Lý do chọn đề tài Lễ hội Yên Thế được tổ chức nhằm kỷ niệm, tôn vinh, tưởng nhớ tới cônglao của người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám và tinh thần bất diệt của Cuộckhởi nghĩa Yên Thế, đá
Trang 1Khóa 7 (2017-2019)
Mã số: 8319042
Hà Nội, 2019
Trang 2Người hướng dẫn khoa học: TS Dương Thị Thu Hà
Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận văn thạc
sĩ tại Trường Đại học Sự phạm Nghệ thuật Trung ươngVào hồi: …….ngày 30 tháng 7 năm 2019
Có thể tìm hiểu luận văn tại:
Thư viện Trường Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Lễ hội Yên Thế được tổ chức nhằm kỷ niệm, tôn vinh, tưởng nhớ tới cônglao của người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thám và tinh thần bất diệt của Cuộckhởi nghĩa Yên Thế, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần của nhân dân.Trong những năm qua, UBND huyện Yên Thế và BTC lễ hội Yên Thế đã phối hợpvới các đơn vị chức năng thực hiện tốt công tác quản lý lễ hội Yên Thế Tuy nhiên,hiện nay công tác quản lý lễ hội Yên Thế còn bộc lộ một vài hạn chế, yếu kém như:khu trung tâm tổ chức lễ hội chật hẹp, tình hình an ninh trật tự, công tác vệ sinhmôi trường, an toàn thực phẩm chưa đảm bảo được yêu cầu tốt nhất, tình trạng viphạm trong các hoạt động kinh doanh dịch vụ vẫn còn xảy ra Xuất phát từ những
lý do nêu trên, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý lễ hội
Yên Thế, thị trấn Cầu Gồ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang” để tiến hành
nghiên cứu
2 Lịch sử nghiên cứu
Qua nghiên cứu, hiện chưa có công trình, luận văn nào nghiên cứu sâu vềquản lý lễ hội Yên Thế trong thời gian qua Chính vì vậy, đây cũng là lý do, mụcđích để tác giả nghiên cứu về công tác quản lý lễ hội Yên Thế Trong quá trìnhnghiên cứu tác giả luận văn có kế thừa một số nội dung, kết quả của tác giả đitrước khi tiếp cận về nguồn gốc và các thành tố trong lễ hội Yên Thế
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý lễ hội Yên Thế hiệnnay, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý lễ hội Yên Thế trong thờigian tới
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống một số khái niệm có liên quan và cơ sở pháp lý về quản lý lễ hội, khái quát về lễ hội Yên Thế
-Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý lễ hội Yên Thế hiện nay
-Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý lễ hội Yên Thế
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu về công tác quản lý lễ hội Yên Thế
Trang 44.2 Phạm vi nghiên cứu
- Về thời gian: Luận văn nghiên cứu công tác quản lý lễ hội Yên Thế từ
năm 2013 đến 2019
- Về không gian: Tại Đền Thề, đồn Phồn Xương, thuộc không gian tổ
chức lễ hội Yên Thế, thị trấn Cầu Gồ, huyện Yên Thế, tỉnh Bắc Giang
5 Phương pháp nghiên cứu
-Phương pháp điền dã (phỏng vấn, trưng cầu ý kiến, quan sát, tham dự)
-Phương pháp thu thập, tổng hợp và phân tích thông tin
- Phương pháp tiếp cận liên ngành (văn hóa học, bảo tàng, dân tộc học, quản lý văn hóa)
6 Những đóng góp của luận văn
- Đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc xây dựng và hoàn thiện
hệ thống chính sách, pháp luật về quản lý lễ hội
- Luận văn bổ sung thêm những luận cứ khoa học góp phần thực hiện tốthơn công tác quản lý lễ hội Yên Thế
7 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, nội dung của luận văn gồm có 3 chương
Chương 1: Những vấn đề chung về quản lý lễ hội và khái quát về lễ hội Yên Thế
Chương 2: Thực trạng quản lý lễ hội Yên Thế
Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý lễ hội Yên Thế
Trang 5Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ LỄ HỘI
VÀ KHÁI QUÁT VỀ LỄ HỘI YÊN THẾ 1.1 Khái niệm
1.1.1 Di sản văn hóa phi vật thể
Di sản văn hóa phi vật thể là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc
cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa,khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và đượclưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình
diễn và các hình thức khác.
