SANG KIEN KINH NGHIỆM GIÁO DỤC CÔNG DÂN HAY 2019

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUANG BÌNHTRƯỜNG THCS BẰNG LANG  SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM " MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS BẰNG LANG- QUA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUANG BÌNH

TRƯỜNG THCS BẰNG LANG



SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

" MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ GIÁO DỤC Ý THỨC PHÁP LUẬT CHO HỌC SINH TRƯỜNG THCS BẰNG LANG- QUANG BÌNH- HÀ GIANG THÔNG QUA DẠY HỌC TÍCH HỢP GIÁO DỤC PHÁP LUẬT

TRONG MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN"

Họ và tên: Bế Văn Hiếu Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THCS Bằng Lang

- Quang Bình - Hà Giang

Bằng Lang, ngày 14 tháng 04 năm 2019.

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“Một số giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang thông qua dạy học tích hợp giáo dục pháp luật trong

môn giáo dục công dân ”

- Họ và tên tác giả: BẾ VĂN HIẾU : Bí danh: Không; Giới tính : Nam.

- Ngày sinh: 05/09/1986

- Dân tộc: Tày Tôn giáo: Không

- Quê quán: Yên Hà- Quang Bình- Hà Giang

- Chỗ ở hiện nay: Hùng An- Bắc Quang- Hà Giang

- Trình độ văn hóa : 12/12

- Trình độ chuyên môn; Cao đẳng

- Ngày bắt đầu tham gia công tác : 01/08/2011

- Vào đảng: 15/12/2014.- Chính thức: 15/12/2015

- Chức vụ : Giáo viên

- Đơn vị công tác: Trường THCS Bằng Lang – huyện Quang Bình – tỉnh HàGiang

I Phần mở đầu

1 Lý do chọn sáng kiến.

Xuất phát từ mục tiêu giáo dục và đào tạo toàn diện của nhà trường, từ yêu cầutăng cường giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh THCS nói chung và các cấp nóiriêng, ngay từ đầu các cấp uỷ Đảng, các cơ quan Nhà nước và các đoàn thể phảithường xuyên giải thích pháp luật trong các tầng lớp nhân dân, đưa việc giáo dụcpháp luật vào các trường học, các cấp học, xây dựng ý thức sống có pháp luật và tôntrọng pháp luật”

Trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Namđòi hỏi có những con người mới, có tri thức khoa học, có hiểu biết về pháp luật, có ýthức tuân thủ pháp luật Thực tế hiện nay cho thấy, tình hình vi phạm pháp luật trong

xã hội ngày càng tăng nhất là trong lứa tuổi thanh thiếu niên Một trong nhữngnguyên nhân dẫn đến tình trạng đó là tình trạng “mù” pháp luật, không hiểu biết phápluật, hoặc hiểu biết pháp luật không đầy đủ, không đúng từ đó dẫn đến việc có nhữnghành vi vi phạm pháp luật

* Vị trí, vai trò của việc nâng cao ý thức pháp luật qua dạy học tích hợp giáo dụcpháp luật trong nhà trường thông qua giảng dạy môn GDCD đối với việc giáo dụcđạo đức, lối sống và hình thành nhân cách học sinh

- Góp phần giáo dục đạo đức, lối sống, hình thành nhân cách, rèn luyện hành viứng xử cho thế hệ trẻ ngay từ trên ghế nhà trường tạo nếp sống, hành động “sống vàlàm việc theo Hiến pháp và pháp luật.”

- Việc nâng cao hiệu quả giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang- Quang Bình- Hà Giang thông qua dạy học tích hợp giáo dục pháp luật trong môn giáo dục công dân bao gồm hai lĩnh vực:

+ Dạy học tích hợp pháp luật và giáo dục ý thức pháp luật: Giáo dục pháp luậttrong nhà trường thực hiện thông qua việc dạy và học tích hợp nội dung, kiến thứcpháp luật trong trong chương trình giáo dục chính khóa qua của môn học giáo dụccông dân, pháp luật được lồng ghép, tích hợp vào các môn học có liên quan đạo đức,tìm hiểu tự nhiên xã hội, sinh học, lịch sử

+ Dạy học tích hợp pháp luật và ý thức pháp luật trong nhà trường được thựchiện thông qua các hoạt động giáo dục ngoại khóa, giáo dục ngoài giờ lên lớp với cáchình thức như nói chuyện pháp luật, thi tìm hiểu pháp luật, viết báo tường, sinh hoạttheo chủ đề pháp luật, chiếu phim các phiên tòa…

Trang bị cho các em những tri thức pháp luật cần thiết, bồi dưỡng tình cảm vàđặc biệt là xây dựng và hình thành trong các em ý thức pháp luật làm cơ sở cho sựhình thành hành vi và thói quen thực hành các hành vi phù hợp pháp luật, phù hợpvới chuẩn mực đạo đức, với kỷ cương, nề nếp xã hội yêu cầu

Học sinh THCS Bằng Lang nói riêng và học sinh THCS nói chung đa số thuộclứa tuổi đang trong giai đoạn phát triển, có nhiều biến động về thể chất lẫn tâm hồn,điều này có tác động lớn đến tâm sinh lý của các em

