyết những mâu thuẫn giữa cái chung và cái riêng trong nội bộ giai cấp và xã hội Lê- Nin còn dạy “ Chúng ta nói rằng đạo đức là tất cả những cái gì góp phần xoá bỏ xã hội cũ của bọn bóc lột và góp phần đoàn kết tất cả những lao động xung quanh giai cấp vô sản sáng lập xã hội mới, xã hội Cộng sản chủ nghĩa…” Đạo đức Cộng sản là giai
đoạn cao nhất của sự phát triển đạo đức loài ngời Thừa kế tất cả những gì tốt đẹp nhất trong hàng ngàn năm chống bất công và thói xấu của con ngời
Qua những vấn đề trên, tôi nhận thấy rằng để xã hội phát triển đúng theo định hớng xã hội chủ nghĩa thì phải thờng xuyên giáo dục đạo đức cho học sinh ở mọi
Trang 2-nơi mọi lúc và với mọi thế hệ có lí tởng đạo đức cộng sản chủ nghĩa Đây là một mặt giáo dục quan trọng trong sự nghiệp giáo dục Chính vì lẽ đó mà hiện nay tôi
là một giáo viên tiểu học , tôi cũng đã nhận thấy rằng vai trò quan trọng của mình
là phải giáo dục đạo đức cho học sinh để trở thành ngời chủ tơng lai của đất nớc Cũng từ đây tôi thấy cần phải hiểu hết đợc vị trí lớn lao của giáo dục đạo đức của học sinh tiểu học trong quá trình giáo dục, phát triển con ngời toàn diện về tài và
đức “Tài và đức” là hai mặt song song của nhân cách con ngời, là điều kiện cần thiết để đánh giá một con ngời nh Bác Hồ đã tong nói: “ Có tài mà không có đức
là ngời vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.” Cũng chính vì
lẽ đó mà trong bài nói với cán bộ, học sinh trờng Đại học s phạm Hà Nội ngày 21.10.1964 Ngời đã nói: “Dạy cũng nh học phải biết chú trọng cả tài và đức, đức
là đạo đức cách mạng đó là cái gốc quan trọng”
Thế nhng, đối với bậc tiểu học thì giáo dục đạo đức là điều cần quan tâm sớm hơn bởi các em có đạo đức nh: Cẩn thận, chính xác, chung thực khi làm bài trong lớp học phải có thái độ và hành vi tốt
Do vậy, ngoài bộ môn đạo đức mà các em đã học là để xây dung cho các
em có những chuẩn mực hành vi đạo đức đúng đắn mà giáo viên đã cung cấp cho các em qua từng bài dạy trong môn đạo đức Ngoài ra ngời thầy giáo phải lồng ghép dạy đạo đức cho học sinh ở trong từng môn học nói chung và đặc biệt là trong bộ môn toán nói riêng cũng cần giáo dục đạo đức cho học sinh để góp phần không nhỏ vào sự nghiệp giáo dục Giúp các em có những hành vi đạo đức tốt hơn Để từ đó trở thành ngời công dân có ích cho xã hội
Cơ sở thực tiễn:
Hiện nay đát nớc ta đang trên đà phát triển từng bớc đổi mới về kinh tế, chính trị, văn hoá, t tởng Do vậy, toàn bộ nền giáo dục phải hớng vào mục tiêu
đào tạo những con ngời có kiến thức văn hoá, có khoa học, có kĩ năng nghề nghiệp, lao động tự chủ sáng tạo có kĩ thuật, giàu lòng yêu nớc, yêu chủ nghĩa xã
Trang 3-hội, có nếp sống lành mạnh Đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nớc Đó là những con ngời phát triển về trí tuệ, cờng tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức Chính vì vậy giáo dục đạo đức luôn luôn là một bộ phận hữu cơ của quá trình giáo dục
và là một bộ phận có tính chất cốt lõi, nền tảng của công tác giáo dục thế hệ trẻ