1.1.2 Lễ hội
Lễ hội là một trong những hiện tượng sinh hoạt văn hóa cổ truyền tiêubiểu của nhiều tộc người ở nước ta cũng như trên thế giới Nó là tấm gươngphản chiếu khá trung thực đời sống văn hóa của mỗi dân tộc
1.1.3 Lễ hội truyền thống
Lễ hội truyền thống (bao gồm cả lễ hội tại các di tích lịch sử - văn hóa, lễhội dân gian) là hình thức sinh hoạt văn hóa cộng đồng được tổ chức theo nghi lễtruyền thống, nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần của nhân dân
1.1.4 Quản lý
Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý tới đối tượngquản lý một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hànhđộng nhằm đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất
1.1.5 Quản lý lễ hội
Quản lý lễ hội bao gồm quản lý nhà nước và những hình thức quản lýkhác đối với các hoạt động lễ hội Quản lý lễ hội nhằm đáp ứng nhu cầu pháttriển được hiểu là sự tổ chức, huy động các nguồn lực Nói cách khác thì quản lý
lễ hội nhằm các mục tiêu lợi ích công cộng, mục tiêu lợi nhuận hoặc xu hướngphát triển của đất nước
1.1.6 Bảo tồn
1.1.6.1 Bảo tồn nguyên trạng (bảo tồn nguyên vẹn)
Bảo tồn nguyên trạng là giữ lại không để cho mất đi tình trạng, trạng tháivốn có từ trước
Trang 61.2 Cơ sở pháp lý về quản lý lễ hội
1.2.1 Các văn bản của Trung ương
Chỉ thị số 27-CT/TW ngày 12/01/1998 của Bộ Chính trị về thực hiện nếpsống văn minh trong việc cưới, việc tang, lễ hội, Luật Di sản văn hóa ngày29/6/2001 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Di sản văn hóa ngày18/6/2009, Nghị định số 110/2018/NĐ-CP ngày 29/8/2018 của Chính phủ Quyđịnh về quản lý và tổ chức lễ hội
1.2.2 Các văn bản của tỉnh Bắc Giang
Quyết định số 74/2013/QĐ-UBND ngày 15/3/2013 của UBND tỉnh BắcGiang về ban hành Quy định “Thực hiện nếp sống văn minh trong việc cưới,việc tang, lễ hội và một số lễ nghi sinh hoạt cộng đồng khác, Chỉ thị số 02-CT/HU ngày 26/10/2010 của Huyện ủy Yên Thế về việc thực hiện nếp sống vănminh trong việc cưới, việc tang và lễ hội
1.3 Nội dung quản lý lễ hội
Trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu, văn bản, cùng với đó là căn cứ vàothực tiễn và hướng đề tài luận văn, tác giả luận văn tập trung vào các nội dung
quản lý lễ hội để triển khai, phân tích tại chương 2 của luận văn, bao gồm: Thứ nhất, ban hành và thực thi các văn bản quản lý lễ hội Thứ hai, xây dựng và kế hoạch tổ chức lễ hội Thứ ba, bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa trong lễ hội Thứ tư, quản lý các sản phẩm văn hóa và dịch vụ trong lễ hội Thứ năm, quản lý môi trường trong lễ hội Thứ sáu, quản lý tài chính, cơ sở vật chất trong
lễ hội Thứ bảy, cộng đồng tham gia quản lý lễ hội Thứ tám, công tác thanh,
kiểm tra, thi đua, khen thưởng
1.4 Khái quát về lễ hội Yên Thế
1.4.1 Nguồn gốc lễ hội Yên Thế
Lễ hội Yên Thế có nguồn gốc từ lễ hội Phồn Xương khi xưa, được tổchức vào cuối tháng 8 và đầu tháng 9 âm lịch hàng năm Từ năm 1884, Hoàng
Trang 7Hoa Thám đã cho đổi lịch tổ chức vào trung tuần tháng Giêng hàng năm Từ saunăm 1913, nhân dân Phồn Xương đã đổi lịch tổ chức lễ hội Phồn Xương vàongày mùng 5 tháng Giêng Đến năm 1984, UBND tỉnh Hà Bắc (nay là tỉnh BắcGiang) đã quyết định lấy ngày 16/3 dương lịch hàng năm để tổ chức lễ hội YênThế (thay cho lễ hội Phồn Xương xưa kia).
