Nghiên cứu nội dung và phương pháp tính chỉ tiêu giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị tăng thêm của các tổ chức hoạt động không vì lợi ở Việt Nam

Đơn vị không vì lợi Đơn vị không vì lợi Là các thực thể có tư cách pháp nhân hay được xã hội thừa nhận, nó được thành lập nhằm mục đích hoạt động không vì lợi nhuận, cung cấp các dịch v

ĐỀ TÀI KHOA HỌC SỐ: 2.2.6-CS06

NGHIÊN CỨU NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH CHỈ TIÊU GIÁ TRỊ SẢN XUẤT, CHI PHÍ TRUNG GIAN, GIÁ TRỊ TĂNG THÊM CỦA CÁC TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHÔNG VÌ LỢI Ở VIỆT NAM

1 Cấp đề tài : Cơ sở

2 Thời gian nghiên cứu : 2006

3 Đơn vị chủ trì : Vụ Hệ thống tài khoản Quốc gia

4 Đơn vị quản lý : Viện Khoa học Thống kê

5 Chủ nhiệm đề tài : CN Nguyễn Văn Nông

6 Những người phối hợp nghiên cứu:

CN Hoàng Trung Đông

CN Phạm Đình Hàn

CN Nguyễn Văn Minh

CN Khổng Đỗ Quỳnh Anh

7 Điểm đánh giá nghiệm thu đề tài: 8,4 / Xếp loại: Khá

PHẦN I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ĐỊNH NGHĨA, NỘI DUNG, PHẠM VI, HÌNH THỨC HOẠT ĐỘNG VÀ NHỮNG PHÂN TỔ CHÍNH CỦA CÁC

ĐƠN VỊ HOẠT ĐỘNG KHÔNG VÌ LỢI

I Định nghĩa về đơn vị và khu vực không vì lợi

1 Đơn vị không vì lợi

Đơn vị không vì lợi Là các thực thể có tư cách pháp nhân hay được xã hội thừa nhận, nó được thành lập nhằm mục đích hoạt động không vì lợi nhuận, cung cấp các dịch vụ đem lại lợi ích cho một nhóm người, cho doanh nghiệp hoặc các tổ chức quản lý trực tiếp và cung cấp tài chính cho chúng hoặc vì mục đích từ thiện, phúc lợi Hoạt động mang tính độc lập, tự nguyện không phụ thuộc vào sự chi phối của bất cứ đơn vị nào khác; tách biệt về mặt thể chế với Chính phủ (nghĩa là không thực hiện chức năng quản lý nhà nước) Không phân chia lợi nhuận cho bất cứ đối tượng nào hoặc không trở thành sở hữu của đơn vị thể chế khác, cũng như không được phép trở thành một nguồn thu nhập, lợi nhuận hay các thu nhập tài chính khác cho các đơn

vị thành lập, kiểm soát và tài trợ chúng

2 Khu vực không vì lợi

Theo thống kê Liên hiệp quốc đã đưa ra kiến nghị nhóm tất cả các đơn

vị không vì lợi thành một khu vực riêng với tên gọi “khu vực không vì lợi” Thêm vào đó, thống kê Liên hiệp quốc cũng đã đưa ra một số tiêu chí mới nhằm xác định các đơn vị có thể xếp vào khu vực không vì lợi, các tiêu chí này dựa trên các ý kiến tổng hợp của nhiều chuyên gia trên thế giới với mục đích làm rõ ràng hơn trong việc xác định các đơn vị không vì lợi so với các kiến nghị đã nêu trong SNA 93

