Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

Trên cơ sở nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý HĐDH môn GDQP Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay; tác giả đề xuất 6 biện pháp quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay. Các biện pháp nằm trong một chỉnh thể thống nhất có mỗi quan hệ biện chứng tác động qua lại và thúc đẩy lẫn nhau, nhằm đạt tới mục tiêu quản lý đã xác định. Để kiểm chứng sự đúng đắn của các biện pháp trong thực tiễn quản lý dạy học, tác giả đã tiến hành khảo nghiệm tính cần thiết và sự khả thi của biện pháp, mỗi tương quan giữa sự cần thiết và sự khả thi của các biện pháp. Từ kết quả khảo nghiệm cho phép khẳng định rằng, các biện pháp mà luận văn đề xuất tuy ở các mức độ khác nhau nhưng đều có mức độ tính cần thiết và tính khả thi cao. Nếu các chủ thể quản lý của nhà trường vận dụng một cách chủ động, kết hợp các biện pháp mà tác giả đưa ra thì quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay sẽ đạt được mục tiêu quản lý đã xác định.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN VĂN NAM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

NGUYỄN VĂN NAM

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG

Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.140114

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS MAI VĂN HÓA

HÀ NỘI - 2019

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, tác giả luận văn xin được trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng quản lý đào tạo, văn phòng khoa – Đại học Giáo dục đã tạo mọi điều kiện cho khóa học cũng như cho tác giả hoàn thành nhiệm vụ học tập tại Trường

Tác giả luận văn xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong và ngoài trường đã không quản ngại khó khăn, vất vả tận tình giảng dạy, hướng dẫn, động viên tác giả trong suốt thời gian tham gia học tập cũng như thời gian nghiên cứu đề tài luận văn này

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Mai Văn Hóa, người thầy đã tận tình gợi mở, định hướng, hướng dẫn, giúp đỡ tác giả tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học để hoàn thành luận văn này

Qua đây, tác giả xin chân thành cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám hiệu Trường Cao đẳng ANNDI, các đồng chí lãnh đạo Bộ môn Quân sự, Võ thuật - Thể dục thể thao cùng các đồng chí cán bộ, giáo viên nhà trường đã thường xuyên quan tâm, động viên, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu

Cuối cùng, tác giả bày tỏ lòng biết ơn tới người thân, bạn bè về sự động viên và giúp đỡ to lớn cả về vật chất và tinh thần để tác giả hoàn thành chương trình học cao học, chuyên ngành Quản lý giáo dục tại Đại học Giáo dục

Xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, ngày tháng năm 2019

Tác giả

Nguyễn Văn Nam

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

CAND Công an nhân dân

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo GDQP Giáo dục quốc phòng GDQP&AN Giáo dục quốc phòng và an ninh

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn i

Danh mục các chữ viết tắt ii

Danh mục các bảng vii

Danh mục các biểu đồ viii

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN 7

1.1 Tổng quan nghiên cứu 7

1.1.1 Những nghiên cứu về dạy học và giáo dục quốc phòng và an ninh 7

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý dạy học và giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên 9

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài 11

1.2.1 Hoạt động dạy học 11

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học 14

1.2.3 Giáo dục quốc phòng 14

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng 16

1.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn giáo dục quốc phòng ở các Trường Cao đẳng An ninh nhân dân 17

1.3.1 Quản lý mục tiêu, chương trình dạy học môn Giáo dục quốc phòng 17

1.3.2 Quản lý kế hoạch dạy học môn Giáo dục quốc phòng 18

1.3.3 Quản lý phương pháp, hình thức dạy học môn Giáo dục quốc phòng 19

1.3.4 Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên 19

1.3.5 Quản lý hoạt động học tập của học viên 20

1.3.6 Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật đảm bảo dạy học môn Giáo dục quốc phòng 21

1.3.7 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá và tự kiểm tra, đánh giá dạy học môn Giáo dục quốc phòng 22

1.4 Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học môn

Giáo dục quốc phòng ở các trường Cao đẳng An ninh nhân dân 23

1.4.1 Tác động từ tình hình thế giới, khu vực và trong nước 23

1.4.2 Tác động từ đổi mới giáo dục và đào tạo và cách mạng khoa học và công nghệ hiện nay 23

1.4.3 Tác động từ mục tiêu, nhiệm vụ môn Giáo dục quốc phòng 25

1.4.4 Tác động từ chương trình, nội dung, kế hoạch môn Giáo dục quốc phòng 25

1.4.5 Tác động từ năng lực chuyên môn của giảng viên giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng 27

1.4.6 Tác động từ đối tượng học viên học tập môn Giáo dục quốc phòng 28

1.4.7 Tác động từ điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng 29

Kết luận chương 1 31

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN I 32

2.1 Giới thiệu về Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I Bộ Công an 32

2.1.1 Lịch sử ra đời và tổ chức biên chế 32

2.1.2 Vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy 34

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 36

2.2.1 Mục tiêu, nội dung khảo sát 36

2.2.2 Đối tượng, phương pháp khảo sát và xử lý số liệu 36

2.3 Thực trạng hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 37

2.3.1 Thực trạng nhận thức, thái độ, trách nhiệm của cán bộ quản lý, giảng viên, học viên về vị trí, vai trò của môn Giáo dục quốc phòng 37

2.3.2 Thực trạng lực lượng giảng viên giảng viên giảng dạy và cán bộ quản lý môn Giáo dục quốc phòng 38

2.3.3 Thực trạng dạy và học môn Giáo dục quốc phòng 39

2.3.4 Thực trạng kết quả dạy học môn Giáo dục quốc phòng 40

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 41

2.4.1 Thực trạng quản lý mục tiêu, chương trình dạy học môn Giáo dục quốc phòng 41

2.4.2 Thực trạng quản lý kế hoạch dạy học môn Giáo dục quốc phòng 43

2.4.3 Thực trạng quản lý phương pháp, hình thức dạy học môn Giáo dục quốc phòng 44

2.4.4 Thực trạng quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên môn Giáo dục quốc phòng 46

2.4.5 Thực trạng quản lý hoạt động học tập môn Giáo dục quốc phòng của học viên 47

2.4.6 Thực trạng quản lý cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật đảm bảo dạy học môn Giáo dục quốc phòng 49

2.4.7 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá và tự kiểm tra, đánh giá dạy học môn Giáo dục quốc phòng 51

2.4.8 Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tác động tới hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng 52

2.5 Đánh giá chung và nguyên nhân của thực trạng 54

2.5.1 Đánh giá chung về thực trạng ưu điểm và nguyên nhân ưu điểm 54

2.5.2 Đánh giá chung về thực trạng hạn chế và nguyên nhân hạn chế 56

Kết luận chương 2 58

Chương 3: NGUYÊN TÁC ĐỀ XUẤT VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG Ở TRƯỜNG CAO ĐẲNG AN NINH NHÂN DÂN 59

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 59

3.1.1 Đảm bảo tính mục đích và tính khoa học 59

3.1.2 Bảo đảm tính thực tiễn và tính phù hợp với đối tượng 59

3.1.3 Đảm bảo tính kế thừa và tính trọng điểm 60

3.1.4 Đảm bảo tính hiệu quả và khả thi 60

3.2 Biện pháp quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I 60

3.2.1 Tổ chức giáo dục nâng cao nhận thức của các chủ thể quản lý về dạy học môn Giáo dục quốc phòng 60

3.2.2 Kế hoạch hoá quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng phù hợp với nhiệm vụ dạy học môn học 64

3.2.3 Chỉ đạo đổi mới nội dung, phương pháp dạy học môn Giáo dục quốc phòng 67

3.2.4 Tổ chức hoạt động bồi dưỡng kết hợp tự bồi dưỡng năng lực sư phạm của giảng viên môn Giáo dục quốc phòng 71

3.2.5 Chỉ đạo hoạt động giảng dạy của giảng viên và hoạt động học tập của học viên và bảo đảm các điều kiện dạy học môn Giáo dục quốc phòng 74

3.2.6 Kiểm tra, đánh giá và kiểm định chất lượng hoạt động dạy học theo mục tiêu, yêu cầu dạy học môn Giáo dục quốc phòng 79

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 82

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 84

3.4.1 Mục đích và nội dung khảo nghiệm 84

3.4.2 Đối tượng và quy trình khảo nghiệm 84

3.4.3 Kết quả khảo nghiệm 84

Kết luận chương 3 92

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 93

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 95

PHỤ LỤC 98

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1 Kết quả đánh giá của CBQL, GV, HV về vị trí, vai trò của

môn GDQP 37Bảng 2.2 Thực trạng số lượng, chất lượng của GV môn GDQP 38Bảng 2.3 Kết quả đánh giá về giảng dạy môn GDQP 39Bảng 2.4 Thống kê kết quả học tập môn GDQP của HV Trường Cao