1.4.2 Các thành tố trong lễ hội Yên Thế
1.4.2.1 Không gian, điểm thờ tự tổ chức lễ hội Yên Thế
Đền Thề: Đền Thề vốn dĩ là một ngôi chùa, được xây dựng dưới thời nhà
Lê để thờ Phật Là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân, nơi Hoàng Hoa Thámthực hành các nghi lễ tâm linh và tổ chức lễ hội, nơi cắt máu ăn thề của nghĩaquân Yên Thế trước mỗi giờ phút quyết tử với kẻ thù và cũng là nơi khao quânmỗi khi thắng trận
Đồn Phồn Xương: Đồn được Hoàng Hoa Thám cho xây dựng trong 02
năm (từ năm 1894 đến năm 1895), gồm 2 vòng thành đắp bằng đất nện Đồn có
3 cổng, cổng chính và 2 cổng phụ, thành có chu vi 300m, diện tích của thành là5.000m2 Đồn Phồn Xương được coi là thủ phủ, đại bản doanh của nghĩa quânYên Thế, nơi diễn ra cuộc giao dịch hòa hoãn lần thứ 2 giữa nghĩa quân và thựcdân Pháp vào năm 1897
1.4.2.2 Thời gian tổ chức lễ hội Yên Thế
Lễ hội Yên Thế được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 15 đến ngày 17/3dương lịch hàng năm, trong đó chính hội là ngày 16/3
1.4.2.3 Nhân vật tưởng niệm trong lễ hội Yên Thế
Nhân vật tưởng niệm trong lễ hội Yên Thế là Hoàng Hoa Thám Đó lànhân vật gắn liền với cuộc khởi nghĩa Yên Thế chống lại thực dân Pháp, ngót 30năm (1884-1913) Ông là thủ lĩnh tối cao của phong trào khởi nghĩa Yên Thế
1.4.2.4 Các nghi lễ, lễ thức chính trong lễ hội Yên Thế
Lễ hội Yên Thế là một lễ hội truyền thống, lại gắn với phong trào khởinghĩa Yên Thế, do vậy có rất nhiều các nghi lễ gắn liền với tích xưa được thựchành trong lễ hội như: Lễ tế thần, lễ dâng hương, lễ tế cờ, lễ phóng sinh
1.4.2.5 Các hoạt động phần hội Yên Thế
Trong lễ hội Yên Thế hội tụ đầy đủ các giá trị văn hóa truyền thống vàmang bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời gắn với phong trào khởi nghĩa YênThế, gồm: hát quan họ trên thuyền, biểu diễn hát Chèo, biểu diễn nghệ thuật
Trang 8múa rỗi nước, các trò chơi dân gian, biểu diễn võ sáo, thi cờ người, trưng bày,giới thiệu ẩm thực của địa phương, thi bắn nỏ, giải chọi dê
1.4.3 Những giá trị của lễ hội Yên Thế
1.4.3.1 Giáo dục truyền thống yêu nước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”
Việc tổ chức lễ hội Yên Thế nhằm tưởng nhớ tới công lao người anhhùng dân tộc Hoàng Hoa Thám, ông là tấm gương điển hình của tinh thần yêunước tự cường dân tộc, chiến đấu và hy sinh để bảo vệ độc lập dân tộc Cuộcđời, sự nghiệp và tinh thần yêu nước của ông không chỉ lan tỏa trong cộng đồngdân cư, mà còn có giá trị giáo dục đặc biệt về lòng yêu nước đối với thế hệ trẻ
1.4.3.2 Giá trị bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Thông qua lễ hội mà các giá trị riêng có, đặc sắc của vùng đất Yên Thế,của cuộc khởi nghĩa Yên Thế, của người anh hùng dân tộc Hoàng Hoa Thámđược duy trì và lan tỏa trong đời sống cộng đồng, bảo tồn và phát huy các giá trị
di sản văn hóa mà ông cha ta đã để lại
1.4.3.3 Giá trị cố kết và biểu dương sức mạnh cộng đồng
Tính cố kết cộng đồng trong lễ hội Yên Thế có thể thấy rõ ở việc vàonhững ngày diễn ra lễ hội, người dân ở khắp nơi trong cả nước, các vùng quê,thôn, bản, phố trên địa bàn huyện họ nô nức, kéo nhau về dự hội và tham gia vàoviệc tổ chức các hoạt động của lễ hội Mỗi người một công việc hoặc tham giavào một hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao nào đó, họ chung sức, chung tay
để làm lên sự thành công của lễ hội
1.4.3.4 Giá trị đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân
Trong lễ hội Yên Thế bao giờ cũng thấy rõ giá trị đáp ứng nhu cầu tinhthần cho nhân dân, là món ăn tinh thần không thể thiếu cho nhân dân Đến với lễhội người dân và du khách thập phương được chứng kiến và thưởng thức cácnghi lễ, nghi thức truyền thống, được tham gia vào các sinh hoạt cộng đồng,được thi tài, được giải trí qua các trò chơi dân gian
1.4.3.5 Giá trị phát triển kinh tế, phát triển du lịch
Lễ hội Yên Thế hàng năm thu hút khoảng 8,5 vạn người, bình quân mỗinăm đem lại nguồn thu cho địa phương và các hộ kinh doanh khoảng 8,5 tỷ đồng
Tiềm năng của lễ hội Yên Thế là phát triển du lịch về nguồn, du lịch tâmlinh, du lịch lịch sử văn hóa
Trang 91.4.4 Vai trò của công tác quản lý đối với lễ hội Yên Thế
Việc quản lý tốt lễ hội Yên Thế góp phần giúp Nhà nước lấy đó làm căn
cứ, chuẩn mực để xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật Góp phầnlàm giàu cho kho tàng di sản văn hóa của Việt Nam nói chung, bảo tồn và pháthuy các giá trị văn hóa của huyện Yên Thế nói riêng Quản lý tốt lễ hội Yên Thếcòn có vai trò xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở; giáo dục truyền thống yêunước, đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, tinh thần chống giặc ngoại xâm của nhândân Yên Thế cho các thế hệ sau Mặt khác, quản lý tốt lễ hội Yên Thế còn có traitrò để phát triển kinh tế du lịch của huyện Yên Thế…
Tiểu kết
Tại chương 1, tác giả đã đề cập đến những vấn đề chung về quản lý lễhội và khái quát về lễ hội Yên Thế Trong đó nghiên cứu đến các khái niệm liênquan đến đề tài, các văn bản chỉ đạo về quản lý và tổ chức lễ hội của Đảng, Nhànước, của Bộ VHTT&DL và của địa phương đã ban hành trong thời gian qua,các văn bản đó ít nhiều đã có vai trò, tác dụng trong công tác quản lý lễ hội YênThế Mặt khác, luận văn còn tập trung nghiên cứu các nội dung chính của quản
lý lễ hội, đi sâu vào tìm hiểu nguồn gốc, các thành tố, các nghi lễ và hoạt độngchính diễn ra tại lễ hội Yên Thế hiện nay, cùng đó là các giá trị tiêu biểu của lễhội Yên Thế
Trang 10Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ LỄ HỘI YÊN THẾ
2.1.1.2 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Bắc Giang
Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, hàng năm Sở VHTT&DLtỉnh Bắc Giang đều xây dựng, ban hành kế hoạch kiểm tra về các hoạt động tại
lễ hội Yên Thế, kiểm tra đối với BTC lễ hội Yên Thế về các nội dung: Kế hoạch
tổ chức lễ hội, các phương án đảm bảo an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòngchống cháy nổ, an toàn thực phẩm
2.1.1.3 Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Yên Thế
Đối với lễ hội Yên Thế, Phòng VH&TT huyện đã thực hiện tốt vai trò là
cơ quan Thường trực của BTC lễ hội, tham mưu thành lập BTC lễ hội và các vănbản để chỉ đạo, quản lý, tổ chức lễ hội Yên Thế Tổ chức kiểm tra các hoạt độngvăn hóa, dịch vụ vui chơi giải trí, cờ bạc trá hình, trò chơi bạo lực, tuyên truyền
mê tín dị đoan, hoạt động biểu diễn nghệ thuật, chiếu phim tại lễ hội
2.1.1.4 Ban Quản lý di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám
Tại lễ hội Yên Thế hàng năm, BQL di tích lịch sử Hoàng Hoa Thám đều
tổ chức kiểm tra, rà soát, đánh giá hiện trạng của hệ thống di tích đền Thề, đồnPhồn Xương để đề xuất tu bổ, tôn tạo Phân công cán bộ trực bảo vệ, tổ chứcquét dọn vệ sinh khu di tích, chỉnh trang, sắp xếp hiện vật trong Nhà trưng bàykhởi nghĩa Yên Thế; trực ghi phiếu công đức, lập sổ theo dõi và tiếp nhận nguồncông đức đảm bảo công khai, minh bạch
2.1.1.5 Ủy ban nhân dân thị trấn Cầu Gồ
UBND thị trấn Cầu Gồ là cơ quan chủ trì, thường trực của Tổ Quản lý lễhội; lên phương án sơ đồ quy hoạch khu vực bán hàng, cấm bán hàng tại lễ hội,sắp xếp vị trí, thu lệ phí và tổ chức cấp giấy phép cho các hộ kinh doanh tại lễ
Trang 11hội Mặt khác, còn cử lực lượng công an viên tham gia hướng dẫn, phân luồngphương tiện giao thông ra, vào khu vực lễ hội Chỉ đạo, bố trí lực lượng làmcông tác vệ sinh môi trường các tuyến phố, khu vực diễn ra lễ hội.
2.1.1.6 Ban Tổ chức lễ hội Yên Thế
BTC lễ hội Yên Thế là bộ máy đóng vai trò quan trọng nhất, thay mặtUBND huyện và chịu mọi trách nhiệm trước Huyện ủy, UBND huyện Yên Thế
về công tác quản lý, tổ chức lễ hội, trực tiếp chỉ đạo, điều hành toàn bộ các hoạtđộng diễn ra tại lễ hội Yên Thế
2.1.2 Chủ thể quản lý cộng đồng
Lễ hội Yên Thế là sản phẩm của cộng đồng, cộng đồng là người sản sinh,nuôi dưỡng, bồi đắp các giá trị đặc sắc của lễ hội Cũng chính cộng đồng truyềntrao các giá trị đặc sắc của lễ hội từ thế hệ này qua thế hệ khác Chủ thể quản lýcộng đồng bao gồm người dân đang sinh sống tại các không gian tổ chức lễ hộiYến Thế và các tổ chức đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội…
2.1.3 Cơ chế phối hợp giữa chủ thể quản lý
Về cơ chế phối hợp theo trục dọc: Được thể hiện ở chỗ từ trên xuống, từ
Trung ương đến địa phương, bao gồm Cục Di sản văn hóa, Sở VHTT&DL tỉnhBắc Giang, Phòng VH&TT huyện Yên Thế phối hợp với nhau để quản lý lễ hộiYên Thế