Khu vực không vì lợi bao gồm các đơn vị thoả mãn các điều kiện sau:

a/ Đó là các tổ chức, Các tổ chức ở đây được hiểu là các đơn vị thể chế

thực sự, nghĩa là đơn vị “có cơ cấu tổ chức nội bộ, có mục tiêu hoạt động cụ thể, riêng biệt, có phạm vi hoạt động riêng với đầy đủ ý nghĩa là một tổ chức

và có tư cách luật pháp trong việc sát nhập, giải thể Không bao gồm ở đây một nhóm hoặc tập hợp một số người mang tính chất tạm thời và không có một cơ cấu tổ chức thực sự” Đặc biệt, ở đây bao gồm cả các tổ chức không chính thức, tức là các tổ chức không thật sự đầy đủ tư cách pháp nhân tuy nhiên chúng lại có cơ cấu tổ chức nội bộ và mang tính bền vững và được xã hội thừa nhận

b/ Không vì mục đích lợi nhuận được hiểu là các đơn vị không vì lợi là

những tổ chức có hoạt động, mục đích chính không vì lợi nhuận, dù là trực tiếp hay gián tiếp, không vì các mục đích thương mại hay mục đích lợi nhuận Các đơn vị không vì lợi này có thể kiếm được giá trị thặng dư trong quá trình hoạt động của nó, tuy nhiên, tất cả các khoản thặng dư này đều được tái đầu tư vào các hoạt động của đơn vị, chứ không phân bổ cho các tổ chức, người sở hữu, thành viên, người sáng lập hay hội đồng quản lý của đơn

vị Điều này không ngụ ý rằng một đơn vị không vì lợi không thể có giá trị thặng dư trong quá trình hoạt động”

c/ Sự tách biệt về mặt thể chế đối với chính phủ, điều này có nghĩa là

các tổ chức này không phải là các cơ quan chính phủ, nó không có trách nhiệm thực hiện các chức năng của cơ quan chính phủ Tổ chức này có thể nhận được những hỗ trợ quan trọng từ phía chính phủ, và ban điều hành của

nó có thể có người của chính phủ, tuy nhiên, nó có quyền tự chủ cả về hoạt động sản xuất cũng như sử dụng nguồn tài chính của mình do vậy các hoạt động của nó không nhất thiết phải tuân theo các qui định về tài chính của chính phủ “Điểm quan trọng mấu chốt ở đây là tổ chức này có định chế riêng tách biệt so với chính phủ, có nghĩa là nó không phải là một công cụ của đơn

vị nhà nước, bất cứ ở mức độ quốc gia hay cấp tỉnh, do vậy nó không thực hiện các chức năng của một cơ quan nhà nước”

d/ Độc lập được hiểu là các đơn vị có khả năng tự chủ về các hoạt động

của mình và nó không chịu ảnh hưởng từ bất cứ một đơn vị nào khác Có thể nói, thực ra không có một tổ chức nào là hoàn toàn độc lập Tuy nhiên, để có thể được xem như là một đơn vị độc lập thì đơn vị đó phải tự chủ trong quản

lý cũng như trong việc tiến hành các hoạt động quan trọng của mình, ngoài ra

nó phải được quyền tự chủ điều hành về các quy chế nội bộ và thực sự độc lập với đầy đủ ý nghĩa của nó

e/ Hoạt động dưới hình thức tự nguyện là các đơn vị mà yêu cầu về tư

cách hội viên, yêu cầu về thời gian và đóng góp về kinh phí không bị bắt buộc do luật pháp hoặc yêu cầu phải có quyền công dân Như đã nói ở trên, các tổ chức không vì lợi có thể thực hiện các chức năng cụ thể nhằm giúp cho thành viên của nó có đủ tư cách để tiến hành hoạt động nghề nghiệp…

Lưu ý, “Khu vực vô vị lợi” như xác định ở trên bao gồm tất cả các đơn

vị thoả mãn 5 đặc tính đã nêu, tuy nhiên, đây chỉ là các tiêu chí mà thống kê Liên hiệp quốc muốn làm rõ hơn trong việc xác định một đơn vị là đơn vị không vì lợi Để có thể xây dựng được một khu vực không vì lợi đầy đủ thì cần phải đưa thêm vào đây các đơn vị không vì lợi theo như kiến nghị của