Đối với đất nớc ta, một đát nớc đang ở trong thời kì chuyển sang kinh tế thị trờng mở cửa giao lu, hội nhập với thế giới bên cạnh những mặt tích cực còn có rất nhiều những tiêu cực nảy sinh Đó là những tình trạng xói mòn về đạo lí, sự gia tăng các tệ nạn xã hội nh: Buôn lậu, mại dâm, ma tuý Đặc biệt đáng lo ngại là một bộ phận học sinh ở một số nơI có tình trạng suy thoáI về đạo đức, sống đua
đòi, buông thả Vì vậy tăng cờng giáo dục đạo đức cho học sinh là một đòi hỏi cấp thiết Do vậy, giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ cần đợc tiến hành một cách th-ờng xuyên, liên tục ở mọi nơi mọi lúc ngay từ khi còn nhỏ Đặc biệt là ở lứa tuổi học sinh tiểu học.Vì lừa tuổi này các em còn nhỏ, rất ngây thơ, hay bắt chớc Vì vậy, các em dể tiếp nhận sự giáo dục của ngời lớn Đay chính là bậc học nền tảng
mà việc giáo dục đạo đức cho các em sẽ ảnh hởng lâu dài
Do vậy, là giáo viên tiểu học phảI luôn nắm đợc tâm lí của lứa tuổi học sinh
mà biết cách giáo dục cho phù hợp Đặc biệt là ngời giáo viên phải luôn yêu mến trẻ, phải là ngời toàn diện, là tấm gơng sáng cho học sinh biểu hiện bằng cử chỉ
ánh mắt, nụ cời hay tất cả mọi hành động của giáo viên để có sức thuyết phục học sinh và nhằm giáo dục học sinh
Xuất phát từ cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn trên nên tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài này để trang bị cho mình phơng pháp giáo dục học sinh và những kinh nghiệm quí giá trong công tác giáo dục của ngời giáo viên tiểu học Góp phần giáo dục học sinh phát triển toàn diện đáp ứng yêu cầu phát triển của xã hội
I.2 Mục đích nghiên cứu:
Trang 4-Tiến hành nghiên cứu đề tài này, tôi không có tham vọng cống hiến cho lí luận và thực tiễn mà chỉ nhằm mục đích sau:Nghiên cứu về kinh nghiệm giáo dục
đạo đức cho học sinh qua môn học toán nói chung và môn toán lớp 3B nói riêng I.3 Thời gian- Địa điểm:
- Từ tháng 10 năm 2008- đến tháng 5 năm 2009
- Học sinh lớp 3B trờng tiểu học Hng Đạo- huyện Đông Triều- Quảng Ninh
I 4 Đóng góp mới về mặt lí luận, về mặt thực tiễn:
Để đạt được kết quả như mong muốn tụi tiến hành như sau:
1 Nghiờn cứu nhưng vấn để về đạo đức thong qua mụn toỏn ở lớp 3
2 Nghiờn cứu những phương phỏp giỏo dục đạo đức thông qua cỏc bài dạy toỏn ở lớp 3
3 Nghiờn về đặc điểm tõm sinh lý của lứa tuổi học sinh lớp 3
4 Tỡm hiểu nội dung trong phạm vi đề tài phỏt hiện những khú khăn vướng mắc,tồn tại Và đề xuất một số biện phỏp giỏo dục
Với đề tại này,việc nghiờn cứu phải tiến hành ở nhiều trường Tiểu học với nhiều lớp khỏc nhau,nhưng với năng lực của bản thân cựng điều kiện thời gian hạn chế nờn chỉ nghiờn cứu đề tài này ở mụn toỏn của lớp 3B trong phạm vi một trường tiểu học Đú là Trường tiểu học Hưng Đạo-Đụng Triều-Quảng Ninh
Trang 5II.1.Chương I: Tổng Quan
II.1.1.1 Căn cứ vào vai trò của đạo đức vào giáo dục đạo đức trong sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh:
