Nghiên cứu stress trong học tập do áp lực thành tích

Nghiên cứu stress trong học tập do áp lực thành tích Stress là vấn đề của con người ở mọi thời đại, nó tồn tại song hành cùng với sự phát triển không ngừng của con người. Stress xảy ra ở khắp mọi nơi, và không ngoại lệ với bất kì ai. Không thể phủ nhận rằng trong số chúng ta ai cũng đã từng bị stress. Stress ở mức độ nặng sẽ phát sinh thành bệnh lý, để lại những hậu quả rất nghiêm trọng, nhất là với lứa tuổi học sinh nói chung và học sinh phổ thông trung học nói riêng, khi tâm sinh lý còn chưa phát triển ổn định. Học sinh khi bị stress rất dễ dẫn đến những biến loạn về tâm lý, gây ra các hiện tượng trầm cảm hoặc đáng sợ hơn đó là tự tử.

ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU

“Nghiên cứu stress trong học tập do áp lực thành tích và hình thành kỹ năng

giải tỏa stress cho học sinh lứa tuổi THPT ”

-A Lí do chọn đề tài

Theo Hans Selye - Người bác sĩ người Hungary, một trong những người đầu tiên nói về khái niệm stress dưới góc độ y tế đã cho rằng: “Stress là một chất muối làm cho cuộc đời thêm thi vị, thiếu nó thì sẽ không có cuộc sống Cuộc sống không có stress sẽ chẳng có thách thức gì, chẳng có trở ngại nào phải vượt qua, chẳng có địa hạt mới nào để chiếm lĩnh, chẳng có lý do gì để trau dồi trí tuệ hoặc nâng cao năng lực”[1] Đây là mặt tích cực của stress khi stress dừng lại ở mức độ vừa đủ thì stress giúp con người năng động hơn với cuộc sống, chai sạn hơn với cuộc sống Tuy nhiên bên cạnh đó stress tiêu cực lại là mầm mống, cội nguồn của rất nhiều căn bệnh tâm sinh lý của con người

Stress là vấn đề của con người ở mọi thời đại, nó tồn tại song hành cùng với sự phát triển không ngừng của con người Stress xảy ra ở khắp mọi nơi, và không ngoại lệ với bất kì ai Không thể phủ nhận rằng trong số chúng ta ai cũng

đã từng bị stress Stress ở mức độ nặng sẽ phát sinh thành bệnh lý, để lại những hậu quả rất nghiêm trọng, nhất là với lứa tuổi học sinh nói chung và học sinh phổ thông trung học nói riêng, khi tâm sinh lý còn chưa phát triển ổn định Học sinh khi bị stress rất dễ dẫn đến những biến loạn về tâm lý, gây ra các hiện tượng trầm cảm hoặc đáng sợ hơn đó là tự tử

Đầu năm 2018 vào ngày 3/1/2018, trên các trang báo mạng xuất hiện hàng

loạt các bài báo với nhan đề “Nữ sinh lớp 7 để lại thư tuyệt mệnh, tự tử trong

lớp học”… Sau đó, ngày 14/1/2018 trên báo Zing.vn (Tri thức trực tuyến) có

bài: “ Báo động học sinh trầm cảm, tự tử vì áp lực học hành” Bài báo đã đưa ra

dẫn chứng về “nữ sinh Thùy Trang (THPT Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) tự tử để

lại 5 lá thư tuyệt mệnh thể hiện sự buồn chán vì kết quả học tập” cùng những

thông tin như: “Theo kết quả y tế trường học giai đoạn 2011-2015 do Bộ Y tế và

Bộ GD&ĐT công bố, số học sinh có ý định tự tử ngày càng tăng cao, cứ 5 em học sinh lại có một em có ý định tự tử”;“Theo bác sĩ Nguyễn Văn Dũng - Phó Viện trưởng Viện sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, số trẻ em có biểu hiện bệnh lý bị rối loạn cảm xúc, lo âu vì kết quả học tập giảm sút đến khám trong thời gian qua ngày càng gia tăng”[9]

Ba tháng sau và cách thời điểm khi chúng tôi bắt đầu thực hiện nghiên cứu

này khoảng 5 tháng vào ngày 10 tháng 4 năm 2018, vụ việc nam sinh học sinh

lớp 10 trường Nguyễn Khuyến (quận Tân Bình, TP.HCM) nhảy lầu tự tử [8] đã

gây xôn xao dư luận Nguyên nhân dẫn đến chuyện đau lòng của nam học sinh H.T.C (17 tuổi) là do áp lực học tập, em cảm thấy chưa đáp ứng được kì vọng của gia đình Điều để lại câu hỏi lớn sau câu chuyện của C đó là mặc dù C là một học sinh có học lực giỏi, điểm trung bình học kì I của C là 8,9 – những thành tích không phải học sinh nào cũng đạt được nhưng trong bức thư tuyệt

mệnh em để lại với nội dung do áp lực điểm số, học tập và do áp lực từ gia đình

muốn con mình đứng đầu khối nên em đã tự tử Xung quanh sự kiện đáng buồn

của C đã có rất nhiều ý kiến “sốc tâm lý”, “chết trong kì vọng”, “tự tử vì áp lực

học tập” nhưng dẫu rằng vậy thì vụ việc tự tử của H.T.C đã gióng lên hồi

chuông báo động nghiêm trọng về nguyên nhân dẫn đến áp lực học tập mà nhiều học sinh đang phải chịu đựng

Từ những vấn đề trên cần cảnh tỉnh với vấn nạn học sinh ngày nay đang phải từng ngày, từng giờ đối diện với stress trong học tập đặc biệt là stress do áp lực

Với mục đích khảo sát và đánh giá thực trạng về stress trong học tập và nguyên nhân dẫn đến stress trong học tập do áp lực thành tích ở học sinh THPT, tạo căn cứ thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp tác động giúp học sinh hình

thành kĩ năng giải tỏa stress cho học sinh THPT, chúng tôi chọn đề tài: “Nghiên cứu stress trong học tập do áp lực thành tích và hình thành kỹ năng giải tỏa stress cho học sinh lứa tuổi THPT ”

B Câu hỏi nghiên cứu

1 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng về mức độ biểu hiện, nguyên nhân dẫn đến hiện tượng stress trong học tập do áp lực thành tích ở lứa tuổi học sinh THPT hiện nay như thế nào?

- Bằng cách nào để hình thành kĩ năng giải tỏa stress trong học tập do áp lực thành tích đối với học sinh THPT?

2 Giả thuyết khoa học

- Học sinh THPT thường gặp stress trong hoạt động học tập

- Nguyên nhân chính dẫn đến stress trong học tập là do áp lực thành tích

Áp lực thành tích xuất phát từ gia đình; áp lực nhà trường; áp lực từ chính bản thân học sinh Trong đó quan trọng là áp lực từ chính bản thân học sinh

- Có sự chênh lệch về mức độ stress trong học tập do áp lực thành tích giữa các đối tượng học sinh khác nhau về học lực, về giới tính, về môi trường học tập, về hoàn cảnh gia đình …

- Đề xuất được một số biện pháp tác động một cách khoa học, hợp lý vào học sinh THPT nhằm hình thành kĩ năng giải tỏa stress trong học tập do áp lực thành tích

C Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

1 Quy trình nghiên cứu

- Bước 1: Nghiên cứu cơ sở khoa học về stress, biểu hiện và nguyên nhân

stress trong học tập

- Bước 2: Xây dựng phiếu hỏi nguyên nhân stress trong học tập do áp lực

thành tích tại các trườngTHPT

- Bước 3: Khảo sát và đánh giá thực trạng về mức độ biểu hiện, nguyên

nhân stress trong học tập do áp lực thành tích tại các trườngTHPT

- Bước 4: Đề xuất một số biện pháp tác động giúp hình thành kĩ năng giải

tỏa stress trong học tập do áp lực thành tích cho học sinh THPT

- Bước 5: Thực nghiệm kiểm chứng hiệu quả của các biện pháp đã đề

xuất

2 Phương pháp nghiên cứu

2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Chúng tôi tiến hành thu thập, phân tích, tổng hợp hệ thống hóa và khái quát hóa các tài liệu có liên quan đến stress, stress trong học tập của học sinh THPT để nghiên cứu, xây dựng hệ thống cơ sở lý luận cho đề tài

2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

2.2.1 Phương pháp điều tra bằng Anket

Chúng tôi xây dựng hệ thống câu hỏi đóng và mở để khảo sát nhận thức của học sinh về stress, các mức độ biểu hiện và nguyên nhân dẫn đến stress trong học tập do áp lực thành tích ở học sinh, các biện pháp mà học sinh sử dụng

để giải tỏa stress

2.2.2 Phương pháp quan sát

Chúng tôi quan sát học sinh trong những giờ học trên lớp để xác định những biểu hiện về stress qua nét mặt, hành vi của họ

2.2.3 Phương pháp trò chuyện

Chúng tôi tiến hành trò chuyện với một số học sinh nhằm thu thập thêm thông tin thực tiễn cho đề tài nghiên cứu

2.2.4 Phương pháp phân tích trường hợp điển hình

Chúng tôi lựa chọn một số học sinh có mức độ biểu hiện điển hình về stress và phân tích sâu những nguyên nhân dẫn đến stress ở họ trong học tập do

áp lực thành tích, tạo căn cứ thực tiễn cho việc đề xuất các biện pháp tác động nhằm giúp học sinh giảm stress và hình thành kĩ năng giải tỏa stress

2.2.5 Phương pháp chuyên gia

Chúng tôi có tham khảo ý kiến của Tiến sĩ tâm lý học Trần Văn Tính -giảng viên tâm lý học của Trường đại học Giáo dục - ĐHQGHN

2.2.6 Nhóm phương pháp thống kê toán học

- Phần mềm Excel để xử lý kết quả khảo sát

- Phần mềm thống kê giá trị trung bình, phương sai, độ lệch chuẩn

D Tiến hành nghiên cứu

I Cơ sở lí luận về stress, biểu hiện, nguyên nhân stress trong học tập của học sinh THPT và biện pháp giải tỏa stress.

1.1 Vài nét về lịch sử nghiên cứu vấn đề.

1.1.1 Lịch sử nghiên cứu về stress ở nước ngoài

Vào thế kỉ XVII, Stress thực sự nhận được quan tâm và nghiên cứu lần đầu tiên bởi Hooke với thuyết “Engineering Analogy” (trương đồng cấu trúc)[3] Tới năm 1956, Hans Selye xuất bản cuốn sách “The stress of life”[1], thuật ngữ stress được phổ biến sâu rộng trong cộng động theo góc độ y học Theo Hans Selye, bất cứ sự kiện nào đòi hỏi sự thích ứng đều làm khởi phát các đáp ứng sinh lý đặc trưng cho stress Cho đến hiện nay trên thế giới, stress được nghiên cứu theo cả hai chiều hướng tích cực và tiêu cực

1.1.2 Lịch sử nghiên cứu về stress ở trong nước

Ở Việt Nam, stress đã được quan tâm và nghiên cứu Tác giả Phạm Thu

Hương với đề tài “Stress trong học tập của sinh viên”[3], tác giả Phạm Thanh Bình với đề tài “Biểu hiện stress trong học tập của học sinh THPT [2] Tuy

nhiên hầu hết các đề tài đều quan tâm tới thực trạng và biểu hiện sủa stress dưới

góc độ Stress tiêu cực mà chưa có đề tài nào đi sâu nghiên cứu chi tiết, đầy dủ

về nguyên nhân dẫn Stress trong học tập và nhìn nhận Stress ở mặt tích cực Ngoài ra còn có rất nhiều những tạp chí, bài báo viết về stress, cách làm giảm stress khác

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Khái niệm stress

a Định nghĩa về stress

Stress trong tiếng Anh có nghĩa là nhấn mạnh Năm 1975, Hans Selye tuyên bố rằng: Stress là nhịp sống luôn luôn có mặt ở bất kì thời điểm nào của

sự tồn tại của chúng ta, mỗi tác động bất kì đến một cơ quan nào đó đều gây stress Có hai loại stress: Stress bình thường khỏe mạnh là “Eustress” còn loại stress độc hại là hay tiêu cực là “Distress”[1] Có nhiều quan điểm khác nhau về stress tuy nhiên trong đề tài này, chúng tôi lấy khái niệm mà V.P.Dintrenko và B.G.Mesirriakova đã đưa ra trong cuốn Từ điển Tâm lý học bằng Tiếng Nga làm

công cụ để nghiên cứu: “Stress là trạng thái căng thẳng về tâm lý xuất hiện ở

con người trong quá trình hoạt động trong những điều kiện phức tạp, khó khăn của đời sống thường ngày, cũng như trong những điều kiện đặc biệt”[4] để làm

định hướng cho nghiên cứu của mình

b Phân loại stress

*Phân loại theo mức độ:

Theo Hans Selye, ông phân chia stress là Eustress và Distress

*Phân loại theo nguyên nhân gây ra stress:

Có 3 loại stress cơ bản sau: stress sinh thái, stress tâm lý-xã hội và stress sinh lý Chúng tôi quan tâm đến stress tâm lý - xã hội Theo Holme và Rahe (1967) ngay cả các tác động của những biến cố được xem là rất lý tưởng cũng có thể gây ra sự khởi phát stress [10]:

+Sự thất vọng: người ta thường thất vọng khi không đạt được điều mình mong muốn, hoặc tưởng thế này nhưng lại thế kia….Điều này do nhiều yếu tố,

vì hoàn cảnh khách quan, hoặc chủ quan

+Sự quá tải: là tình trạng mà số lượng kích thích vượt quá khả năng xử lý đối với chủ thể Có nhiều nguyên nhân gây nên tình trạng đó, tuy nhiên chủ yếu

là do các yếu tố tâm lý-chủ quan của chủ thể

+Sự thiếu tải: Ngược lại với quá tải là sự thiếu tải do những kích thích tác động đơn điệu, tẻ nhạt, buồn chán, không tương xứng với khả năng của chủ thể

c Biểu hiện của stress: về mặt cơ thể; về mặt trí tuệ; về mặt cảm xúc; về mặt hành vi

d Nguồn gốc của stress

Theo Võ Văn Bản [7], có thể phân chia nguồn gốc gây ra stress như sau:

* Nguồn gốc từ môi trường bên ngoài: từ cuộc sống gia đình; từ môi

trường, xã hội; từ môi trường tự nhiên

* Nguồn gốc từ bản thân: Yếu tố sức khỏe; yếu tố tâm lý.

1.2.2 Stress trong học tập do áp lực thành tích

a Khái niệm “Áp lực thành tích”

Theo từ điển Tiếng Việt, “áp lực” là sức ép; “thành tích”: kết quả tốt đẹp

do nỗ lực đạt được Như vậy, “áp lực thành tích” được hiểu sức ép để đạt kết quả tốt đẹp Sức ép được hiểu từ điều kiện khách quan, từ môi trường bên ngoài

và sức ép từ điều kiện chủ quan, từ môi trường bên trong từ nỗ lực chính bản thân

b Những nguyên nhân chính gây ra “áp lực thành tích”

* Nguyên nhân khách quan: Nguồn gốc từ môi trường bên ngoài

-Nguồn gốc từ cuộc sống gia đình: những tác nhân gây nên stress từ phía gia đình là thường gặp nhất Đặc biệt là những kì vọng từ người thân đến bản thân của chủ thể

-Nguồn gốc từ môi trường, xã hội: Chú trọng là yếu tố môi trường học tập (nhà trường, thầy cô, bạn bè…) đến chủ thể

* Nguyên nhân chủ quan: Nguồn gốc từ bản thân:

-Yếu tố tâm lý: Đó là trình độ thích nghi của các thuộc tính tâm lý, bao gồm: năng lực, ý chí, tình cảm, như cầu và trình độ nhận thức, kinh nghiệm,…

1.3 Đặc điểm tâm sinh lý học sinh THPT

Học sinh THPT là học sinh mang lứa tuổi từ 15-18 tuổi, hay còn được gọi

là tuổi đầu thành niên Học sinh THPT là lứa tuổi đang trong thời kì quá độ từ trẻ em sang người lớn, trong giai đoạn này có nhiều sự thay đổi về thể chất, trí lực, đạo đức….và yếu tố tâm lý

II Thực trạng về mức độ biểu hiện, nguyên nhân stress trong học tập

do áp lực thành tích học sinh THPT

2.1 Vài nét về khách thể nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu là 603 học sinh tại các trường THPT trên địa bàn tỉnh Lào Cai Bao gồm: Trường PTDTNT THCS - THPT huyện Bảo Yên Trường THPT số 2 TP Lào Cai Trường PTDTNT THCS - THPT huyện Sa Pa.Trong các trường, chúng tôi lựa chọn ngẫu nhiên số học sinh tham gia nghiên cứu

Bảng 2.1: Mẫu khách thể nghiên cứu

Lớp

Biến số

Khối 10 Khối 11 Khối 12 Chung

Nữ 129 66.2 144 72.8 129 61.5 402 66.8

Khá 141 72.3 132 66.6 162 77.1 435 72.1

2.2 Thực trạng mức độ nhận thức về stress của học sinh THPT

2.2.1 Thực trạng nhận thức về stress nói chung của học sinh THPT

Bảng 2.2: Quan niệm của học sinh THPT về stress nói chung

Lớp Giới

tính

Những quan niệm của học sinh về Stress

Nữ 39 30.2 84 65.1 3 2.3 3 2.3

Như vậy có 357 học sinh chiếm 59.2% tổng số học sinh được điều cho có

quan niệm : Stress là trạng thái căng thẳng về tâm lý Bên cạnh đó có 35.3% quan niệm Stress là những biến đổi trong hoạt động tâm lý, sinh lý của cơ thể,

có 3.9 % quan niệm Stress là suy nhược cơ thể, có 0.9 % quan niệm Stress là

căn bệnh thần kinh Ngoài ra không có học sinh nào có ý kiến khác.

Xét về giới chúng ta thấy : Có 237 học sinh nữ cho rằng Stress là trạng

thái căng thẳng về tâm lý Với quan niệm Stress là những biến đổi trong hoạt động tâm lý, sinh lý của cơ thể số học sinh nữ đồng ý là 141

Thông qua bảng số liệu chúng ta thấy rằng học sinh THPT mới nhìn stress

ở mặt tiêu cực mà chưa thấy hết được mặt tích cực, mặt có lợi của stress

2.2.2 Thực trạng quan niệm về nguyên nhân dẫn đến stress của học sinh THPT

Bảng 2.3; biểu đồ 1: Những quan niệm của học sinh THPT về nguyên nhân gây

ra stress.

Lớp Giới

tính

Những quan niệm của học sinh THPT về nguyên nhân gây ra stress.

Nữ 27 20.9 18 14.1 27 20.9 0 0 57 44.1 0

Nữ 21 14.5 27 18.7 30 20.8 12 8.4 54 37.3 0

Nữ 18 13.9 12 9.5 45 34.8 18 13.9 36 27.9 0

Chu

ng

Nam 21 11.3 18 9.5 51 28.7 12 5.2 99 50.8 0

Nữ 66 16.4 57 14.1 102 25.5 30 7.4 147 36.4 0

Tổng 87 13.9 75 11.8 153 27.1 42 6.3 246 43.6 0

Nguyên nhân mà học sinh THPT lực chọn nhiều nhất là NN 5 “Do học

tập, lao động quá căng thẳng” và NN 3 “Là những vấn đề gây sốc” Vì đây đều

là những nguyên nhân khách quan nên có thể nói rằng học sinh THPT chưa chú

ý đến những nguyên nhân chủ quan

2.3 Thực trạng mức độ stress và nguyên nhân dẫn của stress trong học tập do áp lực thành tích của học sinh THPT

2.3.1 Mức độ stress trong học tập do áp lực thành tích của học sinh THPT

a Mức độ Stress trong học tập do áp lực thành tích theo giới tính

Bảng 2.4; biểu đồ 2: Mức độ biểu hiện stress trong học tập do áp lực thành tích theo giới tính.

Khối GT SHS Các mức độ Stressvà số lần lực chọn ĐTB Thứ

bậc

603 4500 5265 6492 2871 31.72

- Xếp thứ bậc 1 mức độ stress là nam học sinh khối 12 là 33.56 điểm ở thứ bậc

2 là nữ học sinh khối 12 với điểm trung bình là 32.84 điểm, tiếp theo là nam học sinh khối 11 với 31.07 điểm Như vậy, xét về giới tính thì học sinh nam thường

có xu hướng bị áp lực thành tích hơn học sinh nữ và tăng dần theo khối lớp

b Mức độ stress trong học tập do áp lực thành tích theo học lực.

Bảng 2.5; biểu đồ 3 Mức độ stress trong học tập do áp lực thành tích theo học

lực

Khối Học lực SHS Các mức độ Stress và số lần lực chọn ĐTB TB

Giỏi (đội tuyển) 96 552 828 1218 278 31.4 3

Giỏi (Đội tuyển) 45 372 468 420 216 32.8 2

Giỏi (Đội tuyển) 45 468 549 390 147 34.5 1

Giỏi (Đội tuyển) 186 1392 1845 2028 780 32.5

Những học sinh có học lực giỏi hoặc tham gia các đội tuyển học sinh giỏi

có mức độ stress cao hơn học lực khá, học lực trung bình Đứng thứ bậc thứ 1 là học sinh có học lực giỏi hoặc tham gia đội tuyển HSG lớp 12 với 34.5 điểm, đứng thứ 2, thứ 3 là học sinh có học lực giỏi hoặc tham gia đội tuyển HSG lớp

11, 10 với 32.8 điểm, 31.4 điểm

Tóm lại, áp lực thành tích trong học tập đang ảnh hưởng lớn đến các bạn học sinh và đặt ra những mặt tích cực cũng như tiêu cực Điều này đòi hỏi bản thân học sinh cần có sự nhìn nhận toàn diện về áp lực thành tích trong học tập

2.4 Những nguyên nhân dẫn tới stress trong học tập do áp lực thành tích.

Chúng tôi trưng cầu ý kiến chuyên gia về các nguyên nhân gây ra stress dẫn đến stress trong học tập do áp lực thành tích và đưa ra 15 NN trong đó có 7

NN khách quan và 8 NN chủ quan

2.4.1 Nguyên nhân khách quan

Bảng 2.6, biểu đồ 4: Nguyên nhân khách quan Stress trong học tập do áp lực thành tích ở học sinh THPT

Những nguyên nhân

khách quan Mức độ cụ thể và số lần lựa chọn KCBH TT TX RTX

Tất cả các nguyên nhân khách quan mà nhóm nghiên cứu lựa chọn đều gây ra stress trong học tập do áp lực thành tích ở học sinh THPT và chủ yếu tập

chung vào 2 mức độ: Rất thường xuyên và thường xuyên.

* Ở mức RTX: NN12 Phương pháp giảng dạy của một số thầy cô khiến bạn cảm

thấy khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức nhưng bạn không dám hỏi lại thầy(cô) đó đứng cao nhất với 207 lựa chọn và 828 điểm Đứng thứ hai là NN2:

Sự kì vọng của cha mẹ và thầy cô khiến bạn cảm thấy có quá nhiều áp lực với

696 điểm NN3: Áp lực điểm số từ thầy cô làm bạn căng thẳng đứng thứ 3 với

612 điểm

* Ở mức TX: Đứng đầu tiên là NN11: Yêu cầu của một số thầy(cô) quá cao làm

bạn thấy rất áp lực và căng thẳng với 258 lựa chọn, 774 điểm NN3: Áp lực điểm số từ thầy cô làm bạn căng thẳng đứng thứ 2 với 711 điểm Đứng thứ 3 là

NN10: Việc cha mẹ bạn thường xuyên hỏi tới kết quả học tập của bạn khiến bạn

thấy khó chịu 666 điểm

Điều đó cho thấy, sự kì vọng lớn từ phía thầy cô và cha mẹ đang tạo sức

ép mạnh mẽ tác động đến học sinh trong quá trình học tập

Bảng 2.7; biểu đồ 5: Các mức độ nguyên nhân khách quan dẫn tới Stress trong học tập do áp lực thành tích theo khối lớp

Lớp SHS Các mức độ nguyên nhân khách quan gây ra Stress do áp

lực thành tích và số lần lựa chọn

ĐTB TB

LC Điểm LC Điểm LC Điểm LC Điểm

Chu

ng LC Điểm 603 23942394 28385676 16414923 18667464 33.9

Các nguyên nhân khách quan gây ra stress trong học tập do áp lực thành tích tác động lớn đến học sinh lớp 12, lớp 10 cuối cùng lớp 11 Điều này có thể

lí giải được vì khối 12,10 là hai khối đầu và cuối của bậc THPT vì thế, sự kì vọng của thầy cô và bố mẹ đến học sinh là rất lớn

Khi được phỏng vấn điều tra bạn C.T.K học sinh lớp 12 (Trường

PTDTNT Bảo Yên), có học lực TB cho biết: “Sức học của mình bình thường, vì

bố mẹ muốn mình vào học trường PTDTNT nên mình đã phải cố gắng hết sức,

ôn ngày ôn đêm mới thi đỗ vào 10 Giờ đang học lớp 12, mình nghĩ với lực học của mình khả năng đỗ vào ĐH là khó nhưng bố mẹ đã hướng cho mình đi học

ĐH, mình chỉ biết cố gắng, cố gắng thật nhiều để không phụ công lao của bố mẹ”.

Cùng sức ép từ phía gia đình nhưng bạn N.T.M (Trường THPT số 2 TP

Lào Cai) lại quan điểm khác: “Bố mẹ mình rất thường xuyên hỏi về kết quả học

tập của mình nhưng mình không thấy khó chịu chút nào Ngược lại, mình còn thấy rất vui vì bố mẹ quan tâm đến mình Thầy cô cũng kì vọng vào mình sẽ đỗ tốt nghiệp rồi đỗ cao đẳng, đại học, mình sẽ cố gắng”

Tóm lại, qua việc điều tra về nguyên nhân khách quan dẫn đến stress trong học tập do áp lực thành tích, nhóm nguyên cứu thấy rằng sự kì vọng từ người thân, gia đình và thầy cô có ảnh hưởng lớn, gây ra sức ép về mặt tâm lý

cho học sinh THPT Tuy nhiên rất nhiều học sinh nhìn nhận về sự kì vọng này theo hướng tiêu cực nên thấy khó chịu, căng thẳng….Điều này cho thấy cần có giải pháp phù hợp để giải tỏa stress trong học tập do áp lực thành tích từ phía nguyên nhân khách quan

2.4.2.Nguyên nhân chủ quan

Bảng 2.8; biểu đồ 6: Số lần lựa chọn Nguyên nhân chủ quan ở mức độ TX và RTX

Số lần lựa chọn NN chủ quan

Lớp Mức NN4 NN6 NN7 NN8 NN9 NN13 NN14 NN15 Điểm ĐTB

10

11

12

Chun

g

Nguyên nhân chủ quan có tổng số điểm của cả hai mức độ RTX và TX cao nhất là NN 13: Bạn không thấy hài lòng về kết quả của bạn với 1368 điểm Đứng thứ hai là NN 15: Bạn không biết cách sắp xếp thời gian và lựa chọn phương pháp

học hiệu quả dù đã rất cố gắng với 939 điểm và đứng thứ 3 là NN 8: Bạn đã rất cố gắng học tập nhưng vẫn không đạt được kết quả mong muốn với 867 điểm.

Tóm lại:

- Nguyên nhân chủ quan cơ bản nhất là do học sinh THPT không biết bố trí, sắp xếp thời gian học tập và nghỉ ngơi hợp lý Học sinh chưa hình thành phương pháp học tập có hiệu quả đối với từng môn học cũng như xác định mục tiêu phấn đấu đối với từng môn học

- Nguyên nhân khách quan cơ bản nhất là do phương pháp giảng dạy của giáo viên bộ môn, áp lực từ chất lượng bộ môn

Điều đó đặt ra vấn đề học sinh THPT cần có kĩ năng ứng phó và giải tỏa stress