Tiểu luận môn thống kê môi trường, trường đại học kinh tế quốc dân. Tên đề tài: Giả định đánh giá thực trạng môi trường yếu tố (tự chọn và đặt tên), bao gồm 3 chỉ tiêu (tự chọn và đặt tên). Lập bảng hỏi đánh giá điểm môi trường theo từng chỉ tiêu và vai trò của từng chỉ tiêu khi đánh giá thực trạng môi trường (phỏng vấn 5 chuyên gia).
Trang 1Đề bài 1: Giả định đánh giá thực trạng môi trường yếu tố (tự chọn và đặt tên), bao gồm
3 chỉ tiêu(tự chọn và đặt tên) Lập bảng hỏi đánh giá điểm môi trường theo từng chỉ tiêu và vai trò của từng chỉ tiêu khi đánh giá thực trạng môi trường (phỏng vấn 5 chuyên gia)
Tổng hợp:
1 Điểm đánh giá môi trường theo từng chỉ tiêu
2 Vai trò từng chỉ tiêu
3 Trình bày các loại chỉ tiêu bình quân cộng (công thức tính, ưu nhược điểm và trường hợp vận dụng)
4 Đánh giá tổng hợp MT yếu tố theo cả 3 chỉ tiêu theo phương pháp tính điểm bình quân
Trang 2MỤC LỤC
ĐỀ BÀI 1
I Đặt vấn đề 3
II Nội dung 4
1 Điểm đánh giá môi trường theo từng chỉ tiêu 4
2 Vai trò của từng chỉ tiêu 5
3 Trình bày các loại chỉ tiêu bình quân cộng 6
4 Đánh giá tổng hợp môi trường yếu tố trên theo 3 chỉ tiêu theo phương pháp tính điểm bình quân 7
III KẾT LUẬN 8
PHỤ LỤC 1 9
Trang 3I Đặt vấn đề
Cuộc sống trên Trái Đất bắt nguồn từ trong nước Tất cả các sự sống trên Trái Đất đều phụ thuộc vào nước và vòng tuần hoàn nước Nước có ảnh hưởng quyết định đến khí hậu và là nguyên nhân tạo ra thời tiết Năng lượng mặt trời sưởi ấm không đồng đều các đại dương đã tạo nên các dòng hải lưu trên toàn cầu Nước là thành phần quan trọng của các tế bào sinh học và là môi trường của các quá trình sinh hóa cơ bản như quang hợp
Một vấn đề nóng bỏng, gây bức xúc trong hiện nay là tình trạng ô nhiễm môi trường sinh thái do các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của con người gây ra Vấn đề này ngày càng trầm trọng, đe doạ trực tiếp sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững, sự tồn tại, phát triển của các thế hệ hiện tại và tương lai Giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH hiện nay không chỉ là đòi hỏi cấp thiết đối với các cấp quản lí, các doanh nghiệp mà đó còn là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và của toàn xã hội Trong những năm gần đây, vì tập trung ưu tiên phát triển kinh tế
và cũng một phần do nhận thức hạn chế nên việc gắn phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường chưa chú trọng đúng mức Tình trạng tách rời công tác bảo vệ môi trường với
sự phát triển kinh tế - xã hội diễn ra phổ biến ở nhiều ngành, nhiều cấp, dẫn đến tình trạng gây ô nhiễm môi trường diễn ra phổ biến và ngày càng nghiêm trọng Đối tượng gây ô nhiễm môi trường chủ yếu là hoạt động sản xuất của nhà máy trong các khu công nghiệp, hoạt động làng nghề và sinh hoạt tại các đô thị lớn Ô nhiễm môi trường bao gồm 3 loại chính là: ô nhiễm đất, ô nhiễm nước và ô nhiễm không khí Trong ba loại ô nhiễm đó thì ô nhiễm nước tại các đô thị lớn, khu công nghiệp và làng nghề là nghiêm trọng nhất, mức độ ô nhiễm vượt nhiều lần tiêu chuẩn cho phép
Hiện nay hầu hết các sông hồ ở các thành phố lớn nơi có dân cư đông đúc và nhiều khu công nghiệp, bệnh viện đều bị ô nhiễm trong đó có Hà Nội Áp lực đó đã kéo theo tình trạng rác thải, nước thải ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn nước mặt và nước ngầm cả về số lượng và chất lượng Đã có nhiều khu vực phát hiện tình trạng nguồn nước nhiễm độc tố ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của người dân Cùng với cảnh báo của cơ quan quản lý về sự suy giảm nguồn nước cho thấy vấn đề ô nhiễm nguồn nước ở Hà Nội đã đến mức báo động
Trang 4 Giả định đánh giá các môi trường yếu tố và thực hiện lựa chọn chỉ tiêu thống kê môi trường
Thực trạng môi trường nước trên địa bàn Hà Nội năm 2019 đo được đánh giá qua các chỉ tiêu môi trường sau: nhiệt độ nước thải, nồng độ chì (độc chất) trong 1ml nước và
số lượng vi khuẩn các loại trong 1 ml nước … một số chỉ tiêu khác
Trong môi trường tự nhiên, nhiệt độ của nước ảnh hưởng trực tiếp từ thời tiết và nhiệt độ môi trường chung của khu vực Nhiệt độ của nước thải sinh hoạt chỉ chịu ảnh hưởng từ nhiệt độ môi trường Nhưng nhiệt độ nước thải công nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào quá trình sản xuất và đặc tính của ngành đó Ví dụ, nước thải của nhà máy nhiệt điện, nước thải từ nhà máy sản xuất gang thép… có nhiệt độ cao hơn rất nhiều so với nhiệt độ môi trường Nguồn nước thải có nhiệt độ quá cao sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến sự sống của các loại sinh vật, ảnh hưởng đến môi trường cảnh quan Nhiệt độ nước
là chỉ tiêu tuyệt đối thời điểm, đơn vị tính là độ C
Việc lạm dụng các loại hóa chất trong nông nghiệp, rò rỉ nước thải từ các hố chôn lấp, do các quá trình khai thác dầu mỏ, khoáng sản và các nguồn nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt ra môi trường nước dẫn đến nước bị nhiễm độc chất nghiêm trọng Đặc biệt là chì nhiễm trong nước là một vấn đề quan tâm nhất hiện nay Nồng độ chì trong nước càng lớn thì ô nhiễm môi trường càng cao Nồng độ chì trong
1 ml nước là chỉ tiêu tương đối thời điểm, thường có đơn vị tính là mg/l
Sinh vật có mặt trong môi trường nước ở nhiều dạng khác nhau, việc xả thải các chất thải các nhà máy gây ô nhiễm nghiêm trọng cho nguồn nước Số lượng vi khuẩn càng nhiều tức là mức độ ô nhiễm môi trường càng lớn Số lượng vi khuẩn trong 1 ml nước là chỉ tiêu tương đối thời điểm, đơn vị tính kép: số vi khuẩn/ml
Lập bảng hỏi đánh giá điểm môi trường theo từng chỉ tiêu và vai trò của từng chỉ tiêu khi đánh giá thực trạng môi trường
Bảng hỏi được trình bày ở phần phụ lục cuối bài tập.
Trang 5II Nội Dung
1 Điểm đánh giá môi trường theo từng chỉ tiêu
Bảng 1.1: Điểm MT theo từng chỉ tiêu theo ý kiến chuyên gia theo thứ tự quan trọng
Chuyên gia
Chỉ tiêu A B C D E Tổng số
Điểm môi trường (Xi)
Nồng độ chì trong
Số lượng vi khuẩn
trong 1 ml nước
(3)
Từ kết quả của bảng điểm được đánh giá của các chuyên gia, thì có thể nhận thấy cả 5 chuyên gia có xu hướng đánh giá mức độ ảnh hưởng của chỉ tiêu nhiệt độ nước cao hơn so với hai chỉ tiêu còn lại là nồng độ chì trong 1 ml và số lượng vi khuẩn
có hại trong 1 ml nước, sự chênh lệch khá lớn giữa các điểm được cho giữa chỉ tiêu đầu
và 2 chỉ tiêu cuối
2 Vai trò của từng chỉ tiêu
Đánh giá vai trò của từng chỉ tiêu của môi trường nước tức chúng ta cần xác định dF Được xác định ở bảng sau:
Bảng 3.1: Bảng xác định trọng số mỗi tiêu thức
Chuyên gia
Chỉ tiêu
Trang 6Nồng độ chì
trong 1 ml nước
(2)
Số lượng vi
khuẩn trong
1ml nước (3)
