Mục đích, yêu cầu của chơng: Qua chơng này, học sinh nắm đợc: - Nắm đợc một cách tổng quát về thế giới sống - Các cấp tổ chức của thế giới sống, các đặc điểm chung về tổ chức của thế giớ
Trang 1Phần 1: giới thiệu chung về thế giới sống
Các cấp độ tổ chức của thế giới sống
i Mục đích, yêu cầu:
1 Mục đích, yêu cầu của chơng:
Qua chơng này, học sinh nắm đợc:
- Nắm đợc một cách tổng quát về thế giới sống
- Các cấp tổ chức của thế giới sống, các đặc điểm chung về tổ chức của thế giới sống
- Nêu đợc các đặc điểm phân biệt giới vô sinh và hữu sinh? Lấy ví dụ minh hoạ?
- Rèn luyện t duy hệ thống và rèn luyện phơng pháp tự học
II Chuẩn bị:
- GV: Tranh vẽ hình 1 sgk và những tranh ảnh có liên quan đến bài học
- HS: Xem lại chơng trình sinh học lớp 9
III Lên lớp:
1 ổn định tổ chức: Kiểm điểm sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Nội dung bài mới
Hoạt động thày trò Nội dung
GV đặt vấn đề: Đề nghiên cứu, phân
biệt điểm giống và khác nhau giữa
thế giới vô sinh và hữu sinh, vật vô
sinh và sinh vật, cần phải biết nó cấu
tạo nh thế nào và có những điểm đặc
trng gì?
(?) Đơn vị cấu tạo nhỏ nhất của vật
vô sinh là gì? Hữu sinh là gì?
(?) Nghiên cứu sgk và xem hình 1
1 Các cấp tổ chức của thế giới sống:
- Phân tử: Cấu tạo từ nhiều nguyên
tử liên kết với nhau bằng các liên kết hoá học
Ví dụ: G, L, P, A.Nu
- Bào quan:
+ Ví dụ: ty thể, lục lạp, mạng lới nội chất, hệ thống golgi, riboxom…
+ Cấu tạo từ nhiều phân tử, đại phân
tử
+ Mỗi bào quan có cấu trúc khác
Tuần I Tiết 0I Ngày soạn:20/08/2008.
Trang 2trang 7 cho biết các cấp độ tổ chức
của thế giới sống? Khái quát về mỗi
cấp độ đó?
(?) Nêu mối quan hệ giữa các cấp độ
tổ chức sống
HS: Cấp tổ chức nhỏ hơn làm nền
tảng để xây dựng nên cấp tổ chức
cao hơn Nguyên tắc tổ chức thứ
bậc
GV: Cấp tổ chức cao mang những
đặc điểm nổi trội của cấp tổ chức
thấp hơn và có thêm những đặc điểm
mà cấp tổ chức thấp không có
(?) Qua đó, tìm hiểu xem giới vô
sinh và giới hữu sinh tơng đồng với
nhau và thực hiện một chức năng nhất định trong tế bào
- Tế bào:
+ Màng tế bào + Tế bào chất + Nhân
Là đơn vị cấu tạo cơ bản của mọi cơ thể sống
- Mô:
+ Gồm nhiều tế bào giống nhau về hình dạng, cấu trúc và chức năng + Ví dụ: mô biểu bì da bảo vệ cơ thể
mô cơ vận động
- Cơ quan:
+ Gồm nhiều loại mô có cùng chức năng
+ Ví dụ: Cơ quan vận động (tay, chân) gồm nhiều loại mô: mô cơ, mô biểu bì, mô liên kết (máu)…
- Hệ cơ quan: gồm nhiều cơ quan cùng thực hiện một chức năng:
Ví dụ: Hệ tiêu hoá gồm các cơ quan: miệng, thực quản, dạ dày, ruột…
- Cơ thể:
+ Cơ thể đơn bào: gồm nhiều bào quan
+ Cơ thể đa bào (phân hoá cao): Gồm nhiều cơ quan, hệ cơ quan hoạt
động thống nhất
- Quần thể: các cá thể cùng loài, cùng lịch sử hình thành, cùng khu vực sống, cùng thời gian sống, các cá thể có khả năng giao phối sinh ra con cái
Ví dụ: quần thể cá chép trong hồ chùa bầu
- Quần xã: nhiều quần thể khác loài
Trang 3nhau ở những cấp độ nào? sống tại cùng khu vực, có quan hệ
sinh thái
Ví dụ: Quần xã sinh vật hồ chùa bầu
- Hệ sinh thái: Gồm quần xã và khu vực sống của quần xã
- Sinh quyển: gồm tất cả các quần xã trên trái đất và sinh cảnh của chúng
GV đặt vấn đề: Các cấp tổ chức sống
khác vật không sống ở điểm nào?
(?) Đọc sgk và chứng minh cơ thể
sống là một hệ thống mở?
GV phân tích, rút ra kết luận:
- Sinh vật thờng xuyên trao đổi chất
và năng lợng với môi trờng
- Thờng xuyên chịu tác động của
môi trờng sống và tác động ngợc lại
môi trờng làm biến đổi môi trờng
(?) Đọc sgk và cho biến tiến hoá là
gì?
(?) Nêu luận điểm chứng minh thế
giới sống liên tục tiến hoá?
2 Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:
a Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
- Cấp tổ chức nhỏ hơn làm nền tảng
để xây dựng nên cấp tổ chức cao hơn
- Cấp tổ chức cao mang những đặc
điểm nổi trội của cấp tổ chức thấp hơn
- Có thêm những đặc điểm cấp tổ chức thấp không có
b Hệ thống mở và tự điều chỉnh:
* Hệ thống mở TĐC&NL Sinh vật Môi trờng
* Tự điều chỉnh: duy trì ở một mức
độ nhất định đảm bảo cho tổ chức sống tồn tại và phát triển bình thờng
c Thế giới sống liên tục tiến hoá:
- Tiến hoá (theo nghĩa rộng) là sự biến đổi thích nghi với hoàn cảnh sống
- Sinh vật liên tục biến đổi để thích nghi
từ 1 tổ tiên ban đầu thích nghi theo nhiều hớng khác nhau thế giới sống phong phú
4 Củng cố:
(?) Từ nội dung bài học cho biết những đặc trng cơ bản của một cơ thể sống? Những điểm khác nhau cơ bản giữa vật vô sinh và sinh vật?
Trang 4Cho 1 vật vô sinh (cây nến) và một sinh vật (con chuột), em hãy nghĩ cách tiến hành thí nghiệm để chứng minh những điểm khác nhau cơ bản giữa vật vô sinh và hữu sinh?
- Trả lời theo câu hỏi sgk
5 Dặn dò:
- Ôn tập trả lời câu hỏi sgk
- Đọc trớc bài 2 Các giới sinh vật