Đạo đức là một mặt quan trọng của nhân cách,là “cái gốc” của con người Giáo dục đạo đức là một việc quan trọng của nhà trường Do vậy, việc giáo dục đạo đức cho học sinh qua giờ học toán ở lớp 3 là một việc làm hết sức quan trọng đối với người giao viên tiểu học Trong tình hình hiện nay khi mà sự phát tỷiển như vũ bão của cách mạng khoa học kỹ thuật, một mặt đã làm tăng lăng xuất lao động mang lại cho con người cuộc sống,vật chất,tinh thần,văn minh,hiện đại,nhưng cũng có khi nào cho con người chở nên ích kỷ, ít quan tâm đến đồng bào đồng loại,thiếu suy nghĩ trong việc làm,không trung thực với mọi người Đó
là sự đảo lộn các giá trị đạo đức Tạo cơ hội cho các tệ nạn xã hội phát sinh Do vậy việc giáo dục đạo đức cho học sinh trở nên quan trọng
II.1.2 Căn cø vào nghị quyết trung ương II khoá VIII về việc giáo dục vào đào tạo của luật giáo dục Trong nghị quyết đã xác đinh: “Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhăm xây dựng những con người và thế hệ thiết tha găn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đạo đức trong sáng,có tính kỷ luật…” Giáo dục đạo đức cho học sinh Tiểu học nhăm giúp các em hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn lâu dài về đáo đức Nhưng nhiệm
vụ đề ra trong nghị quyết là phải hiện đại hoá nội dung phương pháp giáo dục để đáp ưng được đòi hỏi của con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước,phù hợp với xu thế that triển chung của thời đại
II.1.3 Căn cứ vào đặc điểm tâm lý vào nhu cầu của học sinh Tiểu học:
Trang 6Trong công tác giáo dục,người giáo viên phải quan tâm rất nhiều đên đặc điểm tâm sinh lí của học sinh lớp 3B nói riêng Đây là lứa tuổi gần cuối bậc tiểu học Tính cách nhận thức của các em đều thay đổi từng ngày Các em chuyển hoạt động chủ đạo từ chơi sang học,tư duy còn nặng nề cảm tính Vì vậy là người giáo viên chủ nhiệm lớp, cần phải thường xuyên tiếp cận với các em trong từng giờ lên lớp Hiểu được đặc điểm chung nhất của lứa tuổi Từ đó mới có được cách giáo dục hợp lý nhất và hiệu quả nhất
Đối với học sinh lớp 3 đặc điểm tâm sinh lí các em cũng biểu hiện rất ró net Nhân cách và trình độ nhận thúch của các em đã phát triển Các em đã hiểu được thế nào là phải là trái,là đúng là sai Có tinh thần phê và tự phê Ở lứa tuổi này các em không còn như các em lớp 1,2 là còn mang nặng tính chất chơi mà học học mà chơi,công việc các em lớp 3 có nhiều hơn,khó hơn,trừu tượng hơn so với lớp dưới Ngoài ra mỗi giao tiếp quan hệ xã hội đã có sự thay đổi Trẻ say mê học tập khong phải các em đã nhận thức được trách nhiệm với xã hội, đối với đất nước sau này Mà chủ yếu là đông cơ mang tính chất tình cảm như trẻ được điểp tốt thì được thầy cô khen,bạn mến và học vì thương bố mẹ Học tốt,học chăm ngoan,tình toán chính xác,cẩn thận,trung thực khi nào bài kiểm tra… Và có học lực khá,hạnh kiểm tốt thì sẽ đạt danh hiệu cháu ngoan Bác Hồ
Vấn đề cơ bản nổi bật nhất trong bộ mặt tâm sinh lí các em là đời sống tình cảm Các em thường bộc lộ cảm xúc khi tri giác trực tiếp với hiện tượng sự việc
cụ thể Tình cảm lứa tuổi này chưa bền vững thường thay đổi tâm trạng thiên về xúc động Sự biểu hiện đó được thể hiện dõ nhất ở sự vui mừng,tự hào,hay lo sợ,hờn giận Ví Dụ:
+ Biểu hiện vui mừng : Là đã đạt đỉêm 10
+ Biểu hiện tự hào : Đã đạt được danh hiệu học sinh giỏi