đẳng An ninh nhân dân I (Tổng số lớp và HV dự thi kiểm tra) 40Bảng 2.5 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV về thực trạng quản lý mục

tiêu, chương trình dạy học môn GDQP 41Bảng 2.6 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV về thực trạng quản lý kế

hoạch dạy học môn GDQP 43Bảng 2.7 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV về thực trạng quản lý

PPDH môn GDQP 45Bảng 2.8 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV về thực trạng quản lý hoạt

động giảng dạy GV 46Bảng 2.9 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV, HV về thực trạng quản lý

hoạt động học tập của HV 48Bảng 2.10 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV về thực trạng quản lý, sử

dụng cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật dạy học môn GDQP 49Bảng 2.11 Ý kiến đánh giá của CBQL, GV về thực trạng quản lý hoạt

động kiểm tra, đánh giá và tự kiểm tra, đánh giá dạy học môn GDQP 51Bảng 2.12 Tổng hợp kết quả khảo sát các yếu tố tác động đến quản lý

HĐDH môn GDQP 52Bảng 3.1 Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp 85Bảng 3.2 Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi của các biện pháp 86Bảng 3.3 Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết và mức độ khả thi của

các biện pháp đề xuất 88 Bảng 3.4 Tương quan giữa tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 90

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 3.1 Tính cần thiết của các biện pháp 85 Biểu đồ 3.2 Mức độ tính khả thi của các biện pháp 87 Biểu đồ 3.3 Tương quan giữa mức độ tính cần thiết và mức độ tính khả

thi của các biện pháp 88

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

GDQP&AN là bộ phận của nền giáo dục quốc dân, một nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân; là môn học chính khóa trong chương trình giáo dục đào tạo từ trung học phổ thông đến đại học, nhằm góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, trong đó có những nội dung cơ bản về quốc phòng, an ninh; truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc, trách nhiệm và nghĩa vụ của công dân với bảo vệ Tổ quốc; nâng cao lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội; có ý thức cảnh giác trước âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch; có kiến thức cơ bản về đường lối quốc phòng, an ninh để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

Tăng cường GDQP&AN cho sinh viên là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện, tạo điều kiện cho thế hệ trẻ tu dưỡng phẩm chất đạo đức và rèn luyện năng lực thực tế để sẵn sàng thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc XHCN Quốc hội khóa XIII đã ban hành Luật GDQP&AN, trong đó điều 12 ghi rõ:

“GDQP&AN trong trường cao đẳng nghề, cơ sở giáo dục đại học là môn học chính khóa” [30, tr.15]

Xuất phát từ quan điểm lãnh đạo của Đảng và Nhà nước về mục tiêu GD&ĐT, ngành giáo dục đã và đang từng bước đổi mới nội dung chương trình, đổi mới về PPDH nhằm nâng cao chất lượng GD&ĐT đáp ứng được yêu cầu, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và công cuộc hội nhập quốc tế Phát triển giáo dục, đào tạo là một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy sự phát triển của nhà trường, nó là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của các nhà trường, trong đó HĐDH là hoạt động cơ bản nhất, quan trọng nhất của một nhà trường và quản lý các hoạt động này là nhiệm vụ, nội dung của quản lý nhà trường

Bên cạnh những thành tự về kinh tế xã hội đã đạt được, mặt trái của nền kinh tế thị trường đã tác động làm cho “môi trường văn hóa nước ta bị xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh, trái với thuần phong mỹ tục, các tệ nạn xã hội, tội phạm và sự xâm nhập của các sản phẩm và dịch vụ độc hại làm suy đồi đạo đức, nhất là trong thanh, thiếu niên, rất đáng lo ngại” [4, tr.169] Điều này là nguyên nhân chính làm cho những năm gần đây, tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội diễn biến phức tạp

Bộ Công an có nhiệm vụ tham mưu, hướng dẫn và thực hiện công tác giáo dục QP&AN theo quy định Môn học GDQP trong các trường CAND có những nội dung riêng biệt, đặc thù của ngành Nó là một trong những môn học quan trọng trong các trường CAND Thông qua môn học, HV được giáo dục về quốc phòng an ninh và phần nào đã được giáo dục, định hướng nghề nghiệp

Trường Cao đẳng an ninh trực thuộc Bộ trưởng Bộ Công an có trách nhiệm đào tạo cán bộ ANND trên toàn quốc Trải qua hơn 50 năm xây dựng

và trưởng thành, các thế hệ cán bộ được đào tạo từ mái trường đã không ngừng phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, góp phần quan trọng vào sự nghiệp chiến đấu giải phóng, thống nhất nước nhà, cũng như trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ dạy học cũng như xây dựng và phát triển Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, đòi hỏi phải quản lý một cách khoa học các hoạt động của nhà trường trong đó quản lý HĐDH môn GDQP cũng là một nội dung quản lý dạy học của Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

Những năm vừa qua, Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I cũng đã đạt được những kết quả tích cực góp phần đảm bảo chất lượng dạy học môn GDQP cho HV Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, trong quản lý dạy học môn GDQP còn bộc lộ những khó khăn, bất cập Đặc biệt là quản lý mục tiêu, nội dung, phương pháp giảng dạy (huấn luyện), việc quản lý xây dựng kế hoạch,

tổ chức thực hiện kế hoạch, quản lý kiểm tra đánh giá HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I vẫn còn những hạn chế nhất định

Đã có một số nghiên cứu về vấn đề dạy học môn GDQP Tuy nhiên, việc nghiên cứu đề xuất các biện pháp quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I đáp ứng yêu đào tạo thì chưa được tiến hành Trong bối cảnh đổi mới giáo dục nghề nghiệp và yêu cầu đào tạo cán bộ an ninh nhân dân trong giai đoạn mới thì việc nghiên cứu tìm biện pháp quản lý nhằm đảm bảo chất lượng dạy học môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I là vấn đề cần thiết

Xuất phát từ các lý do trên, học viên chọn đề tài “Quản lý HĐDH môn

GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I” để nghiên cứu với mong

muốn góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo cán bộ An ninh của nhà trường

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn về HĐDH, quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH môn GDQP ở nhà trường, góp phần đảm bảo chất lượng đào tạo của Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý HĐDH ở các trường Cao đẳng CAND

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

4 Câu hỏi nghiên cứu

- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quản lý HĐDH môn GDQP và thực trạng quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I đang có những ưu điểm hạn chế nào?

- Nhà trường cần đề xuất thực hiện những biện pháp nào để có thể quản

lý HĐDH môn GDQP phù hợp với thực tiễn tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay?

5 Giả thuyết khoa học

Chất lượng quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I hiện nay bên cạnh những ưu điểm còn bọc lộ những hạn chế nhất định và quá trình quản lý HĐDH môn GDQP ở nhà trường phụ thuộc vào sự

tác động tổng hợp của nhiều yếu tố Trong quá trình quản lý nếu các chủ thể

quản lý áp dụng các biện pháp quản lý, như: kế hoạch hoá HĐDH; quản lý việc thực hiện mục tiêu, chương trình, nội dung và đổi mới phương pháp dạy học môn GDQP; quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm của GV; quản lý tốt các điều kiện đảm bảo cho HĐDH; kiểm tra, đánh giá, kiểm định kết quả HĐDH môn GDQP thì có thể góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng của dạy học môn GDQP và chất lượng đào tạo ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I - Bộ Công an

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý HĐDH môn GDQP

- Khảo sát, đánh giá thực trạng Quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

- Đề xuất một số biện pháp quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I trong giai đoạn hiện nay và tiến hành thử nghiệm

tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

7 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý HĐDH môn

GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

- Phạm vi về đối tượng khảo sát: CBQL giáo dục, GV và HV ở Trường

Cao đẳng An ninh nhân dân I

- Phạm vi về thời gian: Số liệu nghiên cứu điều tra, khảo sát 5 năm, từ

năm 2014 đến năm 2018

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả luận văn sử dụng các phương pháp:

phân tích, tổng hợp, phân loại và hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu khoa học, đề tài luận khoa học giáo dục, sách chuyên khảo, tham khảo, giáo trình, sách kinh điển, văn kiện nghị quyết có liên quan tới vấn đề nghiên cứu… để khái quát, xây dựng những vấn đề lý luận của luận văn

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Trực tiếp quan sát HĐDH và quản lý HĐDH

môn GDQP của GV và CBQL giáo dục; quan sát hoạt động học tập, rèn luyện

và việc tự quản lý hoạt động học của HV để rút ra những kết luận về nội dung nghiên cứu

- Phương pháp tọa đàm: Trò chuyện, trao đổi với CBQL giáo dục, GV

và HV để làm sáng tỏ những vấn đề có liên quan đến đề tài nghiên cứu

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Tiến hành điều tra đối với với