SNA 93, cụ thể: bao gồm các đơn vị không vì lợi là các nhà sản xuất thị trường, có nghĩa là các đơn vị này có thể bán sản phẩm là các hàng hoá và dịch vụ ra thị trường với giá thu lời Các đơn vị loại này có thể tìm thấy trong khu vực phi tài chính hay khu vực tài chính trong SNA 93, tuỳ vào các hoạt động chính của chúng là gì Ngoài ra, còn bao gồm các đơn vị trong khu vực chính phủ như trong SNA 93, đó là các đơn vị độc lập và tách riêng ra từ chính phủ, thậm chí họ được tài trợ chủ yếu từ chính phủ có đại diện của chính phủ trong ban giám đốc của đơn vị Cuối cùng, các đơn vị không vì lợi nhận được phần lớn đóng góp từ các hộ gia đình, các đơn vị này có thể tìm thấy trong khu vực hộ gia đình hay khu vực không vì lợi phục vụ hộ gia đình trong SNA 93 cũng được xếp vào khu vực không vì lợi

II Đặc tính, mục đích và loại hình hoạt động của các đơn vị không vì lợi

1 Các đặc tính cơ bản của đơn vị không vì lợi

1.1 Phần lớn được thành lập theo luật mà sự tồn tại của chúng là độc lập

với các đối tượng (người, doanh nghiệp hoặc chính phủ), quản lý và cung cấp tài chính cho chúng Đặc biệt ở các nước đang phát triển, nhiều đơn vị không

vì lợi được xã hội, cộng đồng thành lập do vậy chúng không có tư cách pháp nhân và được tạo ra với mục đích cung cấp các sản phẩm, dịch vụ phi thị

trường cho đối tượng dân cư, hộ gia đình

1.2 Nhiều đơn vị không vì lợi được quản lý bởi một tổ chức mà trong tổ chức này các thành viên của nó là hoàn toàn bình đẳng

1.3 Các thành viên trong tổ chức không được phép sử dụng những lợi nhuận do các đơn vị không vì lợi có được, những lợi nhuận đó được giữ lại tại đơn vị để phục vụ cho các hoạt động của đơn vị trong tương lai

1.4 Khái niệm “không vì lợi” bắt nguồn từ qui định (3) ở trên, tuy nhiên điều đó không ngụ ý rằng các đơn vị không vì lợi không thể kiếm được lợi nhuận từ các hoạt động của mình

2 Mục đích và các loại hình hoạt động của các đơn vị không vì lợi

2.1 Các đơn vị không vì lợi được thành lập với nhiều mục đích khác nhau:

- Một số đơn vị không vì lợi được thành lập để cung cấp các dịch vụ vì lợi ích của cá nhân các đơn vị thành viên hay của đơn vị quản lý hoặc cấp kinh phí cho chúng (đơn vị chủ quản, có thể là doanh nghiệp)

- Một số đơn vị không vì lợi được thành lập vì mục đích từ thiện, nhân đạo nhằm cung cấp sản phẩm vật chất hay dịch vụ cho các hộ gia đình gặp khó khăn trong cuộc sống

- Một số đơn vị được thành lập để cung cấp dịch vụ giáo dục hoặc y tế không thu tiền

- Một số đơn vị không vì lợi được thành lập để bảo vệ ích lợi của tập thể trong kinh doanh hay trong chính trị, v.v

Hầu hết các đơn vị không vì lợi có tư cách pháp nhân Các đơn vị này được quản lý bởi một hiệp hội mà hội viên của nó thường có quyền bình đẳng như nhau Không có cổ đông, quyền quản lý được trao cho một nhóm người Các đơn vị không vì lợi có thể tạo ra thặng dư hay lợi nhuận từ hoạt động sản xuất của mình