+ Biểu hiện lo sợ : Như khi bị điểm kém sợ bố mẹ không vui
Trang 7+ Biểu hiện hờn giận : vị một lý do nào đó mà không đóng với ý định của mình
+ Biển hiện tính cẩn thận : Khi làm bài tập hoặc khi kể một hình,một đoạn thẳng…/
+ Biểu hiện tính trung thực : Khi làm bài kiểm tra,bài tập trên lớp mà không xem bài của nhau hoặc giở vở…/
Qua đây tôi cũng thấy được sự biến đổi tinh cách của các em trong điều kiện cuộc sống hang ngày rất quan trọng Nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự tiếp thu kiến thức và hành vi đạo đức của các em
Trên đây là toàn bộ nhưng đắc điểm tâm sinh lí của học sinh lớp 3B mà tôi trực tiếm giảng dạy và nắm bắt được Trong đó có những lý luận nhằm giúp giáo viên Tiểu học thực hiện tốt nhiệm vụ của bản thân khi được chủ nhiểm lớp và trực tiếp giảng dạy Có trách nhiệm giáo dục đạo đức cho học sinh ngày một hoàn thiện hơn
II.2 Ch¬ng 2:Nội Dung Vấn Đề Nghiên Cứu
II.2.1 Tìm hiểu vài nét về trường Tiểu học Hưng Đạo:
Được phân công về dạy ở trường Tiểu học Hưng Đạo.Trường nằm ở trung tâm xã Tổng số giáo viên ở đây là 28 giáo viên trong đó cả lãnh đạo Các giáo viên đều là tấm gương s¸ng cho học sinh noi theo
Năm học 2008-2009 cả trường có tổng số 498 học sinh
Cả trường đều có giáo viên vững vàng về chuyên môn,giảng dạy khá đồng đềucó thái đó nghiêm túc và có tinh thân làm việc cao Các thầy cô đều chuẩn bị bài giảng công phu,giờ học cũng phát huy được tính sang tạođọc lập của học sinh Các giáo viên đã biết kết hợ những câu hỏi gợi mở để dẫn dắt học sinh đi đến kiến thức mới
Trang 8Trường Hưng Đạo là trường được công nhận là trường dạy tốt-học tốt Nhà trường cũng có phòng thư viện,có đồ dung để phục vụ cho giảng dạy, có sách hướng dẫn cho giáo viên đầy đủ Nhưng một phần là nơi xa thì trấn, đường xá đi lại khó khăn Đời sống, dân trí còn thấp.nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn Nhiều giáo viên nhà ở xa trường gặp hoàn cảnh khó khăn Chính vì vậy đã làm giảm đi chất lượng giáo dục Trường đa phần là con em nông dân, đời sống kinh
tế gia đình học sinh chưa ổn định,một số học sinh chưa có động cơ học đúng đắn Các em chưa chịu khó học hỏi , Và sống ở nơi đông dân cư từ nơi khác đến,nên
có phần cuộc sống các em bị đảo lộn,dễ đua đòi thiếu sự chÝn chắn và trung thực
Từ việc về trường tôi tiếp tục tìm hiểu thªm về lớp mình chủ nhiệm bằng phương pháp:
II 2.2 Phương pháp điều tra:
Ngay buổi đầu nhận lớp tôi đã lắm được tổng số học sinh là 29 em Trong đó
có 12 em là nữ Tôi chú tâm vào việc nghiên cứu của mình qua các môn học và nhất là môn toán Khoảng 17 em có học lực khá.nhưng các em cần rèn luyện chữ
vì các em chưa thực sự cẩn thận khi viết Một số em khi làm bài thì chưa tự giác,chưa thực sự ham học môn toán
Khi được xem một số bài kiểm tra của các em ở lớp thì thấy các em có kết quả sai giống nhau rất nhiều vì các em hay xem bài của nhau,không tự mình tính toán,mà chỉ đợ bài của bạn để chép nên dẫn đến việc kiểm tra kết quả các bài toán sai giống nhau
Từ việc điều tra qua hồ sơ sổ sách của nắm trước tôi trực tiếp đến nhà một số