GV, HV, CBQL giáo dục để thu thập các thông tin, số liệu về thực trạng HĐDH môn GDQP, làm cơ sở đánh giá thực trạng, tìm ra nguyên nhân ưu điểm và hạn chế trong quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I thời gian qua

Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các nhà khoa học, các GV giàu

kinh nghiệm, các CBQL giáo dục về một số vấn đề lý luận và thực tiễn có liên quan trong quá trình nghiên cứu đề tài

8.3 Phương pháp hỗ trợ

Tổng hợp số liệu điều tra, phân tích xử lý số liệu phân tích các số liệu

từ các phiếu thu thập được bằng toán học thống kê và sử dụng công thức Spearman để tính hệ số tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp

9 Những đóng góp của đề tài

Đề tài nghiên cứu thành công sẽ góp phần hệ thống hóa những vấn đề

lý luận, thực tiễn liên quan đến quản lý HĐDH môn GDQP ở các trường

Công an nói chung, Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I nói riêng; những biện pháp đề xuất của tác giả sẽ góp phần giúp cho quản lý HĐDH môn GDQP của nhà trường đạt chất lượng và hiệu quả

Đề tài cũng có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho CBQL giáo dục

và GV các nhà trường thuộc Bộ Công an trong nghiên cứu, giảng dạy và quản

lý HĐDH môn GDQP

10 Cấu trúc luận văn

Luận văn có kết cấu gồm: Phần mở đầu, 3 chương, phần kết luận và

khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG Ở CÁC TRƯỜNG CAO ĐẲNG

AN NINH NHÂN DÂN

1.1 Tổng quan nghiên cứu

1.1.1 Những nghiên cứu về dạy học và giáo dục quốc phòng và an ninh

Cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội, khoa học quản lý giáo dục Việt Nam đang cần được hoàn thiện, phát triển và tiếp cận với thế giới GDQP&AN cho sinh viên luôn được Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan tâm, nhằm tăng cường sức mạnh tinh thần, biến thành sức mạnh quân sự để chiến thắng kẻ thù xâm lược

Trên phương diện nghiên cứu, đã có nhiều đề tài các cấp, luận văn thạc

sỹ, luận án tiến sỹ, sách tham khảo, bài báo khoa học nghiên cứu về vấn đề này:

Tác giả Nguyễn Nhứt, Nâng cao chất lượng D P toàn dân trong giai

đoạn hiện nay (2007), Đề tài khoa học cấp cơ sở, Phòng Chính trị Quân khu 7

Tác giả trình bày những vấn đề lý luận của vấn đề nghiên cứu, đánh giá tình hình chất lượng GDQP toàn dân trên địa bàn Quân khu 7, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng GDQP toàn dân trên địa bàn Quân khu nói riêng và cả nước chung Trong đó tác giả đặc biệt quan tâm đến vấn đề quản lý chất lượng nội dung giáo dục QP&AN toàn dân, trong đó có nội dung giáo dục QP&AN cho sinh viên [27]

Tác giả Phạm Xuân Hảo (chủ nhiệm đề tài) và các cộng sự Nguyễn Văn Cần, Hoàng Văn Thanh ở Học viện Chính trị Quân sự (2007) với đề tài khoa học cấp cơ sở Đổi mới GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia - Thực trạng và kinh nghiệm GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia Các tác giả đã xây dựng cơ sở

lý luận của đề tài, mô tả thực trạng GDQP từ quản lý nhà nước, đến quản lý nhà trường về GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia, phân tích các ưu, hạn chế

của thực trạng Đồng thời đề tài còn nêu hệ thống các kinh nghiệm cách quản lý GDQP hiệu quả giai đoạn 2002-2007, nhằm nhân rộng mô hình GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia; từ đó abns đề tài đã đề xuất một số biện pháp đổi mới GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia [14]

Tác giả Nguyễn Bá Dương (2009), chủ biên sách Tư duy lý luận của

Đảng ta về đổi mới GDQP trong tình hình hiện nay Nội dung sách đã đi sâu

phân tích sự phát triển của tình hình nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, tăng cường tiềm lực, sức mạnh QP&AN và thực trạng GDQP cho các đối tượng cán bộ, đảng viên và nhân dân để từ đó khẳng định sự cần thiết phải đổi mới công tác GDQP; trước hết là đổi mới tư duy trong lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ, tổ chức đảng Đồng thời tác giả đã đề xuất một số chủ trương, giải pháp đổi mới tư duy trong GDQP từ quan điểm chỉ đạo, xây dựng nội dung chương trình, tổ chức quản lý, xây dựng đội ngũ giảng dạy, GDQP đến công tác đầu tư cơ sở vật chất, trang bị kỹ thuật cho GDQP [8]

Cù Hạnh Tâm – Nguyễn Thị Diễm Hằng (2016), “Nâng cao chất lượng công tác giáo dục QP-AN cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 381, kỳ 1, 5/2016, tr.7-9) Bài báo đã đặt vấn đề “Môn học giáo dục QP-AN trang bị cho sinh viên biết

và hiểu được một số qui định trong môi trường quân đội, định hướng cho sinh viên làm việc theo nguyên tắc, kỷ cương Đồng thời qua môn học này, tạo những cơ hội thiết thực cho thế hệ trẻ tu dưỡng về phẩm chất đạo đức, rèn luyện và hoàn thiện bản thân thông qua các giờ học thực hành trên thao trường [36, tr.7] Để nâng cao chất lượng giáo dục QP-AN cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng trong giai đoạn hiện nay, các tác giả đề xuất một số giải pháp chủ yếu: Kiện toàn khâu tổ chức lớp học với sô lượng phù hợp để tham gia học tập môn giáo dục QP-AN; thường xuyên đổi mới nội dung, hình thức phương pháp giảng dạy môn học môn giáo dục QP-AN cho học sinh, sinh viên học viên trong các nhà trường của hệ thống giáo dục quốc dân theo hướng

dạy học tích cực, ứng dụng công nghệ thông tin; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, giáo viên giảng dạy học phần giáo dục QP-AN ở các trường đại học cao đẳng; củng cố kiện toàn Hội đồng giáo dục QP-AN các cấp

Nhìn chung quan tổng quan các công trình nghiên cứu, các tác giả đã

mô tả thực trạng từ quản lý nhà nước, đến quản lý nhà trường về GDQP trong

hệ thống giáo dục quốc gia, phân tích các ưu, khuyết điểm Đồng thời có tác giả đã nêu các kinh nghiệm cách quản lý hiệu quả GDQP&AN, nhằm nhân rộng mô hình GDQP trong hệ thống giáo dục quốc gia Các đề tài nêu trên đã tập trung nghiên cứu làm rõ được một số vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của GDQP&AN, khẳng định vai trò, vị trí, ý nghĩa của quốc phòng và GDQP trong xây dựng tiềm lực, thế trận quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân và chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong từng mặt, từng nơi, từng giai đoạn lịch sử Qua đó các tác giả cũng đề xuất một số giải pháp quản lý GDQP&AN,

từ xác định mục tiêu, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, xây dựng bộ máy, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, tổng kết, đánh giá , mà tập trung

là các giải pháp quản lý và nâng cao chất lượng GDQP&AN

Các bài báo khoa học này đã nêu ra những âm mưu, thách thức, đe dọa

từ bên ngoài như diễn biến hòa bình, mưu toan xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa, phi chính trị hóa quân đội ở nước ta… đến an ninh, quốc phòng của nước ta trong bối cảnh mới Từ đó nội dung nghiên cứu của các bài báo đã đề xuất các biện pháp về chủ trương, lãnh đạo chỉ đạo, về phát huy tinh thần yêu nước, tinh thần dân tộc, tinh thần cảnh giác và chuẩn bị các nguồn lực…

1.1.2 Những nghiên cứu về quản lý dạy học và giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

Tác giả Hoàng Văn Tòng, uản lý D P&AN cho sinh viên các

trường đại học Việt Nam trong bối cảnh mới, Luận án Tiến sĩ, 2013 Công

trình nghiên cứu này đã làm rõ cơ sở lý luận của vấn đề nghiên cứu như: Các khái niệm công cụ và khái niệm trung tâm, chỉ ra các yếu tố tác động, xác

định các nội dung quản lý Đặc biệt là đề tài luận án đã đề xuất sáu biện pháp quản lý GDQP&AN cho sinh viên các trường đại học Việt Nam trong bối cảnh mới [39]

Tác giả Phạm Quang Hưng, uản lý hoạt động dạy học môn GDQP&AN

cho sinh viên Trường Cao đẳng Hải Dương, luận văn QLGD năm 2014 Công

trình nghiên cứu này đã đề xuất biện pháp quản lý: Tổ chức giáo dục nâng cao nhận thức của đội ngũ CBQL, GV và sinh viên về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của GDQP&AN; Quản lý việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng GV môn Giáo dục QP&AN theo hướng chuẩn hóa; Quản lý hoạt động đổi mới nội dung, chương trình GDQP&AN đáp ứng yêu cầu thực tiễn; Tăng cường quản

lý chất lượng HĐDH môn GDQP&AN; Tăng cường quản lý cơ sở vật chất,

thiết bị dạy học phục vụ HĐDH môn GDQP&AN [20]

Tác giả Nguyễn Thị Xuân “ uản lý hoạt động dạy học ở Trung tâm

D P&AN sinh viên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh” luận văn

thạc sĩ QLGD năm 2015 Tác giả đã đề xuất 5 biện pháp quản lý: Tổ chức

giáo dục nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các lực lượng liên quan về dạy, học môn GDQP&AN; Chú trọng bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ giảng viên theo hướng chuẩn hóa; Chỉ đạo đổi mới chương trình, nội dung và PPDH đáp ứng yêu cầu thực tiễn; Tăng cường kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học môn GDQP&AN cho SV; Quản lý chặt chẽ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học môn GDQP&AN [44]

Luận án tiến sĩ “Quản lý giáo dục quốc phòng và an ninh cho sinh viên

các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trong tình hình mới”, của tác giả Trịnh Tấn Hoài năm 2017 Tác giả quan niệm Quản lý giáo

dục QP&AN cho sinh viên là sự thống nhất hoạt động lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành và hoạt động của hệ thống giáo dục QP&AN cho sinh viên, trên cơ sở cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước về GDQP&AN cho sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn Luận án đã khảo

sát đánh giá thực trạng GDQP&AN và thực trạng Quản lý GDQP&AN cho sinh viên các trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh từ đó đề xuất 6 biện pháp quản lý: Tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo và kế hoạch hóa hoạt động GDQP&AN cho sinh viên; Đổi mới mô hình tổ chức và hoạt động

ở các Trung tâm GDQP&AN sinh viên; Chỉ đạo nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học môn GDQP&AN cho sinh viên; Phát triển đội ngũ giảng viên, CBQL GDQP&AN theo hướng chuẩn hóa; Tổ chức phối hợp các lực lượng và bảo đảm các điều kiện thực hiện nhiệm vụ GDQP&AN cho sinh viên; Thanh tra, kiểm tra và giám sát về GDQP&AN cho sinh viên [18]

Tóm lại, các công trình nghiên cứu nói trên đã nghiên cứu trên một

hướng và nội dung chính sau đây:

- Nghiên cứu GDQP&AN cho các đối tượng khác nhau: cán bộ, học

sinh, sinh viên trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, dạy nghề và trung học phổ thông hiện nay

- Các công trình nghiên cứu đã đề cập tới vị trí, tầm quan trọng, cơ sở

pháp lý, yếu tố tác động, tình hình GDQP&AN cho cán bộ, học sinh, sinh viên

trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; công tác lãnh đạo, chỉ đạo; đề xuất các biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng

quản lý dạy học môn GDQP&AN ở các nhà trường, các trung tâm GDQP&AN

- Các công trình nghiên cứu về GDQP&AN của các tác giả, đã đề cập nhiều tới vấn đề quản lý về môn học GDQP&AN ở những góc độ khác nhau, một số tác giả tập trung nghiên cứu lĩnh vực nâng cao chất lượng GDQP&AN

về nội dung, chương trình, phương pháp; nghiên cứu việc tổ chức, quản lý công tác GDQP&AN, nhưng chưa có tác giả nào đi sâu nghiên cứu biện pháp quản lý HĐDH ở môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Hoạt động dạy học

Dạy học là hoạt động chủ yếu trong nhà trường nhằm giúp người học

tiếp thu những kiến thức cơ bản, hiện đại của nhân loại nhằm hình thành những kỹ năng, những phẩm chất trí tuệ cần thiết theo mục tiêu yêu cầu dạy học đã xác định Đây là con đường cơ bản để hình thành thế giới quan, niềm tin khoa học, phẩm chất đạo đức và phát triển nhân cách của người học

Xoay quanh vấn đề HĐDH đã có nhiều nhà khoa học tiếp cận dạy học

từ các khía cạnh khác nhau, một trong những cách tiếp cận đó có thể kể đến như: Tiếp cận theo giáo dục học, Tiếp cận theo Tâm lý học, Tiếp cận theo điều khiển học, được thể hiện cụ thể như sau:

- Tiếp cận dạy học từ góc độ giáo dục học, theo Từ điển Giáo dục

(2001), Nhà xuất bản Từ điển bách khoa, Hà Nội cho rằng: “Dạy học là một

trong các bộ phận của quá trình tổng thể giáo dục nhân cách toàn vẹn đó là quá trình tác động qua lại giữa GV và học sinh nhằm truyền thụ và lĩnh hội tri thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo hoạt động nhận thức và thực tiễn,

để trên cơ sở đó hình thành thế giới quan, phát triển năng lực sáng tạo và xây dựng phát triển các phẩm chất nhân cách của người học theo mục đích giáo dục” [41, tr.22]

- Tiếp cận từ góc độ tâm lý học, các nhà Tâm lý học cho rằng: HĐDH

là chuỗi liên tiếp các hành động của người dạy và người học đan xen và tương tác với nhau trong khoảng không gian và thời gian nhất định nhằm thực hiện các nhiệm vụ dạy học

- Cách tiếp cận dưới góc độ điều khiển học cho rằng: “Dạy học là quá trình cộng tác giữa thầy và trò, nhằm điều khiển truyền đạt và tự điều khiển lĩnh hội tri thức nhân loại nhằm thực hiện mục đích giáo dục” [11, tr.119]

Từ các cách tiếp cận trên có thể hiểu: HĐDH là một quá trình tương

tác giữa V và HV thông qua các hình thức tổ chức dạy học, nhằm trang bị cho HV những kiến thức, kỹ năng, thái độ, phát triển tư duy độc lập sáng tạo nhằm đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đào tạo đã xác định của nhà trường

Qua khái niệm chỉ rõ: Dạy học bao gồm hoạt động dạy của người GV

và hoạt động học của HV, giữa hai hoạt động này luôn gắn bó mật thiết với nhau, tác động lẫn nhau tồn tại cho nhau, vì nhau và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất, giữa chúng bổ sung cho nhau, kết quả hoạt động dạy của

GV không thể tách rời kết quả học tập của HV

Dạy học là hoạt động có mục đích, có tổ chức, thông qua những tác động qua lại giữa người dạy và người học, nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng của một bậc học, một ngành nghề nhất định, thực hiện chức năng, nhiệm

vụ dạy học đã xác định

* Hoạt động dạy

Mục đích của HĐDH là quá trình tổ chức, điều khiển tối ưu việc lĩnh hội tri thức, hình thành và phát triển các phẩm chất nhân cách của người học Vai trò chủ đạo của hoạt động dạy với ý nghĩa tổ chức và điều khiển quá trình học tập của người học, giúp cho họ nắm được kiến thức, hình thành, kỹ năng nghề nghiệp

Chủ thể hoạt động dạy là GV, người tổ chức, điều khiển hoạt động học của HV Đối tượng tác động của GV là hoạt động học của HV Hoạt động dạy

là một thành tố cấu trúc của quá trình dạy học, có mối quan hệ biện chứng với các thành tố khác của quá trình dạy học

* Hoạt động học

Trong hoạt động học, chủ thể là HV, dưới sự hướng dẫn của GV, HV tích cực chủ động, sáng tạo nhằm chiếm lĩnh kiến thức, kỹ năng, phát triển năng lực, hình thành các phẩm chất nhân cách theo mục tiêu giáo dục đào tạo

đã xác định của mỗi đối tượng

Mục đích hoạt động học tập là trên cơ sở tiếp thu văn hóa của nhân loại dần chuyển thành năng lực của cá nhân Học để thực hành, để vận dụng những kiến thức vào giải quyết những vấn đề học tập và trong thực tiễn

Nội dung của bài học không chỉ là hệ thống những kiến thức, kĩ năng,

kĩ xảo, mà còn cả những kiến thức về phương pháp học, phương pháp nhận thức, và phương pháp giải quyết những vấn đề trong thực tiễn

Phương pháp học là những cách thức nhận thức và thực hành, đặc biệt là phương pháp tự học, tự nghiên cứu

1.2.2 Quản lý hoạt động dạy học

Theo Từ điển Giáo dục học (2001) cho rằng “Quản lý là hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [41, tr.326]

Trong tác phẩm: “Những vấn đề cơ bản của khoa học quản lý giáo dục,” (2012) tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý là một hệ thống xã hội là tác động có mục đích đến tập thể người thành viên của hệ, nhằm làm cho hệ vận hành thuận lợi và đạt tới mục đích dự kiến” [22, tr.15]

Tác giả Đặng Quốc Bảo trong cuốn “Khoa học tổ chức quản lý” cho rằng:

“Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” [2, tr.31]

Từ các cách tiếp cận trên có thể hiểu:

Quản lý HĐDH là một nội dung quản lý của nhà trường; là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới hoạt động dạy, hoạt động học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục đào tạo cho từng bậc học, ngành học, môn học

1.2.3 Giáo dục quốc phòng

GDQP là dạy, học Quốc phòng và An ninh trong nhà trường, bồi dưỡng kiến thức GDQP&AN cho các đối tượng và phổ biến kiến thức QP&AN cho toàn dân, nhằm góp phần thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là bộ phận hợp thành của nền giáo dục quốc gia, là nội dung cơ bản trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân, nhằm góp phần đào tạo con người phát triển toàn diện, có đạo đức, có sức khỏe, có kiến thức QP&AN, kỹ năng quân sự cần thiết để tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân

Môn học GDQP góp phần giáo dục cho HV một cách toàn diện về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, sự trân trọng và niềm tự hào đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc, của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam; có kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân, và an ninh nhân dân; có ý thức cảnh giác trước những âm mưu và thủ đoạn của các thế lực thù địch; có những kiến thức cơ bản về đường lối QP&AN và công tác quản lý nhà nước

về QP&AN, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Thông tin chung về học phần, chương trình nội dung dạy học môn D P

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUỐC PHÒNG, AN NINH

- Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ Tổ quốc

- Xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân, gắn với nền an ninh nhân dân và thế trận an ninh nhân dân

- Xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN

CHƯƠNG 2: KỸ THUẬT SỬ DỤNG SÚNG NGẮN

- Những kiến thức cơ bản về một số loại súng, đạn súng ngắn

- Tháo lắp, sửa chữa thông thường và bảo quản súng, đạn

- Quy tắc bắn súng ngắn và quy định bắn

- Bắn mục tiêu cố định (Bài 1)

- Bắn mục tiêu ẩn hiện (Bài 2)

CHƯƠNG 3: KỸ THUẬT, CHIẾN THUẬT CHIẾN ĐẤU CÁ NHÂN

- Các động tác vận động cá nhân trong chiến đấu

- Lợi dụng địa hình, địa vật

CHƯƠNG 4: ỐNG NHÒM, ĐỊA BÀN, BẢN ĐỒ ĐỊA HÌNH

- Ống nhòm

- Địa bàn

Hình thức tổ chức dạy học môn D P gồm: Hình thức lên lớp, hình

thức tự học, hình thức thực hành, hình thức thảo luận, hình thức thi, kiểm tra đánh giá kết quả học tập

Phương pháp dạy học môn GDQP: Các phương pháp lý thuyết, các phương

pháp dạy học thực hành, các phương pháp kiểm tra đánh giá

1.2.4 Quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, là quá trình tổ chức chỉ đạo, GV thực hiện truyền thụ kiến thức của GV GDQP Quản lý hoạt động học của HV là quá trình quản lý lĩnh hội kiến thức, kỹ năng của HV và quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả lĩnh hội, sự vận dụng kiến thức đó của HV

Với đặc thù riêng biệt, trong HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng

An ninh nhân dân I việc quản lý HĐDH môn GDQP phải khoa học, chặt chẽ, mang tính thực tiễn cao, từ kế hoạch đào tạo, lịch huấn luyện, phân công giảng dạy, kế hoạch giảng bài, bài giảng, luyện giảng, giảng thử, thực hành

mô phỏng, thực hành học cụ, kiểm tra quy trình thực hiện

Do vậy, quản lý HĐDH môn GDQP phải trên tất cả mọi lĩnh vực của hoạt động dạy của người dạy và hoạt động học của người học, là khâu then chốt để nâng cao chất lượng huấn luyện

Từ vấn đề trên có thể hiểu: uản lý HĐDH môn D P ở Trường Cao

đẳng An ninh nhân dân I là quá trình tác động có mục đích, có tổ chức, có kế

hoạch của chủ thể quản lý của nhà trường đến quá trình tổ chức thực hiện hoạt động dạy của V, hoạt động học của HV nhằm bảo đảm cho HĐDH môn D P ở nhà trường đạt được mục đích đã xác định

Mục tiêu quản lý HĐDH môn D P:Tổ chức điều hành, điều khiển

hoạt động dạy và học môn học theo kế hoạch, chương trình nội dung đã xác

định, góp phần đảm bảo chất lượng dạy học môn GDQP ở nhà trường

Chủ thể quản lý HĐDH môn D P: Ban Giám hiệu (với vai trò lãnh

đạo, chỉ đạo); các cơ quan đào tạo, khảo thí (với vai trò tham mưu, hướng dẫn, phối hợp hiệp đồng thực hiện); khoa GV, GV là lực lượng trực tiếp thực hiện giảng dạy và quản lý môn GDQP

Nội dung quản lý HĐDH môn D P: Xây dựng kế hoạch, quản lý

chương trình nội dung dạy học, quản lý hoạt động dạy của GV, hoạt động học của HV, quản lý cơ sở vật chất phương tiện dạy học, kiểm tra đánh giá

HĐDH môn học

Phương thức quản lý HĐDH môn D P&AN được thực hiện thông qua

những cách thức, biện pháp sử dụng các phương thức quản lý bằng nghị quyết,

chỉ thị, quy chế, điều lệ, quy định và quản lý kết hợp Căn cứ đặc điểm tính

chất dạy học, đặc điểm quản lý, đặc điểm đối tượng học, có thể sử dụng các phương pháp quản lý cụ thể như: pháp kiểm tra; rút kinh nghiệm, phát huy vai

trò của GV, CBQL và quản lý theo mục tiêu, nhiệm vụ GDQP&AN cho HV

1.3 Nội dung quản lý hoạt động dạy học môn giáo dục quốc phòng ở các Trường Cao đẳng An ninh nhân dân

1.3.1 Quản lý mục tiêu, chương trình dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Quản lý mục tiêu, chương trình dạy học môn GDQP là bảo đảm rằng các mục tiêu, chương trình giảng dạy đặt ra ban đầu phải được tuân thủ và thực hiện nghiêm túc, các hoạt động đều phải hướng vào việc thực hiện thắng lợi mục tiêu huấn luyện môn GDQP của nhà trường đã đề ra

Thông qua các hình thức khác nhau như: kiểm tra, giám sát thực hiện mục tiêu, chương trình dạy học, chủ thể quản lý tác động đến nhận thức và hành động của giảng viên để họ cũng nhận thức và thực hiện đúng đắn về mục tiêu môn học

Quản lý thực hiện mục tiêu dạy học môn GDQP là quản lý quá trình

trang bị cho HV kiến thức cơ bản về đường lối quân sự, công tác quốc phòng

và an ninh của Đảng và Nhà nước; những kỹ năng quân sự, quốc phòng và an ninh cần thiết, nhằm đáp ứng những yêu cầu xây dựng và củng cố lực lượng

vũ trang nhân dân, sẵn sàng tham gia vào lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên, làm nghĩa vụ quân sự và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, luôn sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; quản lý hình thành kỹ năng

quân sự cần thiết và quản lý hình thành thái độ

Để quản lý việc thực hiện chương trình dạy học môn GDQP đạt kết quả tốt, và đảm bảo thời gian cho việc thực hiện chương trình giảng dạy, thì cần phải chú ý sử dụng kế hoạch học tập của từng khóa như là công cụ để theo dõi, điều khiển, và kiểm soát tiến độ thực hiện giảng dạy chương trình, để có thể kịp thời điều chỉnh được những lệch lạc trong quá trình thực hiện chương trình dạy học môn GDQP

1.3.2 Quản lý kế hoạch dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Xây dựng kế hoạch huấn luyện là rất quan trọng và cần thiết trong quá trình quản lý HĐDH môn GDQP Đây là một quá trình để xác định những mục tiêu và các biện pháp tốt nhất để thực hiện được những mục tiêu đó Việc xây dựng kế hoạch dạy học môn GDQP giúp người quản lý tư duy một cách

có hệ thống, quản lý có hiệu quả HĐDH bảo đảm logic

Kế hoạch dạy học môn GDQP là sự cụ thể hóa chương trình dạy học, quy định nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giảng dạy, thời lượng dạy

học từng nội dung; là căn cứ để GV tiến hành tổ chức hoạt động dạy học, là một trong những hồ sơ chuyên môn của GV trong năm học

Khi lập kế hoạch dạy học môn GDQP người CBQL cần lưu ý: Tính thống nhất giữa mục tiêu của nhà trường với mục tiêu dạy học môn GDQP; nắm vững thực trạng dạy học môn GDQP; lựa chọn nội dung hình thức biện pháp dạy học; việc phân phối các nguồn lực như GV, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho dạy học môn GDQP; tổ chức tuyển sinh; phân công giảng dạy; đánh giá kết quả học tập, rèn luyện; xét công nhận tốt nghiệp

1.3.3 Quản lý phương pháp, hình thức dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Phương pháp dạy học môn GDQP được hiểu là: tổng hợp các cách thức phối hợp hoạt động chung của GV và HV nhằm giúp HV chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học, phát triển kỹ năng, hình thành thái độ và năng lực thực hành môn GDQP

Hiệu quả của quá trình dạy học môn GDQP cũng phụ thuộc vào việc

sử dụng phương pháp của GV GV cần nghiên cứu kỹ nội dung môn học, bài học để áp dụng phương pháp dạy học tích cực, phương pháp đàm thoại, phương pháp thuyết trình, phương pháp trực quan hay phương pháp thực hành Sử dụng phương pháp phù hợp cho từng bài học, từng nội dung, vừa bảo đảm được việc chuyển tải nội dung đến HV, nhưng quan trọng hơn là phương pháp đó có khả năng phát triển tư duy tích cực, sáng tạo cho HV Đổi mới phương pháp giảng dạy của GV và phương pháp học của HV, lấy người học làm trung tâm, còn người dạy chuyển dần từ vai trò người truyền thụ sang vai trò hướng dẫn, cố vấn

1.3.4 Quản lý hoạt động giảng dạy của giảng viên

Quản lý hoạt động dạy của GV thực chất là quản lý việc thực hiện nhiệm vụ dạy học, từ các khâu các bước tiến hành và tổ chức thực hiện nhiệm

vụ dạy học như: quản lý việc phân công giảng dạy; quản lý việc lập kế hoạch dạy học của GV; quản lý việc thực hiện chương trình; Quản lý việc soạn giáo

án, chuẩn bị lên lớp của GV; Quản lý giờ lên lớp của GV; Quản lý việc dự giờ

và phân tích sư phạm bài học; Quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HV; Quản lý hồ sơ chuyên môn của GV; Quản lý các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ khác của GV Ngoài giảng dạy, GV còn tham gia hoạt động chuyên môn nghiệp vụ gồm: bồi dưỡng, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, sinh hoạt chuyên môn học thuật, nghiên cứu khoa học, đổi mới PPDH Trong

đó, giảng dạy, sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu khoa học, đổi mới PPDH là các hoạt động chuyên môn nghiệp vụ cơ bản của GV

- Quản lý công tác chuẩn bị bài lên lớp

Việc soạn bài, chuẩn bị bài chu đáo, cẩn thận, dự đoán được những tình huống có thể xảy ra trong từng tiết học để từ đó có những phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng HV, đó là công việc hết sức quan trọng, đem lại thành công cho tiết học, nó đòi hỏi GV dạy học môn GDQP phải nâng cao ý thức trách nhiệm, nâng cao về nhận thức đổi mới phương pháp dạy học, luôn tự bồi dưỡng về chuyên môn, và học hỏi kinh

nghiệm của những đồng nghiệp

- Quản lý giờ lên lớp: Chất lượng giờ lên lớp có ý nghĩa quan trọng, nó

quyết định chất lượng dạy học của môn học Giờ lên lớp đạt chất lượng, hiệu quả phản ánh năng lực, phương pháp và hiệu quả giảng dạy của GV

1.3.5 Quản lý hoạt động học tập của học viên

Hoạt động học, và tự học của HV thực chất là sự tự điều khiển quá trình chiếm lĩnh những tri thức khoa học và các quan điểm, kinh nghiệm của thực tiễn, trên cơ sở đó nâng cao kiến thức, kỹ năng thực tiễn để hoàn thành nhiệm vụ, chức trách được giao của HV, đồng thời hình thành, phát triển phẩm chất, nhân cách của HV Hoạt động học, tự học của HV là một hoạt động gắn liền với hoạt động dạy của GV Do vậy, quản lý hoạt động học của

HV có vai trò hết sức quan trọng trong quy trình quản lý chất lượng dạy học

Bồi dưỡng, giáo dục HV có tinh thần thái độ, động cơ học tập đúng đắn; có ý thức sử dụng, bảo quản cơ sở vật chất, mô hình học cụ, vũ khí trang bị,… tích cực, tự giác tìm tòi phát hiện vấn đề, chủ động lĩnh hội kiến thức, biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo; xây dựng nền nếp, kỷ cương trong hoạt động học tập; tăng cường công tác giáo dục ý thức trách nhiệm, động cơ, mục đích, thái độ học tập đúng đắn cho HV để từ đó tạo hứng thú, say mê học tập môn học Thường xuyên chỉ đạo bồi dưỡng phương pháp tự học cho HV: phương pháp đọc tài liệu, phương pháp tự tập các động tác thực hành; quản lý

kế hoạch tự học; quản lý nội dung tự học; quản lý phương pháp tự học; quản

lý kiểm tra, đánh giá kết quả tự học

Quản lý hoạt động học tập của HV là đưa các hành động học tập của

HV vào nền nếp, tập trung vào các vấn đề học tập, đảm bảo chất lượng của khóa học, sự tiếp cận kiến thức của HV Bên cạnh đó còn phải đảm bảo các điều kiện cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật, các điều kiện phục vụ sinh hoạt, huấn luyện, giao lưu giải trí giữa các HV

1.3.6 Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật đảm bảo dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Các điều kiện đảm bảo cho dạy học môn GDQP&AN là toàn bộ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học - một trong những thành tố cấu thành của quá trình dạy học Cơ sở vật chất, các thiết bị dạy học là một điều kiện rất quan trọng

để đổi mới PPDH, nội dung, chương trình, nhằm nâng cao chất lượng trong giáo dục Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học có vai trò và tầm quan trọng như các thành tố nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, lực lượng giáo dục và môi trường giáo dục, là cầu nối để người dạy và người học cùng hành động chiếm lĩnh được nội dung đào tạo, sử dụng phương pháp đào tạo

Cơ sở vật chất, những thiết bị kỹ thuật được hiểu là phương tiện vật chất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học, công nghệ - thông tin của nhà trường, nó được sử dụng làm công cụ thực hiện nhiệm vụ tiến hành các hoạt động theo

quy định Cơ sở vật chất giống như công cụ lao động không thể thiếu của GV, công cụ nhận thức của HV; có ý nghĩa không thể thiếu đối với việc dạy học môn GDQP Quản lý cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật dạy học môn GDQP bao gồm: Lập kế hoạch; khai thác sử dụng, bảo quản, sửa chữa, kiểm kê, kiểm toán, thanh lý ; sử dụng đúng mục đích phục vụ cho hoạt động đào tạo Nâng cao nhận thức trong sử dụng và bảo quản cơ sở vật chất, thiết bị dạy học: thường xuyên làm tốt công tác giáo dục, quán triệt về ý nghĩa, tầm quan trọng của cơ sở vật chất, thiết bị dạy học trong quá trình dạy học

1.3.7 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá và tự kiểm tra, đánh giá dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Quản lý kết quả dạy học môn GDQP&AN là quản lý tổng hợp các giá trị đạt được của HĐDH theo mục tiêu, yêu cầu dạy học môn GDQP&AN đã xác định Chất lượng dạy học môn GDQP&AN được phản ánh thông qua kết quả dạy học, bằng các tiêu chí cụ thể đã xác định ngay từ đầu khóa học nhằm thực hiện mục tiêu, yêu cầu dạy học môn GDQP&AN Khi kiểm tra và đánh giá HĐDH môn GDQP phải xác định được cụ thể, rõ ràng mục đích, bảo đảm tính khách quan và toàn diện, bảo đảm tính giáo dục, tính công khai và công bằng với những tiêu chí đã được xác định Kiểm tra, đánh giá là một trong những khâu cuối cùng của mọi quá trình đào tạo, nó vừa đo lường kết quả, vừa có vai trò cung cấp những thông tin giúp cải tiến phương pháp của GV và việc xây dựng chương trình đào tạo

Việc tổ chức kiểm tra định kỳ, thi kết thúc học phần môn và thi tốt nghiệp được thực hiện đúng quy định về thi, kiểm tra, công nhận tốt nghiệp được ban hành theo thông tư quy chế đào tạo trung cấp chuyên nghiệp do Bộ GD&ĐT ban hành ngày 09/07/2014 số 22/2014/TT-Bộ GD&ĐT và Hướng dẫn số 1700/X11-X1OPL4 ngày 14 tháng 02 năm 2015 của Tổng cục trưởng Tổng cục chính trị CAND bảo thực hiện phù hợp với đào tạo trung cấp chuyên nghiệp tại các trường CAND

1.4 Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động dạy học môn Giáo dục

quốc phòng ở các trường Cao đẳng An ninh nhân dân

1.4.1 Tác động từ tình hình thế giới, khu vực và trong nước

Tình hình thế giới và khu vực trong giai đoạn hiện nay, đang diễn biến một cách nhanh chóng, và phức tạp, nó tiềm ẩn những yếu tố khó lường Các thế lực thù địch vẫn đang ráo riết chống phá sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta, chủ yếu thông qua diễn biến hoà bình, với mục đích là xoá bỏ chế độ XHCN ở Việt Nam, xoá bỏ đi vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam Đảng ta đã xác định rõ rang đường lối, và chủ trương lãnh đạo nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Chiến lược quốc phòng - an ninh của Đảng ta là luôn coi việc giữ vững môi trường hoà bình, và ổn định để phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng Xã hội chủ nghĩa Chính sách quốc phòng - an ninh Việt Nam mang tính chất tự vệ, hòa bình, không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong tất cả các quan hệ quốc tế, giải quyết mọi bất đồng, tranh chấp với các quốc gia khác bằng những biện pháp hoà bình Từng bước hiện đại hoá quân đội, tăng cường những tiềm lực quốc phòng nhằm duy trì sức mạnh quân sự của đất nước ở mức cần thiết để tự vệ Tình hình thế giới và khu vực hiện nay có tác động lớn tới xác định chiến lược, chủ trương và nội dung GDQP cho nhân dân và trong hệ thống nhà trường ở nước ta

1.4.2 Tác động từ đổi mới giáo dục và đào tạo và cách mạng khoa học và công nghệ hiện nay

Với quan điểm “Đầu tư cho giáo dục là quốc sách”, Đảng và Nhà nước

ta đã đưa ra nhiều nghị quyết để phát triển GD&ĐT, khoa học và công nghệ khẳng định được tầm quan trọng, định hướng cũng như xác định được những mục tiêu, nhằm không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo Lực lượng GV không ngừng được nâng cao về chất lượng và quy mô, với số lượng sinh viên

tăng đáng kể (tăng khoảng 15 lần so với 20 năm trước) do đó làm cho trình độ dân trí được tăng lên rõ rệt Nền giáo dục nước ta trong những năm tới phát triển trong bối cảnh thế giới có nhiều sự thay đổi nhanh và phức tạp Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 đến 2020 đã xác định rõ một trong ba đột phá là phát triển nhanh về nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực có chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản, và toàn diện nền giáo dục quốc dân, gắn kết chặt chẽ phát triển nguồn nhân lực với ứng dụng và phát triển khoa học, công nghệ Sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới sẽ tạo ra nhiều cơ hội và những thuận lợi to lớn, đồng thời cũng phát sinh những thách thức đối với sự nghiệp phát triển nền giáo dục Đảng và Nhà nước ta luôn khẳng định rằng phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển; giáo dục là mục tiêu và là động lực để phát triển kinh tế - xã hội

Cách mạng khoa học - công nghệ, công nghệ thông tin - truyền thông, kinh tế, trí thức ngày càng phát triển mạnh mẽ, tác động trực tiếp đến sự phát triển của các nền giáo dục trên khắp thế giới Cách mạng khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin - truyền thông sẽ tạo ra được những điều kiện thuận lợi để đổi mới cơ bản nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục, QLGD, tiến tới một nền giáo dục điện tử có thể đáp ứng được nhu cầu của từng cá nhân người học Quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng về giáo dục đang diễn ra ở quy mô toàn cầu tạo ra những cơ hội thuận lợi để tiếp cận với các xu thế mới, các tri thức mới, và những mô hình giáo dục hiện đại, tranh thủ được các nguồn lực bên ngoài, tạo thời cơ để phát triển giáo dục nước nhà

Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế về giáo dục trở thành xu thế tất yếu Hội nhập quốc tế và sự phát triển kinh tế thị trường làm nảy sinh ra những vấn

đề mới, như nguy cơ xâm nhập của văn hóa, lối sống không lành mạnh làm xói mòn đi bản sắc dân tộc, dịch vụ giáo dục kém chất lượng có thể gây những rủi

ro lớn đối với giáo dục đặt ra những yêu cầu cần phải đổi mới cả về lý luận cũng như các giải pháp về thực tiễn sao cho phù hợp để phát triển giáo dục

Những vấn đề nêu trên đã và đang tác động mạnh tới việc đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp và quản lý GDQP trong hệ thống nhà

trường trong có các trường CAND

1.4.3 Tác động từ mục tiêu, nhiệm vụ môn Giáo dục quốc phòng

Các chủ thể quản lý trong nhà trường cần quán triệt đầy đủ mục tiêu, từ

đó tổ chức, chỉ đạo thực hiện mục tiêu môn học Mục tiêu môn học GDQP góp phần giáo dục cho HV một cách toàn diện về lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, sự trân trọng và niềm tự hào đối với truyền thống đấu tranh chống ngoại xâm của dân tộc ta, của lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam;

có kỹ năng quân sự, an ninh cần thiết tham gia vào sự nghiệp xây dựng, củng

cố nền quốc phòng toàn dân, và an ninh nhân dân; có ý thức cảnh giác trước những âm mưu và thủ đoạn của các thế lực thù địch; có những kiến thức cơ bản về đường lối QP&AN và công tác quản lý nhà nước về QP&AN, sẵn sàng bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Đồng thời, định hướng, điều khiển, chỉ đạo việc xác lập và thực hiện các biện pháp QLGD của các trường CAND nói chung và quản lý HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I nói riêng Do đó, cần căn

cứ vào mục tiêu, nhiệm vụ GD&ĐT của nhà trường mà lựa chọn cách tiếp cận phù hợp, xác định biện pháp quản lý chính xác và hiệu quả

Yếu tố này trực tiếp tác động tới việc xác định chương trình, nội dung, hình thức dạy học, phương pháp dạy họa và công tác quản lý quá trình dạy học môn GDQP ở các trường Cao đẳng An ninh nhân dân

1.4.4 Tác động từ chương trình, nội dung, kế hoạch môn Giáo dục quốc phòng

Hiện nay chương trình GDQP&AN được Bộ GD&ĐT ban hành có hai chương trình đại học và cao đẳng, thống nhất cho tất cả các ngành học nhưng lại thiếu sự liên thông với chương trình GDQP&AN cho học sinh phổ thông Nội dung chương trình môn học chưa gắn liền với ngành học của sinh viên, giúp sinh viên vận dụng môn học vào sát thực tế công tác, công việc Từ đó

sinh viên nhận thức khá chung chung về quốc phòng và an ninh, ý thức về tình yêu quê hương, đất nước Mục tiêu, nhiệm vụ môn GDQP là nhân tố có

vị trí vai trò hết sức quan trọng, quyết định tới toàn bộ quy trình quản lý, tới nhận thức và hành động của chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Chương trình, nội dung, kế hoạch môn GDQP là khâu trọng yếu, tác động toàn diện, sâu sắc tới toàn bộ quy trình quản lý, tới nhận thức và hành động của GV và

HV trong HĐDH môn GDQP, thúc đẩy việc đổi mới nội dung, chương trình,

kế hoạch dạy học môn GDQP một cách phù hợp bảo đảm chất lượng hiệu quả HĐDH môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I Vì vậy: Chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học môn GDQP phải được sắp xếp bảo đảm thống nhất, ổn định, lâu dài, phù hợp với xu thế dạy học môn GDQP hiện nay Chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học môn GDQP phải sát với mục tiêu môn học; có cấu trúc mềm dẻo, linh hoạt và khoa học, trong đó chỉ rõ được khối lượng các kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo thực hành môn GDQP và phải thuận lợi cho quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, đánh giá kết quả giảng dạy của GV và học tập của HV trong học môn GDQP

Nội dung dạy học môn GDQP trong Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I có tính đặc thù là tập luyện thực hành là chủ yếu; quá trình giảng dạy chủ yếu được thông qua việc hướng dẫn tập luyện là chính (chiếm 70% thời lượng môn học) nên việc dạy và học môn học đảm bảo các yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra đòi hỏi phải có sự tương tác tích cực từ phía người dạy và học

Nội dung mang tính đặc thù quân sự, HĐDH diễn ra đan xen giữa giảng dạy trên giảng đường và thao trường bãi tập ngoài trời, cường độ hoạt động cao, đánh giá kết quả môn học được kết hợp nhiều hình thức, phương pháp đánh giá Với một phần ba nội dung môn học là lý thuyết kết hợp với hai phần ba dạy học thực hành, mà HĐDH thực hành chủ yếu diễn ra trên thao trường (ngoài trời), nên kết quả dạy học bị ảnh hưởng do điều kiện thao trường, bãi tập, thời tiết, mưa rét, nắng nóng

Chương trình, nội dung, kế hoạch dạy học môn GDQP có tác động tới quá trình quản lý dạy học môn học này như: tổ chức, điều hành, phối hợp các lực lượng thực hiện, kiểm tra đánh giá hoạt động dạy học môn học

1.4.5 Tác động từ năng lực chuyên môn của giảng viên giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng

Ngoài đặc điểm chung của GV, CBQL trong trường nói chung thì GV dạy học môn GDQP ở Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I có những đặc điểm riêng Đội ngũ GV dạy học môn GDQP đa dạng về thành phần biểu hiện về nguồn gốc, thành phần xuất thân, con đường hình thành phát triển và yêu cầu nhiệm vụ của tổ chức; đội ngũ GV được sinh ra trên nhiều vùng quê,

là con em của nhiều tầng lớp, điều kiện lịch sử, truyền thống quê hương, gia đình, dòng họ với sự phong phú về môi trường khác nhau Được đào tạo ở các trường khác nhau trước khi tuyển vào lực lượng Công an, nhưng lại có những điểm chung là được đào tạo chuyên ngành và cận chuyên ngành Bên cạnh đó, là sự phong phú về cấp bậc, chức vụ và chức danh, tuổi đời, tuổi nghề cao thấp khác nhau, từ sỹ quan cấp úy đến sỹ quan cấp tá nhưng lại có chung một chí hướng đó là sự tận tâm, tận lực, có trách nhiệm cao với nghề nghiệp đã lựa chọn

Đội ngũ GV dạy học môn GDQP được sàng lọc, tuyển chọn từ các đơn

vị, nhà trường trong lực lượng công an, lực lượng quân đội và lực lượng ngoài công an, quân đội Trước khi về công tác tại trường, đại bộ phận đã được đào tạo cơ bản về chuyên ngành, có khả năng giảng dạy và chiều hướng phát triển tốt, có một số GV đã có kinh nghiệm trong môi trường công an, khi về trường công tác họ đã ít nhiều có kinh nghiệm và nghiệp vụ, phương pháp sư phạm, một số GV khác được đào tạo ngành ngoài công an, quân đội trước khi được phân công giảng dậy đã được gửi đi đào tạo, bồi dưỡng để trở thành GV giảng dạy môn GDQP

Trong quản lý hoạt động dạy học ở nhà trường, năng lực chuyên môn

của giảng viên giảng dạy môn GDQP là một yếu tố luôn tác động tới việc điều động, phân công lực lượng giảng dạy, điều hành hoạt động dạy học

1.4.6 Tác động từ đối tượng học viên học tập môn Giáo dục quốc phòng

Đa số có độ tuổi từ 18 đến 33 tuổi, một bộ phận đã phục vụ trong ngành Công an từ 2 năm trở lên, đây là lứa tuổi có sự phát triển toàn diện về sinh lý; các phẩm chất tâm lý có sự phát triển tối ưu về trí tuệ, tình cảm, ý chí

và niềm tin Đại bộ phận HV có đức tính cần cù, chịu khó, có lối sống giản dị

và khiêm tốn mang bản chất của người nông dân Việt Nam Thời gian học tập tại Trường là giai đoạn phát triển lứa tuổi có vị trí ý nghĩa đặc biệt, có tính chất chuyển tiếp từ người học nghề thành người lao động nghề với trình độ chuyên môn cao Mỗi HV được học tập môn GDQP là một môn học vừa nâng

sự hiểu biết về bảo vệ tổ quốc, kiến thức về quân sự, quốc phòng, an ninh vừa hình thành những kỹ năng về quân sự, bắn súng để có thể tham gia vào sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc Từ những đặc điểm này và đặc điểm tâm - sinh lý, đặc điểm của lứa tuổi thanh niên, xã hội và chính những đặc điểm này đang làm cho HV trong học tập có những lúng túng, bỡ ngỡ khi lần đầu làm quen với súng đạn, các động tác kỹ thuật HV được học môn GDQP góp phần nuôi dưỡng khát vọng vươn lên, muốn cống hiến cho sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc

Môn GDQP diễn ra với cường độ hoạt động lớn, yêu cầu bài tập cao, động tác gò bó theo khuôn mẫu, đòi hỏi sự cần cù, kiên nhẫn, cẩn thận, tỉ mỉ, chính xác cao trong từng thao tác nhỏ Nội dung môn học mang tích chất đặc thù chuyên ngành Đặc biệt là các nội dung lý thuyết, để diễn tả được đầy đủ chi tiết các hiện tượng, quá trình cho người học nắm được kiến thức không chỉ đơn thuần bằng các phương pháp truyền thống và vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp tích cực vào dạy học môn học; qua đó đã tăng cường dạy cách học, phương pháp nghiên cứu, tự học, tự kiểm tra đánh giá kết quả học tập Đồng thời tích cực nghiên cứu sử dụng các phương tiện, thiết bị dạy học hiện đại vào dạy học các nội dung cả lý thuyết và thực hành nên bước đầu

đã đạt được những kết quả khả quan Động tác kỹ thuật luôn phải gắn kết với hành động chiến thuật theo ý định chiến thuật, luôn có ý thức định tình cao

GV hướng dẫn trên lớp cần có các phim ảnh minh họa phù hợp Quá trình hướng dẫn luyện tập GV cần có động tác mẫu chuẩn xác để hướng dẫn HV luyện tập giúp hình thành kỹ năng, kỹ xảo

Đối tượng học viên từ động cơ, thái độ học tập, năng lực nhận thức, kỷ luật học tập đều có tác động tới các biện pháp quản lý dạy học môn học

1.4.7 Tác động từ điều kiện đảm bảo cho hoạt động dạy học môn Giáo dục quốc phòng

Điều kiện về lãnh đạo chỉ huy: Năng lực lãnh đạo, quản lý của cấp ủy,

chỉ huy các cấp; các điều kiện cần có cho HĐDH môn GDQP của GV; sự liên kết phối hợp giữa các cơ quan, khoa GV với đơn vị quản lý HV; bầu không khí tâm lý tập thể, tâm trạng tâm lý tập thể; dư luận tập thể, truyền thống của tập thể khoa bảo đảm cho việc dạy học môn GDQP đạt kết quả cao nhất

Điều kiện về các thiết chế đảm bảo cho môn GDQP: Các văn bản, chỉ

thị, quy chế, quy định, hướng dẫn, chỉ đạo để bảo đảm cho việc dạy học môn GDQP đạt kết quả tốt nhất Cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ cho dạy học môn GDQP: bao gồm vũ khí, phương tiện trang bị kỹ thuật, phòng học, thao trường

bãi tập, hệ thống tài liệu giáo trình, vật chất đảm bảo CSVC và thiết bị dạy

học là một trong những thành tố cấu thành của quá trình dạy học CSVC và thiết bị dạy học là một điều kiện rất quan trọng để đổi mới nội dung, chương trình, PPDH nhằm nâng cao chất lượng giáo dục CSVC và thiết bị dạy học có vai trò và tầm quan trọng như các thành tố nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, lực lượng giáo dục và môi trường giáo dục

Nâng cao nhận thức trong sử dụng và bảo quản CSVC, thiết bị dạy học: thường xuyên làm tốt công tác giáo dục, quán triệt về ý nghĩa, tầm quan trọng của CSVC, thiết bị dạy học trong quá trình dạy học

Xây dựng mục tiêu và lập kế hoạch xây dựng CSVC, mua sắm thiết bị dạy học để hình thành một hệ thống hoàn chỉnh CSVC thuật và thiết bị dạy học môn GDQP đáp ứng nhu cầu dạy học môn học theo Công văn số 10362/BGDĐT-GDQP ngày 26/11/2009 của Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn mua sắm, nghiệm thu, sử dụng và quản lý thiết bị dạy học môn GDQP - AN; Thông tư số 33/2009/TT-BGDĐT ngày 13/11/2009 của Bộ GD&ĐT, Ban hành Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu môn học giáo dục QP-AN trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học

Có nội quy sử dụng CSVC, thiết bị dạy học chung và cách sử dụng, bảo quản riêng đối với từng loại thiết bị dạy học Duy trì tốt công tác bảo quản CSVC, thiết bị dạy học; bố trí nhà kho, mua sắm, trang bị đầy đủ tủ, giá, hòm đựng; có phương tiện phòng cháy, có sổ sách ghi chép; phân công trách nhiệm cụ thể cho các tổ chuyên môn, từng GV trong việc sử dụng, quản lý, bảo quản CSVC, thiết bị dạy học

Nhìn chung các yếu tố đảm bảo cho dạy học môn GDQP phức tạp hơn các môn học khác và có tính đặc thù nên các biện pháp quản lý cũng phải phù hợp với nó