Về cơ chế phối hợp theo trục ngang: Hội người cao tuổi thị trấn Cầu Gồ
phối hợp với Hội bản tự đền Thề đón tiếp khách tại di tích và kiểm kê nguồn tiềncông đức; lực lượng dân quân tự vệ phối hợp với tổ tự quản về an ninh trật tự củacác thôn, phố để tuần tra đêm, giữ gìn công tác an ninh trật tự tại lễ hội Các HộiNông dân, Hội Phụ nữ, Hội Người cao tuổi huyện phối hợp với nhau để tổ chức cáchoạt động văn hóa, thể thao tại lễ hội Các CLB hát quan họ, soong hao, võ thuật cổtruyền cùng phối hợp, chung tay bảo tồn các di sản có trong lễ hội
2.2 Hoạt động quản lý lễ hội
2.2.1 Ban hành và thực thi các văn bản quản lý lễ hội
Trong những năm qua Đảng và Nhà nước, cũng như huyện Yên Thế đãban hành rất nhiều các văn bản về quản lý, tổ chức lễ hội (như đã nêu ở mục1.2) Để các văn bản của Trung ương, của tỉnh và huyện đi vào thực tiễn, BTC lễhội Yên Thế đã tổ chức tuyên truyền bằng nhiều hình thức Thông qua việc banhành và tuyên truyền, phổ biến, thực thi các văn bản nêu trên đã có vai trò
Trang 12tích cực trong công tác quản lý lễ hội Yên Thế Tuy nhiên, hiện nay việc banhành các văn bản của Trung ương về công tác quản lý, tổ chức lễ hội vẫn cònnhững tồn tại, bất cập, cần phải được rà soát, hoàn thiện và bổ sung.
2.2.2 Xây dựng kế hoạch, phương án tổ chức lễ hội
Qua nghiên cứu, có thể thấy rằng từ năm 1984 đến nay, lễ hội Yên Thếkhi tổ chức đều xây dựng kế hoạch, phương án cụ thể từ khâu chuẩn bị, tổ chức
và rút kinh nghiệm sau mỗi mùa lễ hội Trong kế hoạch tổ chức lễ hội Yên Thếhàng năm đã đề ra được mục đích, yêu cầu, nội dung, các hoạt động diễn ratrong lễ hội
2.2.3 Bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa trong lễ hội
Về di sản văn hóa phi vật thể:
BTC lễ hội Yên Thế đã quan tâm bảo tồn, phục dựng và cho tái hiện lạinghi lễ tế cờ của nghĩa quân Hoàng Hoa Thám tại lễ hội Yên Thế hàng năm.Cùng với đó là BTC lễ hội còn quan tâm bảo tồn và phục dựng dựng lễ tế thần,
lễ phóng sinh Ngoài ra, trong lễ hội Yên Thế còn có rất nhiều các hoạt động thểhiện vai trò quản lý, bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể như: Tổ chứcgiải vô địch võ cổ truyền, biểu diễn võ sáo, giải cưỡi ngựa bắn nỏ, biểu diễn múarối nước, hát quan họ, biểu diễn Chèo, các trò chơi dân gian…
Về di sản văn hóa vật thể:
Trong các di sản văn hóa vật thể liên quan đến lễ hội Yên Thế, có lẽ đềnThề là một trong những di sản văn hóa có giá trị nhất, ngôi đền được xây dựng
từ thời kỳ Hoàng Hoa Thám lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Yên Thế cách đây hơn
100 năm và được bảo tồn nguyên vẹn cho đến ngày nay Cùng với việc bảo tồnnguyên trạng di tích đền Thề, năm 1984 UBND huyện Yên Thế đã tiến hànhphục dựng lại đồn Phồn Xương, dấu tích của đồn được Hoàng Hoa Thám đắpvào năm 1894-1895 Ngoài ra, UBND huyện Yên Thế còn lập hồ sơ trình Chínhphủ ban hành Quyết định số 1537/QĐ-TTg ngày 29/8/2014 về việc phê duyệtQuy hoạch tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị di tích lịch sử quốc giađặc biệt Những địa điểm khởi nghĩa Yên Thế…
2.2.4 Quản lý các sản phẩm văn hóa và dịch vụ trong lễ hội
2.2.4.1 Quản lý các sản phẩm văn hóa
Tại lễ hội có một số hoạt động văn hóa, sản phẩm văn hóa thuộc lĩnh vựcbiểu diễn nghệ thuật mang tính chất phục vụ nhiệm vụ chính trị, không bán vé
Trang 13thu tiền, cụ thể như như: biểu diễn hát Chèo, múa rối nước, hát quan họ, lễ tế cờ,
lễ tế thần Để quản lý nhà nước về lĩnh vực này, BTC lễ hội đều yêu cầu cácđoàn nghệ thuật phải xây dựng kịch bản, nội dung các chương trình, tiết mục đểBTC lễ hội phê duyệt Mặt khác, tại lễ hội Yên Thế còn có các sản phẩm văn hóaphục vụ tại lễ hội như: kinh doanh giới thiệu ẩm thực gà đồi Yên Thế, thươngphẩm dê Yên Thế, chè xanh bản ven, mật ong rừng, rượu ngô men lá
Các sản phẩm ẩm thực này đều được quản lý, kiểm tra, giám sát chặt chẽ của các
cơ quan chức năng, phải dán nhãn mác của cơ sở sản xuất, đảm bảo vệ sinh antoàn thực phẩm
2.2.4.2 Quản lý các dịch vụ trong lễ hội
Trong lễ hội Yên Thế có các dịch vụ: Trông giữ xe, dịch vụ ăn uống, dịch
vụ văn hóa, trò chơi thiếu nhi, bán đồ lưu niệm…Để quản lý hiệu quả đối vớicác loại hình kinh doanh dịch vụ, BTC lễ hội đã thành lập Tổ quản lý lễ hội, xâydựng sơ đồ vị trí bán hàng, không được bán hàng, tổ chức cho người dân đăng
ký, bốc thăm thuê các vị trí, địa điểm bán hàng, ký cam kết về vệ sinh an toànthực phẩm, cam kết hoạt động theo từng loại hình dịch vụ riêng, niêm yết giá vàbán đúng giá quy định…
2.2.5 Quản lý môi trường trong lễ hội
2.2.5.1 Quản lý công tác vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm
BTC lễ hội đã giao cho UBND thị trấn Cầu Gồ xây dựng kế hoạch, thànhlập Tổ vệ sinh môi trường trong lễ hội gồm có 40 người BTC lễ hội phối hợpvới Tỉnh đoàn Bắc Giang bố trí 01 điểm truyền thông công cộng và dựng 01 mànhình điện tử khoảng 30 inch tại lễ hội để tuyên truyền về công tác môi trường
Tổ chức tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh, tổ chức cắm biển, bảngcấm đổ rác bữa bãi, bố trí 80 thùng rác, 12 công trình vệ sinh công cộng, huyđộng 100 đoàn viên tham gia vào lễ hội để hướng dẫn người dân, du khách vàcác hộ kinh doanh xả rác đúng nơi quy định
Trung tâm Y tế huyện Yên Thế đã chủ động xây dựng kế hoạch, phương
án đảm bảo công tác vệ sinh, an toàn thực phẩm trong những ngày diễn ra lễ hội,thành lập tổ kiểm tra An toàn thực phẩm tại lễ hội Hướng dẫn và yêu cầu các hộkinh doanh dịch ăn uống ký cam kết đảm bảo về vệ sinh, an toàn thực phẩm, tổchức cấp giấy chứng nhận tạm thời đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho các
hộ kinh doanh dịch vụ ăn uống