Quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh

Luận văn đã nghiên cứu một cách có hệ thống các vấn đề lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh. Luận văn đã khảo sát thực trạng về hoạt quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh. Từ kết quả khảo sát, luận văn đã thống kê và phân tích số liệu để làm rõ được thực trạng quản lý thiết bị dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh, đánh giá được những ưu điểm, kết quả đã đạt được, những tồn tại, hạn chế trong triển khai thực hiện quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh. Từ những hạn chế trong quản lý quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở, tác giả nghiên cứu, phân tích và chỉ ra các nguyên nhân chủ quan, khách quan, khảo sát những yếu tổ ảnh hưởng đến công tác quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh và làm cơ sở để đề xuất những biện pháp quản lý hiệu quả.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐOÀN THANH BÌNH

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐOÀN THANH BÌNH

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục

Mã số: 8.14 01 14

Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS.TS DƯƠNG THỊ HOÀNG YẾN

HÀ NỘI - 2019

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới:

TS Nguyễn Thị Hiền; PGS.TS Dương Thị Hoàng Yến những người

đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình hoàn thiện luận văn tốt nghiệp

Đồng thời, tôi xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo, cán bộ, nhân viên và các em học sinh trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo điều kiện và cung cấp nhiều thông tin quý báu để tôi hoàn thành luận văn

Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè đã động viên, hỗ trợ tôi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 29 tháng 6 năm 2019

Học viên

Đoàn Thanh Bình

MỤC LỤC

Trang

Lời cảm ơn i

Danh mục từ viết tắt ii

Danh mục các bảng vii

Danh mục biểu đồ, hình ix

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 9

1.2.1 Khái niệm Thiết bị dạy học 9

1.2.2 Khái niệm Năng lực và Phát triển năng lực cho học sinh 10

1.2.3 Khái niệm Quản lý và Quản lý nhà trường 13

1.2.4 Khái niệm Quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh 16

1.3 Thiết bị dạy học trong nhà trường trung học cơ sở 17

1.3.1 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học trong quá trình dạy học ở các trường trung học cơ sở 17

1.3.2 Các loại thiết bị dạy học trong trường THCS 20

1.3.3 Yêu cầu về thiết bị dạy học trong các nhà trường 22

1.3.4 Các yêu cầu sư phạm khi lựa chọn và sử dụng thiết bị dạy học trong trường THCS 24

1.4 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh 26

1.4.1 Nguyên tắc quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo

hướng phát triển năng lực học sinh 26

1.4.2 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực của HS 27

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh 32

1.5.1 Các yếu tố khách quan 32

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 33

Kết luận chương 1 35

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH 36

2.1 Vài nét về đặc điểm kinh tế, văn hóa, giáo dục huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 36

2.1.1 Kinh tế, văn hóa 36

2.1.2 Giáo dục 36

2.2 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 43

2.2.1 Mục đích khảo sát 43

2.2.2 Nội dung khảo sát 43

2.2.3 Đối tượng khảo sát 43

2.2.4 Phương pháp khảo sát và xử lý các kết quả 45

2.3 Thực trạng thiết bị dạy học và sử dụng thiết bị dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 45

2.3.1 Thực trạng thiết bị dạy học ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 45

2.3.2 Thực trạng sử dụng thiết bị dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh ở các trường THCS huyện Thanh Sơn 51

2.4 Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh 58

2.4.1 Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, HS về mức độ cần thiết

của quản lý TBDH theo hướng tiếp cận năng lực người học 58

2.4.2 Thực trạng quản lí việc mua sắm, trang bị thiết bị dạy học 59

2.4.3 Thực trạng quản lý việc sử dụng, bảo quản TBDH 61

2.4.4 Thực trạng quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên phụ trách công tác thiết bị dạy học 64

2.4.5 Thực trạng kiểm tra đánh giá việc sử dụng thiết bị dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh 67

2.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý TBDH ở các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh 69

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý TBDH của các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh 71

2.6.1 Những mặt mạnh 72

2.6.2 Những mặt hạn chế 73

2.6.3 Cơ hội 74

2.6.4 Thách thức 75

2.6.5 Những nguyên nhân của hạn chế 75

Kết luận chương 2 77

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN THANH SƠN, TỈNH PHÚ THỌ THEO HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH 78

3.1 Những nguyên tắc trong việc đề xuất các biện pháp 78

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục cấp THCS 78

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý 78

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 79

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 79

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện, hệ thống và nhất quán 79

3.1.6 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả 80

3.1.7 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển 80

3.2 Đề xuất biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh 81

3.2.1 Tăng cường tự bồi dưỡng năng lực lãnh đạo của Hiệu trưởng các trường THCS trong quản lý TBDH theo hướng phát triển năng lực học sinh 81

3.2.2 Nâng cao nhận thức cho CQBL, GV và HS về tầm quan trọng của TBDH trong việc phát triển năng lực HS 83

3.2.3 Xây dựng kế hoạch trang bị, hoàn thiện hệ thống TBDH theo hướng phát triển năng lực HS 84

3.2.4 Huy động, sử dụng có hiệu quả TBDH trong nhà trường theo hướng phát triển năng lực HS 87

3.2.5 Xây dựng và vận hành hệ thống bảo quản THDH 89

3.2.6 Tăng cường kiểm tra, đánh giá trong quản lý TBDH theo hướng phát triển năng lực HS 91

3.2.7 Triển khai ứng dụng CNTT trong quản lý TBDH 92

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 93

3.4 Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của biện pháp 95

3.4.1 Mục đích 95

3.4.2 Nội dung và cách tiến hành 95

3.4.3 Thang đánh giá tính cấp thiết và tính khả thi 95

Kết luận chương 3 98

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 99

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 103 PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Bảng so sánh giữa đánh giá năng lực người học và đánh giá

kiến thức, kỹ năng của người học 12Bảng 2.1 Thống kê tình hình đội ngũ CBQL, NV,GV ở 25 trường

THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ (Học kỳ I, năm học 2018-2019) 38Bảng 2.2 Thống kê số lượng lớp, học sinh ở 25 trường THCS trên địa

bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ (Học kỳ I, năm học 2018-2019) 40Bảng 2.3 Kết quả đánh giá, xếp loại học lực học sinh THCS trên địa

bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ (Học kỳ I, năm học 2018-2019) 41Bảng 2.4 Đối tượng khảo sát thực trạng quản lý TBDH ở các trường

THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 44Bảng 2.5 Thống kê hệ thống CSVC của các trường THCS trên địa

bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 47Bảng 2.6 Đánh giá về mức độ đáp ứng của các TBDH đối với dạy

học theo hướng phát triển năng lực HS 49Bảng 2.7 Đánh giá về tần suất sử dụng TBDH ở các trường THCS

trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 52Bảng 2.8 Đánh giá của giáo viên về tác dụng của thiết bị dạy học 54Bảng 2.9 Đánh giá của học sinh về tác dụng của sử dụng thiết bị dạy học 55Bảng 2.10 Kết quả khảo sát nhận thức của CBQL, GV, HS về mức độ

cần thiết của quản lý TBDH theo định hướng phát triển năng lực người học 58Bảng 2.11 Đánh giá của giáo viên, CBQL về trang bị TBDH ở trường

các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ 59Bảng 2.12 Kết quả đánh giá của giáo viên về bảo quản thiết bị dạy học 62

Bảng 2.13 Kết quả quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên phụ trách công

tác thiết bị dạy học 65Bảng 2.14 Kết quả kiểm tra đánh giá việc sử dụng thiết bị dạy học theo

hướng phát triển năng lực học sinh 67Bảng 2.15 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý TBDH ở các

trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn theo hướng 69Bảng 3.1 Kết quả khảo sát về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện

pháp quản lý TBDH ở các trường THCS huyện Thanh Sơn 95

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH

Biểu đồ 2.1 Kết quả đánh giá của giáo viên và học sinh về 53Biểu đồ 2.2 Đánh giá của học sinh về hiệu quả sử dụng TBDH qua các

giờ học 56 Hình 1.1 Các thành tố của quản lý 15Hình 1.2 Cấu trúc hệ thống thiết bị dạy học ở trường phổ thông 22

có năng lực làm việc trong môi trường công nghệ, tương tác và hợp tác trong làm việc nhóm, khai thác điều kiện thực tiễn để sáng tạo, biết sử dụng thiết bị hiện đại và công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu của thời kỳ hội nhập Để đáp ứng được yêu cầu đào tạo nhân lực có đủ kiến thức và kỹ năng tham gia vào thị trường lao động thì các nhà trường cần khai thác và kết nối được hệ thống TBDH để tạo điều kiện trực tiếp cho học sinh huy động mọi năng lực nhận thức, trải nghiệm thực tiễn, rèn luyện kỹ năng học tập và lao động Bên cạnh đó, khai thác TBDH cũng góp phần hình thành và phát triển nhân cách học sinh Chính vì vậy TBDH vừa là phương tiện của quá trình dạy học, là công cụ của quá trình luyện tập, vừa là đối tượng của nhận thức Để việc học tập của học sinh ngày càng hiệu quả thì việc sử dụng và quản lý TBDH trong

nhà trường là vấn đề rất cần thiết

Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 của Ban chấp hành Trung ương Đảng

khóa VIII cũng đã nêu rõ: "Tiếp tục đổi mới phương pháp GD&ĐT, tăng cường cơ sở vật chất và từng bước hiện đại hóa nhà trường, lớp học, sân chơi, bãi tập, máy tính nối mạng internet, thiết bị học tập và giảng dạy hiện đại” Như vậy, theo Nghị quyết của Đảng, Nhà nước đã, đang và sẽ tăng

cường đầu tư cho các trường học, các cơ sở giáo dục đồng thời chỉ rõ thiết bị

dạy học là một trong những điều kiện cần thiết để giáo viên thực hiện được

các nội dung giáo dục

Hiểu được vị trí, vai trò, tầm quan trọng của TBDH trong những năm qua UBND tỉnh Phú Thọ, huyện Thanh Sơn đã đầu tư trường, lớp cho các trường THCS, Phổ thông dân tộc nội trú THCS với quy mô hiện đại, cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, TBDH được trang bị đảm bảo theo các danh mục TBDH tối thiểu trong nhà trường phổ thông, từ đó đã tạo được động lực nhất định cho đội ngũ giáo viên nâng cao được chất lượng dạy học Tuy nhiên, thực trạng quản lý TBDH trong các trường THCS huyện Thanh Sơn vẫn còn một số hạn chế, chưa phát huy được vai trò và tầm quan trọng của TBDH trong quá trình giáo dục Cụ thể như TBDH còn thiếu đồng bộ, thiếu chủng loại cho các bộ môn, thiếu các phòng học bộ môn; chỉ đạo sử dụng TBDH của các nhà trường chưa được coi trọng và chưa quan tâm đúng mức; kinh phí cho việc mua sắm, đầu tư, sửa chữa trang TBDH chưa thường xuyên; công tác bảo quản TBDH chưa được quan tâm sát sao dẫn đến thiết bị nhanh xuống cấp và hư hỏng nhiều; việc sử dụng thiết bị trong quá trình dạy học, trong các hoạt động giáo dục chưa được giáo viên khai thác triệt để, một số giáo viên không sử dụng hoặc ít sử dụng TBDH với nhiều lí do khác nhau như mất thời gian, mất công sức, công tác chuẩn bị còn lúng túng, cán bộ phụ trách thiếu nhiệt tình, đặc biệt một nguyên nhân không kém phần quan trọng đó là đội ngũ cán bộ phụ trách TBDH, phòng học bộ môn hầu hết là kiêm nhiệm, do vậy việc quản lí TBDH, phòng học bộ môn còn hạn chế Để đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới cần có những nghiên cứu cập nhật

về quản lý TBDH trong các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ để cung cấp thêm cơ sở khoa học cho Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT và các trường THCS trên địa bàn có biện pháp quản lý phù hợp, góp phần triển khai

có kết quả hoạt động giáo dục của các nhà trường

Xuất phát từ những lý do trên, vấn đề: “Quản lý thiết bị dạy học ở các trường Trung học cơ sở huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh” cần được đặt ra nghiên cứu

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, phân tích, đánh giá thực trạng về quản

lý TBDH, đề xuất một số biện pháp quản lý TBDH ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong Huyện theo hướng phát triển năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu của của Chương trình giáo dục phổ thông 2018

3 Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Thiết bị giáo dục ở các trường trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông mới

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh

Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh

4 Câu hỏi nghiên cứu

Nếu dựa vào quy trình quản lí thiết bị dạy học thì có thể tìm ra các biện pháp quản lý hiệu quả hơn để nâng cao, phù hợp sử dụng thiết bị dạy học?

5 Giả thuyết khoa học

Những năm qua, việc quản lý TBDH ở các trường THCS huyện Thanh

Sơn, tỉnh Phú Thọ đã được các nhà trường thực hiện, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu Chương trình giáo dục phổ thông 2018 về hình thành năng lực cho học sinh vẫn còn bộc lộ nhiều bất cập, hạn chế về các nguồn lực và tổ chức sử dụng các nguồn lực, đặc biệt là TBDH Nếu dựa vào tiếp cận quy trình quản lý TBDH để nghiên cứu, đề xuất được các biện pháp quản lí phù hợp với điều kiện thực tiễn của các trường THCS thì sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học trong Huyện theo hướng

phát triển năng lực học sinh

6 Giới hạn và phạm vi nghiên cứu

Giới hạn, phạm vi nghiên cứu: Quản lí trang thiết bị để phục vụ dạy

và học theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh

Đối tượng khảo sát: Đề tài khảo sát gồm: 50 CBQL; 255 giáo viên,

nhân viên các nhà trường; 2060 học sinh của các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ

Thời gian nghiên cứu: Lấy số liệu năm học 2017-2018 và học kỳ I

năm học 2018-2019

7 Nhiệm vụ nghiên cứu

7.1 Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở trường

THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh

7.2 Đánh giá thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS huyện

Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh và nguyên nhân của thực trạng

7.3 Đề xuất biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS huyện

Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh

8 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

* Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Phân tích, tổng hợp, hệ thống

hoá, khái quát hoá, mô hình hoá… các văn bản, chủ trương chính sách, đường lối của Đảng và Nhà nước, các tài liệu lý luận về quản lý TBDH ở các trường THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh

* Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: quan sát thực tiễn hoạt động dạy học và hoạt

động quản lý của CBQL các trường THCS thuộc huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ để thu thập thông tin, đánh giá thực trạng nghiên cứu

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: nhằm thu thập thông tin về

thực trạng sử dụng TBDH và quản lí TBDH, từ đó tìm ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng Bảng hỏi được xây dựng với các câu hỏi đóng và mở để khảo sát ý kiến các CBQL (hiệu trưởng và phó hiệu trưởng), giáo viên, nhân viên và học sinh các trường THCS trên địa bàn huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ

- Phương pháp chuyên gia: tiến hành xin ý kiến của các chuyên gia về

thực trạng, nguyên nhân và biện pháp quản lý thiết bị giáo dục trong nhà trường theo hướng phát triển năng lực học sinh

* Phương pháp thống kê toán học: để xử lý các số liệu điều tra thu được

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở trường Trung

học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh

Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS

huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh

Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS

huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO HƯỚNG

PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Trong dạy học, TBDH là công cụ lao động sư phạm của GV và HS, những yếu tố không thể thiếu được trong quá trình dạy học Với tư cách là công cụ lao động sư phạm của GV và HS, trong những trường hợp sử dụng đúng quy trình, phù hợp với đặc trưng của từng bộ môn, TBDH đóng vai trò cung cấp nguồn thông tin cho HS trong học tập, tạo ra nhiều khả năng để GV trình bày nội dung bài học một cách sâu sắc, thuận lợi, hình thành được ở HS

những phương pháp học tập tích cực, chủ động Thiết bị dạy học được xem là

phương tiện vật chất hữu hiệu để phục vụ cho quá trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học

Chính vì vậy, quản lý cơ sở vật chất trường học nói chung và quản lý TBDH nói riêng đã được nhiều tổ chức và cá nhân nghiên cứu

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

Theo nhà giáo dục Cộng hòa Séc - Jan Amot Komensky thì hoạt động giảng dạy phải tiến hành bằng sự quan sát, bằng sự tiếp xúc trực tiếp

với sự vật trong đời sống hàng ngày Theo ông: “…Việc dạy học phải bằng

sự vật, hiện tượng Vì sự vật là thân thể, lời nói là cái ảo…lời nói mà không

có sự vật là vỏ không có nhân, bao không có kiếm, bóng không có hình, thân không có hồn” [dẫn theo 20, tr.17]

Về sau trường phái giáo dục Xô – Viết cũng có các nhà giáo dục như

K Đ Usinsky; A N Leontiev hay J H Pestalogi người Thụy Sĩ đã phát triển theo quan điểm dạy học trực quan để mang lại hiệu quả cao Nội dung của quan điểm dạy học trực quan này là thay lối dạy học cũ, kinh viện, nhồi nhét

tri thức bằng lối dạy học mới có căn cứ khoa học, thông qua các sự vật hoặc hình ảnh của chúng và được học viên chứng thực trên cơ sở cảm nhận của các

giác quan

Theo nhà giáo dục học, viện sĩ Xukhômlinxki: “Nghệ thuật giáo dục là chỗ không chỉ giáo dục bằng các quan hệ giữa người với người, bằng gương sáng và lời nói của nhà giáo dục, bằng những truyền thống đượ trân trọng giữ gìn trong tổ chức mà còn giáo dục bằng các đồ vật, những của cải vật chất và tinh thần, giáo dục bằng môi trường và cảnh trí do chính học sinh xây dựng nên, đó là cách làm phong phú cuộc sống tâm hồn của học sinh” [27, tr 31]

Các nước trên thế giới đều có khuynh hướng hoàn thiện cơ sở vật chất trường học nhằm phù hợp với sự hiện đại hóa nội dung, phương pháp và hình thức dạy học Tùy theo hoàn cảnh kinh tế, kỹ thuật và xã hội, mỗi nước có một hướng nghiên cứu và phát triển CSVC trường học riêng Các nước có nền kinh tế phát triển đều quan tâm đến việc nghiên cứu, thiết kế, sản xuất các thiết bị dạy học hiện đại, đạt chất lượng cao, cần thiết cho nhu cầu giáo dục mỗi nước Ở Nga, Hà Lan; người ta chú ý đến việc trang bị những phương tiện truyền thống cho các phòng học bộ môn Ở Đức, Ba Lan, Pháp vấn đề nổi lên là các phương tiện kỹ thuật hiện đại, những phòng thí nghiệm đa năng Nhật, Hàn Quốc, Singapore, Trung Quốc, Đài Loan là những nước ở châu Á đầu tư nhiều cho việc trang bị đầy đủ và hiện đại, nhất là các phương tiện nghe nhìn và sử dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục Trường học thông minh cũng là một xu thế nổi lên hiện nay đi theo hướng khai thác hệ thống công nghệ thông tin hiện đại vào nhà trường

Như vậy, TBDH và quản lý TBDH đã trở thành một vấn đề hết sức quan trọng trong việc đổi mới phương pháp, thực hiện mục tiêu dạy học trong các nhà trường và đã được nhiều nhà giáo dục nước ngoài nghiên cứu Hiện nay, các nước trên thế giới đều có khuynh hướng phát triển và hoàn thiện hệ thống cơ sở vật chất, TBDH phù hợp quá trình đổi mới nội dung, phương

pháp và hình thức tổ chức dạy học, hướng đến việc nghiên cứu, thiết kế, sản xuất các TBDH mang tính hiện đại, đạt chất lượng cao phục vụ cho nhu cầu giáo dục

1.1.2 Các nghiên cứu ở Việt Nam

Nhóm tác giả của Viện Khoa học Giáo dục (Trần Quốc Đắc chủ biên)

với tài liệu “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn của việc xây dựng, sử dụng CSVC và TBDH ở trường phổ thông Việt Nam” đã hệ thống hóa một bước cơ

sở lý luận và thực tiễn của việc sáng tạo và nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC

ở trường phổ thông; trong đó đi sâu vào cung cấp những nội dung cơ bản, cụ thể về những yêu cầu chất lượng và nâng cao hiệu quả sử dụng một số loại thiết bị dạy học, góp phần đổi mới phương pháp dạy học các môn học ở trường phổ thông [12, tr.158]

Tô Xuân Giáp với công trình: “Phương tiện dạy học – hướng dẫn chế tạo và sử dụng”, đã đưa ra cơ sở phân loại và phân loại phương tiện dạy học,

cách thức lựa chọn, thiết kế, chế tạo, sử dụng phương tiện dạy học và các điều kiện để đảm bảo sử dụng có hiệu quả phương tiện dạy học Theo tác giả:

“Phương tiện dạy học được sử dụng đúng, có tác dụng làm tăng hiệu quả sư phạm của nội dung và phương pháp dạy học lên rất nhiều” [14, tr.43]

Trong giáo trình “Lý luận dạy học ở trường THCS” do Nguyễn Ngọc

Bảo và Trần Kiểm viết, đã dành một chương (chương 5) để viết về phương tiện dạy học Theo hai tác giả, phương tiện dạy học có ý nghĩa quan trọng trong việc vận dụng phương pháp dạy học Bên cạnh việc đổi mới nội dung, phương pháp dạy học, hiện nay các trường THCS đã được trang bị nhiều phương tiện dạy học Vì vậy, giáo viên cần phải nắm được khái niệm phương tiện dạy học, các loại phương tiện dạy học, cách sử dụng, bảo quản từng loại phương tiện dạy học, đặc biệt là phương tiện dạy học kỹ thuật [2, tr.116]

Trần Quốc Bảo với đề tài: “Các biện pháp quản lý của hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng CSVC-KT phục vụ cho việc dạy và học ở

trường THPT công lập TP.HCM” đã khảo sát và phân tích thực trạng quản lý

CSVC-KT ở một số trường THPT tại TP.HCM, từ đó đề xuất các biện pháp quản lý của Hiệu trưởng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng CSVC-KT phục vụ cho việc dạy - học ở trường THPT công lập TP.HCM

Trần Duy Hân với đề tài: “Biện pháp quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông hiện nay” [17, tr.5], tác

giả đã nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng việc quản lý phương tiện dạy học của Hiệu trưởng, xác lập các biện pháp quản lý phương tiện dạy học có hiệu quả của Hiệu trưởng nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS trên địa bàn thành phố Huế, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

Lê Thanh Giang với đề tài: “Thực trạng và giải pháp quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học của giáo viên trường THPT tỉnh Cà Mau”, qua đề tài tác

giả đã khảo sát và phân tích thực trạng quản lý và sử dụng TBDH của giáo viên nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng TBDH ở các trường THPT tỉnh Cà Mau

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những vấn đề

lý luận, thực tiễn và những giải pháp để quản lý trường học, trong đó có đề cập đến quản lý CSVC trường học và đi sâu vào biện pháp quản lý CSVC và TBDH của người hiệu trưởng nhằm tìm ra biện pháp nâng cao hiệu quả quản

lý thiết bị dạy học Trong khi đó, chưa có công trình nào nghiên cứu thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường THCS huyện Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ theo hướng phát triển năng lực học sinh Vì vậy, hướng nghiên cứu này cần tiếp tục khai thác nghiên cứu trong khuôn khổ của luận văn này

1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Khái niệm Thiết bị dạy học

Thiết bị dạy học là những công cụ mà giáo viên và học sinh sử dụng trong quá trình dạy học nhằm đạt được mục đích dạy học Nhà giáo dục

Lotx.Klinbơ (Đức) định nghĩa: Thiết bị dạy học là tất cả những phương tiện vật chất cần thiết cho GV và HS tổ chức và tiến hành hợp lý, có hiệu quả quá trình giáo dưỡng và giáo dục ở các môn học, cấp học [27, tr.38]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Bảo thì TBDH là là tập hợp những đối tượng vật chất được người giáo viên sử dụng với tư cách là những phương tiện tổ chức, điều khiển hoạt động nhận thức của người học, và đối với người học sinh đó là phương tiện để tiến hành hoạt động nhận thức của mình, thông qua đó mà thực hiện những nhiệm vụ học tập

Từ những khái niệm trên, có thể hiểu: TBDH là một bộ phận vật chất của trường học, bao gồm hệ thống những đối tượng vật chất được thiết kế sư phạm mà giáo viên sử dụng để tổ chức hoạt động nhận thức cho học sinh; đồng thời vừa là nguồn tri thức, vừa là phương tiện giúp học sinh lĩnh hội tri thức, hình thành năng lực, đảm bảo cho việc thực hiện mục tiêu dạy học

1.2.2 Khái niệm Năng lực và Phát triển năng lực cho học sinh

Thuật ngữ “năng lực” do R W White đưa ra năm 1959, từ đó đến nay

có nhiều quan điểm khác nhau về năng lực

Năng lực cá nhân là khả năng thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ cụ thể trong thời điểm nào đó, có liên quan đến một lĩnh vực nhất định dựa trên những kiến thức, kỹ năng, thái độ mà cá nhân đã có Năng lực đôi khi được xem như là khả năng thực hiện/hành động để giải quyết một nhiệm vụ trong các tình huống cụ thể trong những bối cảnh khác nhau Năng lực còn được hiểu là hình thành trên cơ sở tri thức, trải qua các trải nghiệm, được củng cố qua kinh nghiệm Năng lực còn được hiểu là khả năng làm chủ những hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ và vận dụng hợp lí vào thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ hoặc các vấn đề xảy ra trong thực tiễn cuộc sống

Theo Edmund C Short (1985), năng lực gồm các yếu tố sau:

(a) Hành vi hoặc việc thực hiện các nhiệm vụ một cách độc lập, có chủ đích;

(b) Khả năng lựa chọn và vận dụng các kiến thức, kỹ năng phù hợp để giải quyết các nhiệm vụ và lý giải được sự lựa chọn đó;

(c) Mức độ về khả năng thực hiện nhiệm vụ được xác định thông qua quá trình hoạt động công khai, minh bạch

Khi một người được xem là có năng lực về lĩnh vực nào đó cần có kiến thức một cách hệ thống và sâu sắc; đồng thời biết lựa chọn và thực hiện các hành động, giải pháp phù hợp để đạt tới mục tiêu đặt ra; bên cạnh đó phải nhạy bén, linh hoạt trong việc ứng phó với những sự thay đổi của hoàn cảnh

Các nhà tâm lý học cho rằng, năng lực là sự kết hợp của các kiến thức,

kĩ năng và thái độ có sẵn ở dạng tiềm năng của một cá nhân, là tổng hợp đặc điểm thuộc tính tâm lý của cá nhân phù hợp với yêu cầu đặc trưng của một hoạt động nhất định nhằm đảm bảo cho hoạt động đó có hiệu quả

Hiện nay, quan niệm chung về năng lực được nhiều nhà khoa học thừa

nhận là: Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ các

tố chất sẵn có và quá trình học tập, rèn luyện cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức, kỹ năng và các thuộc tính cá nhân khác thực hiện hoạt động đạt tới mục tiêu trong thời điểm cụ thể

OECD đã đưa ra Tầm nhìn chung cho Giáo dục 2030, trong đó nhấn mạnh đến việc học sinh vào trường năm 2018 sẽ cần phải từ bỏ quan niệm rằng tài nguyên là vô hạn và sẽ được khai thác Trước một thế giới ngày càng biến động, không chắc chắn, phức tạp và mơ hồ, giáo dục có thể tạo

ra sự khác biệt về việc mọi người có chấp nhận những thách thức mà họ phải đối mặt hay không? và trong một thời đại đặc trưng bởi sự bùng nổ kiến thức khoa học mới và một loạt các vấn đề xã hội phức tạp, điều phù hợp là các nhà trường cần phát triển chương trình dạy học để đảm bảo chuẩn bị cho cho người học có năng lực để giải quyết những công việc chưa được tạo ra, cho các công nghệ chưa được phát minh, để giải quyết các vấn đề chưa được dự đoán

Vì vậy, có thể hiểu phát triển năng lực cho học sinh là quá trình nhà trường tổ chức hoạt động dạy học và giáo dục đa dạng, gắn với thực tiễn và điều kiện được dự báo trước để cá nhân học sinh nỗ lực lĩnh hội, vận dụng kiến thức, kinh nghiệm, giá trị của cá nhân vào giải quyết được tình huống quen thuộc và không quen thuộc của hiện tại và tương lai

Để đánh giá được hoạt động dạy và học trong nhà trường phổ thông đã tiến tới phát triển năng lực cho người học chưa, có thể căn cứ vào các tiêu chí được so sánh dưới đây:

Bảng 1.1 Bảng so sánh giữa đánh giá năng lực người học

và đánh giá kiến thức, kỹ năng của người học

- Vì sự tiến bộ của người học

so với chính họ

- Xác định việc đạt kiến thức, kỹ năng theo mục tiêu của chương trình giáo dục

- Đánh giá, xếp hạng giữa những người học với nhau

3 Nội dung đánh giá - Những kiến thức, kỹ năng,

thái độ ở nhiều môn học, nhiều hoạt động giáo dục và những trải nghiệm của bản than học sinh trong cuộc sống

xã hội (tập trung vào năng lực thực hiện)

- Quy chuẩn theo các mức độ

- Những kiến thức, kỹ năng, thái độ ở một môn học

- Quy chuẩn theo việc người học có đạt được hay không một nội dung đã được học

5 Thời điểm đánh

giá

Đánh giá mọi thời điểm của quá trình dạy học, chú trọng đến đánh giá trong khi học

Thường diễn ra ở những thời điểm nhất định trong quá trình dạy học, đặc biệt

là trước và sau khi dạy

6 Kết quả đánh giá - Năng lực người học phụ

thuộc vào độ khó của nhiệm

vụ hoặc bài tập đã hoàn thành

- Thực hiện được nhiệm vụ càng khó, càng phức tạp hơn

sẽ được coi là có năng lực cao hơn

- Năng lực người học phụ thuộc vào số lượng câu hỏi, nhiệm vụ hay bài tập đã hoàn thành

- Càng đạt được nhiều đơn

vị kiến thức, kỹ năng thì càng được coi là có năng lực cao hơn

(Nguồn Bộ Giáo dục và Đào tạo- Tài liệu tập huấn đổi mới kiểm tra đánh giá theo hướng phát triển năng lực học sinh - 2014)

1.2.3 Khái niệm Quản lý và Quản lý nhà trường

* Khái niệm Quản lý

Quản lý là một hiện tượng tất yếu xuất hiện và phát triển cùng sự phát triển của xã hội nhằm tạo sự đoàn kết, xây dựng nên sức mạnh tập thể, thống nhất hướng tới quá trình thực hiện một mục tiêu chung

Theo Karl Heinrich Marx: “Bất cứ một lao động mang tính xã hội trực tiếp hay lao động cùng nhau, được thực hiện ở quy mô tương đối lớn, đều cần đến mức độ nhiều hay ít sự quản lý, nhằm thiết lập sự phối hợp giữ những công việc cá nhân và thực hiện những chức năng chung, nảy sinh từ vận động của toàn bộ cơ chế sản xuất, khác với sự vận động của các cơ quan độc lập

của nó Một người chơi vĩ cầm riêng lẻ tự điều khiển mình, còn dàn nhạc thì cần người chỉ huy” [dẫn theo 31, tr 18]

Để đạt được những mục tiêu mà con người không thể đạt được với tư cách là những cá nhân riêng lẻ, thì quản lý được hình thành như một yếu tố cần thiết để liên kết, phối hợp những cá nhân đơn lẻ thành một tập thể để giải quyết chúng Trong quá trình lao động sản xuất, thì con người buộc phải hợp tác với nhau thành một tập thể với những lợi ích chung Chính vì thế, nó đòi hỏi tập thể đó phải được tổ chức, phân công và hợp tác trong lao động một cách hợp lý và để làm được điều đó thì phải có sự quản lý Như vậy, quản lý

là một hoạt động xã hội xuất phát dựa trên sự hợp tác và quá trình phân công công việc để đạt tới mục tiêu chung đã đề ra

Khái niệm quản lý đã được nhiều tác giả nghiên cứu và đưa ra những định nghĩa khác nhau:

Theo F.Taylor thì quản lý là biết rõ ràng, chính xác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành tốt công việc như thế nào, bằng phương pháp tốt nhất, rẻ nhất [dẫn theo 20, tr 9]

Theo Robert Kreitner quan niệm quản lý là tiến trình làm việc với và thông qua người khác để đạt các mục tiêu của tổ chức trong một môi trường thay đổi

Harol Koontz cho rằng quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác

Nguyễn Minh Đạo lại quan niệm, quản lý là sự tác động chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người

nhằm đạt tới mục tiêu đã đề ra [11, tr 22]

Theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn: quản lý là sự tác động có tổ chức, có tính hướng đích của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống nhằm đạt được mục tiêu đặt ra

trong điều kiện biến động của môi trường

Hai tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí cho rằng: quản lý

là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động

(chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra [22]

Từ tất cả những khái niệm trên, trong phạm vi đề tài này tác giả tiếp nhận khái niệm quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức,

có kế hoạch và hệ thống của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý dựa trên những thông tin về tình trạng của đối tượng nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra

lý tới đối tượng quản lý nhằm mang lại hiệu quả quản lý cao nhất trong điều kiện môi trường nhất định

* Khái niệm Quản lý nhà trường

Nhà trường là một dạng thiết chế tổ chức chuyên biệt và đặc thù của xã hội, được hình thành do nhu cầu tất yếu khách quan của xã hội nhằm thực hiện các chức năng truyền thụ kinhnghiệm xã hội cho từng nhóm dân cư nhất định trong cộng đồng xã hội

Theo tác giả Thái Duy Tuyên quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục- đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh [30, tr.67]

Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo quản lý nhà trường phổ thông là quản

lý dạy và học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác, để dần tới mục tiêu giáo dục

Theo Lưu Xuân Mới thì quản lý nhà trường theo hướng vận dụng tiếp cận quản lý chất lượng tổng thể là một cách đổi mới tư duy quản lí giáo dục, một cách làm khá mới mẻ; nó không có mục đích tự thân mà chỉ là phương tiện, cách thức để đạt mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục và là cách quản lý hiệu nghiệm để đạt chất lượng giáo dục

Trong phạm vi nghiên cứu này quan niệm: Quản lý nhà trường là hệ thống những tác động có tính hướng đích, hợp quy luật và có tính kế hoạch của chủ thể quản lý (Hiệu trưởng, Hiệu phó, tổ trưởng tổ chuyên môn) đến con người (tập thể giáo viên, nhân viên, học sinh, cha mẹ học sinh), đến các nguồn lực trong và ngoài nhà trường (CSVC - TBDH, tài chính…) nhằm đạt được mục tiêu giáo dục

1.2.4 Khái niệm Quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học cơ sở theo hướng phát triển năng lực học sinh

Quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học cơ sở là những công việc

của nhà trường mà người cán bộ quản lý thực hiện những chức năng để tổ chức quản lý thiết bị dạy học

Theo tác giả Vũ Trọng Rỹ (2004), quản lý thiết bị dạy học là quá trình tác động có mục đích của chủ thể quản lý lên các đối tượng quản lý nhằm xây dựng, phát triển và sử dụng có hiệu quả hệ thống thiết bị dạy học phục vụ đắc lực cho công tác giáo dục và dạy học [27, tr.96]

Đó chính là những hoạt động định hướng, quy định, hướng dẫn, kế hoạch của các cấp quản lý gồm Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, phòng GD&ĐT, Hiệu trưởng, TTCM tác động tới thiết kế, xây dựng, phát triển, sử dụng các thiết bị dạy học trong nhà trường nhằm đảm bảo cho giáo viên thực hiện các nhiệm vụ dạy học môn học và giáo dục học sinh, đảm bảo hình thành năng lực và phẩm chất cần có của người học, đạt được mục tiêu giáo dục

Quản lý TBDH có thể hiểu là bao gồm:

- Quản lý quá trình đầu tư, mua sắm, trang bị và xây dựng TBDH;

- Quản lý việc khai thác, sử dụng TBDH của GV và HS;

- Quản lý giữ gìn, bảo quản, thanh lý TBDH

Ở phạm vi nghiên cứu này, có thể hiểu, quản lý TBDH của Hiệu trưởng trường THCS là quá trình cụ thể hoá các định hướng, quy định của

Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT nhằm thực hiện, hướng dẫn, giám sát quá trình phát triển, sử dụng và bảo quản hệ thống TBDH phục

vụ cho hoạt động dạy và học của trường THCS, tập trung vào phục vụ mục tiêu phát triển năng lực cho học sinh

1.3 Thiết bị dạy học trong nhà trường trung học cơ sở

1.3.1 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học trong quá trình dạy học ở các trường trung học cơ sở

Thiết bị dạy học vừa là phương tiện giúp cho người học thực hiện các hoạt động nhận thức để đạt được mục đích học tập, vừa là một thành tố cơ bản trong cấu trúc của quá trình dạy học

Nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

Việt Nam về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông cũng đã nêu rõ: “Đổi mới nội dung chương trình sách giáo khoa, phương pháp dạy học phải được thực hiện đồng bộ với việc nâng cấp và đổi mới trang thiết bị dạy học…” Nhiều tác giả biên soạn sách giáo khoa đã nhấn mạnh: “Nếu dạy học mà không có thiết bị dạy học thì việc đổi mới phương pháp dạy học sẽ không thành công”

Thiết bị dạy học là vật chất hữu hình, tưởng như vô tri, vô giác nhưng dưới sự điều khiển của người giảng viên đã làm cho thiết bị dạy học thể hiện được những khả năng sư phạm của nó Thiết bị dạy học tăng tốc độ truyền thông tin, tạo ra sự lôi cuốn, hấp dẫn, làm cho việc dạy học được văn minh hơn, hiệu quả hơn Thiết bị dạy học tạo điều kiện trực tiếp cho HS huy động mọi năng lực hoạt động nhận thức, tiếp cận thực tiễn, nâng cao khả năng tự đào tạo, rèn luyện kỹ năng học tập và lao động, nâng cao tính khách quan khoa học của kiến thức Thiết bị dạy học góp phần đắc lực cho việc hình thành nhân cách của HS

Bởi vậy, thiết bị dạy học vừa là phương tiện của việc giảng dạy, là công

cụ của luyện tập vừa là đối tượng của nhận thức Nó là một nhân tố không thể thiếu trong cấu trúc toàn vẹn của quá trình đào tạo Từ nhận thức nghề nghiệp, kiến thức nghề nghiệp thu nhận được muốn có tay nghề phải thông qua thực hành, việc thực hành từ rèn luyện các động tác cơ bản đến luyện tập kỹ năng nghề phải thông qua công cụ, mà công cụ trong thực hành nghề chính là thiết

bị dạy học Không có thiết bị dạy học thì không thể có kỹ năng nghề nghiệp được

TBDH đóng vai trò quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học và nâng cao chất lượng dạy học TBDH là một bộ phận không thể thiếu của quá trình dạy học giúp cho quá trình dạy học được diễn ra hiệu quả TBDH có vai trò:

- Là công cụ nhận thức của người học, nó đảm bảo thông tin tới HS một cách đầy đủ, chính xác nhất về đối tượng; giúp nâng cao tính trực quan

trong giảng dạy, học tập; là điều kiện để thực hiện dạy học sử dụng tất cả các giác quan, huy động mọi tiềm năng nhận thức vào hoạt động học tập

- TBDH giúp cụ thể hóa những vấn đề trừu tượng, đảm bảo cho người học lĩnh hội kiến thức dễ dàng

- TBDH giúp làm đa dạng, phong phú nội dung học tập; tạo sự hứng thú, tích cực trong nhận thức của HS

- TBDH giúp học sinh phát triển năng lực nhận thức, hình thành cảm giác thẩm mỹ, lĩnh hội chính xác nội dung của thông tin chứa trong phương tiện

- Giúp giáo viên tiết kiệm thời gian trong việc truyền tải nội dung học tập Giúp giáo viên điều khiển được hoạt động nhận thức của học sinh theo định hướng phát triển năng lực, kiểm tra và đánh giá kết quả học tập của học sinh được thuận lợi và có hiệu quả

- TBDH làm giảm tính hàn lâm, lý thuyết kích thích tính chủ động, tích cực, sáng tạo của cả giáo viên và HS trong dạy học

- TBDH tạo hứng thú học tập cho học sinh nhờ hình thức thông tin như

âm thanh, ánh sáng, màu sắc, hình ảnh động, thông tin mô tả các hiện tượng

tự nhiên, con người - xã hội, ứng dụng của một hiện tượng khoa học tự nhiên

- công nghệ…

- Sử dụng TBDH hiệu quả, giúp GV truyền đạt tốt hơn kiến thức khoa học

mà trước đây khó giải thích, tạo những điều kiện đi sâu vào các đề tài nghiên cứu, đồng thời cho phép trình bày các vấn đề trừu tượng một cách sinh động

- Hỗ trợ GV trong việc hình thành những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo cho HS

- Giúp HS lĩnh hội một khối lượng tri thức lớn nhanh chóng, hiệu quả hơn, đồng thời góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học của giáo viên

Như vậy, TBDH có tiềm năng sư phạm to lớn, là một bộ phận của nội dung và PPDH, hỗ trợ tích cực quá trình giảng dạy và học tập TBDH gắn liền

và góp phần vào quá trình đổi mới PPDH theo hướng phát huy tinh thần chủ động, tự khám phá, sáng tạo của HS Sử dụng TBDH trong dạy học còn giúp hình thành nhân cách, thế giới quan, nhân sinh quan, rèn luyện tác phong làm việc khoa học cho HS TBDH tạo điều kiện dạy học theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh, góp phần thực hiện có hiệu quả nguyên lý

GD: “Học đi đôi với hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn”

1.3.2 Các loại thiết bị dạy học trong trường THCS

TBDH có vai trò quan trọng trong hoạt động dạy học theo hướng tiếp cận năng lực người học Dựa vào chức năng của TBDH có thể chia làm:

- Thiết bị dạy học có chức năng trực quan - cơ sở của tư duy trừu

tượng, mở rộng khả năng tiếp cận với các đối tượng và hiện tượng Trong chương trình giáo dục, có những môn học, những đối tượng có khối lượng trình bày lớn hoặc nguy hiểm hoặc vì điều kiện nào đó mà không diễn giảng chi tiết được thì giáo viên sử dụng các TBDH khác để trình bày như tranh ảnh, máy chiếu… Có những trường hợp nội dung dạy học không phải

là đối tượng có thể nhìn thấy, sờ thấy được mà là những câu văn, công thức…khi đó TBDH cũng làm chức năng trình bày nội dung trực quan như

mô hình, mẫu vật…

- Thiết bị dạy học có chức năng điều khiển: TBDH điều khiển hoạt

động nhận thức, học tập của học sinh như khơi dậy tính tích cực, gây sự chú

ý, kích thích ham muốn học tập, phát triển hứng thú nhận thức của HS, gia tăng cường độ lao động học tập của HS và do đó cho phép nâng cao nhịp độ nghiên cứu tài liệu giáo khoa

- Thiết bị dạy học có chức năng luyện tập, thí nghiệm: Có một số

TBDH, học sinh được tương tác trên các thiết bị đó như: thực hành thí nghiệm, luyện tập, gắn bài học với đời sống thực tế, học đi với hành, nhà trường gắn với xã hội HS có điều kiện tự nghiên cứu tài liệu, tự tiến hành thí nghiệm, vận dụng…

- Phần mềm dạy học: Phần mềm là chương trình được lập trình và cài

đặt vào máy tính để người dùng điều khiển phần cứng hoạt đọng nhằm khai thác các chức năng của máy tính và xử lý CSDL Trong lĩnh vực giáo dục, ngoài những phần mềm được cài đặt trong máy vi tính còn có những phần mềm công cụ được giáo viên sử dụng, khai thác nhằm nâng cao hiệu quả quá trình dạy học, gọi là phần mềm dạy học như : phần mềm soạn thảo bài giảng điện tử, phần mềm thí nghiệm, phần mềm toán học, phần mềm thi trắc nghiệm…

Phần mềm với khối lượng thông tin chọn lọc, phong phú và có chất lượng cao hơn hẳn các loại phương tiện truyền thông khác (sách, báo, tranh ảnh, bản đồ, đèn chiếu, ) Phần mềm dạy học (PPDH) có thể được tra cứu, lựa chọn, sao chép, in ấn, thay đối tổc độ hiển thị một cách nhanh chóng, dễ dàng theo ý muốn của người sử dụng, vì vậy tạo điều kiện thuận lợi cho việc giảng dạy của giáo viên và việc tìm hiểu, tự học phù hợp với nhu cầu, hứng thứ, năng lực, sở thích của từng học sinh Bên cạnh đó phần mềm dạy học còn

có khả năng thông báo kịp thời các thông tin phản hồi, kết quả học tập, nguyên nhân sai lầm, của học sinh một cách khách quan và trưng thực Do

đó PMDH là phương tiện dạy học quan trọng tạo điều kiện thực hiện được những đối mới căn bản về nội dùng, PPDH nhằm hình thành ở HS năng lực làm việc, học tập một cách độc lập, thích ứng với xã hội hiện đại Một số PMDH biết hoặc đã sử dụng : Microsoft PowerPoint, Microsoft Word, Violet, phần mềm Toán học Maple

Tuy nhiên do điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu thốn, trình độ của một

bộ phận giáo viên về tin học chưa đạt yêu cầu, do đó việc áp dụng phần mềm dạy học vào giảng dạy còn hạn chế, nó mới chỉ là một hình thức bổ trợ cho các loại hình TBDH khác mà chưa thể thay thế được các loại hình TBDH truyền thống, nhóm thiết bị này bao gồm: Các phần mềm dạy học (mô hình,

mô phòng; phòng thí nghiệm ảo ); các website học tập; thư viện ảo, thư viện

điện tử; bản đồ giáo khoa điện tử

Căn cứ vào các chức năng của TBDH thì có thể phân loại TBDH theo hình 1.2 dưới đây:

Hình 1.2 Cấu trúc hệ thống thiết bị dạy học ở trường phổ thông 1.3.3 Yêu cầu về thiết bị dạy học trong các nhà trường

hình, phòng TN ảo, website, thư viện ảo, BĐ GK điện

tử…)

Các phương tiện trực quan khác

Phương

tiện nghe

nhìn

Máy móc

- Amply,loa, micro - Máy in

- OverHead - Máy ảnh kỹ thuật số

- Projector - Máy quay phim KT số -Scanner -Máy chiếu phim dương bản -Máy chiếu vật thể -Hệ thống mạng máy tính

Thiết bị dạy học

07/9/2000 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT có quy định rõ về danh mục thiết bị dạy học bao gồm các thiết bị được sử dụng trong quá trình giảng dạy, học tập trong nhà trường Danh mục trong trường trung học được quy định theo môn học Danh mục thiết bị giáo dục do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định ban hành căn cứ vào chương trình giáo dục của từng bậc học, cấp học và nhu cầu

sử dụng trong nhà trường

Để làm rõ hơn điều này, ngày 11/8/2009, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư 19/2009/TT-BGD&ĐT về Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cấp Trung học cơ sở Căn cứ vào Danh mục thiết bị dạy học tối thiểu cấp Trung học cơ sở ban hành kèm theo Thông tư này, các Sở GD&ĐT có trách nhiệm chỉ đạo việc mua sắm, tự làm, sưu tầm, bảo quản và sử dụng thiết bị phục vụ dạy học tại các trường THCS Đó cũng chính là yêu cầu và quy định về mặt số lượng đối với việc trang bị thiết bị dạy học cho mỗi nhà trường THCS

1.3.3.2 Cơ cấu

Trong quản lý thiết bị trường học, trước hết cần phân loại thiết bị theo

cơ cấu sau:

+ Nhóm các thiết bị giảng dạy tham gia vào các bài thí nghiệm thực hành + Nhóm các thiết bị phục vụ cho giáo viên đổi mới phương pháp dạy học Nhóm này bao gồm các thiết bị nghe nhìn, thiết bị trình diễn (máy chiếu vật thể, máy chiếu qua đầu, máy chiếu đa năng, đầu video, ti vi và màn chiếu,

bộ âm thanh thiết bị phụ trợ) Ở một trường có máy tính xách tay được quản

lý chung để giáo viên mượn trong các giờ giảng

+ Nhóm các thiết bị thực hành hướng nghiệp, dạy nghề kỹ thuật cho học sinh Nhóm này bao gồm công cụ sửa chữa, máy móc gia công cơ khí, gỗ, máy cắt gọi kim loại, máy công cụ sản xuất, vật tư, vật liệu tiêu hao

+ Nhóm các thiết bị dùng chung cho toàn trường và phục vụ các hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao Nhóm này gồm thiết bị văn phòng như máy tính, máy in, máy photocopy, thiết bị dùng cho các hoạt động chung của học

sinh như máy ghi âm, máy ghi hình, máy chụp ảnh, phương tiện đi lại, máy tập thể dục: ; thiết bị để bảo quản thiết bị như tủ đựng thiết bị, giá, kệ [23]

- TBDH phải đảm bảo các tính chất sau:

 Tính khoa học: là mức độ chuẩn xác trong việc phản ánh hiện thực

 Tính sư phạm: là sự phù hợp với các yêu cầu về mặt sư phạm như

độ rõ, kích thước, màu sắc, dể sử dụng…

 Tính kinh tế: là giá thành tương xứng với hiệu quả giáo dục và đào tạo

Như vậy, TBDH có thể đơn giản hay hiện đại nhưng qua sử dụng, nó phải cho kết quả khoa học, đảm bảo yêu cầu về mặt mỹ quan, sư phạm, an toàn và giá cả hợp lý, tương xứng với hiệu quả mà nó mang lại và không nhất thiết là những thiết bị giáo dục đắt tiền

1.3.4 Các yêu cầu sư phạm khi lựa chọn và sử dụng thiết bị dạy học trong trường THCS

1.3.4.1 Sử dụng thiết bị dạy học đúng lúc

Nghĩa là sử dụng thiết bị dạy học vào lúc cần thiết Trước khi sử dụng, cần có sự chuẩn bị về việc sẽ sử dụng thiết bị dạy học cho nội dung nào của bài học, loại thiết bị cần sử dụng và mục đích của việc sử dụng thiết bị dạy học đó

1.3.4.2 Sử dụng thiết bị dạy học đúng chỗ

Khi sử dụng, cần để thiết bị dạy học trên lớp một cách hợp lý nhất, giúp học sinh có thể sử dụng nhiều giác quan nhất để tiếp xúc với phương tiện một

cách đồng đều ở mọi vị trí trong lớp, mọi tầm nhìn xa nhất đều có thể dễ dàng quan sát

Tiến hành bố trí TBDH đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh khi

sử dụng Tùy theo điều kiện phòng học, ánh sáng, khả năng nhìn thấy của học sinh mà giáo viên lựa chọn sử dụng những thiết bị dạy học phù hợp, đảm bảo hiệu quả khi sử dụng

1.3.4.3 Sử dụng thiết bị dạy học đúng mức độ và cường độ

Sử dụng thiết bị dạy học trong một khoảng thời gian hợp lý của giờ học, xác định độ dài thời gian sử dụng thiết bị đó Sử dụng thiết bị dạy học phù hợp với yêu cầu của mỗi giờ lên lớp và trình độ tiếp thu kiến thức của học sinh Nếu sử dụng quá nhiều một loại thiết bị dạy học trong một giờ học sẽ ảnh hưởng đến các bước của giờ lên lớp, học sinh sẽ chán nản, kém tập trung dẫn đến chất lượng dạy học sẽ không đạt được như mong muốn

Thiết bị dạy học được sử dụng tuyệt đối phải phù hợp với yêu cầu về nội dung, phương pháp và đối tượng người học

1.3.4.4 Sử dụng thiết bị dạy học phải đảm bảo an toàn, đặc biệt với các thiết

bị được sử dụng ở phòng thí nghiệm, các thiết bị dùng điện

Đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh trong quá trình sử dụng các thiết bị dạy học là yêu cầu quan trọng và rất cần thiết Nó đòi hỏi ở người giáo viên quá trình tổ chức, chỉ đạo hoạt động dạy và học sử dụng thiết bị hiệu quả Ngoài ra, người giáo viên và học sinh phải là những người nắm rõ đặc tính, yêu cầu, cách sử dụng của những thiết bị dạy học để tiến hành có hiệu quả và phòng tránh những hậu quả khó lường xảy ra Đặc biệt với những thiết bị sử dụng trong phòng thí nghiệm, thiết bị điện thì việc sử dụng an toàn phải được đặt trên hết, vì những sai lầm, thiếu sót nhỏ sẽ gây ra những tai nạn không mong muốn

1.3.4.5 Sử dụng thiết bị dạy học phải đảm bảo các yêu cầu như tính chính xác, tính thẩm mỹ và tính kinh tế

Các thiết bị dạy học được sử dụng phải hiệu quả, mục đích giúp người giáo viên giải quyết tốt các vấn đề dạy học, giúp học sinh linh hội các kiến thức thuận lợi hơn Sử dụng chính xác các thiết bị là việc giáo viên biết lựa chọn những thiết bị dạy học nào cần thiết, phục vụ tốt nhất và đáp ứng các yêu cầu của nội dung bài học, tránh tình trạng sử dụng tràn lan, thừa thãi Bên cạnh đó, cần đảm bảo sử dụng thiết bị dạy học phải sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp Phòng tránh tình trạng lãng phí, thất thoát khi sử dụng

1.4 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh

1.4.1 Nguyên tắc quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực học sinh

- Đảm bảo đầy đủ và đồng bộ trong quản lý TBDH

- Đảm bảo tính mục đích của TBDH: Mỗi một TBDH đều có vai trò hiện thực hóa mục tiêu cụ thể trong quá trình dạy học Cần sử dụng và quản lý TBDH phù hợp với mục tiêu từng bài học, môn học

- Đảm bảo việc bố trí, sắp xếp một cách hợp lý TBDH trong nhà trường

- Hình thành một môi trường sư phạm thuận lợi với các TBDH phục vụ cho các hoạt động dạy học

- Đảm bảo việc sử dụng và tiến hành bảo quản hiệu quả TBDH

- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả trong quản lý TBDH: trang bị, sử dụng TBDH phải hợp lý, đúng tính năng, tác dụng và phù hợp với mục tiêu, chương trình, nội dung dạy học

- Chú trọng khuyến khích học sinh phát triển toàn diện thông qua việc

sử dụng các thiết bị dạy học

1.4.2 Nội dung quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS theo hướng phát triển năng lực của HS

1.4.2.1 Quản lý mua sắm, trang bị TBDH

Quá trình trang bị, mua sắm và bổ sung thường xuyên sẽ giúp hoàn thiện hệ thống TBDH trong nhà trường cả về số lượng, chất lượng và chủng loại theo các quy định của ngành TBDH được trang bị từ 4 nguồn: TBDH được cấp theo quy định của Bộ GD&ĐT và do các tổ chức xã hội tài trợ; TBDH do nhà trường mua sắm; TBDH có từ các phong trào tự làm

đồ dùng dạy học; TBDH do nhà trường tổ chức sưu tầm Hiệu trưởng và cán bộ phụ trách TBDH cần lập kế hoạch quản lý việc trang bị, mua sắm TBDH theo 4 nguồn trên

- Đối với TBDH được cấp theo quy định của Bộ GD&ĐT và do các tổ chức xã hội tài trợ, Hiệu trưởng cần chỉ đạo cán bộ phụ trách lập sổ theo dõi

số lượng nhập và tình trạng thiết bị, khi có vấn đề xảy ra (số lượng thiếu, thiết

bị không đảm bảo chất lượng) thì cần báo cáo kịp thời

- Đối với TBDH do nhà trường tự mua sắm, Hiệu trưởng cần và cán bộ phụ trách TBDH lập kế hoạch, tổ chức rà soát các thiết bị dạy học hiện có, đối chiếu với danh mục thiết bị dạy học tối thiểu của cấp học, số lớp học, số HS

và điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ, GV, viên chức làm công tác thiết

bị hiện có của trường để mua sắm, bổ sung về số lượng tối thiểu, đảm bảo chất lượng ngay từ đầu năm học và tránh lãng phí

- Đối với TBDH được bổ sung từ phong trào tự làm đồ dùng dạy học: TBDH tự làm tận dụng từ những nguyên liệu có sẵn trong đời sống So với TBDH do các công ty sản xuất, thì TBDH chưa đảm bảo tính thẩm mỹ, độ chính xác cao, nhưng đây là sản phẩm trí tuệ của GV và HS Các TBDH này mang tính kinh tế, chi phí thấp, đồng thời việc tự làm TBDH có tác dụng phát triển năng lực trí tuệ của GV Để có được những TBDH tự làm, nhà trường cần thường xuyên phát động phong trào tự làm đồ dùng học tập trong GV

cũng như HS, có các hình thức khích lệ động viên: tuyên dương, nêu gương, khen thưởng bằng hiện vật

- Ngoài việc phát động phong trào tự làm TBDH, thì việc khuyến khích sưu tầm TBDH cũng là một biện pháp tốt làm phong phú TBDH trong trường Nhà trường tổ chức cho GV và HS sưu tầm tranh ảnh, các sản phẩm lao động,

mô hình, mẫu vật… có trong đời sống hằng ngày, có ở địa phương để phục vụ cho việc dạy và học

Hiệu trưởng, cán bộ làm công tác phụ trách TBDH cần lên kế hoạch và thực hiện kế hoạch mua sắm, trang bị, bổ sung các TBDH theo đúng yêu cầu của chương trình và kế hoạch chung của nhà trường Trong nội dung quản lý này cần cân đối nguồn tài chính một cách hợp lý, nếu kinh phí có hạn nên lựa chọn những thiết bị cần thiết, cơ bản trang bị trước Mặt khác, để quản lý việc trang bị TBDH đạt kết quả tốt, người Hiệu trưởng phải biết huy động các nguồn lực khác nhau: TBDH do Nhà nước cấp phát, TBDH huy động từ nguồn xã hội hóa, TBDH do tự mua sắm, tự làm và do sưu tầm…

1.4.2.2 Quản lý việc sử dụng, bảo quản thiết bị dạy học

* Quản lý việc sử dụng TBDH

TBDH chỉ phát huy hiệu quả khi được đưa vào sử dụng phục vụ công tác giáo dục, giảng dạy Quản lý việc sử dụng thiết bị dạy học cần đảm bảo các nguyên tắc:

- Sử dụng TBDH đảm bảo đúng mục đích: Mỗi TBDH đều có chức năng, mục đích sử dụng khác nhau vì thế GV và HS cần cân nhắc trong việc

sử dụng để phát huy được thế mạnh của nó

- Sử dụng TBDH đúng chỗ: GV phải đặt TBDH sao cho HS có thể tiếp nhận thông tin từ mọi phía, bằng nhiều giác quan khác nhau Đồng thời cũng không ảnh hưởng tới quá trình làm việc, học tập của lớp khác

- Sử dụng TBDH đúng lúc: Cần cân đối và bố trí lịch sử dụng TBDH hợp lý, đúng lúc nhằm tăng hiệu quả sử dụng của chúng GV cần biết được lúc nào nên và không nên sử dụng

- Sử dụng TBDH đúng mức độ và cường độ: Sử dụng TBDH phù hợp với mục tiêu bài học, điều kiện lớp học, trình độ tiếp thu của HS và khả năng

sử dụng của người GV Không được lạm dụng việc sử dụng TBDH

Bên cạnh đó, việc sử dụng TBDH còn có liên quan đến nhận thức, trình

độ chuyên môn nghiệp vụ và thói quen của người sử dụng, do đó, Hiệu trưởng nhà trường cần quan tâm đến công tác nâng cao trình độ nhận thức, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về sử dụng hiệu quả TBDH; hình thành và duy trì thói quen sử dụng TBDH cho đội ngũ GV, NV nhà trường

* Quản lý việc bảo quản thiết bị dạy học

Quản lý việc bảo quản TBDH là việc làm quan trọng, vì nếu quản lý không tốt sẽ làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả sử dụng TBDH và gây lãng phí tiền của Do vậy, cán bộ phụ trách TBDH nên xây dựng quy trình bảo quản TBDH khoa học để nâng cao tuổi thọ sử dụng của TBDH Lập hệ thống sổ sách theo dõi, quản lý việc mượn trả TBDH của GV nhằm nâng cao tinh thần trách nhiệm Tuân thủ quy trình bảo quản từng TBDH theo hướng dẫn của nhà sản xuất và điều kiện thực tế Bảo quản theo chế độ quản lý tài sản của nhà nước: thực hiện chế độ trách nhiệm theo quy chế quản lý tài sản, thực hiện chế độ kiểm kê, kiểm tra…Đồng thời, bảo quản theo chế độ đối với dụng cụ, vật tư khoa học kỹ thuật: cần quan tâm đến ảnh hưởng của thời tiết, khí hậu, môi trường cất giữ đến các loại dụng cụ tinh vi, đắt tiền (như dụng

cụ quang học, điện tử, máy tính ) Cần có kinh phí để mua vật tư, vật liệu phục vụ cho việc bảo quản (tủ, giá, kệ, thiết bị chống ẩm, dụng cụ phòng cháy chữa cháy, đặc biệt là triển khai dạy học theo phòng học bộ môn) Công tác này cần được giao cho cán bộ chuyên trách thực hiện Hiệu trưởng cần thường xuyên giám sát, kiểm tra, đồng thời quán triệt công tác giữ gìn, bảo quản TBDH đến tất cả các GV, NV trong trường

1.4.2.3 Quản lý đội ngũ cán bộ, giáo viên phụ trách công tác thiết bị dạy học

Đội ngũ cán bộ, giáo viên phụ trách công tác thiết bị dạy học đóng vai