2.2 Loại hình hoạt động của các đơn vị không vì lợi được thể hiện như sau:

Trong SNA năm1993 đã phân biệt hai nhóm loại hình hoạt động của các đơn vị không vì lợi khác nhau, đó là:

a Đơn vị không vì lợi có tính chất thị trường

Các đơn vị không vì lợi thuộc nhóm này bán hầu hết hoặc tất cả sản lượng của mình cho người tiêu dùng với giá có ý nghĩa kinh tế, tức là, với giá

dự tính là có ảnh hưởng đáng kể cả về số lượng được cung lẫn số lượng được cầu, có thể lãi hoặc bị lỗ Song về nguyên tắc, giá trị thặng dư (khoản lãi) được giữ lại làm vốn của đơn vị, không được phân chia cho những người điều hành đơn vị như các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh khác Đơn vị không vì lợi có tính chất thị trường gồm hai loại sau:

Các đơn vị không vì lợi (NPIs)

Các đơn vị không

vì lợi hoạt động

trong KV tài chính

Các đơn vị không vì lợi hoạt động trong KV phi tài chính

Các đơn vị không vì lợi

mang tính thị trường

Các đơn vị không vì lợi phi thị trường

Các đơn vị không vì lợi trong KV hộ gia đình

Các đơn vị không vì lợi trong KV chính phủ

Các đơn vị không vì lợi phục vụ hộ gia đình (NPISHs)

a.1) Đơn vị không vì lợi có tính thị trường liên quan tới sản xuất

Các đơn vị không vì lợi có tính thị trường liên quan tới sản xuất là các đơn vị có sản phẩm sản xuất được đem bán trên thị trường, theo giá thị trường để nhằm thu được giá trị thặng dư Tuy nhiên, do tính chất không vì lợi, giá trị thặng dư sẽ được giữ lại chứ không phân chia cho các thành viên của đơn vị Nguồn vốn chủ yếu để các đơn vị này chủ yếu là do khách hàng chi trả (tiền học phí, tiền viện phí, tiền vé xem biểu diễn nghệ thuật ), ngoài

ra do chức năng hoạt động, đơn vị cũng có thể huy động các nguồn vốn bổ xung từ các nhà tài trợ khác Đơn vị không vì lợi liên quan tới sản xuất có tính thị trường thường gặp trong thực tế là các đơn vị hoạt động trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế

a.2) Đơn vị không vì lợi có tính thị trường phục vụ kinh doanh

Các đơn vị này do các hiệp hội kinh doanh thành lập với mục đích phát triển và bảo vệ lợi ích kinh doanh như: các hiệp hội thủy sản, hiệp hội mía đường, trung tâm nghiên cứu và phát triển Hoạt động của các đơn vị này phục vụ lợi ích của các thành viên trong hiệp hội và lợi ích của đơn vị chủ quản, đó là các đơn vị quản lý và cung cấp tài chính cho hiệp hội Hoạt động

của các đơn vị không vì lợi có tính thị trường phục vụ kinh doanh thường liên

quan đến những hoạt động như: quảng bá sản phẩm; vận động chính trị cho nhóm kinh doanh; tư vấn cho các thành viên Nguồn vốn chủ yếu để hoạt động của các đơn vị không vì lợi có tính thị trường phục vụ kinh doanh là do đóng góp, hội phí từ các đơn vị thành viên và từ đơn vị chủ quản

b Đơn vị không vì lợi phi thị trường

Phần lớn các đơn vị không vì lợi ở các quốc gia là các đơn vị không vì lợi phi thị trường Kết quả sản xuất của các đơn vị này được cung cấp miễn phí, hay được bán với giá bằng hoặc thấp hơn giá thành sản xuất Do vậy, nguồn kinh phí chủ yếu để hoạt động của các đơn vị này là do các thành viên của đơn vị đóng góp, do các khoản biếu tặng, tài trợ từ bên ngoài Đơn vị không vì lợi phi thị trường gồm hai loại sau:

b.1)Đơn vị không vì lợi phi thị trường do Nhà nước quản lý và cấp kinh phí

Là những thực thể do Chính Phủ thành lập một cách hợp pháp và tồn tại độc lập tách biệt với chính phủ Hoạt động của các đơn vị không vì lợi này chủ yếu trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển nhằm mục đích bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp như phòng thương mại, hoặc liên quan tới việc thiết lập,

duy trì chuẩn mực chất lượng trong một số lĩnh vực như: y tế, bảo vệ môi trường, giáo dục, kế toán, tài chính cho cả doanh nghiệp (người sản xuất)

và hộ gia đình (người tiêu dùng) Nguồn kinh phí cho các đơn vị hoạt động chủ yếu lấy từ ngân sách Nhà nước

b.2) Đơn vị không vì lợi phi thị trường phục vụ trực tiếp hộ gia đình (Khu vực thể chế không vì lợi phục vụ hộ gia đình - NPISHs)

Khu vực thể chế không vì lợi phục vụ hộ gia đình bao gồm tất cả các đơn vị thể chế thường trú không vì lợi phi thị trường (trừ những đơn vị chịu

sự quản lý và kinh phí do Chính phủ cấp)

Khu vực không vì lợi phục vụ hộ gia đình phi lợi nhuận được phân thành 2 nhóm chính như sau:

(1) Nhóm thứ nhất: Các đơn vị không vì lợi phục vụ hội viên

Bao gồm các tổ chức, hiệp hội được thành lập từ các đơn vị thành viên cung cấp sản phẩm vật chất và dịch vụ gắn với lợi ích của từng thành viên Các dịch vụ này cung cấp miễn phí và được tổ chức sản xuất dựa trên nguồn tài chính đóng góp thường xuyên hoặc tiền hội phí của các hội viên

(2) Nhóm thứ hai: Các đơn vị không vì lợi làm công tác từ thiện

Bao gồm các tổ chức hiệp hội từ thiện, cứu trợ được thành lập với mục đích nhân đạo; không phục vụ lợi ích cá nhân của các thành viên trong tổ chức hiệp hội Các tổ chức không vì lợi nhuận này cung cấp sản phẩm vật chất và dịch vụ cho các hộ gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn do thiên tai, bão lụt, đói nghèo Nguồn tài chính và hàng hoá cứu trợ của các tổ chức này dựa vào sự đóng góp, viện trợ của các tổ chức, doanh nghiệp, của Chính phủ và của các cá nhân dân cư trong và ngoài nước

PHẦN II NỘI DUNG, PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ TRỊ SẢN XUẤT, CHI PHÍ TRUNG GIAN, GIÁ TRỊ TĂNG THÊM CỦA CÁC ĐƠN VỊ HOẠT

ĐỘNG KHÔNG VÌ LỢI THUỘC CÁC NHÓM NGÀNH KINH TẾ Ở VIỆT NAM

A Đơn vị và phạm vi hoạt động của các đơn vị không vì lợi thuộc nhóm ngành kinh tế

1 Đơn vị không vì lợi

Đơn vị không vì lợi trong các nhóm ngành: giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học công nghệ; văn hoá thể thao, vui chơi giải tri; y tế cứu trợ xã

hội, vệ sinh môi truờng, dịch vụ nhà ở, dịch vụ pháp lý - chính sách, hiệp hội

và tổ chức tôn giáo Là các thực thể có tư cách pháp nhân hay được xã hội thừa nhận, nó được thành lập nhằm mục đích hoạt động không vì lợi nhuận, cung cấp các dịch vụ đem lại lợi ích cho một nhóm người, cho doanh nghiệp hoặc các tổ chức quản lý trực tiếp và cung cấp tài chính cho chúng hoặc vì mục đích từ thiện, phúc lợi Hoạt động mang tính độc lập, tự nguyện không phụ thuộc vào sự chi phối của bất cứ đơn vị nào khác; tách biệt về mặt thể chế với Chính phủ (nghĩa là không thực hiện chức năng quản lý nhà nước) Những hàng hoá và dịch vụ do các đơn vị giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học, công nghệ; văn hoá thể thao, vui chơi giải tri; y tế cứu trợ xã hội,vệ sinh môi truờng, dịch vụ nhà ở, dịch vụ pháp lý - chính sách, hiệp hội và tổ chức tôn giáo cung cấp các dịch vụ miễn phí hoặc với mức thấp hơn so với mức giá thị trường cho các đối tượng cần cung cấp và trợ giúp