em để nắm bắt tình hình thì được biết: Có em Đỗ Minh Tiến,khi cô giáo giao bài tập về nhà rất ít khi làm bài,chỉ mải xem ti vi Có em Nguyễn Tấn Thành thì bài tập cô giáo giao về nhà thì làm ngay trên lớp,chỉ cần làm xong bài để khỏi tổ trưởng kiểm tra đến bắt phạt trực nhật
Trang 9-Cho nên bài tập của em Tiến làm đa số là kết quả sai cách giải chưa đúng
Qua việc điều tra trên tôi đa năm được một số biểu hiện về vi phạm đạo đức của các em qua giờ học toán Nên tôi tiếp tục tìm hiểu kỹ hơn bằng phương pháp:
II.2.3 Phương pháp quan sát:
Bước vào tuần thứ 2 cảu năm học 2008-2009 tôi trực tiếp quan sát một số biểu hiện của học sinh qua giờ học môn toán như: Khi làm bài kiểm tra các phép cộng,trừ,trong phạm vi 100 và việc giải toán hợp a+(b+c) trong đó có các phép tính:
65 39 88 87
+ +
23 48 65 48
Qua các phép tính trên,tôi quan sát thấy có một số em đặt tính chưa cẩn thận (các
số đặt chưa thẳng hàng), có em đặt đấu còn sai lệch Có em yếu chỉ hay quay cóp chép bài của bạn Nên giờ giờ kiêm tra này tôi yêu câu học sinh làm bài thật nghiêm túc Khi đên giờ thu bài các em vẫn còn để phép tính không,chưa ra kết quả
Bài kiểm tra được mang về nhà chấp với kết quả như sau:
- Tổng số bài làm là: 29 trong đó
+ Khá 10 bài
+ Trung bình 12 bài
+ Dưới trung bình 7 bài
Tôi thấy đây là một kết quả thực chất cảu học sinh trong đó: Giờ kiểm tra tôi cũng nắm bắt được một số hành vi của học sinh như:
+ Làm bài chưa nghiêm túc,trong giờ kiểm tra còn mất trật tự
+ Các em chưa thật sự tự giác làm bài
Trang 10+ Một số học sinh chưa tính toán cẩn thận
Từ mội số biểu hiện trên tối thấy mình cần phải có biện pháp thích hơp để giáo dục đao đức cho các em Vì tất cả những biểu hiên trên đều vi phạm đạo đức của người học sinh nói chung và con người nói riêng
Nắm được một số biểu hiện đạo đức của học sinh như trên Tôi tiếp tục gần gũi học sinh hơn bằng phương pháp:
II.2.4 Phương pháp đàm thoại.
Đây là phương pháp thuận lợi để gần gúi học sinh thong qua ngôn ngữ để giáo dục các em có hành vi đạo đức,tham gia ứng xử,có thói quen lễ phép hơn Khi nói chuyện với các em mà các em trả lời trống không thì giáo viên phải uôn nắm kịp thời ngay Từ đây học sinh cũng một phần nào học được cách ứng xử lễ phép
Ví dụ: Trong lớp có học sinh khi được gọi đứng tại chỗ thực hiện phép tính:
98-25 chẳng hạn giáo viên yêu cầu học sinh phải: Khi đứng nên là phải thưa cô
“Thưa cô em thực hiện phép tính như sau” Từ nhữ cái nhỏ đó tôi đã hình thành cho lớp học tiếp thu kiên thức một cách nhẹ nhàng và có thể áp dụng vào trong cuộc sống hang ngày
Đạo đức của học sinh không phải giáo dục trong một sớm một chiều mà phải giáo dục thường xuyên mọi nơi mọi lúc Giáo duc từ cái đơn giản đến cái phức tạp Đặc biệt là đối với môn toán, đây là môn chủ yếu đển cung cấp kiên thức toán học cho học sinh
Do vậykhi dạy toán thì tôi có thể lồng ghép dạy đạo đức cho học sinh Để các em
có đầy đủ nhân cách con người Trong mỗi tiết học thì giáo viên phải biết tạo ra những hứng thú cho học sinh học bài,phải biết áp dụng giáo dục đạo đức cho các
em Để từ đó các em hình thành dần nhân cách con người