Thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy từ thực tiễn quận thanh khê, thành phố đà nẵng

Phương pháp quy nạp – diễn dịch: được tác giả sử dụng để diễn đạt, phân tích và giải thích các vấn đề có liên quan đến ma túy, nghiện ma túy, người nghiện ma túy, chính sách đối với n

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ XÃ HỘI

LÊ THỊ THU HÀ

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHIỆN

MA TÚY TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH KHÊ,

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG

HÀ NỘI, năm 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ XÃ HỘI

LÊ THỊ THU HÀ

THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHIỆN

MA TÚY TỪ THỰC TIỄN QUẬN THANH KHÊ,

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi Các số liệu, ví dụ và trích dẫn trong luận văn đảm bảo độ tin cậy, chính xác và trung thực Những kết luận khoa học của luận văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác

Tác giả luận văn

Lê Thị Thu Hà

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHIỆN MA TÚY 10

1.1 Người nghiện ma túy và chính sách đối với người nghiện ma túy 101.2 Nội dung và quy trình thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy 191.3 Những nhân tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHIỆN MA TÚY TẠI QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ

ĐÀ NẴNG 28

2.1 Những nhân tố tác động đến việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy 282.2 Thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng 342.3 Đánh giá chung về trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng 52

CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI NGHIỆN MA TÚY TẠI QUẬN THANH KHÊ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 59

3.1 Quan điểm, yêu cầu trong thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng 593.2 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng 623.3 Kiến nghị 72

KẾT LUẬN 76 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC BẢNG

2.1 Đặc điểm người nghiện ma túy trên địa bàn quận

Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng năm 2018 35

2.2 Tổng hợp công tác phổ biến, tuyên truyền chính sách

đối với người nghiện ma túy giai đoạn 2015-2018 41

2.3 Mức chi hỗ trợ công tác cai nghiện trong thời gian lập

thủ tục xem xét đưa vào cơ sở cai nghiện bắt 45

2.4 Mức chi hỗ trợ đối với công tác cai nghiện ma tuý tại

2.5 Mức chi hỗ trợ đối với công tác quản lý sau cai

nghiện ma tuý tại nơi cư trú 46

2.6

Kết quả khảo sát về công tác phân công, phối hợp thực hiện chính cai nghiện ma túy trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

48

DANH MỤC CÁC HÌNH

2.1 Các kênh phổ biến, tuyên truyền chính sách cai nghiện

2.2 Đánh giá hiệu quả của công tác phổ biến, tuyên truyền

chính sách cai nghiện ma túy 42

2.3 Sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan nhà nước

trong thực hiện chính sách cai nghiện ma túy 49

2.4

Đánh giá hiệu quả phân công, phối hợp giữa các cơ

quan nhà nước trong thực hiện chính sách cai nghiện

ma túy

50

2.5 Sự tham gia của các tổ chức chính trị xã hội trong kiểm

tra, giám sát quá trình thực hiện chính sách 52

cả khoảng 50.000 người đang điều trị thay thế), 13,5% trong các cơ sở cai nghiện, 19% trong trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục Tỷ lệ vi phạm pháp luật trong thanh niên nghiện ma túy chiếm trên 50%, cao gấp hơn 100 lần so với nhóm thanh niên không nghiện ma túy Gần 2/3 số thanh niên nghiện ma túy không có việc làm hoặc việc làm bấp bênh 2.100 tỷ đồng là con số người nghiện chi cho sử dụng ma túy mỗi năm [14]

Trên thực tế, việc thực hiện các chế độ, chính sách, các hoạt động hỗ trợ cho người nghiện ma tuý sau khi được chữa trị, phục hồi còn nhiều hạn chế Bản thân đối tượng và gia đình họ còn có tư tưởng ỷ lại xã hội hoặc cảm thấy thiếu tự tin, bản thân đã trở nên vô dụng với xã hội, không nỗ lực tìm kiếm việc làm Mặt khác, Nhà nước ta cũng chưa có cơ chế chính sách phù hợp để khuyến khích, huy động nhiều thành phần kinh tế - xã hội tham gia hỗ trợ giải quyết việc làm cho đối tượng, hỗ trợ công tác xã hội như hỗ trợ chống tái nghiện, hỗ trợ tâm lý cho họ v.v Ngoài ra, những nghề mà đối tượng học trong trung tâm nhiều khi chưa thực sự phù hợp với mỗi nền kinh tế sự thay đổi của nền kinh tế thị trường Do vậy, các chính sách hỗ trợ chống tái nghiện, hỗ trợ tâm lý để người sau cai nghiện hòa nhập cộng đồng, dạy nghề,

2

tổ chức lao động sản xuất, tạo việc làm có thu nhập ổn định không những là một nội dung quan trọng của quy trình cai nghiện mà còn là yêu cầu thiết yếu, tạo điều kiện cho đối tượng tái hoà nhập cộng đồng, qua đó giúp người sau cai nghiện không tái nghiện và thực sự có ích cho xã hội và có một cuộc sống tốt

Số người nghiện cư trú trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

tính đến 31/12/2018 là 417 người, chủ yếu trong độ tuổi thanh thiếu niên,

trong đó không có nghề nghiệp chiếm 81,84% tổng số người nghiện và đa số người nghiện có hoàn cảnh gia đình khó khăn Trong những năm qua, chính quyền quận Thanh Khê luôn quan tâm thực hiện các chính sách hỗ trợ cho họ khi cai nghiện và hỗ trợ tái hoà nhập cộng đồng, tạo việc làm, dạy nghề cho

họ sau khi đã cai nghiện thành công; hỗ trợ chống tái nghiện và một số hoạt động hỗ trợ khác cho họ Trên thực tế, vấn đề về chính sách vay vốn, tạo việc làm cho người sau cai nghiện ma tuý là mối quan tâm của xã hội, ngoài ý nghĩa là góp phần tăng thêm thu nhập, phát triển kinh tế, mà còn đảm bảo an sinh xã hội, giữ gìn an ninh trật tự Các hoạt động hỗ trợ về việc làm, học nghề hiện nay chưa thực sự đáp ứng được nhu cầu của người sau cai nghiện

ma tuý Việc giao tiếp với mọi người xung quanh sau khi đi cai nghiện về còn hạn chế, nhiều người xung còn kì thị, dẫn đến những người đã cai nghiện không hòa nhập được vào cộng đồng Các hoạt động chống tái nghiện vẫn chưa được quan tâm đầy đủ

Từ những lý do trên, em đã lựa chọn đề tài: “Thực hiện chính sách đối

với người nghiện ma túy từ thực tiễn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng” là cần thiết, khách quan, xuất phát từ nhu cầu thực tế hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong thời gian qua, ở Việt Nam đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến các vấn đề về ma túy và thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy, có thể nêu một số đề tài sau:

Đề tài nghiên cứu cấp Bộ của Nguyễn Văn Minh (2001) làm chủ nhiệm:

Đề tài của TS Nguyễn Thành Công (2003) - Đề tài nghiên cứu khoa học

cấp thành phố “Nghiên cứu các giải pháp nhằm nâng cao quản lý cai nghiện

và sau cai nghiện” Đề tài đã đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm nâng cao

quản lý cai nghiện và sau cai nghiện chủ yếu nhằm tạo được sự đồng thuận của toàn xã hội trong công cuộc phòng chống ma túy, cùng nhau tạo mọi điều kiện giúp đỡ người nghiện ma túy quyết tâm cai nghiện từ bỏ ma túy để làm lại cuộc đời, tái hòa nhập cộng đồng, xây dựng cuộc sống mới góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự xã hội; làm tốt công tác giáo dục tuyên truyền về tác hại của ma túy, vận động toàn dân tham gia đấu tranh, bài trừ tệ nạn ma túy [1 ]

Đề tài nghiên cứu năm 2004-2005 của Viện nghiên cứu xã hội Thành

phố Hồ Chí Minh về “Những giải pháp chủ yếu quản lý, dạy nghề cho người cai nghiện ma túy trong chương trình ba năm ở các trường, trung tâm tại Thành phố Hồ Chí Minh” Đề tài đã nghiên cứu quá trình sau khi cắt cơn

nghiện, người nghiện được chữa bệnh và phục hồi sức khỏe chuyển sang học văn hóa, học nghề trong chương trình ba năm ở các trường, trung tâm tại Thành phố Hồ Chí Minh Từ đó đề xuất các giải pháp giải quyết được vấn đề giúp những người sau cai từng bước có đủ điều kiện tối thiểu và làm việc tại các khu công nghiệp đặc biệt do Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng Trong

4

đó, tác giả chú trọng đến giải pháp huy động sự tham gia của chính quyền địa phương, lực lượng công an và các đoàn thể, ban điều hành khu phố để quản lý

và dạy nghề cho người sau cai nghiện ma túy.[27]

Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Thanh Huyền (2014) bảo vệ thành

công tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn“Hoạt động hỗ trợ tạo việc làm cho người sau cai nghiện ma túy (Nghiên cứu tại Thành phố Hà Nội)” Mục đích của luận văn là hệ thống hóa các hoạt động hỗ trợ tạo việc

làm cho người sau cai nghiện ma túy từ đó đánh giá thực trạng nhu cầu vay vốn, việc làm của người sau cai nghiện trên địa bàn thành phố Hà Nội để đề xuất các giải pháp và hoạt động hỗ trợ tạo việc làm cho người sau cai nghiện

ma túy sao cho phù hợp để ổn định cuộc sống cho người sau cai nghiện ma túy Tuy nhiên, hạn chế của đề tài này là có phạm vi nghiên cứu hẹp, chỉ nghiên cứu các nội dung trong việc hỗ trợ đào tạo và tìm kiếm việc làm cho người sau cai nghiện ma túy trên địa bàn thành phố Hà Nội.[8]

Luận văn thạc sỹ của tác giả Tạ Hồng Vân (2015) bảo vệ thành công tại

Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn “Hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ điều trị nghiện cho người nghiện ma túy tại cộng đồng (Nghiên cứu trường hợp tại Cơ sở điều trị Methadone thuộc Trung tâm phòng chống HIV/AIDS thành phố Nam Định)” Luận văn đã chỉ ra rằng hiện nay mô hình

điều trị nghiện đang được áp dụng phổ biến đó là mô hình điều trị nghiện tại cộng đồng, trong đó nhân viên công tác xã hội có vai trò đặc biệt quan trọng Luận văn cũng đã phân tích thực trạng hoạt động công tác xã hội trong hỗ trợ điều trị nghiện cho những người nghiện tại Cơ sở điều trị Methadone thành phố Nam Định để từ đó đề xuất các nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của những nhân viên công tác xã hội này trong quá trình trợ giúp người nghiện phục hồi chức năng và hòa nhập cộng đồng.[25]

Luận án tiến sĩ Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn "Nhu cầu việc làm của người sau cai nghiện ma túy" của tác giả Tiêu Thị Minh Hường

5

(2015) đã phân tích và tổng hợp được các yếu tố về tâm lý ảnh hưởng đến nhu càu việc làm của người sau cai nghiện ma túy Tác giả đã đi sâu nghiên cứu nhu cầu lý giải dưới góc độ tâm lý học, từ đó có những nghiên cứu điển hình

về nhu cầu việc làm của người sau cai nghiện ma túy, các yếu tố ảnh hưởng tới nhu cầu việc làm của họ, đề xuất một số biện pháp tâm lý - giáo dục, góp phần tăng cường nhu cầu việc làm của người sau cai nghiện ma túy.[6]

Luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Hằng (2016) bảo vệ thành công

tại Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn với đề tài “Vai trò của nhân viên công tác xã hội trong việc trợ giúp người nghiện ma túy tham gia chương trình Methadone (Nghiên cứu tại cơ sở điều trị methadone quận Nam Từ Liêm)” Tác giả đã xây dựng được khung lý thuyết và đánh giá vai trò của

nhân viên công tác xã hội trong việc trợ giúp người nghiện điều trị thay thế bằng thuốc Methadone tại Cơ sở điều trị Methadone quận Nam Từ Liêm, trong đó tác giả chú trọng phân tích các hoạt động tư vấn/tham vấn tâm lý của đội ngũ nhân viên này Để từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hoạt động tư vấn/tham vấn tâm lý của nhân viên công tác xã hội nhằm trợ giúp tốt nhất cho những ngươi nghiện đang tham gia điều trị Methadone [5]

Luận văn thạc sỹ của tác giả Đỗ Thanh Huyền (2017) đã bảo vệ thành

công tại Trường Đại học Lao động – Xã hội: “Hoạt động hỗ trợ xã hội cho người sau cai nghiện ma túy tại Thành phố Hòa Bình – Tỉnh Hòa Bình” Tác

giả đã tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về hoạt động hỗ trợ xã hội cho người sau cai nghiện ma túy, những yếu tố ảnh hưởn đến hoạt động hỗ trợ

xã hội cho người sau cai nghiện ma túy bao gồm chính sách của Nhà nước đối với người sau cai nghiện, sự quan tâm của các cấp chính quyền, yếu tố cộng đồng, yếu tố gia đình và bản thân người sau cai nghiện, cuối cùng là yếu tố thuộc vai trò của nhân viên công tác xã hội Luận văn đã phân tích được thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động hỗ trợ xã hội cho người sau cai nghiện ma túy tại Thành phố Hòa Bình trong thời gian

6

tới [7]

Qua nghiên cứu tổng quan tài liệu cho thấy, đã có nhiều công trình nghiên cứu vấn đề người nghiện ma túy ở Việt Nam trong những năm gần đây Tuy nhiên các công trình nghiên cứu về lý luận và thực tiễn thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy còn rất hạn chế, đặc biệt nghiên cứu thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy từ thực tiễn của thành phố

Đà Nẵng nói chung, ở quận Thanh Khê nói riêng là chưa có Chính vì vậy, nghiên cứu này thực hiện nhằm tìm hiểu sâu hơn về lý luận cũng như đưa ra bức tranh sơ bộ về thực trạng việc thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy từ thực tiễn của quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng để gợi ý một số giải pháp nâng cao hiệu quả trong thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục tiêu

Trên cơ sở đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng, luận văn đề xuất quan điểm

và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới

- Đề xuất một số giải pháp nhằm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới

7

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu của luận văn

Việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung: luận văn nghiên cứu thực trạng việc thực hiện chính

sách đối với người nghiện ma túy cai nghiện tự nguyện tại cơ sở cai nghiện và tại cộng đồng trên các nội dung: Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện; phổ biến, tuyên truyền về chính sách; huy động nguồn lực để thực hiện chính sách; phân công, phối hợp thực hiện; kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện

- Về không gian: Địa bàn nghiên cứu được giới hạn ở phạm vi quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

- Về thời gian nghiên cứu: Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đối

với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng từ năm

2015 -2018 và đề xuất giải pháp trong thời gian tới

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu cụ thể

5.1 Cơ sở lý luận

Luận văn được thực hiện dựa trên quan điểm, đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật cuả Đảng, Nhà nước về quyền con người nói chung và chính sách đối với người nghiện ma túy nói riêng

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu để làm rõ khung lý thuyết, dựa trên khung lý thuyết để khảo sát thực trạng và trên cơ sở đó đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy trên địa bàn quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng Trong các vấn đề nghiên cứu, luận văn sử dụng chủ yếu các phương pháp sau:

Phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp: Tác giả sử dụng phương pháp

phân tích, so sánh, tổng hợp, hệ thống hóa về các vấn đề có liên quan đến chính

8

sách đối với người nghiện ma túy từ các tài liệu sẵn có (nguồn tài liệu chính thức, các công trình nghiên cứu đã công bố, các bài viết, tạp chí, sách báo, từ các báo cáo của cơ quan chức năng quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng ) để làm

rõ các nội dung về mặt lý luận trong thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy và thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

Phương pháp quy nạp – diễn dịch: được tác giả sử dụng để diễn đạt,

phân tích và giải thích các vấn đề có liên quan đến ma túy, nghiện ma túy, người nghiện ma túy, chính sách đối với người nghiện ma túy, từ đó khái quát hiện trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng để đưa ra các giải pháp cụ thể nhăm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới

Phương pháp điều tra khảo sát:

Việc tiến hành khảo sát được tiến hành với 2 đối tượng là: người nghiện ma túy; cán bộ, công chức thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy tại quận Thanh Khê Mục đích chính của điều tra khảo sát là thu thập thông tin sơ cấp cần thiết để phân tích, đánh giá việc thực hiện các chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

Đối với người nghiện: Các phiếu điều tra dành cho đối tượng là người nghiện ma túy được thực hiện ngẫu nhiên tại 10 phường của quận với số lượng 100 phiếu (10 phiếu/phường) Phiếu trả lời sẽ được thu thập, xử lý và

sử dụng vào phân tích, đánh giá các nội dung nghiên cứu để có được các kết quả khách quan, phục vụ cho đề tài nghiên cứu

Để kết quả nghiên cứu của luận văn được khách quan, khoa học và hợp

lý, ngoài việc tập trung điều tra khảo sát đối với người nghiện ma túy, luận văn đã xây dựng bảng hỏi dành cho đối tượng cán bộ, công chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy quận Thanh Khê (tổng số 12 phiếu,

9

bao gồm: cán bộ văn hóa xã hội các phường; cán bộ, công chức phụ trách lĩnh vực phòng, chống tệ nạn xã hội và Trưởng phòng Lao động - Thương binh và

Xã hội quận Thanh Khê)

Ngoài ra tác giả sử dụng các phương pháp: Quan sát, so sánh, phân tích

tổng hợp, điền dã tại cộng đồng…

6 Ý nghĩa và đóng góp của luận văn

6.1 Về mặt lý luận

Hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về ma túy, nghiện ma túy, người nghiện ma túy và chính sách đối với người nghiện ma túy Đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng để đưa ra các giải pháp cụ thể nhăm nâng cao hiệu lực, hiệu quả của việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới

6.2 Về mặt thực tiễn

Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo thiết thực cho đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng và những ai quan tâm nghiên cứu vấn đề thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

7 Kết cấu của luận văn

Kết cấu của luận văn gồm: Phần mở đầu, nội dung chính gồm 3 chương, phần kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục

Chương 1: Cơ sở lý luận về thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy

Chương 2: Thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

Chương 3: Quan điểm và giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính

sách đối với người nghiện ma túy tại quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

10

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI

NGHIỆN MA TÚY

1.1 Người nghiện ma túy và chính sách đối với người nghiện ma túy

1.1.1 Một số khái niệm có liên quan

* Khái niệm ma túy

Thuật ngữ “Ma tuý” được dùng để chỉ các chất gây nghiện như thuốc phiện, heroin, cần sa, cocain, morphine và một số thuốc tổng hợp có tác dụng tương tự morphine, đây là những chất giây nghiện thuộc loại nguy hiểm nhất Tuy nhiên hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về ma túy tùy theo góc nhìn của các nhà khoa học, các tổ chức Liên Hợp quốc, tổ chức Y tế thế giới…

Ở Việt Nam, ma túy được quy định ở Bộ luật Hình sự Việt Nam năm

1999 và tại Điều 2 của Luật Phòng, chống ma tuý của Việt Nam năm 2013:

“Chất ma túy là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành” và Luật Phòng, chống ma tuý của Việt

Nam năm 2013 cũng có đề cập các khái niệm liên quan đến ma túy như chất gây nghiện, chất hướng thần, tiền chất, thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần, tệ nạn ma tuý… [13, tr1-2]

Tóm lại, có thể khái niệm ma tuý là các chất gây nghiện khi đưa vào cơ thể sống có thể làm thay đổi một hay nhiều chức năng tâm - sinh lý của cơ thể Ma túy có nguồn gốc tự nhiên hoặc nhân tạo, khi sử dụng ma túy nhiều lần thì con người sẽ bị lệ thuộc vào ma túy, ảnh hưởng đến sức khỏe và tinh thần của những người sử dụng chúng

* Khái niệm nghiện ma túy

Nghiện ma tuý là quá trình sử dụng thường xuyên theo chu kỳ lặp đi lặp lại nhiều lần một hoặc nhiều chất ma tuý dẫn đến tình trạng nhiễm độc chu kỳ

11

hay mãn tính ở người nghiện làm cho họ lệ thuộc vào chất đó Dùng ma tuý lần đầu (thuốc phiện, cần sa, mocsphin, heroin…) dưới các dạng tiêm chích, hút hít, uống…người ta thấy có cảm giác lâng lâng, dễ chịu và thèm muốn dùng lại

Nghiện ma túy là khi một người cần phải sử dụng ma túy để sinh hoạt bình thường Rượu, một số thuốc được kê đơn, các loại bất hợp pháp như cần

sa, heroin và amphetamines (như thuốc lắc, ma túy đá, v v ) đều được xem là

chất gây nghiện Điều quan trọng cần lưu ý rằng sử dụng ma túy có nhiều cấp

độ khác nhau, từ dùng thử, dùng có mục đích và dùng nhiều dẫn đến nghiện

Cũng cần lưu ý rằng, khi đã mắc nghiện thì không chỉ là “sử dụng rất nhiều

ma túy” mà còn mất khả năng kiểm soát hành vi Nghiện ma túy là một tình

trạng bệnh mãn tính của não bộ, tương tự như các bệnh mãn tính khác Nghiện ma túy cần phải được chẩn đoán và có thể kiểm soát được Nghiện ma

túy có thể được mô tả như là người bệnh “buộc tìm kiếm và sử dụng ma túy, bất chấp những hậu quả tiêu cực cho sức khỏe và xã hội liên quan đến việc sử dụng ma túy”

* Khái niệm người sau cai nghiện ma túy

Người nghiện ma tuý được hiểu như sau là người bị lệ thuộc đối với các chất ma tuý và không thể quên hay từ bỏ được ma tuý Nếu ngừng sử dụng thì người nghiện sẽ xuất hiện hội chứng cai

Còn người sau cai nghiện ma túy được hiểu là người từng bị lệ thuộc vào

ma túy và đã thực hiện xong quy trình cắt cơn, giải độc theo quy định của pháp luật và đang tái hoà nhập cộng đồng, chịu sự quản lý của nơi cư trú hoặc tiếp tục tham gia hoạt động trong các trung tâm quản lý sau cai nghiện

Tuy nhiên, hiện nay trong các văn bản pháp quy của Việt Nam chưa có khái niệm chính thống nào về người sau cai nghiện ma tuý Theo văn bản hiện hành thì người nghiện ma tuý sẽ phải trải qua 5 giai đoạn của quy trình điều trị Đây là giai đoạn người cai nghiện hoàn thành quy trình cắt cơn, giải độc

12

và trị liệu phục hồi ở các cơ sở điều trị như là Cơ sở cai nghiện ma túy, các cơ

sở cai nghiện cộng đồng,… trở về hoà nhập cộng đồng hoặc chuyển sang Trung tâm quản lý sau cai nghiện, họ cần phải nỗ lực để không tái nghiện với

sự giúp sức của người thân, chính quyền địa phương và các tổ chức xã hội Như vậy, người sau cai nghiện ma túy là người từng sử dụng và lệ thuộc vào ma túy, vừa trải qua quá trình cai nghiện phục hồi bao gồm hàng loạt các biện pháp về y tế, tâm lý, xã hội tác động giúp người nghiện phục hồi các chức năng tâm – sinh lý của cơ thể do nghiện ma túy gây ra Quá trình cai nghiện phục hồi là giai đoạn quan trọng giúp cho người nghiện cắt được cơn nghiện, giải độc cho cơ thể và phục hồi hành vi, nhận thức của bản thân để từ

đó loại bỏ dần sự lệ thuộc của cơ thể họ vào ma túy

* Khái niệm chính sách đối với người nghiện ma túy

Chính sách đối với người nghiện ma túy được nhà nước ban hành (chính sách công) vì vậy, trước khi đưa ra khái niệm về chính sách đối với người nghiện ma túy cần thống nhất cách hiểu chung về chính sách công

Thuật ngữ “chính sách công” cũng có nhiều cách tiếp cận khác nhau

Kraft và Furlong cho rằng “chính sách công là một quá trình hành động hoặc không hành động của chính quyền để đáp lại một vấn đề công cộng Nó được kết hợp với các cách thức và mục tiêu chính sách đã được chấp thuận một cách chính thức, cũng như các quy định và thông lệ của các cơ quan chức năng thực hiện những chương trình”, “chính sách công là thái độ ứng xử của nhà nước đối với các vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội được thể hiện bằng nhiều hình thức khác nhau nhằm thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng”… [3, tr 48-51]

Ở Việt Nam, các nhà khoa cho rằng nhà nước lựa chọn định hướng hành

động để giải quyết những vấn đề phát sinh trong đời sống cộng đồng sao cho phù hợp với thái độ chính trị trong mỗi thời kỳ nhằm đảm bảo cho xã hội phát triển ổn định, bền vững thì đó được xem là chính sách công [4, tr 167]

13

Thực ra, tùy theo cách tiếp cận của mỗi tác giả mà đưa ra các định nghĩa khác nhau về chính sách công Nhìn chung lại chính sách công được quan niệm là hệ thống các cách thức mà nhà nước sử dụng để giải quyết một vấn đề công phát sinh trong hoạt động quản lý nhà nước nhằm đạt được các mục tiêu định trước

Đi từ phân tích chính sách công giúp chúng ta có thể hiểu chính sách đối với người nghiện ma túy là hệ thống các cách thức mà nhà nước sử dụng để giải quyết những nội dung liên quan đến người nghiện ma túy (thông qua các các quy định pháp luật, chỉ thị, nghị quyết, các chính sách hỗ trợ…) nhằm đạt được các mục tiêu giúp đỡ người nghiện cai nghiện hòa nhập cộng đồng; phòng, chống tái nghiện

Đối tượng tác động của chính sách đối với người nghiện ma túy được thể hiện trong các văn bản quy phạm pháp luật của nhà nước bao gồm chính sách đối với các đối tượng: Người cai nghiện ma túy bắt buộc, cai nghiện ma túy

tự nguyện tại Cơ sở cai nghiện ma túy; Người cai nghiện ma túy tại gia đình, tại cộng đồng

1.1.2 Thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

1.1.2.1 Khái niệm thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

Như đã phân tích ở trên, chính sách công là định hướng hành động của nhà nước hướng tới giải quyết các vấn đề phát sinh trong đời sống xã hội phù hợp với nguyện vọng của nhân dân và ý chí của nhà nước Trong chu trình chính sách, tổ chức thực hiện chính sách là một khâu hợp thành chu trình chính sách là trung tâm kết nối các bước của chu trình chính sách, là bước hiện thực hóa chính sách trong đời sống xã hội và như vậy nếu thiếu giai đoạn này thì việc hoạch định ra chính sách sẽ trở nên vô nghĩa

Quá trình thực hiện chính sách là một quá trình diễn ra liên tục, thường xuyên và trong một không gian, thời gian tương đối dài, do đó nó cần phải được cung cấp một khối lượng nguồn lực to lớn cả về vật chất lẫn con người

14

thực hiện, các nguồn lực này cũng cần phải được bố trí huy động và sắp xếp một cách khoa học, hợp lý cho từng giai đoạn, từng thời kỳ của quá trình chính sách

Khi tiến hành tổ chức triển khai thực hiện chính sách, các cơ quan nhà nước, các cán bộ công chức nhà nước có thẩm quyền phải có trách nhiệm và nghĩa vụ thực hiện chính sách theo những trình tự thủ tục chung thống nhất để đảm bảo rằng chính sách được triển khai nhanh chóng đúng thời gian và tiến độ vừa đảm bảo yếu tố đồng bộ trên toàn bộ phạm vi ảnh hưởng của nó, nghĩa

là chính sách sẽ được tổ chức thực hiện trên nhiều địa bàn khác nhau nhưng tính chất, nội dung, mục tiêu hướng đến và cách thức mà nó tác động thì không khác nhau

Quá trình thực hiện chính sách được tiến hành dựa trên cơ sở của chính sách đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành Trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy, tùy thuộc vào vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và những điều kiện về nguồn lực mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền các cấp có thể cụ thể hóa chính sách thành những Chương trình, Dự án cụ thể nhằm đạt được mục tiêu của chính sách Tuy nhiên trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện các cơ quan nhà nước có trách nhiệm, nghĩa vụ cần phải đưa chính sách vào đời sống thực tế theo một trình tự thủ tục với những cách thức nhất định nhằm đạt được mục tiêu của chính sách

Từ những luận giải trên đây có thể đi đến một khái niệm cơ bản về thực

hiện chính sách đối với người nghiện ma túy như sau: Thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy là toàn bộ quá trình đưa chính sách đối với người nghiện ma túy vào cuộc sống theo một quy trình, thủ tục chặt chẽ và thống nhất nhằm giúp đỡ người nghiện ma túy hòa nhập cộng đồng; phòng, chống tái nghiện

Quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy bao gồm hai

15

nội dung cơ bản là; ban hành các văn bản, các Chương trình, Dự án thực thi chính sách (i) và tổ chức triển khai thực hiện chúng nhằm hiện thực hóa mục tiêu của chính sách đối với người nghiện ma túy (ii)

Trong luận án này chúng tôi tập trung nghiên cứu, phân tích, đánh giá thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy ở nội dung thứ hai của quá trình thực hiện chính sách đó là công tác tổ chức triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

1.1.2.2 Các bên tham gia thực hiện chính sách

- Chủ thể triển khai thực hiện chính sách: Là các cơ quan của nhà nước, trong đó chủ yếu là ngành Lao động – Thương binh và Xã hội cùng với đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nước có thẩm quyền

- Chủ thể tham gia phối hợp thực hiên chính sách: Chủ thể tham gia phối hợp thực hiện chính sách là các cơ quan trong bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương xuống tới địa phương

- Đối tượng thụ hưởng chính sách: Là những đối tượng, nhóm đối tượng chịu tác động trực tiếp từ chính sách (người nghiện ma túy) và những đối tượng chịu tác động gián tiếp của chính sách (gia đình của người nghiện ma túy; cán bộ, công chức, viên chức phụ trách công tác cai nghiện ma túy)

1.1.2.3 Các hình thức thực hiện chính sách

- Hình thức thực hiện chính sách từ trên xuống

Để tạo ra sự tập trung, thống nhất cao trong quá trình thực hiện chính sách của nhà nước thì trước khi triển khai bất kỳ một chính sách công nói chung và chính sách đối với người nghiện ma túy nói riêng, Nhà nước phải chủ động xây dựng kế hoạch, trong đó có các bước chuẩn bị về nguồn lực, vật lực, các phương tiện kỹ thuật và phân công cho các cơ quan, đơn vị, con người cụ thể triển khai thực hiện các nội dung gì giúp cho chính sách đi vào đời sống Bên cạnh đó Nhà nước thực hiện trách nhiệm kiểm tra quá trình thực hiện chính sách thông qua sử dụng đội ngũ cán bộ công chức của mình

16

và sử dụng các phương tiện kỹ thuật hiện có để kip thời có những điều chỉnh,

bổ sung chính sách cho phù hợp với điều kiện thực tế tại cơ sở, đồng thời phát hiện ra các sai phạm trong quá trình triển khai chính sách để kịp thời chấn chỉnh đảm bảo thực hiện được đầy đủ như các mục tiêu chính sách đã đề ra Tuy nhiên, cách thức này cũng có những hạn chế nhất định cần chú ý khắc phục để phát huy được tính tập trung trong thực hiện chính sách Mặc dù các cơ quan nhà nước thường xuyên theo dõi việc triển khai thực hiện chính sách, nhưng vẫn có những khoảng cách nhất định với các đối tượng chính sách và môi trường thực tế nơi chính sách đang diễn ra Mặt khác mỗi địa phương sẽ có những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường khác nhau, nên việc tổ chức triển khai thực hiện chính sách cũng phải khác nhau Ngoài ra, cách thức triển khai này chỉ thiên về ý chí của cấp điều hành,

mà ít quan tâm đến nguyện vọng của đối tượng chính sách, nên thường có hiện tượng dồn ép bằng mệnh lệnh trong thực hiện chính sách, làm cho quá trình thực hiện chính sách ít thiết thực, mang nặng tính phong trào, thậm chí chồng chéo trong công tác điều hành, gây lãng phí các nguồn lực cho thực hiện chính sách

- Hình thức thực hiện chính sách từ dưới lên

Để khắc phục những nhược điểm của hình thức triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy từ trên xuống, còn có hình thức thực hiện từ dưới lên Hình thức thực hiện chính sách từ dưới lên có đặc điểm là các cấp chính quyền cơ sở (cấp xã, huyện, tỉnh) sẽ căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cấp mình, căn cứ vào yêu cầu phát triển của địa phương để chủ động triển khai thực hiện chính sách cai nghiện ma túy ở cấp mình dựa trên chính sách đã được cấp trên ban hành Quá trình thực hiện chính sách cai nghiện ma túy ở cấp cơ sở cũng được xây dựng từ bước lập kế hoạch, triển khai thực hiện, kiểm tra, đôn đốc, đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm theo một nguyên lý chung thống nhất

17

Khi thực hiện chính sách theo hình thức này, các địa phương chủ động triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy bằng những điều kiện hiện có, nhằm đạt mục tiêu phát triển của địa phương mình trong từng thời kỳ Bằng cách đó các cấp chính quyền cơ sở nắm bắt được những thay đổi thường xuyên trong thực tế tại địa phương và nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của người nghiện ma túy - các đối tượng chính sách để đề đạt với cơ quan nhà nước có thẩm quyền, điều chỉnh bổ sung chính sách cho phù hợp, đồng thời các cấp chính quyền sẽ chủ động tìm kiếm các giải pháp tổ chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy trên địa bàn mình quản lý sao cho có hiệu quả nhất

Với hình thức thực hiện chính sách từ dưới lên, chính sách đối với người nghiện ma túy do chính quyền cơ sở chủ động triển khai thực hiện sẽ thường mang lại lợi ích thiết thực hơn cho người nghiện ma túy - các đối tượng thụ hưởng chính sách, vì thứ nhất, chính quyền sẽ nắm bắt được tâm tư, nguyện vọng của người nghiện ma túy - các đối tượng chính sách tốt hơn và thứ hai cách thức tổ chức thực hiện chính sách của chính quyền cơ sở sẽ phù hợp hơn với những người nghiện ma túy - các đối tượng chính sách và phù hợp với những điều kiện KT-XH ở địa bàn cơ sở

- Hình thức kết hợp

Từ những ưu, nhược điểm của hai hình thức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy từ trên xuống và hình thức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy từ dưới lên trên, trong thực tiễn thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy ở nước ta hiện nay còn có hình thức thứ ba là hình thức kết hợp

Hình thức kết hợp được hiểu là cách mà nhà nước thực hiện kết hợp giữa hai hình thức trên để triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy sao cho vừa đảm bảo quá trình thực hiện chính sách phù hợp hơn với những điều kiện thực tế của địa phương vừa đảm bảo sự quản lý, điều hành

18

được thông suốt từ trên xuống dưới cơ sở Tuy nhiên, sử dụng hình thức này cần chú ý tạo ra được sự đồng bộ trong tổ chức thực hiện chính sách, sự kết nối giữa các cấp chính quyền (từ chính quyền trung ương đến chính quyền cơ

sở xã, phường, thị thấn) để xác định chính xác khả năng của nhà nước, nhu cầu, nguyện vọng của các đối tượng chính sách qua đó đem lại hiệu quả cao nhất cho quá trình triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy Những nội dung kết nối trên được đảm bảo tốt sẽ tạo thành một hệ thống thông suốt về các mối quan hệ trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách cai nghiện ma túy giữa các cấp chính quyền với đối tượng chính sách là người nghiện ma túy

Bên cạnh đó, điều kiện tiên quyết để thực hiện có hiệu quả hình thức kết hợp này là những người nghiện ma túy tại địa bàn cơ sở với sự tham gia chủ động, tích cực và có hiệu quả vào quá trình thực hiện chính sách cũng như đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở phải đáp ứng những yêu cầu nhất định về trình độ và năng lực công tác

1.1.2.4 Tiêu chí đánh giá việc thực hiện chính sách

- Tính hiệu lực của chính sách: Chỉ mức độ tác động của chính sách cai nghiện ma túy đối với các đối tượng thụ hưởng chính sách và rộng hơn nữa là khả năng tác động của chính sách vào xã hội Tính hiệu lực được đánh giá bao gồm các khía cạnh: đối tượng, thẩm quyền quản lý, không gian, thời gian

- Tính hiệu quả của chính sách: Được xem xét mối quan hệ giữa chi phí phải bỏ ra thực hiện chinh sách – kết quả (hay lợi ích) thu được về từ thực hiện chính sách Kết quả này trong thực tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau như cách thức tổ chức thực hiện và sự hợp tác của các đối tượng trong quá trình chính sách

- Kết quả thực hiện chính sách: Là những lợi ích mà chính sách đối với người nghiện ma túy mang lại cho các đối tượng hưởng chính sách và cho toàn xã hội Tiêu chí này có thể bao gồm những kết quả đạt được so với mục

1.2.1 Xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện

Bước đầu tiên trong thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy chính là bước xây dựng kế hoạch triển khai thực hiện, nhằm cụ thể hóa những hành động để các cơ quan, tổ chức, mỗi cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước chủ động triển khai thực hiện

Các cấp chính quyền căn cứ vào chức trách, nhiệm vụ được giao trong thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy đều phải xây dựng kế hoạch triển khai ở cấp của mình Kế hoạch là công cụ quản lý giúp chính quyền các cấp quản lý được mục tiêu, đề ra những giải pháp và các hành động cần thiết

để đạt mục tiêu đó một cách hiệu quả nhất

Kế hoạch phát triển ngành thủy sản là công cụ quản lý của nhà nước theo mục tiêu, được thể hiện bằng những mục tiêu định hướng phát triển ngành thủy sản phát đạt được trong một thời gian nhất định ở một địa phương, đồng thời đưa ra những giải pháp, hoạt động cần thực hiện để đạt được những mục tiêu đó một cách có hiệu quả nhất Kế hoạch triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy bao gồm những nội dung cơ bản như: mục tiêu, mục đích, yêu cầu, phân công tổ chức thực hiện; chuẩn bị các nguồn lực; thời gian triển khai; về kiểm tra, đôn đốc thực hiện chính sách cai nghiện ma túy

Kế hoạch thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy ở cấp nào sẽ

do cơ quan chủ trì của cấp đó xây dựng Sau khi kế hoạch được ban hành sẽ mang tính pháp lý, yêu cầu các cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức phải nghiêm túc triển khai thực hiện

1.2.2 Phổ biến tuyên truyền về chính sách

Bước tiếp theo của thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy là

20

phổ biến tuyên truyền về chính sách đối với người nghiện ma túy trên toàn xã hội, để cho các cơ quan, đơn vị, mỗi cán bộ, công chức biết được việc họ phải làm và vận động các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là những đối tượng thụ hưởng chính sách tham gia vào quá trình thực hiện chính sách

Sau khi kế hoạch thực hiện chính sách được ban hành, việc phổ biến, tuyên truyền cho các đối tượng chính sách và mọi người dân là một hoạt động quan trọng có ý nghĩa lớn đối với các cơ quan nhà nước và các đối tượng thụ hưởng chính sách, giúp họ hiểu rõ về tính đúng đắn của chính sách và tính khả thi của chính sách, về mục tiêu, yêu cầu của chính sách để họ có ý thức tự giác tham gia vào quá trình thực hiện chính sách đảm bảo các yêu cầu quản lý của nhà nước

Thông qua công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đối với người nghiện

ma túy còn giúp cho đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước tăng cường được trách nhiệm của bản thân mình trong quá trình thực hiện chính sách,

để họ hiểu hơn được ý nghĩa và tầm quan trọng của chính sách đối với đời sống

xã hội, từ đó giúp họ tích cực, chủ động đề xuất các giải pháp, biện pháp trong thực hiện chính sách phù hợp hơn với điều kiện kinh tế xã hội của địa phương và đặc điểm tâm lý, nguyện vọng của đối tượng thụ hưởng chính sách

Công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách đối với người nghiện ma túy phải được duy trì thường xuyên, liên tục, để người dân và những người nghiện ma túy – đối tượng thụ hưởng chính sách củng cố thêm niềm tin vào ý nghĩa và tầm quan trọng của chính sách trong đời sống xã hội để từ đó họ tích cực, chủ động tham gia vào quá trình thực hiện chính sách tại địa phương Các cấp chính quyền có thể sử dụng đa dạng các hình thức tuyên truyền, phổ biến chính sách như hình thức trực tiếp (tiếp xúc, trao đổi trực tiếp với đối tượng), hình thức gián tiếp (thông qua các phương tiện báo đài, thông tin đại chúng…)

Việc lựa chọn hình thức tuyên truyền, phổ biến chính sách phụ thuộc vào

21

đặc điểm của đối tượng, nội dung cần tuyên truyền, phổ biến và các điều kiện

cụ thể hiện có của các cơ quan chuyên môn…

1.2.3 Huy động nguồn lực để thực hiện chính sách

Để chính sách đối với người nghiện ma túy đi vào đời sống xã hội và đảm bảo thực hiện các mục tiêu của chính sách đã đề ra các cơ quan chức năng của nhà nước cần chuẩn bị rất nhiều nguồn lực khác nhau để, bao gồm nguồn lực về vốn (hay còn gọi là nguồn tài chính), nguồn lực về con người và nguồn lực về phương tiện cần thiết khác Tuy nhiên hai nguồn lực chính và quan trọng nhất phải kể đến đó là:

- Nguồn lực về con người (nguồn nhân lực) Trong số các nguồn lực thì nguồn nhân lực được xem là một trong những nguồn lực quan trọng nhất Bởi

lẽ, nguồn nhân lực là nguồn lực sống duy nhất có thể sử dụng và kiểm soát các nguồn lực khác, có thể khai thác tối đa khả năng, năng suất và hiệu quả của nguồn lực này

Nguồn nhân lực để thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy là tất cả các cán bộ, công chức, các đối tượng của chính sách và các cá nhân khác trong xã hội tham gia vào quá trình triển khai thực hiện chính sách nhằm đưa chính sách vào đời sống xã hội

Để triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy đúng đắn

và hiệu quả, điều tất yếu là cần đến một đội ngũ cán bộ, công chức có năng lực Quá trình tổ chức thực hiện chính sách là quá trình phân công, giao nhiệm vụ cho mỗi cơ quan, đơn vị mà trực tiếp là đội ngũ cán bộ, công chức

để họ đưa chính sách vào đời sống và duy trì chính sách để nó phát huy được hiệu quả đối với xã hội

- Nguồn tài chính: Chính sách đối với người nghiện ma túy tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên những đối tượng người nghiện ma túy hướng tới giúp

họ cai nghiện thành công và tái hòa nhập cộng đồng Nguồn tài chính để phục

vụ cho quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy có thể

22

được huy động từ các nguồn sau: ngân sách nhà nước; nguồn vốn viện trợ (ODA); nguồn vốn từ các doanh nghiệp; nguồn vốn huy động từ nhân dân

1.2.4 Phân công, phối hợp thực hiện

Trong quá trình triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy có sự tham gia các rất nhiều cơ quan, đơn vị ở nhiều cấp, nhiều ngành khác nhau, vì thế các chủ thể tham gia vào quá trình này rất phong phú, bao gồm đối tượng của chính sách (người nghiện ma túy), gia đình của người nghiện ma túy, các cơ quan trong bộ máy nhà nước Bởi vậy, chính quyền các cấp cần phải tiến hành phân công công việc cụ thể giữa các cơ quan quản

lý, các chủ thể tham gia thực hiện chính sách, đặc biệt là phân công cơ quan chủ trì và các cơ quan phối hợp với một cơ chế phối hợp triển khai thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy một cách hiệu quả

Có thể thấy muốn quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện

ma túy đạt hiệu quả thì cơ chế phối hợp phải đảm bảo sự chủ động, kịp thời, thống nhất, thường xuyên, liên tục và có hệ thống giữa các cơ quan quản lý chức năng trong toàn bộ quá trình thực hiện chính sách từ khâu lập kế hoạch, tuyên truyền phổ biến, kiểm tra, đánh giá thực hiện chính sách

1.2.5 Kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện

Quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy do nhiều cơ quan, tổ chức và cá nhân tham gia Tại mỗi địa phương, điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế và xã hội lại có những đặc thù riêng Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy ở các địa phương không đồng đều về trình độ và năng lực tổ chức điều hành vì vậy mà quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện là không giống nhau ở các địa phương Vì vậy, nhà nước phải thông qua các cơ quan chức năng, đội ngũ cán bộ, công chức của mình để tiến hành kiểm tra, đôn đốc quá trình thực hiện chính sách sao cho đảm bảo thực hiện được các mục tiêu chính sách đã

đề ra

Thường xuyên đánh giá quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy sẽ giúp nhà nước có những bổ sung, điều chỉnh kịp thời làm cho quá trình thực hiện chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương, giúp duy trì chính sách và mang lại các tác động tích cực đến các đối tượng thụ hưởng chính sách

Chủ thể kiểm tra, đánh giá quá trình thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy là các cơ quan nhà nước từ trung ương đến cơ sở (xã, phường, thị trấn) Tuy nhiên, để quá trình kiểm tra, đánh giá thực hiện chính sách đảm bảo được tính dân chủ, khách quan, công tâm còn có sự tham gia của các tổ chức đoàn thể nhân dân như Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Hội Liên hiệp phụ nữ … và sự tham gia của chính những người nghiện ma túy và thân nhân của họ

Từ quy trình tổ chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy nêu trên, các cơ quan nhà nước đặc biệt là chính quyền các cấp ở địa phương

tổ chức triển khai thực hiện chính sách theo trình tự các bước trong quy trình

Để đánh giá kết quả và hiệu quả của chính sách, các cơ quan đánh giá chính sách cũng dựa trên quy trình trên để tiến hành hoạt động đánh giá chính sách của mình

Thứ nhất, năng lực tổ chức và quản lý của nhà nước phải kể đến năng lực phân tích, hoạch định ban hành ra chính sách phù hợp với nguồn lực của nhà nước cũng như phù hợp với tâm tư, nguyện vọng của chính những đối tượng thụ hưởng chính sách; năng lực tổ chức, điều hành, phân công các cơ quan, đơn vị phối hợp trong thực hiện đảm bảo đạt được mục tiêu của chính sách đã

đề ra; năng lực dự báo tình hình để chủ động đề ra các phương án ứng phó được với những tình huống phát sinh có thể xảy ra trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy…

Thứ hai, năng lực tổ chức và quản lý của đội ngũ cán bộ, công chức ở các cấp trong công tác thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy Cán bộ, công chức tham gia thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy phải luôn chấp hành tốt kỷ luật, kỷ cương hành chính, đạo đức công vụ, nêu cao tinh thần trách nhiệm, luôn coi mình là công bộc của dân, phục vụ nhân dân Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ, công chức này phải cần năng lực thực tế để chuyển tải ý đồ chính sách của nhà nước vào trong đời sống xã hội Đây là một yêu cầu rất quan trọng đối với mỗi cán bộ, công chức thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy vì thiếu năng lực này, các bộ công chức trực tiếp tham mưu cho các cơ quan ban hành những văn bản, những kế hoạch không sát được với thực tế tại địa phương dẫn đến tình trạng thất thoát, lãng phí nguồn lực của nhà nước, hoặc sử dụng các nguồn lực sai mục đích, qua đó

25

làm giảm hiệu quả của chính sách, đôi khi còn làm biến dạng chính sách trong quá trình thực hiện

1.3.2 Công tác vận động, tuyên truyền về chính sách

Nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy phải kể đến thứ hai chính là công tác vận động, tuyên truyền về chính sách của các cơ quan chức năng cho đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước – những người thực hiện chính sách và cho các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là những người nghiện ma túy – đối tượng thụ hưởng chính sách giúp

họ hiểu được ý nghĩa của chính sách để họ tự giác, chủ động tham gia vào quá trình thực hiện chính sách đảm bảo chính sách được triển khai một cách có hiệu quả nhất

Công tác vận động tuyên truyền về chính sách nếu được tổ chức một cách khoa học và hợp lý sẽ có tác dụng làm thay đổi nhận thức và chuyển biến về hành vi của các đối tượng chính sách khi tham gia vào quá trình thực hiện chính sách cai nghiện ma túy

Trong thực tiễn thực hiện chính sách về cai nghiện ma túy ở nước ta hiện nay, công tác vận đồng tuyên truyền về chính sách còn bị xem nhẹ và được thực hiện mang tính máy móc, hình thức nên kết quả vận động tuyên truyền chưa cao, chưa tạo được động lực cho người nghiện ma túy thấy rằng việc cai nghiện ma túy là cần thiết đối với mình

1.3.3 Điều kiện và nguồn lực để thực hiện chính sách của Nhà nước

Nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy phải kể đến tiếp theo đó chính là điều kiện và nguồn lực để thực hiện chính sách của Nhà nước Để chính sách đối với người nghiện ma túy đi vào đời sống xã hội, nhà nước phải chuẩn bị các nguồn lực, trong đó nguồn lực tài chính và nguồn lực con người luôn đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm thực hiện được các mục tiêu mà chính sách đã đề ra

Tuy trong thời gian qua nước ta đã đạt được nhiều kết quả trong công tác cai nghiện ma túy, nhưng hiện nay vẫn còn nhiều vấn đề đặt ra, đó là mối

26

quan hệ giữa nguồn lực đảm bảo cho công tác an sinh xã hội với nguồn chi cho công tác cai nghiện ma túy Bởi nếu chúng ta đi theo xu hướng cứ mở rộng đối tượng nhận trợ cấp của Nhà nước và nâng mức trợ cấp lên thì lúc đó gánh nặng cho NSNN rất lớn, sẽ không còn nguồn cho đầu tư phát triển kinh

tế và xã hội Đây là bài toán khó, bởi vì xu hướng hiện nay, nhiều cơ quan, tổ chức cho rằng cần mở rộng thêm đối tượng thụ hưởng chính sách anh sinh xã hội từ nhà nước

1.3.4 Những yếu tố thuộc về người nghiện ma túy

Nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy phải kể đến thứ tư mà cũng rất quan trọng đó chính là những người nghiện

ma túy - đối tượng thụ hưởng chính sách Đặc điểm của những người nghiện

ma túy thường hay mặc cảm, tự ti vì chịu sự kỳ thị của cộng đồng và xã hội (vì thường bị xem là tội phạm, là người gây nên những tội phạm trong xã hội, gây nên nguy hiểm trong xã hội), thường bị xa lánh, đa số không có việc làm

và thu nhập ổn định, không có nhiều mối quan hệ bạn bè, thường có khó khăn trong mối quan hệ với gia đình

Ngoài ra, bản thân người nghiện ma túy còn tự kỳ thị chính mình, tức là

họ có thái độ không chấp nhận hoặc áp đặt cách nhìn tiêu cực đối với chính bản thân mình như tự căm ghét, xấu hổ, tự phê phán, cảm thấy đang bị người khác xét đoán nên tự cô lập, từ đó tự tách mình ra khỏi gia đình và cộng đồng Hầu hết người nghiện ma túy là thất nghiệp, không có việc làm và thu nhập bấp bênh nên họ tự coi mình là người vô dụng, là gánh nặng cho gia đình và

xã hội…

Những đặc điểm tâm lý đó của người nghiện đã gây ảnh hưởng rất lớn đến việc họ tham gia vào quá trình cai nghiện, phục hồi hành vi, nhân cách

Vì những định kiến của xã hội, của cộng đồng và chính sự kỳ thị của bản thân

họ mà tự cô lập mình lại và dần dần họ mất niềm tin và động lực trong việc tham gia vào quá trình thực hiện chính sách đối với chính họ

Đồng thời tác giả đã phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy bao gồm: năng lực tổ chức, quản lý của nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức ở các cấp trong công tác thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy; công tác vận động, tuyên truyền về chính sách; điều kiện và nguồn lực để thực hiện chính sách của Nhà nước; Những yếu tố thuộc về người nghiện ma túy

Đây chính là cơ sở lý luận và là thang đo để tác giả đi vào phân tích thực trạng thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy tại Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng được trình bày ở chương 2

28

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI NGƯỜI

NGHIỆN MA TÚY TẠI QUẬN THANH KHÊ,

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

2.1 Những nhân tố tác động đến việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

2.1.1 Tổng quan về quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng

* Về đặc điểm tự nhiên

- Về vị trí địa lý:

Quận Thanh Khê là một trong những quận, huyện của thành phố Đà Nẵng, được thành lập ngày 23/01/1997 theo Nghị định số 07/1997/NĐ-CP của Chính phủ khi thành phố Đà Nẵng trở thành đơn vị hành chính trực thuộc Trung ương Nằm ở phía Tây Bắc thành phố Đà Nẵng, trên trục giao thông xuyên quốc gia về đường bộ, đường sắt và đường hàng không vì vậy quận Thanh Khê có vị trí chiến lược quan trọng và có vị trí địa lý thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

Quận Thanh Khê có tổng diện tích tự nhiên 9,47 km2 (chiếm trên 4% diện tích thành phố Đà Nẵng), với chiều dài đường bờ biển 4,287km rất thuận lợi cho phát triển du lịch và nuôi trồng thủy hải sản Về địa giới hành chính, quận Thanh Khê tiếp giáp với quận Hải Châu về phía đông, tiếp giáp quận Cẩm Lệ về hướng Nam, tiếp giáp với quận Liên Chiểu về phía Tây và tiếp giáp với vịnh Đà Nẵng về phía Bắc

- Về địa hình:

Tổng diện tích đất quận Thanh Khê là 944,31ha, chia làm 3 nhóm sau: Nhóm đất nông nghiệp 30,01ha, nhóm đất chuyên dùng 431,76ha, nhóm đất ở 419,6ha, nhóm đất chưa sử dụng 19,94ha Tài nguyên đất của Thanh Khê không nhiều nên quá trình sử dụng đất đai đã đem lại hiệu quả nhất định, đa

29

số đất của quận được sử dụng vào mục đích phát triển đô thị

Quận Thanh Khê nhìn chung có địa hình bằng phẳng, tương đối thấp về phía Bắc, tập trung nhiều dân cư Vùng trung tâm quận có một số ao hồ đóng vai trò điều tiết lượng nước mặt cho toàn quận Hiện nay, tình trạng đô thị hóa với tốc độ cao, việc san ủi giải phóng mặt bằng lấy đất đồi núi để đắp đất trũng thấp diễn ra khá nhiều nên dẫn đến tính đất bị thay đổi, thành phần cơ giới cũng bị biến đổi không còn tích chất ban đầu

- Về khí hậu, Quận Thanh Khê có khí hậu nhiệt đới gió mùa, thường xuyên bị ảnh hưởng của bão, trung bình hàng năm có 1-2 cơn bão đi qua, hai năm thường có một cơn bão lớn Hệ thống sông ngòi của Thanh Khê chỉ có sông Phúc Lộc với lưu lượng nước nhỏ, do nằm sâu trong khu vực nội thị lại nhỏ nên ít có giá trị kinh tế trong việc vận chuyển bằng đường thủy

- Về tài nguyên

Phải kể đến tài nguyên lớn nhất của Quận Thanh Khê chính là bờ biển dài hơn 4km với bãi tắm đẹp của thành phố Đà Nẵng thu hút khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan và nghỉ dưỡng Cùng với đó là các điều kiện thuận lợi để nuôi trồng thủy sản và phát triển kinh tế biển Do điều kiện

kỹ thuật còn hạn chế, phương tiện đánh bắt còn chưa nhiều và đánh bắt gần

bờ vì thế về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy hải sản, việc phân định khai thác quản lý sử dụng tài nguyên biển là một trong những điều kiện cần thiết để phát triển du lịch, nuôi trồng thủy sản để không làm ảnh hưởng đến nguồn lợi thủy sản ven bờ

Trong những năm gần đây, nhờ sự năng động của chính quyền và nhân dân, quận Thanh Khê đã và đang đô thị hóa với tốc độ cao, hệ thống giao thông được cải tạo, tuyến đường Nguyễn Tất Thành được xây dựng chạy song song với bờ biển tạo nên cảnh quan hài hòa, tạo vẻ đẹp riêng của quận Thanh Khê và đã có sức thu hút khách du lịch đến địa bàn

Quận Thanh Khê có mật độ dân cư đông đúc, tốc độ đô thị hóa cao, vì vậy Đảng ủy và chính quyền quận luôn xác định mục tiêu xây dựng, phát triển quận Thanh Khê theo hướng văn minh, hiện đại, lấy phát triển ngành thương mại - dịch vụ làm trọng tâm Trong những năm qua, tốc độ tăng trưởng kinh

tế của quận Thanh Khê luôn thuộc những địa phương có tốc độ tăng cao của thành phố Đà Nẵng, bình quân mỗi năm đạt 13% Tổng thu ngân sách năm

2018 đạt 673,3 tỷ đồng bằng 100,0% dự toán thu ngân sách quận Trong đó: thuế ngoài quốc doanh: 390,0 tỷ đồng bằng 101,0% kế hoạch; thuế sử dụng đất phi nông nghiệp: 9,6 tỷ đồng đạt 107% kế hoạch; thuế thu nhập cá nhân: 90,0 tỷ đồng bằng 103,0% kế hoạch; phí, lệ phí: 21,7 tỷ đồng bằng 85,0% kế hoạch trong đó phí trung ương: 8,2 tỷ đồng đạt 67,0% kế hoạch, phí quận, phường: 13,0 tỷ đồng đạt 104,0% kế hoạch; lệ phí trước bạ: 142,0 tỷ đồng bằng 101,0% kế hoạch; thu khác ngân sách 20 tỷ đồng đạt 84 % kế hoạch; thu

xử phạt an toàn giao thông: 4,0 tỷ đồng đạt 100,0% kế hoạch

- Về xã hội:

Thứ nhất, quận Thanh Khê đã xây dựng được hệ thống y tế chất lượng, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám chữa bệnh của nhân dân trên địa bàn quận cơ bản đã đáp ứng được yêu cầu Hiện nay, Trung tâm y tế quận Thanh Khê là một đơn vị Y tế cơ sở với 01 Bệnh viện Đa khoa, 02 đội (đội Y

31

tế dự phòng và đội chăm sóc sức khoẻ sinh sản) và 10 Trạm Y tế phường Tổng số cán bộ, viên chức quận Thanh Khê có 247 người với trình độ chuyên môn đáp ứng được nhu cầu công việc Bệnh viện đa khoa Thanh Khê là một bệnh viên hạng II có 180 giường bệnh, với 05 phòng chức năng, 08 khoa lâm sàng và 04 khoa cận lâm sàng

Lĩnh vực giáo dục và đào tạo cũng đã được chính quyền quận Thanh Khê dành nhiều nguồn lực cho đầu tư phát triển để tạo sự chuyển biến mới trong sự nghiệp trồng người Trong những năm qua, ngành giáo dục – đào tạo quận đã đoàn kết, đồng tâm hiệp lực, cùng nhau vượt qua những khó khăn, thách thức để hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao và đạt được nhiều thành tích đáng khích lệ Hiện nay, trên địa bàn quận có 32 trường mầm non thì có 3 trường dạt chuẩn Quốc gia, 16 trường tiểu học thì có 9 trường đạt chuẩn quốc gia, 10 trường trung học cơ sở thì có 4 trường đạt chuẩn Quốc gia,

28 trường Trung học phổ thông, 8 trường đại học, cao đẳng và 1 Trung tâm huấn luyện quốc gia và 1 Trung tâm giáo dục thường xuyên - giáo dục dạy nghề và có 10 trung tâm học tập tại cộng đồng Với đội ngũ cán bộ, giáo viên đang công tác tại các trường, trung tâm luôn tận tụy, tâm huyết với nghề, chủ động, tích cực học tập trau dồi chuyên môn nghiệp vụ, đảm bảo đạt chuẩn đào tạo vè sư phạm (100% cán bộ, giáo viên đạt chuẩn đào tạo sư phạm)

Lĩnh vực văn hóa: chính quyền quận Thanh Khê đã thường xuyên có những biện pháp, hành động nhằm phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, xây dựng và củng cố thiết chế văn hóa ở các khu dân cư nhằm đẩy mạnh xây dựng nếp sống văn hóa, văn minh đô thị trong cộng đồng người dân, bên cạnh

đó còn bảo tồn và phát triển những di tích lịch sử của địa phương Đồng thời triển khai có hiệu quả chương tình "5 không 3 có" 5 không – là không có hộ đói, không có người mù chữ, không có người lang thang xin ăn, không có người nghiện ma túy trong cộng đồng, không có giết người cướp của Còn 03

có – là có nhà ở, có việc làm, có nếp sống văn hóa, văn minh đô thị

32

An sinh xã hội: Có thể nói, điểm nổi bật nhất của quận Thanh Khê trên lĩnh vực văn hóa-xã hội trong những năm qua là thực hiện khá tốt công tác an sinh xã hội, nhất là công tác giảm nghèo Quận đã huy động trên 15 tỷ đồng trong giai đoạn 2016-2018 để hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà, phương tiện sinh kế làm ăn, vốn cho hộ đặc biệt nghèo, hộ nghèo, tạo điều kiện cho 4.200 hộ nghèo vươn lên thoát nghèo theo các chuẩn quy định của thành phố Đời sống của các hộ nghèo, cận nghèo đã bớt khó khăn hơn và có điều kiện vươn lên cải thiện cuộc sống Một trong những giải pháp trọng tâm thực hiện công tác giảm nghèo là quận tích cực tranh thủ các nguồn vốn vay ưu đãi hỗ trợ về vốn cho hộ nghèo, hộ cận nghèo nhằm tạo điều kiện cho hộ nghèo đầu tư kinh doanh, buôn bán, sản xuất để có cơ sở thoát nghèo bền vững.Cùng với việc được vay vốn, các hộ nghèo, cận nghèo còn được tuyên truyền, hướng dẫn đăng ký, hỗ trợ học nghề; chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; đưa những loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao vào sản xuất; chuyển giao và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mới Để giúp người nghèo có cơ hội tìm kiếm việc làm, quận quan tâm hỗ trợ dạy nghề lồng ghép chương trình dạy nghề cho lao động nông thôn với dạy nghề cho người nghèo, phụ nữ nghèo thành thị, bộ đội xuất ngũ Bên cạnh đó, quận cũng tạo điều kiện, chính sách thu hút các doanh nghiệp mở rộng đầu tư, kinh doanh trên địa bàn, giải quyết việc làm cho người lao động Nhờ đó, nhiều lao động thuộc diện nghèo đã có nghề, tìm được việc làm, có thu nhập ổn định

Về dân số - lao động: Theo số liệu thống kê của Chi cục thống kê năm

2018, quận Thanh Khê có dân số 192.661 người, mật độ dân số cao nhất trong các quận của thành phố Đà Nẵng (20.534 người/km2), dân số của quận phân

bố không đồng đều ở các phường chủ yếu tập trung ở các phường An Khê, Hoà Khê, Thanh Khê Đông Cơ cấu lao động trên địa bàn quận có sự chuyển dịch rõ nét theo hướng tăng lao động trong các ngành công nghiệp, giảm lao động trong nông nghiệp Theo số liệu thống kê thì lao động sản xuất nông

33

nghiệp giảm cả về số tuyệt đối và tương đối, giảm từ 2.290 năm 2015 xuống còn 1.631 người năm 2018, lao động công nghiệp - xây dựng tăng từ 16.476 năm 2015 lên 22.109 năm 2018, lao động khối dịch vụ tăng từ 50.346 người năm 2015 lên 62.412 người năm 2018

Tuy đạt được thành tựu khá quan trọng so với năm đầu tái thành lập quận, song trong những năm qua vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như kinh tế tuy phát triển mạnh nhưng hiệu quả và tính bền vững còn thấp; dịch vụ chưa phát huy hết tiềm năng, lợi thế của quận; sản phẩm công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chưa đủ sức cạnh tranh; hiệu quả khai thác hải sản chưa cao, đầu

tư chưa thỏa đáng Quản lý đô thị còn nhiều bất cập và thiếu các giải pháp căn bản Nếp sống văn hóa, văn minh đô thị, giải quyết việc làm, thực hiện an sinh xã hội, chất lượng giáo dục-đào tạo, y tế, ô nhiễm môi trường, trật tự an toàn giao thông, tình hình tội phạm và các giá trị nhân văn, đạo đức xã hội còn nhiều vấn đề bức xúc Năng lực lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước còn một số địa phương cơ sở chưa phát huy; trình độ, năng lực, tinh thần trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, công chức chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận, các hội đoàn thể vẫn còn những mặt hạn chế Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng còn một số mặt cần được khắc phục

2.1.2 Những nhân tố tác động đến việc thực hiện chính sách đối với người nghiện ma túy

Quận Thanh Khê, thành phố Đà Nẵng có nhiều điều kiện tự nhiên, điều kiện xã hội thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội của địa phương như giữ vị trí chiến lược về quốc phòng an ninh của thành phố, và nằm trên trục giao thông xuyên quốc gia về đường bộ, đường không và đường sắt Tuy nhiên, chính điều này lại khiến cho quận Thanh Khê là nơi tập trung đông người, nơi trung chuyển hàng hóa dẫn đến là nơi xuất hiện nhiều tệ nạn xã hội Hiện nay, Quận Thanh Khê đang phát triển ngành du lịch để tận dụng bãi biển đẹp nên