Về tâm, sinh lý: Ở lứa tuổi này, tâm lý các em có nhiều biến động rất nhạy cảm,

dễ xúc động, dễ bị kích động, bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài như phim, ảnh,các hoạt động văn hoá xã hội Khi cơ thể phát triển tạo ra các nhu cầu tìm hiểu sựviệc, những ham muốn về sinh lý, về giới tính cộng với tính tò mò muốn biết hết mọi

việc, muốn làm như “người lớn”, bắt chước người lớn, vỡ thế, nếu khụng được giỏodục, khụng được dạy bảo dễ nảy sinh cỏc tõm lý lệch lạc dẫn đến hành vi phạm tội,

do khụng được giỏo dục, thiếu hiểu biết về cuộc sống núi chung và cỏc hiểu biết vềphỏp luật núi riờng

Về nhận thức: Đa số cỏc em đang trong giai đoạn bắt đầu hỡnh thành nhõn cỏch,tõm, sinh lý chưa ổn định, suy nghĩ chưa chớn chắn, tớnh cỏch hay thay đổi Đa số cỏc

em chưa nhận thức đầy đủ được tớnh chất của hành vi của bản thõn

Những đặc điểm đú cú tỏc động, ảnh hưởng rất lớn đến quỏ trỡnh nhận thức vàhành động của cỏc em, nếu khụng cú sự định hướng, tỏc động giỏo dục theo cỏc mụctiờu, chuẩn mực xó hội thỡ rất dề bị lụi kộo, quyến rũ vào cỏc việc làm, cỏc hành vixấu

Với sự nghiêm minh của pháp luật, xã hội ngày càng an toànhơn, những hành vi vi phạm pháp luật đều bị xử lí Đã có rất nhiềungời phạm tội vỡ khụng thực hiện tốt phỏp luật của nhà nớc khi đứng trước toà

án phải hối hận và xin được hưởng sự khoan hồng Tuy nhiờn, vẫn cú nhiều ngườikhi đứng trước vành múng ngựa vẫn ngõy thơ trả lời: “Bị cỏo khụng biết” khi chủ tọaphiờn toà đặt cõu hỏi: “Bị cỏo cú biết làm như vậy là vi phạm phỏp luật khụng?” Mộttrong những nguyờn nhõn đú là do họ thiếu hiểu biết về phỏp luật nờn đó sa vào conđường phạm phỏp

Qua đõy chỳng ta thấy phỏp luật cú vai trũ rất quan trọng trong đời sống conngười Chớnh vỡ vậy, giỏo dục phỏp luật học đường là vấn đề cấp thiết Mụn học cúliờn quan mật thiết với phỏp luật chớnh là mụn Giỏo dục cụng dõn Thụng qua nhữngbài giảng mụn Giỏo dục cụng dõn, thầy cụ khụng chỉ dạy cỏc em trở thành cụng dõntốt, người cú ớch cho xó hội, mà cũn trang bị cho học sinh kiến thức để cỏc em khụng

vi phạm phỏp luật Môn Giáo dục công dân là môn học trực tiếp giáodục đạo đức, t tởng cho học sinh trong đó có việc giáo dục ý thức

pháp luật Vì thế, tôi mạnh dạn chọn sỏng kiến kinh nghiệm là:“Một số

giải phỏp nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏp luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn” là giải pháp mang tính lâu dài Qua sỏng kiến này, tôi muốngiúp các em học sinh hiểu và tự nâng cao ý thức chấp hành pháp luậtkhi còn là học sinh Trung học cơ sở

2 Mục tiờu, nhiệm vụ của sỏng kiến.

2.1 Mục đớch sỏng kiến:

Trờn cơ sở nghiờn cứu lý luận và thực trạng vai trũ, nhiệm vụ của giỏo viờngiảng dạy giỏo dục cụng dõn đối với cụng tỏc giỏo dục học sinh để đề ra những giảiphỏp hợp lý phổ biến giỏo dục phỏp luật nhằm nõng cao hiểu biết, ý thức phỏp luậtgúp phần nõng cao chất lượng giỏo dục đạo đức học sinh và gúp phần hoàn thiệnnhõn cỏch học sinh ở trong trường THCS Bằng Lang- Quang Bỡnh- Hà gInag

a Đối với Giỏo viờn giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn: Dựa vào kinh nghiệmnhiều năm cụng tỏc giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn, vận dụng thực tiễn, kinhnghiệm trong quỏ trỡnh làm cụng tỏc phổ biến tuyờn truyền giỏo dục phỏp luật tronggiảng dạy và việc học sinh rốn luyện ý thức tự giỏc trong học tập, rốn luyện đạo đức,thực hiện điều lệ nhà trường THCS và nội quy nhà trường, và thực hiện làm theo

phỏp luật bản thõn tụi khi giảng dạy giỏo dục cụng dõn phải thực sự làm tấm gươngsỏng mẫu mực trong mọi hành vi thỏi độ cư xử để cỏc em tin tưởng và noi theo.

b Đối với học sinh:

- Thấy được những việc nờn làm, khụng nờn làm

- Học tập cỏch giao tiếp, cư sử với mọi người xung quanh

- Tự giỏc trong học tập và rốn luyện nhõn cỏch học sinh, biết đoàn kết, thươngyờu, giỳp đỡ bạn bố và mọi người xung quanh, cú ý thức bảo vệ mụi trường xanh,sạch, đẹp, ý thức tỡm hiểu phỏp luật và thực hiện đỳng quy định phỏp luật

2.2 Nhiệm vụ của sỏng kiến:

- Nghiờn cứu lý luận của giỏo viờn giảng dạy giỏo dục cụng dõn là phải thể hiệnvai trũ của mỡnh như thế nào trong cụng tỏc giỏo dục học sinh, kết quả rốn đạo đứcgắn với việc thực hiện tốt phỏp luật năm sau phải cao hơn năm trước

- Đề ra những phương hướng, giải phỏp hiệu quả và cụ thể việc ỏp dụng biệnphỏp tuyền truyền phổ biến phỏp luật nhằm nõng cao chất lượng giỏo dục học sinhtrong nhà trường

- Căn cứ từ thực tế quỏ trỡnh cụng tỏc giảng dạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn đểđỳc kết kinh nghiệm, những khú khăn trong quỏ trỡnh làm việc, thụng qua đú rỳt ra

một số kinh nghiệm chung cú thể ỏp dụng rộng rói một số giải phỏp“ Một số giải phỏp nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏp luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn”

vào thực tiễn nơi tụi đang cụng tỏc

- Xỏc định rừ phỏp luật cú vai trũ quan trọng trong đời sống và trong mọi cấphọc, bậc học; phải cú kiểm tra tiến tới thi hết mụn kết quả học tập mụn này đượcxem là một trong những căn cứ quan trọng để đỏnh giỏ về việc rốn luyện tư cỏch đạođức của học sinh Ở trờng THCS môn Giáo dục công dân đều gồm 2phần là Đạo đức và Pháp luật, với thời lợng tơng đơng nhau Từ thực

tế của việc giảng dạy môn Giáo dục công dân tại trờng THCS, tôinhận thấy nhu cầu đợc hiểu biết kiến thức pháp luật của học sinhngày càng tăng Trên cơ sở đó, tôi muốn thông qua mụn học Giáo dụccông dân để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho các emhọc sinh Với mong muốn, từ việc hiểu biết pháp luật, các em họcsinh sẽ không vi phạm pháp luật Đồng thời, học sinh cũng chính lànhững tuyên truyền viên tích cực tham gia tuyên truyền chủ trơng

đờng lối của Đảng, chính sách pháp luật trong gia đỡnh, nhà trường và

xó hội

Để học sinh có thể lĩnh hội, vận dụng đợc những kiến thứcpháp luật một cách có hệ thống, bài bản mà không bị đơn điệu,khô khan, nhàm chán trong từng chủ đề Điều đó đòi hỏi giáo viêndạy môn Giáo dục công dân phải biết lựa chọn kiến thức, phơngpháp, hình thức tổ chức phù hợp với từng bài, từng chủ đề, từng

đối tợng học sinh Qua đú đưa ra “Một số giải phỏp cụ thể nõng cao hiệu quả

giỏo dục ý thức phỏp luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn”.

3 Đối tượng nghiờn cứu của sỏng kiến.

- Đối tượng nghiờn cứu của sỏng kiến là quỏ trỡnh hỡnh thành nhõn cỏch và thựchiện phỏp luật của học sinh trường THCS Bằng Lang- Quang Bỡnh- Hà Giang.

- Là địa bàn dõn cư chủ yếu là đồng bào cỏc dõn tộc thiểu số và chủ yếu làngười lao động làm ăn sinh sống, vất vả với những lo toan của cuộc sống nờn họ ớt cúđiều kiện để quan tõm đến việc học hành của con em mỡnh Hơn nữa, trình độhiểu biết pháp luật của các bậc cha mẹ học sinh còn nhiều hạnchế nên họ cũng gặp phải nhiều khó khăn trong việc giáo dục đạo

đức, pháp luật cho con em mình Bên cạnh đó, nhiều học sinh vàphụ huynh học sinh chưa thấy được sự cần thiết phải trang bị kiến thức phỏpluật, quan niệm môn học Giáo dục công dân là bộ môn phụ, khôngcần thiết nên còn có thái độ bàn quang, thơ ơ hoặc chỉ học qualoa đối phó

Để giúp các em học sinh nõng cao kiến thức pháp luật, trong quỏtrỡnh dạy học mụn Giáo dục công dân tại trường THCS Bằng Lang tụi mạnhdạn đưa ra “ Một số giải phỏp nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏp luật cho học

sinh trường THCS Bằng Lang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn” qua một số giải phỏp này tụi muốn trang bị cho cỏc em học

sinh kiến thức phỏp luật Tụi mong muốn rằng, cỏc em học sinh từ chỗ hiểu biết kiếnthức phỏp luật sẽ nhanh chúng nhận thức được hành vi của mỡnh và mọi người xungquanh là đỳng hay sai, cú vi phạm phỏp luật hay khụng? Từ đú, cỏc em sẽ nghiờmchỉnh chấp hành phỏp luật

4 Giới hạn, phạm vi nghiờn cứu của sỏng kiến.

4.1 Giới hạn của sỏng kiến:

- Nghiờn cứu thỏi độ học tập và tư tưởng đạo đức của học sinh qua đú đưa ra

“một số giải phỏp cụ thể nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏp luật cho học sinh

trường THCS Bằng Lang- Quang Bỡnh- Hà Giang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn”.

- Qua chơng trình giáo dục pháp luật của môn Giáo dục côngdân trờng Trung học cơ sở

- Giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh chính là giúp các em có

thêm những hiểu biết về những "chuẩn mực pháp luật" biết xử

lý các tình huống bắt gặp trong cuộc sống Trong khuôn khổ của

đề tài, tôi không thể nêu cụ thể nội dung kiến thức và phơng phápdạy học ở từng tiết, từng chủ đề, ở từng khối lớp mà tôi chỉ đa rabằng một bài học cụ thể với nhiều phơng pháp dạy học khác nhautạo lên sự tơng tác hoạt động giữa thầy và trò Đó là một số kinhnghiệm của tôi đã rút ra đợc trong những năm giảng dạy Giáo dụccông nhân ở trờng THCS Bằng Lang- huyện Quang Bỡnh- Hà Giang

4.2 Phạm vi nghiờn cứu của sỏng kiến:

Sỏng kiến“ Một số giải phỏp cụ thể nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏp

luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang- Quang Bỡnh- Hà Giang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn”.

5 Phương phỏp nghiờn cứu.

- Để đạt được mục đích nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã sử dụngcác phương pháp sau:

* Phương pháp t×m t liÖu qua b¸o chÝ :

* Phương pháp giải quyết vấn đề (xử lí tình huống)

* Phương pháp xem phim tư liệu

* Phương pháp thảo luận nhóm

* Phương pháp trò chơi

* Phương pháp hội thi

* Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Thu thập những thông tin lý luận của vai trò của người giáo viên giảng dạy bộmôn giáo dục công dân vận dụng pháp luật giáo dục học sinh THCS, các bài viết trênInternet, các văn bản quy phạm pháp luật, các bộ luật, luật, văn bản pháp luật mớihay được sửa đổi bổ sung liên quan đến các lĩnh vực giáo dục nhân cách và rèn luyệnđạo đức cho học sinh

* Phương pháp quan sát:

- Quan sát các em trong giờ học, giờ ra chơi để biết thái độ học tập của các em,cách ứng xử của các em với bạn bè, thầy cô

* Phương pháp đàm thoại:

- Trực tiếp trò chuyện với học sinh qua việc tiếp xúc, nói chuyện với các em, đặt

ra các câu hỏi có liên quan để tìm hiểu nhận thức của các em về học tập là gì? để chocác em trả lời đúng với suy nghĩ của mình Qua đó thu thập các thông tin về cách họctập và thái độ của các em đối với bộ môn giáo dục công dân

* Phương pháp trắc nghiệm:

- Dùng phiếu có ghi các câu hỏi và đáp án trả lời, trong đó có nhiều cách trả lờinhưng chỉ có một cách đúng nhất

* Phương pháp thực nghiệm:

- Theo dõi, đánh giá xem học sinh có tiếp thu được bài không trong các tiết học

- Tác động đến đối tượng học sinh bằng việc khống chế thời gian, không giannhư kiểm tra miệng kiểm tra 15 phút, 1 tiết

II Phần nội dung

Thứ nhất: Giáo dục ý thức pháp luật góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả

quản lý Nhà nước, quản lý xã hội Vai trò này bắt nguồn từ vai trò và giá trị xã hộicủa pháp luật Một trong những vai trò cơ bản của pháp luật trong đời sống nhà nước,đời sống xã hội là: pháp luật là cơ sở để thiết lập, củng cố và tăng cường quyền lựcnhà nước Pháp luật là “con đường”, là cái “khung pháp lý để giáo dục và rèn luyệnnhân cách cho học sinh Giáo dục ý thức pháp luật góp phần đem lại cho học sinh cótrí thức hiểu biết về pháp luật, xây dựng tình cảm pháp luật đúng đắn và có hành vi

hợp pháp, biết sử dụng pháp luật làm phương tiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợppháp của mình, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình học tập và phát triển của họcsinh.

Thứ hai: Giáo dục ý thức pháp luật góp phần nâng cao ý thức pháp luật, văn

hoá pháp lý của học sinh trong cộng đồng, xã hội Trong giai đoạn hiện nay, vấn đềcủng cố, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa trong nhà trường đang là một vấn đềcấp thiết để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà trường THCS, quản lý xã hội.Chỉ khi nào học sinh hiểu, nắm vững kiến thức pháp luật thì các em mới có ý thứcpháp luật, và chấp hành tuân thủ pháp luật và có hành vi phù hợp với yêu cầu, đòi hỏicủa hệ thống pháp luật, thì mới có thể thực hiện quản lý nhà trường bằng pháp luật tốt

và điều này chỉ có thể hình thành và thực hiện được trên cơ sở tiến hành giáo dụcpháp luật học sinh ngay trong nhà trường THCS

1.2 Mục đích của giáo dục ý thức pháp luật.

- Hình thành, làm sâu sắc và từng bước mở rộng hệ thống tri thức pháp luật chohọc sịnh

Thông qua giáo dục ý thức pháp luật, người giáo dục ý thức được trang bị nhữngtri thức cơ bản về pháp luật như giá trị của pháp luật, vai trò điều chỉnh của pháp luật,các chuẩn mực pháp luật trong từng lĩnh vực đời sống

Hình thành tri thức pháp luật là nền móng cơ bản để xây dựng tình cảm phápluật Trên cơ sở kiến thức pháp luật được trang bị đã hình thành mở rộng và làm sâusắc tri thức pháp luật, giúp người học am hiểu hơn về pháp luật và biết cách đánh giámột cách đúng đắn các hành vi pháp lý Tri thức pháp luật góp phần định hướng cholòng tin đúng đắn vào các giá trị của pháp luật, tạo cơ sở hình thành hành vi hợp pháp

ở mỗi cá nhân của học sinh

- Hình thành, bồi dưỡng, phát triển niềm tin pháp luật cho học sinh được xâydụng trên cơ sở :

+ Giáo dục tình cảm công bằng, biết cách xác định, đánh giá các tiêu chuẩn vềtính công bằng của pháp luật để tự đánh giá hành vi của mình, biết quan hệ với ngườikhác và với chính mình bằng các quy phạm pháp luật

+ Giáo dục tình cảm trách nhiệm là giáo dục ý thức về nghĩa vụ pháp lý+ Giáodục ý thức đấu tranh không khoan nhượng đối với những biểu hiện vi phạm phápluật, chống đối pháp luật, đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật và tội phạm,

- Giáo dục ý thức nhân cách, rèn luyện thói quen, hành vi tuân thủ pháp luật chođối tượng

Giáo dục ý thức pháp luật là nhằm hình thành ý thức pháp luật trong mỗi họcsinh Kết quả cuối cùng của giáo dục ý thức pháp luật phải được thể hiện ở hành vi

xử sự phù hợp pháp luật của các công dân Những hành vi hợp pháp của mỗi ngườithường biểu hiện qua các việc làm như :

+ Tuân thủ các quy phạm pháp luật Kiềm chế không thực hiện các điều phápluật cấm

+ Thực hiện đúng và đầy đủ quyền và nghĩa vụ pháp lý của công dân

+ Biết đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật; biết vận dụng pháp luật đểbảo vệ lợi ích hợp pháp của cá nhân khi bị xâm phạm

Mục đích cuối cùng của giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh là nhằm hìnhthành ở mỗi học sinh xã hội ý thức pháp luật bền vững

Xuất phỏt từ cơ sở lý luận, và yờu cầu thực tiễn trờn, tụi chọn sỏng kiến: “Một số

giải phỏp cụ thể nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏp luật cho học sinh trường THCS Bằng Lang- Quang Bỡnh- Hà Giang thụng qua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn” sỏng kiến kinh nghiệm của mỡnh nhằm đúng gúp

một chỳt kinh nghiệm cựng đồng nghiệp học hỏi trao đổi làm tốt hơn cụng tỏc giảngdạy bộ mụn giỏo dục cụng dõn của mỡnh

Họ có rất nhiều hành vi tuỳ tiện vi phạm pháp luật nh: Tảo hụn, gia

đình bất hoà, bố mẹ nghiện ngập, cờ bạc Các em cũng bị ảnhhởng bởi ý thức đó Việc giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh nóichung, học sinh THCS nói riêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng,

đòi hỏi phải đợc tiến hành một cách bền bỉ thờng xuyên và lâudài, đồng thời phải đảm bảo nội dung thiết thực, sinh động

2.1 Thuận lợi, khú khăn:

a Thuận lợi:

Được BGH tin tưởng phõn cụng làm cụng tỏc giảng dạy bộ mụn GDCD cả 4khối lớp BGH rất quan tõm và chỳ trong cụng tỏc giỏo dục phỏp luật gắn liền giỏodục đạo đức chặt chẽ trong cụng tỏc giỏo dục học sinh

Chương trỡnh giảng dạy khối lớp 9 tuyờn truyền giỏo dục ý thức phỏp luật chocỏc em cú nhiều thuận lợi hơn

Đa phần cỏc em học sinh ngoan, hiền, rất dễ thương

Nhà trường tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất để học sinh được học hành,vui chơi, giải trớ, tham gia cỏc hoạt động đoàn thể tốt

b Khú khăn:

- Học sinh lớp 6 chưa cú ý thức tự giỏc như học sinh khối lớp 7, 8, 9

- Sự hiểu biết giữa giỏo viờn và học sinh chưa cú, giỏo viờn phải mất mộtkhoảng thời gian nhất định để tỡm hiểu cỏc em, nhất là những đối tượng ý thức phỏpluật kộm Nhiều em cú hoàn cảnh khú khăn như thiếu thốn tỡnh cảm và sự quan tõmcủa gia đỡnh, thiếu sự quản lý sỏt sao của gia đỡnh; việc đi lại để liờn hệ với cha mẹhọc sinh cũng khụng thuận lợi, rất nhiều em đó cú dấu hiệu lỳn sõu vào chuyện tỡnhcảm, nghiện games, cỏ biệt, tỡnh trạng bỏ giờ trốn tiết, đỏnh lộn, vi phạm Luật ATGTđường bộ vẫn cũn diễn ra trong và ngoài trường học

- Bản thõn tụi đảm nhiệm giảng dạy mụn giỏo dục cụng dõn của cỏc khối lớpnhưng phõn phối chương trỡnh chỉ cú 1 tiết/tuần cũng là khú khăn trong việc theo dừi

và tuyờn truyền giỏo dục nõng cao ý thức phỏp phỏp luật Nhất là khối lớp 6 và lớp 7lồng ghộp giỏo dục phỏp luật vào bài giảng khú hơn

3 Giải phỏp, biện phỏp.

3.1, Giải phỏp sỏng kiến:

Để xây dựng nội dung tiết học và giảng dạy có hiệu quả, đối ợng nghiên cứu của mỡnh thỡ trong quá trình giảng dạy Giáo dục côngdân các khối lớp, tôi luôn su tầm tài liệu, tranh ảnh, sách báo, bàitập, câu hỏi liên quan đến nội dung bài học.

t-Tìm hiểu thông tin về tính pháp luật ở địa phơng, nguyênnhân và hậu quả của nó

Nắm bắt củng cố kịp thời cho những học sinh cha có ý thứcpháp luật Trao đổi với học sinh các khối lớp để biết thêm thông tin

"Tuổi trẻ và pháp luật", “Pháp luật và cuộc sống”, "Luật gia trả lời"

Bên cạnh việc su tầm t liệu thì đồ dùng dạy học và việc chuyển bị

kĩ trong mỗi tiết học là rất cần thiết

* Dạy- học pháp luật ở trờng THCS:

Chơng trình mới đợc xây dựng theo quan điểm tích hợp Câutrúc chơng trình theo nguyên tắc tích hợp đồng tâm và pháttriển Vì vậy chủ đề pháp luật đợc bố trí học tất cả ở các khối lớp(từ lớp 6 đến lớp 9) Gồm 5 chủ đề:

* Quyền trẻ em và quyền, nghĩa vụ công dân trong gia đình

* Quyền và nghĩa vụ công dân về trật tự an toàn xã hội

* Quyền và nghĩa vụ công dân và văn hoá giáo dục và kinh tế

* Các quyền tự do cơ bản của công dân

* Nhà nớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam - Quyền vànghĩa vụ công dân trong quản lý Nhà nớc

Các chủ đề đợc bố trí theo trật tự từ những vấn đề có tínhchất cụ thể, gần gũi với cuộc sống học sinh đến những vấn đềkhái quát hơn, phản ánh mối quan hệ của học sinh với môi trờngngày càng lớn Từng chủ đề có sự xắp xếp, bố trí các nội dung dạyhọc theo nguyên tắc phát triển từ thấp đến cao, về nhận thứccũng nh nhu cầu tu dỡng rèn luyện, phù hợp với lứa tuổi học sinhtrong từng giai đoạn Về pháp luật chơng trình bố trí học từnhững nội dung thuộc hiện thực pháp luật đang diễn ra trong cuộcsống đến những nội dung về chế độ chính trị, nền pháp chế xãhội chủ nghĩa Việt Nam

* Phương hướng, giải phỏp nõng cao nõng cao hiệu quả giỏo dục ý thức phỏpluật cho học sinh trong nhà trường THCS Bằng Lang- Quang Bỡnh- Hà Giang thụngqua dạy học tớch hợp giỏo dục phỏp luật trong mụn giỏo dục cụng dõn trong nhàtrường cần:

- Coi trọng và xây dựng nhận thức đúng về vị trí, vai trò quan trọng của công tácgiáo dục ý thức pháp luật trong trường học.

Quán triệt quan điểm, công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục pháp luật,giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh trong nhà trường đáp ứng yêu cầu nâng caochất lượng nguồn nhân lực, nâng cao trình độ văn hóa pháp lý cho công dân trongđiều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Xây dựng kế hoạch phối hợp cho công tác giáo dục ý thức pháp luật trongtrường học

- Đổi mới phương thức giáo dục ý thức pháp luật, tạo tính tích cực, chủ độngtrong việc tìm hiểu, nhận thức bằng nhiều hình thức khác nhau như hình thức sânkhấu hóa, áp dụng các phương thức hiện đại trong việc tuyền tải thông tin, tổ chức thitìm hiểu pháp luật, phổ biến các văn bản Luật mới ban hành Qua đó, hình thành ýthức tự giác, thói quen học tập nâng cao trình độ hiểu biết pháp luật, sống học tập vàlàm việc theo pháp luật trong học sinh

- Lựa chọn nội dung giáo dục ý thức pháp luật phù hợp với từng đối tượng lớp,học sinh phù hợp đối tượng học sinh lớp giảng dạy để giáo dục có hiệu quả

- Về phía BGH nhà trường: chỉ đạo thực hiện nghiêm túc giảng dạy chính khoácũng như hoạt động ngoại khoá về giáo dục pháp luật

- Nâng cao chất lượng dạy và học pháp luật trong nhà trường theo hướng nângcao tính chủ động, tích cực của học sinh và tính thực tiễn trong bài giảng của giảngviên

- Lồng ghép giáo dục ý thức pháp luật cho học sinh vào các môn học chính khoá

và các hoạt động ngoại khoá trong chương trình giáo dục

- Xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, trong sáng, là cái nôi, là môi trườngtốt nhất cho học sinh rèn luyện mình; công tác giáo dục ý thức pháp luật phải đượctiến hành đồng bộ với việc tổ chức thực hiện pháp luật từ giáo viên giảng dạy mônGDCD, giáo viên chủ nhiệm lớp, các tổ chức đoàn thể, hội cha mẹ học sinh

- Kiểm tra thường xuyên cũng như định kỳ công tác giáo dục pháp luật

- BGH nhà trường cần xây dựng tiêu chí đánh giá công tác giáo dục ý thức phápluật trong trường học, đánh giá công tác quản lý giáo dục của đơn vị đưa vào tiêuchuẩn bình xét thi đua của giáo viên đứng lớp, tổ chức đoàn thể và giáo viên chủnhiệm lớp

- Xây dựng chương trình phổ biến pháp luật ngoại khóa thống nhất cho 1 nămhọc trong nhà trường

Việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật cần phải được tiến hành thường xuyên,liên tục, có chương trình, kế hoạch cụ thể, tránh tình trạng làm chỉ có tính phong trào.Phải kết hợp giáo dục giữa nhà trường, gia đình và xã hội Phải kết hợp giáo dục với

xử lý nghiờm cỏc vi phạm phỏp luật vỡ giỏo dục cú tỏc dụng cơ bản lõu dài song lạichậm hiệu quả, cũn xử lý vi phạm lại cú tỏc dụng giỏo dục ngay.

Sau đõy là một số phương phỏp cụ thể mà bản thõn tụi đó sử dụng trong việc dạyhọc tớch hợp giỏo dục phỏp luật cho học sinh:

a Phương phỏp tìm t liệu qua báo chí :

Đõy là phương phỏp giỳp học sinh tiếp xỳc với bỏo chớ Thực ra, ngày thườngcỏc em rất ớt khi đọc bỏo, vỡ thời gian của cỏc em hầu hết dành trọn cho việc học ởtrường, ở nhà, học thờm …Cỏc em thờng hay đọc các bỏo như: Mực tớm, Hoahọc trò…nhưng cũng chỉ là số lượng rất ớt Để chuẩn bị bài mới, giỏo viờn yờu cầuhọc sinh sưu tầm tư liệu liờn quan đến nội dung bài học thụng qua bỏo chớ Vớiphương phỏp này, vừa giỳp cỏc em cú nhiều thụng tin từ xó hội, vừa cú dịp so sỏnh,liờn hệ với những nội dung đợc học

* Vớ dụ 1: Bài 12 Quyền và nghĩa vụ của cụng dõn trong gia đỡnh (GDCD 8)

+ Tụi yờu cầu cỏc em chuẩn bị một số bài bỏo với nội dung như sau:

* Những bài bỏo về tấm gương thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của ông bà,cha mẹ đối với con cháu trong gia đình

* Bài bỏo viết về những người con hiếu thảo

* Bài bỏo viết về cha mẹ vụ trỏch nhiệm (Lạm dụng sức lao động của con, hành

- ễng bà cú quyền và nghĩa vụ trụng nom, chăm súc, giỏo dục chỏu, nuụi dưỡngchỏu chưa thành niờn hoặc chỏu thành niờn bị tàn tật nếu chỏu khụng cú người nuụidưỡng

- Con chỏu cú bổn phận yờu quý, kớnh trọng, biết ơn, chăm súc, nuụi dưỡng cha

mẹ ụng bà Nghiờm cấm con chỏu cú hành vi ngược đói, xỳc phạm ụng bà, chamẹ…

Trẻ em còn nhỏ tuổi nhưng phải lao động vất vả

Cậu bé bán vé số nuôi bà ngoại già yếu

* Ví dụ 2 : Trong bài 14: PHÒNG CHỐNG TỆ NẠN XÃ HỘI (GDCD 8)

- Giáo viên cho học sinh sưu tầm những bài báo về nội dung phòng chốngnhiễm HIV/AIDS

- Học sinh lựa chọn theo chủ đề và đọc trước lớp:

* Những câu chuyện về người nhiễm HIV

Câu chuyện về chị Hoàng Thị Hằng 27 tuổi nhà ở Phú Thọ, nhiễm bệnh HIV từchồng, nhưng vẫn dũng cảm tiếp tục cuộc sống Chị đã nuôi dạy ba đứa con khỏemạnh trước sự kì thị phân biệt đối xử của biết bao người

* Những câu chuyện về người chăm sóc người nhiễm HIV

* Những câu chuyện về người kì thị với bệnh nhân HIV

Giáo viên đặt câu hỏi để học sinh hiểu thêm về căn bệnh nguy hiểm này, đồngthời tự có biện pháp phòng tránh và đối xử đúng đắn với bệnh nhân HIV theo quyđịnh của pháp luật Từ đó, học sinh tiếp thu dễ dàng kiến thức pháp luật trong bàinày, thay vì giáo viên sử dụng phương pháp hỏi đáp để học sinh tìm ra kiến thức.Kết quả sưu tầm báo ảnh của học sinh cũng chính là đồ dùng dạy - học trựcquan Báo ảnh được treo tại lớp để học sinh tiếp tục đọc trong các giờ ra chơi

b Phương pháp giải quyết vấn đề (xử lí tình huống)

Giải quyết vấn đề/ xử lí tình huống là phương pháp dạy học đặc trưng có nhiềulợi thế của môn Giáo dục công dân Phương pháp này đặt ra yêu cầu cần phải xem

xét, phân tích những vấn đề/ tình huống cụ thể thường gặp phải trong cuộc sống, qua

đó xác định cách giải quyết, xử lí vấn đề/ tình huống đó sao cho phù hợp Đây làphương pháp thường được áp dụng trong dạy học tích hợp nội dung giáo dục phápluật ở trung học cơ sở

* Mục tiêu của phương pháp

- Giúp học sinh đưa ra cách ứng xử phù hợp với quy định của pháp luật, phù hợpvới nội dung bài học, qua đó củng cố kiến thức đã học và làm quen với kĩ năng vậndụng liên hệ vào thực tiễn đời sống xã hội

- Giúp HS làm quen với yêu cầu thể hiện quan điểm của mình trước các tìnhhuống pháp luật, qua đó góp phần rèn luyện ý thức chấp hành pháp luật, phù hợp vớiyêu cầu tích hợp của môn học

* Cách thực hiện

- Giáo viên nêu tình huống pháp luật trong các lĩnh vực khác nhau, phù hợp vớinội dung bài học, với các biểu hiện hành vi khác nhau để học sinh phân tích, xử lítheo các bước:

- Xác định, nhận dạng vấn đề/ tình huống

- Phát hiện vấn đề cần giải quyết

- Thu thập thông tin có liên quan đến vấn đề/ tình huống cần giải quyết

- Liệt kê các cách giải quyết

- Lựa chọn và đưa ra cách giải quyết

- Giáo viên kết luận, đưa ra cách giải quyết đúng và phù hợp nhất với nội dungbài học

* Một số lưu ý về việc sử dụng tình huống:

- Phải phù hợp với nội dung bài học, với địa chỉ tích hợp và với nội dung giáodục pháp luật, không được vượt ra ngoài chuẩn kiến thức, kĩ năng

- Phải phù hợp với trình độ nhận thức của học sinh

- Phải gần gũi với đời sống thực tiễn xã hội, với cuộc sống của học sinh

- Có độ dài vừa phải

- Phải chứa đựng mâu thuẫn cần giải quyết, gợi ra cho HS nhiều cách suy nghĩ

và nhiều cách giải quyết khác nhau

- Các nhóm học sinh có thể cùng nhau giải quyết một vấn đề/ tình huống hoặccác vấn đề, tình huống khác nhau, tùy theo mục đích của họat động

* Ví dụ 3 Khi dạy tích hợp nội dung giáo dục pháp luật Bài 2 “Tự chủ” ở

lớp 9, giáo viên nêu tình huống sau:

Bạn Hùng lớp em là người giao du rộng Một hôm bạn đến rủ em đến quán cà phê, bạn ấy “bật mí” cho em: “Đến đấy có nhiều trò chơi hay lắm, nhất là thấy người sảng khoái cực lạc, “phiêu” lắm khi được uống một viên thuốc màu hồng, không phải là hêrôin đâu, tớ được dùng rồi mà, đi với tớ bạn sẽ biết, tiền nong không thành vấn đề”.

Câu hỏi:

1.Trong trường hợp này em sẽ làm gì? Tại sao em lại làm như vậy?

2 Hành vi của em có thể hiện tính tự chủ và phù hợp với pháp luật không? Vì sao?

c Phương pháp xem phim tư liệu:

- Đây là đồ dùng dạy học gây hứng thú cho học sinh Hầu hết, các tiết học có sửdụng phim tư liệu đều tạo ra hứng thú, tập trung theo dõi của học sinh Vì theo các

em, phương pháp này giúp các em dễ hiểu bài, thoải mái vµ không nhàm chán

- Học sinh được xem những đoạn video clip do giáo viên sưu tầm trên Internethoặc cắt từ những bộ phim

Bài 14: Bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên (GDCD 7).

Giáo viên cho học sinh xem những đọan clip sau:

* Phim về khai thác rừng bừa bãi (phá rừng)

* Phim về nước thải công nghiệp gây ô nhiễm nặng nề đến môi trường sống

* Phim về nông dân sử dụng thuốc trừ sâu vượt qua mức độ cho phép

* Phim về khí thải từ các khu công nghiệp

* Phim về tình hình cháy rừng

* Phim về rác thải sinh hoạt

Nước thải từ công ty VEDAN Hiện tượng lấn sông, biển

Rác thải sinh hoạt Khói thải công nghiệp.

15