2 Phạm vi hoạt động của các đơn vị không vì lợi thuộc các nhóm ngành

2.1 Giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học công nghệ mang tính chất không vì lợi được thực hiện trong các lĩnh vực:

- Hoạt động nhà trẻ và giáo dục mầm non; giáo dục tiểu học; giáo dục trung học; giáo dục và đào tạo trung học chuyên nghiệp, cao đẳng, đại học và sau đại học; bổ túc văn hoá, giáo dục và đào tạo khác không vì mục đích lợi nhuận

- Hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ không vì lợi

2.2 Hoạt động văn hoá, thể thao, vui chơi giải trí mang tính chất không

vì lợi được thực hiện trong các lĩnh vực sau:

+ Sản xuất và phát hành phim điện ảnh, video, chiếu phim điện ảnh và video, phát thanh và truyền hình, hoạt động nghệ thuật sân khấu, âm nhạc và các hoạt động giải trí khác như: xiếc, múa rối, thêu vẽ, vui chơi ca hát, v.v…; + Hoạt động thông tấn xã và các tổ chức cung cấp tin tức cho các bản tin, đài phát thanh truyền hình, báo và tạp chí;

+ Hoạt động thư viện và lưu trữ;

+ Hoạt động bảo tồn, bảo tàng;

+ Hoạt động của các vườn bách thảo, bách thú và khu bảo tồn thiên nhiên; + Hoạt động thể thao, thể hình, huấn luyện vận động viên;

+ Các hoạt động vui chơi giải trí khác

2.3 Hoạt động y tế cứu trợ xã hội và vệ sinh môi trường mang tính không vì lợi được thực hiện trên các lĩnh vực và loại hình:

- Hoạt động y tế và chăm sóc sức khoẻ

- Hoạt động thú y

- Hoạt động cứu trợ xã hội

- Hoạt động vệ sinh và bảo vệ môi trường

2.4 hoạt động dịch vụ nhà ở là những hoạt động tư vấn, sở hữu, quản lý

và phát triển quỹ nhà ở (thuộc nhà trung cư, nhà tập thể, nhà trọ, nhà từ thiện vv…) để cho hộ gia đình và cá nhân dân cư sử dụng làm nơi ở hoặc làm nơi hoạt động mang tính chất từ thiện, cho các đơn vị và tổ chức hoạt động không

vì lợi khác sử dụng, với hai loại hình thức cung ứng dịch vụ sử dụng cho tiêu dùng cuối cùng của hộ gia đình hoặc phục vụ cho tổ chức và đơn vị khác mà không thu lợi nhuận, cụ thể là:

+ Cho mượn hoặc cho thuê hoặc tư vấn nhà ở với giá không có lợi nhuận, tức là với giá chỉ đủ chi phí quản lý cho hoạt động dịch vụ đó mà không có giá trị thặng dư sản xuất

+ Cho các hộ gia đình hoặc tổ chức không vì lợi khác sử dụng không phải chi trả một khoản chi phí nào cả - tức là hộ gia đình được hưởng thụ hoặc tổ chức không vì lợi khác sử dụng mà không mất tiền thuê

- Đối với dịch vụ tư vấn pháp lý và nghiên cứu chính sách gồm các hoạt động mang tính tự nguyện phục vụ do cá nhân dân cư, hộ gia đình và các tổ chức về:

+ Tư vấn và giúp đỡ thực hiện các văn bản pháp qui và các chính sách chế độ của nhà nước; dịch vụ luật sư, biện hộ, giám hộ bảo vệ quyền công dân, quyền con người, thám tử điều tra thu thập chứng cứ liên qan đến bảo vệ quyền và nghĩa vụ công dân…Những dịch vụ này hộ gia đình, cá nhân, dân

cư hoặc tổ chức phải trả một khoản dịch vụ với giá không có lợi nhuận, tức là với giá chỉ đủ cho chi phí quản lý của đơn vị hoạt động hoặc được hưởng không (không phải chi trả chi phí dịch vụ nào cho các đơn vị dịch vụ pháp lý

và chính sách)

- Hoạt động của các hiệp hội như: hiệp hội phục vụ kinh doanh và hiệp hội người tiêu dùng, người cao tuổi, các câu lạc bộ dưỡng sinh… nhằm cung cấp các dịch vụ cho các hội viên, các hộ gia đình và tổ chức dân cư với giá

thấp hoặc cho không (nghĩa là hoạt động không nhằm mục đích thu lợi nhuận, không đem lại giá trị thặng dư, nếu có giá trị thặng dư rất nhỏ thì cũng không phân chia cho bất cứ ai)

- Hoạt động của các tổ chức tôn giáo thuộc các tổ chức công giáo, đạo tin lành, phật giáo, hồi giáo, cao đài, hoà hảo… mà biểu hiện trực tiếp cho các hoạt động này: hoạt động lễ hội, cúng bái định kỳ của các nhà thờ, các nhà chùa, các đền thờ miếu mạo, các nơi thờ cúng của các tổ chức và cộng đồng dân cư (như thứ bảy, chủ nhật hàng tuần, ngày Noen, ngày lễ phục sinh, ngày phật đản, ngày mùng một và ngày rằm hàng tháng, tết dương lịch, tết nguyên đán, ngày lễ hội của các đình đền thờ )…; không định kỳ (ngày rước vong linh của người thân lên chùa, ngày tổ chức tang lễ ở nhà thờ, ngày cưới, cầu duyên trong các nhà thờ…) Các chi phí hoạt động của các tổ chức tôn giáo đó (như chi phí điện, nước, văn phòng phẩm, quần áo đồng phục lễ hội, các đồ vật cúng lễ…) của nhà thờ, nhà chùa, các đền đài thánh thất…do các đơn vị tôn giáo đó tự bỏ tiền chi trả từ các nguồn đóng góp tự nguyện của cá nhân và tổ chức Dân cư tận hưởng các dịch vụ tôn giáo (lễ hội, cúng bái, cầu hôn…) không phải trả tiền dịch vụ hoặc trả với những khoản chi phí rất thấp mang tính tự tâm, tự nguyện để cho công việc hành lễ được tốt hơn Tuy nhiên từ trong lòng hảo tâm, công đức, cúng tiễn tự nguyện của những cá nhân tổ chức cho nhà thờ, nhà chùa, cho các đền đài, thánh thất…một khoản tiền hay những

đồ vật có giá trị …thì các khoản đó không coi là chi phí cho dịch vụ tôn giáo

mà là hình thức chuyển nhượng hiện hành không có điều kiện

3 Giá trị sản xuất, chi phí trung gian và giá trị tăng thêm của hoạt động giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học công nghệ được tính theo hai loại giá: giá thực tế và giá so sánh

B Nội dung, phương pháp tính giá trị sản xuất, chi phí trung gian và giá trị tăng thêm

1 Theo giá thực tế

1.1 Giá trị sản xuất

Do đặc thù và tính chất khác nhau về điều kiện và nhiệm vụ hoạt động của các đơn vị hoạt động không vì lợi nên giá trị sản xuất được tính theo các phương pháp sau:

a Đối với các đơn vị hoạt động hoạt động không vì lợi mang tính chất thị trường: