Tìm trên đồ thị hàm số đã cho những điểm sao cho tiếp tuyến tại đó của đồ thị vuông góc với tiệm cận xiên của nó 21.. Viết phơng trình các tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết các tiếp tuy
Trang 1Chửụng I : ệÙNG DUẽNG ẹAẽO HAỉM ẹEÅ KHAÛO SAÙT Sệẽ BIEÁN
THIEÂN VAỉ VEế ẹOÀ THề HAỉM SOÁ VAÁN ẹEÀ 1 : PHệễNG TRèNH TIEÁP TUYEÁN DAẽNG 1 : Viết PTTT tại điểm thuộc đồ thị
điểm A(x0;y0) thuộc (C), tiếp tuyến với (C) tại A cắt
(C) tại điểm B khác điểm A, tìm hoành độ B theo
x0 (ĐH Thơng Mại-00)
6 Cho hàm số , có đồ thị (C) Viết
PTTT với (C) tại điểm uốn (ĐH Thái NguyênG00)
(C) Tìm điểm M thuộc (C) sao cho tiếp tuyến tại
đó đi qua gốc toạ độ
8 Cho hàm số Viết PTTT tại giao
điểm của (C) với trục hoành (CĐ Y Tế Nam Định
01)
9 Cho , có đồ thị (C) Viết PTTT của
(C) tại điểm uốn của nó và tìm toạ độ các giao
điểm của tiếp tuyến này với tiếp tuyến của (C) tại
các điểm cực đại và điểm cực tiểu của nó (ĐH
14 Cho hàm số , có đồ thị (C) ViếtPTTT của (C) tại điểm (CĐSP Cần ThơA01)
15 Cho hàm số , có đồ thị (C) LậpPTTT với (C) tại điểm
16 Cho hàm số , có đồ thị (C) LậpPTTT với (C) tại điểm
17 Viết PTTT của đồ thị hàm số
tại các giao điểm của đồ thị với trục hoành (ĐHBK76)
18 Cho hàm số , có đồ thị (C) LậpPTTT với (C) tại điểm có hoành độ bằng 1.(ĐHTH83-84)
19 Cho hàm số , có đồ thị (C) LậpPTTT với (C) tại điểm có tung độ bằng 1
Viết PTTT của tại điểm uốn của nó CMR tiếp tuyến đó đi qua điểm M(1;0) khi và chỉkhi m=4
23 Cho hàm số , có đồ thị (C)
Trong tất cả các tiếp tuyến với đồ thị (C), hãy tìm
tiếp tuyến có hệ số góc nhỏ nhất (HV QHQT
26 Cho hàm số , có đồ thị (C)
Trang 2a Viết phơng trình tiếp tuyến tại điểm uốn của
b Viết phơng trình của tiếp tuyến với đồ thị (C)
tại điểm uốn
c Chứng tỏ rằng trong các tiếp tuyến của đồ thị
(C) thì tiếp tuyến tại điểm uốn có hệ số góc nhỏ
nhất
28 Cho hàm số , có đồ thị (C)
Tìm trên (C) điểm mà tại đó hệ số góc của tiếp
tuyến đạt giá trị nhỏ nhất
31 Cho hàm số , có đồ thị (C)
a Viết PTTT của (C) tại điểm
b CMR tiếp tuyến tại M có hệ só góc lớn nhất so vớimọi tiếp tuyến khác của (C) (ĐH Nông Nghiệp I-97)
32 Cho hàm số , có đồ thị (C);
a Giả sử A là điểm trên (C) có hoành độ a Viếtphơng trình tiếp tuyến (d) của (C) tại điểm A
b Xác định a để (d) đi qua điểm M(1;0) Chứng
tỏ rằng có hai giá trị của a thoả mãn điều kiệncủa bài toán và hai tiếp tuyến tơng ứng là vuônggóc với nhau
33 Cho hai hàm số và Viết PTTT với các đồ thị của hai hàm số tại các giao
điểm của chúng Tìm góc tạo thành giữa hai tiếptuyến trên
Tìm điểm M trên (C) sao cho tiếp tuyến tại M
cắt trục tọa độ tại hai điểm A, B và tam giác OAB
vuông cân tại O
38 Cho hàm số , có đồ thị (C) Tìm
tất cả các cặp điểm trên (C) mà các tiếp tuyến
tại đó song song với nhau
39 Cho hàm số , có đồ thị (C)
Tìm những điểm trên (C) có hoành độ lớn hơn 1
sao cho tiếp tuyến tại điểm đó tạo với hai đờng
tiệm cận một tam giác có chu vi nhỏ nhất (ĐH
QGHNA00)
40 Cho hàm số , có đồ thị Gọi A là giao điểm của và trục Oy.Viết PTTT của tại điểm A
41 Cho hàm số , có đồ thị Xác định m để cắt Ox tại hai
điểm phân biệt mà tiếp tuyến tại hai điểm đóvuông góc với nhau (ĐH Y93)
42 Cho hàm số Xác định m để
đồ thị hàm số cắt Ox tại 2 điểm phân biệt màtiếp tuyến tại hai điểm đó vuông góc với nhau.(ĐH CSND G00)
43 Cho hàm số , có đồ thị(C) CMR tại mọi điểm của (C) tiếp tuyến luôn cắthai tiệm cận một tam giác có diện tích không
đổi (HV QY-2001)
44 Cho hàm số , có đồ thị (C) Tìm tất cả PTTT của (C) biết mỗi một trong các tiếp tuyến đó cùng với các trục tọa độ giới hạn một tam giác có diện tích bằng
45 Cho haứm soỏ y = f(x) = x33x2+1, coự ủoà thũ
Trang 3b) Vieỏt phửụng trỡnh tieỏp tuyeỏn cuỷa (C) taùi ủieồm
coự hoaứnh ủoọ baống 3
46 Cho (C) : y = f(x) = x4x2
a) Tỡm f’(x) Giaỷi baỏt phửụng trỡnh f’(x) > 0
b) Vieỏt phửụng trỡnh tieỏp tuyeỏn cuỷa (C) :
1 Taùi ủieồm coự hoaứnh ủoọ baống
2 Taùi ủieồm coự tung ủoọ baống 3
3 Bieỏt tieỏp tuyeỏn song song vụựi d1 : y =
49 Vieỏt phửụng trỡnh tieỏp tuyeỏn cuỷa (C) : y =
f(x) = x2+ ủi qua A(0;3)
50 Vieỏt phửụng trỡnh tieỏp tuyeỏn cuỷa (C): y =
2 Cho hàm số Viết PTTT của (C)
biết nó đi qua điểm (ĐH SP Quy
Nhơn-D99)
3 Cho , có đồ thị (C) Qua điểmA(0;-1) viết các PTTT với (C) (ĐH DL Đông Đô-A00)
4 Cho hàm số , có đồ thị (C) LậpPTTT với (C) biết nó đi qua điểm
5 Cho hàm số Viết PTTT của(C) đi qua điểm A(-1;2) (ĐH DL Phơng ĐôngD01)
6 Cho hàm số Có bao nhiêu tiếp
tuyến của đồ thị đi qua điểm A(0;3)? Viết PTTT
đó
7 Cho hàm số , có đồ thị (C) Viết
PTTT của (C) từ điểm M(1;0) (ĐH AN D,G00)
8 Cho hàm số Viết PTTT của
(C) biết nó đi qua điểm A(-2;0) (CĐSP Hà Nam-05)
12 Cho hàm số Viết PTTT của (C) đi
qua điểm A(0;-1) (CĐ Kinh Tế Kĩ ThuậtI-A04)
13 Cho hàm số , có đồ thị (C) Viết
PTTT của (C) biết nó đi qua M(1;3) (ĐH Tây Nguyên
A,B00)
(C).Tìm toạ độ điểm M trên (C) sao cho tiếp tuyến
của (C) tại M đi qua gốc O
17 Cho hàm số , có đồ thị (C).Chứng minh rằng qua điểm có ba tiếptuyến của đồ thị (C) Viết phơng trình các tiếptuyến đó
18 Cho hàm số , tìm trên đờngthẳng x = 2 những điểm từ đó có thể kẻ đúng batiếp tuyến đến đồ thị (C) của hàm số
19.Cho hàm số , có đồ thị(C).Tìm các điểm trên (C) mà qua đó kẻ đợc một
và chỉ một TT với (C)
a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị (C) của hàm
số Xác định các giao điểm của (C) với trục hoành
b Viết PTTT kẻ đến đồ thị (C) từ
Trang 4với (C) biết nó đi qua điểm
24 Cho , có đồ thị (C) Viết PTTT của (C)
biết tiếp tuyến đi qua A(-6;5) (Ngoại Thơng
CS2-D99)
25 Cho hàm số , có đồ thị (C) Xác định
a để từ điểm A(0;a) kẻ đợc hai tiếp tuyến đến (C)
sao cho hai tiếp tuyến tơng ứng nằm về hai phía
đối với trục Ox
26 Cho hàm số , có đồ thị (C) Chứng
minh rằng không có tiếp tuyến nào của (C) đi qua
giao điểm của hai đờng tiệm cận của đồ thị đó
31 Cho hàm số Viết PTTT với (C)biết tiếp tuyến đó đi qua điểm A(2;-1) (CĐSP BàRịa Vũng Tàu A01)
32 Cho , có đồ thị (C) Viết phơngtrình đờng thẳng đi qua điểm M(-1;0) và tiếpxúc với (C)
33 Cho hàm số , có đồ thị (C) Viết PTTTcủa (C) biết nó đi qua điểm M(-1;7)
36 Có bao nhiêu tiếp tuyến của đồ thị hàm số
đi qua điểm M(2;1) (ĐH XD 01)
6 Cho , có đồ thị (C) Viết PTTT của (C)biết nó song2 với đt y=-x (ĐH Luật HN-99)
Trang 57 Cho , có đồ thị (C) Viết PTTT của
(C) biết nó song2 với đt y=x+4 (ĐH Luật HN-99)
8 Cho hàm số , có đồ thị (C) Lập PTTT
với (C) biết nó vuông góc với đờng thẳng
9 Cho Viết PTTT của (C) biết nó
vuông góc với đờng thẳng (ĐH Cần
d Viết phơng trình tiếp tuyến tại điểm uốn của (C)
e Viết phơng trình tiếp tuyến của (C) đi qua điểmA(1; 4)
f Viết phơng trình tiếp tuyến của (C) biết nó song
điểm cố định thẳng hàngb.Với giá trị nào của m thì có tiếp tuyến vuônggóc với đờng thẳng đi qua 3 điểm cố định trên
15 Cho hàm số , có đồ thị
a Tìm các điểm cố định của khi m thay
minh rằng trên (C) tồn tại những cặp điểm mà TT tại
đó song song với nhau
a Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị (C) của hàm số
b Chứng minh rằng trên (C) không tồn tại hai điểm
sao cho hai tiếp tuyến tại hai điểm đó vuông góc với
nhau
c Xác định k để trên (C) có ít nhất một điểm mà
tại đó tiếp tuyến vuông góc với đờng thẳng
18 Cho hàm số , có đồ thị (C) Lập PTTT
với (C) biết nó song song với phân giác của góc phần
t thứ nhất tạo bởi các trục toạ độ
19 Cho hàm số , có đồ thị (C) ViếtPTTT với (C), biết tiếp tuyến đó :
a Có hệ số góc là 2
b Song song với đờng thẳng
c Vuông góc với đờng thẳng
20 Cho hàm số Tìm trên đồ thị hàm
số đã cho những điểm sao cho tiếp tuyến tại đó của
đồ thị vuông góc với tiệm cận xiên của nó
21 (CĐ-A2000) Cho hàm số Viết phơng trình các tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết các tiếp tuyến đó song song với đờng thẳng y=9x+1
Trang 622Cho hàm số Viết phơng trình các
tiếp tuyến với đồ thị hàm số, biết các tiếp tuyến đó
song song với đờng thẳng y=-3x+1
23 (ĐH DL Hải Phòng-A2000) Cho hàm số
Viết phơng trình các tiếp tuyến của
đồ thị hàm số, biết các tiếp tuyến ấy vuông góc với
đờng thẳng
thị (C) điểm mà tại đó tiếp tuyến của đồ thị (C)
vuông góc với đờng thẳng
25 (ĐH KTQD-2001) Cho hàm số Tìm
toạ độ các giao điểm của các đờng tiếp tuyến của
đồ thị hàm số (C) với trục hoành, biết rằng các tiếp
tuyến đó vuông góc với đờng thẳng y=x+2001
26 (ĐH AN-A2001) Cho hàm số
Tìm trên đồ thị (C) các điểm A để tiếp tuyến của
đồ thị tại A vuông góc với đờng thẳng đi qua A và
qua tâm đối xứng của đồ thị
27 (ĐH AN-D2001) Cho hàm số Viết
ph-ơng trình tiếp tuyến với đồ thị của hàm số trên,
biết rằng tiếp tuyến ấy vuông góc với đờng thẳng
trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp tuyến
song song với đờng thẳng (d): y=4x+2
Viết phơng trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết
tiếp tuyến đó song song với đờng thẳng y=-9x
33 (CĐ Công Nghiệp HN-2004) Viết
phơng trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp
tuyến đó song song với đờng thẳng y=-9x
34 Cho hàm số Viết phơng trìnhcác tiếp tuyến của đồ thị hàm số (C) vuông góc với tiệm cận xiên
35 (CĐ-AB2005) Cho hàm số Viết phơng trình tiếp tuyến với đồ thị (C), biết tiếptuyến song song với đờng thẳng
36 Cho hàm số Viết phơng trình tiếp tuyến của đồ thị, biết tiếp tuyến đó vuông góc với đờng thẳng
37 (ĐH AN-A99) Cho hàm số Viết phơng trình parabol đi qua điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số (C) và tiếp xúc với đờng thẳng 2x– y – 10 = 0
38 (ĐH AN-DG99) Cho hàm số Viết phơng trình parabol đi qua điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số và tiếp xúc với đờng thẳng y = - 2x + 2
39 (ĐH Tây Nguyên-D2000) Cho hàm số
Đờng thẳng (d) có phơng trình y=5 tiếp xúc với đồ thị tại điểm A và cắt tại điểm B Tính tọa độ điểm B
40 Cho hàm số Tìm điểm M thuộc nhánh phải của đồ thị (C) mà tiếp tuyến tại M vuông góc với đờng thẳng đi qua điểm I và M (I là giao 2 tiệm cận)
41 Cho hàm số Viết phơng trình
đờng thẳng (d) đi qua điểm A(3;0) và có hệ số góc
k với k=? để đờng thẳng (d) là tiếp tuyến của (C)
42 Cho hai parabol: và
Viết phơng trình tiếp tuyến chungcủa 2 parabol trên
trị của m để đồ thị hàm số tiếp xúc với Ox Xác
định toạ độ của tiếp điểm trong mỗi trờng hợp của m
Trang 747 Cho hàm số
Tìm m để đồ thị (Cm) tiếp xúc với đờng thẳng
trị nào của m thì đờng cong (Cm) tiếp xúc với Ox
Trang 8Vấn đề 2 : TÍNH ĐƠN ĐIỆU CỦA HÀM SỐ
Trang 91) Xét tính đơn điệu của hàm số
k) y = f(x) = sinx trên đoạn [0; 2]
2) Cho hàm số y = f(x) =
x33(m+1)x2+3(m+1)x+1 Định m để hàm số :
a) Luôn đồng biến trên khoảng xác định của
nó.Kq:1 m 0
b) Nghịch biến trên khoảng (1;0) Kq: m
c) Đồng biến trên khoảng (2;+ ) Kq:
m
3) Định mZ để hàm số y = f(x) = đồng
biến trên các khoảng xác định của nó Kq:
m = 0
4) Định m để hàm số y = f(x) =
nghịch biến trên nửa khoảng [1;+) Kq:
m
6) Chứng minh rằng : hàm số luôn luôn tăng trên khoảng xác định (trên từng khoảng xác định) của nó :
a) y = x33x2+3x+2 b) c)
a) Luôn luôn đồng biến trên khoảng xác định của nó
b) Luôn luôn đồng biến trên khoảng (2;+)
đồng biến trên từng khoảng xác định của nó
9) Tìm m để hàm số :
luôn đồng biến trên khoảng (1;+) Kq:
10) Tìm m để hàm số y = x2.(mx)m đồng
biến trên khoảng (1;2) Kq: m3
11) Chứng minh rằng :
a) ln(x+1) < x , x > 0
b) cosx >1 , với x > 0
VẤN ĐỀ 3 : CỰC TRỊ CỦA HÀM SỐ
3) Xác định tham số m để hàm số y=x33mx2+
(m21)x+2 đạt cực đại tại x=2
Kết quả : m=11
4) Định m để hàm số y = f(x) =
x33x2+3mx+3m+4
a.Không có cực trị Kết quả : m 1
b.Có cực đại và cực tiểu Kết
quả : m <1
c Có đồ thị (Cm) nhận A(0; 4) làm một điểm
cực trị (đạt cực trị 4 khi x = 0)
Hd: M(a;b) là điểm cực trị của (C): y =f(x)
khi và chỉ khi:
Kết quả : m=0
d.Có cực đại và cực tiểu và đường thẳng d
qua cực đại và cực tiểu đi qua O Kq : d:y =
2(m1)x+4m+4 và m= 1
5) Định m để hàm số y = f(x) =
a Có cực đại và cực tiểu Kết quả : m>3
b.Đạt cực trị tại x = 2 Kết quả : m = 4
c.Đạt cực tiểu khi x = 1 Kết quả : m = 7
6) Chứng tỏ rằng với mọi m hàm số y =
luôn có cực trị
7) Cho hàm số y = f(x) = x3mx2+(m2m+1)x+1 Có giá trị nào của m để hàm số đạt cực tiểu tại x = 1 không? Hd và kq :
Sử dụng đkc,đkđ Không8) Cho hàm số y = f(x) = x3mx2+(m+2)x1 Xác định m để hàm số:
a) Có cực trị Kết quả: m <1 V m >
2
b) Có hai cực trị trong khoảng (0;+) Kết quả:
m > 2c) Có cực trị trong khoảng (0;+) Kết quả:
m <2 V m > 2
Trang 109) Biện luận theo m số cực trị của hàm số y =
10) Định m để đồ thị (C) của hàm số y = f(x)
= có hai điểm cực trị nằm khác phía
so với Ox Kết quả : m >
11) Định m để hàm số y = f(x) =
x36x2+3(m+2)xm6 có 2 cực trị và hai giá trị
cực trị cùng dấu.Kết quả : < m < 2
12) Chứùng minh rằng với mọi m hàm số y =
15) Định m để hàm số sau đạt cực đại tại x=1:
y = f(x) = mx2+(m+3)x5m+1 Kết quả: m =
416) Cho hàm số : f(x)= x3mx2+(m2) x1 Định
m để hàm số đạt cực đại tại x2, cực tiểu tại x1
mà x1 < 1 < x2 < 1 Kết quả: m>1
18 Với giá trị nào của tham số m thì các hàm số sau có cực đại và cực tiểu
1) 2)
Giải 1)
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu hay
có hai nghiệm phânbiệt
Vậy giá trị cần tìm là: và
2) Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu hay
có hai nghiệm phân biệt khác –1
Vậy giá trị cần tìm là:
19 Với giá trị nào của tham số m thì các hàm số sau đây không có cực trị
1) 2)
Giải
Trang 11đổi dấu khi x đi qua
Hàm số có cực trị không thỏa
Đạo hàm:
(1) Hàm số không có cực trị không đổi dấu
phương trình (1) vô nghiệm hoặc có nghiệmkép
21 Cho hàm số Định m để hàm số đạt cực đại tại ( HSTG)
22 Cho hàm số Tìm các giá trị của a, b sao cho hàm số đạt cực trị tại
Giải
Hàm số xác định khi
Điều kiện cần
Hàm số đạt cực trị tại và
Trang 12 Điều kiện đủ
Bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên ta thấy hàm số đạt cực đại tại và đạt cực tiểu tại Vậy giá trị cần tìm là:
23 Cho hàm số
Xác định
m để đồ thị của hàm số có hai điểm cực đại và cực tiểu nằm về hai phía của trục tung
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu nằm về
hai phía của trục tung hay
có hai nghiệm phân biệt thoả
Vậy giá trị cần tìm là:
24 Cho hàm số (a là tham số) Với những giá trị nào của a thì đồ thị của hàm số có điểm cực đại, điểm cực tiểu, các điểm này cách đều trục tung
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu cách đều
hai nghiệm phân biệt thoả
Vậy giá trị cần tìm là:
25 Cho hàm số Định m để hàm số đạt cực đại và cực tiểu tại các điểm có hoành độ
(Trích ĐTTS vào Trường Đại học Y Dược TPHCM, 1996)
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Yêu cầu bài toán hay
có hai nghiệm phân biệtthoả
Vậy giá trị cần tìm là:
một điểm có hoành độ nhỏ hơn 1
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Trang 13Yêu cầu bài toán hay
có hai nghiệm phân biệt thoả
(a)
(b)Kết hợp (a) và (b) ta có giá trị cần tìm là:
Trang 1426 Cho hàm số Hãy xác định tất cả các giá trị của a để điểm cực đại và điểm cực tiểu của đồ thị (C) ở về hai phía khác nhau của đường tròn (phía trong và phía
Phương trình đường tròn được viết lại:
có tâm và bán kính
Ta có:
Điểm B nằm ở ngoài
Hàm số có cực đại và cực tiểu hay
có hai nghiệm phânbiệt
(*)Theo định lí Vi-ét và theo đề bài, ta có:
(1) (2) (3)Từ (1) và (3), ta có:
Thế vào (2), ta được:
(do ) (thoả (*))
Trang 15Vậy giá trị cần tìm là:
Tìm m để đồ thị hàm số có cực đại, cực tiểu và viết phương trình đường thẳng qua cực đại, cực tiểu đó
(Trích ĐTTS vào Học viện Kĩ thuật Mật mã, năm 1999)
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
(1)
Hàm số có cực đại và cực tiểu
có hai nghiệm phân biệt
Lấy y chia cho y’, ta có:
của đồ thị hàm số thì là nghiệm
của (1)
Ta có:
Tương tự ta cũng có:
Vậy phương trình đường thẳng qua hai điểm cực đại và cực tiểu là:
Hàm số có cực đại và cực tiểu
có hai nghiệm phân biệt
(*)
Lấy y chia cho y’, ta có:
của đồ thị hàm số thì là nghiệm
của (1)
Theo định lí Vi-ét, ta có:
Ta có:
Tương tự ta cũng có:
Yêu cầu bài toán
Trang 16So với điều kiện (*) ta có giá trị cần tìm
Tìm tất cả các giá trị của tham số m để hàm số có cực đại, cực tiểu và các điểm cực đại,cực tiểu của đồ thị hàm số đối xứng nhau qua đường thẳng
(Trích ĐTTS vào Đại học Quốc gia Hà Nội, 2001)
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
(1)
Hàm số có cực đại và cực tiểu
có hai nghiệm phân biệt
của đồ thị hàm số và I là trung điểm của
Đồ thị hàm số có hai cực trị là
Trung điểm của AB là:
T a có:
Vậy: thoả yêu cầu bài toán
31 Cho hàm số Tìm m để hàm số có cực đại và cực tiểu, đồng thời các điểm cực đại và cực tiểu lập thành một tam giác đều
(Trích ĐTTS vào Học viện Quan hệ Quốc tế, 1997)
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu
có ba nghiệm phân biệt và y’ đổi dấu khi
x qua các nghiệm đó
Phương trình (*) có hai nghiệm phân biệt
khác 0
Khi đó :
Đồ thị hàm số có một điểm cực đại là
và hai điểm cực tiểu là
Trang 17Các điểm A, B, C lập thành một tam giác
Vậy giá trị cần tìm là:
32 Cho hàm số Xác định các giá trị của tham số k để đồ thị của hàm số chỉ có một điểm cực trị
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số chỉ có một cực trị có
một nghiệm duy nhất và y’ đổi dấu khi x đi
qua nghiệm đó
Phương trình (*) vô nghiệm hoặc có nghiệm
Vậy giá trị cần tìm là:
33 Cho hàm số Xác định m để đồ thị của hàm số có cực tiểu mà khôngcó cực đại
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực tiểu mà không có cực đại
có một nghiệm duy nhất và y’ đổi dấu từ âm sang dương khi x đi qua nghiệm đóPhương trình (*) vô nghiệm hoặc có nghiệm kép
Vậy giá trị cần tìm là:
34 Cho hàm số Tìm m để điểm cực tiểu của đồ thị hàm số nằm trên parabol
có hai nghiệm phân biệt khác 1
(*)Khi đó:
Bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên, ta thấy:
Trang 18Điểm cực tiểu là
(thỏa (*))Vậy giá trị cần tìm là:
35 Cho hàm số Tìm tất cả các giá trị của tham số m thì hàm số đã cho có cực trị Tìm m để tích các giá trị cực đại và cực tiểu đạt giá trị nhỏ nhất
(Trích ĐTTS vào Đại học Quốc gia Hà Nội, 1999)
của đồ thị hàm số thì là nghiệm của (1)
Khi đó:
Ta có:
, đạt được khi So với điều kiện (*) ta có giá trị cần tìm là:
36 Cho hàm số Với giá trị nào của m thì hàm số đã cho có cực đại và cực tiểu đồng thời giá trị cực đại và giá trị cực tiểu cùng dấu
(Trích ĐTTS vào Trường Cao đẳng Sư phạm TPHCM, 2000)
Giải
Ta có:
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu
phân biệt khác 1
(*)
của đồ thị hàm số thì là nghiệm của (1)
Khi đó:
Trang 19Hai giá trị cực trị cùng dấu
So với điều kiện (*) ta có giá trị cần tìm
Cách khác
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu
phân biệt khác 1 và đổi dấu khi x
qua hai nghiệm đó
(*)Hai giá trị cực trị cùng dấu Đồ thị của
hàm số cắt trục hoành tại hai điểm phân
có hai nghiệm phân biệt khác 4
(*)
của đồ thị hàm số thì là nghiệm của (1)
Khi đó:
Bảng biến thiên
x y’
Trang 20-Từ bảng biến thiên, ta thấy:
Do đó:
(thoả (*))Vậy giá trị cần tìm là:
38 Cho hàm số Tìm để hàm số đạt cực tiểu tại
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Bảng biến thiên
Hàm số đạt cực tiểu tại
hay
có hai nghiệm
Vậy giá trị cần tìm là:
39 1) Cho hàm số Chứng minh rằng nếu và thì ta có:
.2) Chứng tỏ rằng nếu hàm số: đạt cực đại tại và đạt cực tiểu tại thì
Giải
1) Ta có:
Trang 212) Theo kết quả ở câu 1) nên ta có:
Tìm giá trị của m để đồ thị hàm số có điểm cực đại, điểm cực tiểu và khoảng cách từ hai điểm đó đến đường thẳng bằng nhau
Giải
Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu hay
có hai nghiệm phân biệt khác -1
(*)
Gọi là các điểm cực trị của
đồ thị hàm số thì là nghiệm của (1)
Theo định lí Vi-ét, ta có:
Đặt
Yêu cầu bài toán
(thoả (*))Vậy giá trị cần tìm là:
1) Tìm để hàm số có cực đại và cực tiểu
2) Giả sử y có giá trị cực đại, cực tiểu là Chứng minh:
Giải
1) Tập xác định:
Đạo hàm:
Hàm số có cực đại và cực tiểu hay
có hai nghiệm phân biệt khác -1
Vậy giá trị cần tìm là:
2) Gọi là các điểm cực trị của đồ thị hàm số thì là nghiệm của (1)
Theo định lí Vi-ét, ta có
Do đó:
Trang 22
Xét hàm số:
Bảng biến thiên
Tìm các giá trị của m để đồ thị hàm số tương ứng có một điểm cực trị thuộc góc phần tư thứ và một điểm cực trị thuộc góc phần tư thứ của mặt phẳng toạ độ
(Trích ĐTTSvào Trường Đại học Y Dược TPHCM, 2001)
điểm cực trị của đồ thị hàm số thì
là nghiệm của (*)
Yêu cầu bài toán
(a) Đồ thị hàm số không cắt trục Ox hay
vô nghiệm
(b)
(c)Từ (a), (b) và (c) ta có giá trị cần tìm là:
1) Chứng minh rằng đồ thị của hàm số đã cho luôn luôn có các điểm cực đại và cực tiểu với mọi giá trị của m Xác định toạ độ các điểm cực trị đó
Trang 232) Chứng tỏ rằng chỉ có một điểm A duy nhất trên mặt phẳng toạ độ sao cho nó là điểm cực đại của đồ thị ứng với một giá trị thích hợp của m và cũng là điểm cực tiểu của đồ thị ứng với một giá trị thích hợp khác Tìm toạ độ của A.
(Trích ĐTTS vào TTĐT Cán bộ Y tế TPHCM, 2000)
Giả sử ứng với giá trị thì A là điểm
cực đại và ứng với giá trị thì A là
điểm cực tiểu của đồ thị hàm số
Hàm số có cực đại và cực tiểu
nghiệm phân biệt khác m
(*)
trị của đồ thị hàm số thì là
nghiệm của (1)
Khi đó:
Toạ độ điểm A thoả hệ:
Tương tự ta cũng có toạ độ của B:
Vậy phương trình đường thẳng qua hai điểm cực trị là:
Trang 24trị của đồ thị hàm số thì là nghiệm của (1)
Đặt
Ta có:
Tương tự ta cũng có:
Vậy phương trình đường thẳng qua hai điểm cực trị là:
45 Xác định tham số a để hàm số sau có cực đại:
Giải
Tập xác định:
Hàm số đạt cực đại
Với nên từ (1) suy ra
Trang 25Bảng biến thiên
sau đây có cực đại và cực tiểu
Bài 2 1) Tìm m để hàm số
đạt cực tiểu tại
Đáp số:
Với giá trị nào của m thì hàm số đạt cực đại
tại
Đáp số:
3) Tìm m để hàm số đạt cực
Bài 3 1) Cho hàm số Xác
định a, b, c để hàm số có giá trị bằng 1 khi
và đạt cực trị tại và giá trị cực trị
là – 3 Đáp số:
2) Cho hàm số Tìm a và b để
hàm số đạt cực trị tại và có tiệm cận
3) Cho hàm số Tìm a, b, c để hàm số đạt cực trị bằng 1 tại và đường tiệm cận xiên của dồ thị vuông góc với
Bài 4 1) Cho hàm số Chứng minh rằng với mọi m hàm số luôn luôn có cực đại, cực tiểu đồng thời chứng minh rằnghoành độ cực đại và hoành độ cực tiểu luôn
2) Cho hàm số Chứng minh rằng với mọi m hàm số luôn luôn có cực đại, cực tiểu thuộc hai đường
thẳng cố định Đáp số:
Chứng minh rằng với mọi a, hàm số luôn luôn đạt cực trị tại hai điểm với không phụ thuộc vào tham số a Định a để
Bài 5 1) Cho hàm số
Tìm m để hàm số đạt cực đại và cực tiểu tại hai
Đáp số:
Giáo viên : Nguyễn Hoài Thu Trường THPT Trần văn Ơn
Trang 262) Cho hàm số
Với giá trị nào của m thì hàm số có cực
đại và cực tiểu đồng thời hoành độ
của các điểm cực trị đó thoả mãn điều
định m để đồ thị hàm số có điểm cực đại
và điểm cực tiểu thoả
Bài 6 1) Cho hàm số
.a) Tìm m để hàm số có cực đại cực tiểu tại
và:
Đáp số: b) Tìm m để đường thẳng nối hai điểm cực trị
vuông góc với đường thẳng Đáp số:
.2) Cho hàm số Tìm m để hàm
số có cực đại và cực tiểu thoả mãn điều
Bài 7 1) Cho hàm số Với
giá trị nào của tham số m thì hàm số có cực
đại và cực tiểu đồng thời các giá trị cực trị
cùng dấu Đáp số:
hàm số có cực đại và cực tiểu đồng thời hai
điểm cực trị đó của đồ thị hàm số nằm về
hai phía đối với trục Ox Đáp số:
trị nào của tham số m thì hàm số có cực đại và cực tiểu đồng thời giá trị cực đại và giá
trị cực tiểu cùng dấu Đáp số:
Bài 8
để hàm số có cực trị với hoành độ các điểmcực trị đều nhỏ hơn 2
2) Cho hàm số
Định
m để hàm số đạt cực trị tại hai điểm sao cho Đáp số:
Định m để hàm số có cực đại và cực tiểu có hoành độ trong khoảng
Định m để hàm số có ba cực trị với hoành độ
2) Cho hàm số Tìm các giá trị của tham số m để hàm số chỉ có một cựctrị thuộc đoạn
Đáp số:
với m là tham số khác -1 Với giá trị nào của m thì hàm số đạt cực đại và cực tiểu trong khoảng Đáp số:
Bài 10 1) Cho hàm số a) Định m để hàm số có cực đại và cực tiểu trên đoạn Đáp số:
Giáo viên : Nguyễn Hoài Thu Trường THPT Trần văn Ơn
Trang 27b) Định m để hàm số có cực đại và cực tiểu
và
Đáp số:
thị hàm số đạt cực tiểu tại một điểm có
hoành độ nhỏ hơn 1 Đáp số:
3) Tìm a và b để các cực trị của hàm số
đều là những số dương và là điểm cực đại
Đáp số:
Bài 11 1) Cho hàm số
Xác định tất cả các giá trị của m để hàm số có điểm cực
đại, cực tiểu ở về hai phía của trục tung Đáp
a) Chứng minh rằng hàm số luôn luôn có cực
đại và cực tiểu với mọi m, đồng thời các
điểm cực đại và cực tiểu ở về hai phía đối
.b) Tìm m để điểm cực đại và cực tiểu của đồ
thị hàm số cách đều trục Ox Đáp số:
Bài 12 1) Cho hàm số
.Tìm m để hàm số có các cực trị luôn luôn
nằm trong góc phần tư thứ nhất của mặt
phẳng toạ độ
Đáp số:
trị của m để đồ thị của hàm số có một
điểm cực trị nằm ở góc phần tư thứ (I) và
một điểm cực trị nằm ở góc phần tư thứ (III)
của mặt phẳng toạ độ Đáp số:
Bài 13 1) Xác định m để hàm số
có ba cực trị Đáp số:
để hàm số có đúng một cực trị Đáp số:
.3) Cho hàm số Định m để đồ thị hàm số có các điểm cực đại và cực tiểu lập thành một tam giác đều
Đáp số:
để hàm số chỉ có cực đại mà không có
cực tiểu Đáp số:
Bài 14 1) Cho hàm số Tìm a để đồ thị hàm số có hai điểm cực trị đối xứng nhau qua đường thẳng Đáp số:
.2) Cho hàm số
Tìm m để đồ thị hàm số có hai điểm cực trị đối xứng nhau
đồ thị hàm số có hai điểm cực trị đối xứng nhau qua đường thẳng
Đáp số:
Bài 15 1) Cho hàm số
Tìm m để hàm số có hai cực trị Gọi là các điểm cực trị, tìm m để và thẳng hàng
Đáp số:
Xác định m để hàm số có cực đại, cực tiểu Chứng minh rằng khi đó đường thẳng nối cực đại, cực tiểu luôn luôn đi qua một điểm cố định
Đáp số:
rằng với mọi m hàm số đã cho luôn luôn cócực đại, cực tiểu Hãy xác định m để khoảngcách giữa các điểm cực đại, cực tiểu nhỏ
Giáo viên : Nguyễn Hoài Thu Trường THPT Trần văn Ơn