Trọng số theo từng chỉ tiêu (BQ = dF) được xác định bằng cách chia cột tổng cho
500 (tổng ý kiến 5 chuyên gia theo tất cả 3 yếu tố) Khoảng biến thiên R điểm của 5 chuyên gia lần lượt theo từng yếu tố là: 20, 5, 15 Như vậy ý kiến chuyên gia khá khác nhau Các trọng số từ xác định từ phỏng vấn không thật sự tốt lắm Các yêu tố thứ 2 là
ít khác biệt hơn cả Theo ý kiến các chuyên gia vai trò các chỉ tiêu môi trường được sắp xếp từ cao xuống thấp như sau: chỉ tiêu 1,2,3 Như vậy, nhiệt độ nước đóng vai trò
quan trọng hơn cả so với hai chỉ tiêu còn lại
3 Trình bày các loại chỉ tiêu bình quân cộng
Công thức
tính điểm
bình quân
cộng
Công thức tính Ưu nhược điểm Trường hợp vận
dụng
Bình quân
giản đơn
X = ∑n X i
Ưu điểm:
+ Tính toán đơn giản, dễ làm + Việc khảo sát để tìm ra số liệu cũng không cần sự tỉ mỉ
và phức tạp so với phương pháp bình quân nhiều chiều
Nhược điểm: Khó so sánh
điểm bình quân giữa các địa phương trong trường hợp điểm được tính ra ít chênh lệch
+ Chỉ sử dụng được trong
trường hợp thỏa mãn tất cả các điều kiện : tổng hợp thực
- Phương pháp tính điểm môi trường bình quân chỉ cho phép đánh giá tổng hợp môi trường đúng đắn khi các đặc trưng của môi trường nước có vai trò như nhau khi đánh giá môi trường
Trang 7trạng cho tổng thể đồng chất, tức là môi trường các bộ phận đồng chất và được đo bằng chỉ tiêu cùng loại
+ Đối với bình quân giản đơn thì đặc trưng của môi trương phải là như nhau còn đối với bình quân gia quyền thì đặc trưng của môi trương phải có sự khác biệt
+ Được áp dụng rất ít trong thực tế, hơn nữa số liệu được tính toán ra cũng không có
độ tin cậy cao
Bình quân
gia quyền
∑X i f i
∑f i =∑ X
df
Khi các đặc trưng
có vai trò khác nhau thì tính theo phương pháp bình quân gia quyền
4 Đánh giá tổng hợp môi trường yếu tố trên theo 3 chỉ tiêu theo phương pháp tính điểm bình quân
Chỉ tiêu thống kê môi
trường
Điểm chất lượng
MT
∑Xi
Tầm quan trọng mỗi yếu tố df
X.df
(2)
Điểm bình quân môi trường của chỉ tiêu nhiệt độ nước là cao nhất (1.7424) Nếu xét theo tiêu chí này, thực trạng môi trường biểu hiện ở nhiệt độ nước là lớn nhất Kết hợp với nhận xét ở mục 3
III Kết luận
Mỗi chỉ tiêu được đánh giá có mức độ ảnh hưởng khác nhau đến môi trường nước, nhưng đều có mối quan hệ vô cùng mật thiết đến chất lượng môi trường nước Vì vậy, để cải thiện, nâng cao chất lượng môi trường nước thì cần thiết phải có những biện
Trang 8pháp để quy hoạch, cải thiện cơ sở vật chất của doanh nghiệp, cũng như ý thức của người dân Có thể tuyên truyền, nâng cao ý thức người dân về bảo vệ môi trường, quy hoạch và phát triển các dự án xây dựng một cách hợp lý, xây dựng các hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn, chú trọng đến việc phát triển kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường…Từ đó có thể giúp cải thiện chất lượng môi trường nước, và nhờ vậy có thể cải thiện chất lượng môi trường sống nói chung
PHỤ LỤC Bảng hỏi về thực trạng môi trường nước tại Hà Nội
Kính gửi chuyên gia A,
Hiện nay trên địa bàn Hà Nội có mức ô nhiễm nặng nề của nguồn nước Để đánh giá thực trạng môi trường nước hiện nay tại địa bàn Hà Nội, chúng tôi muốn đặt một
số câu hỏi liên quan đến vấn đề ô nhiễm nước cho các chuyên gia Từ có có cái nhìn
sơ bộ về thực trạng môi trường tại Hà Nội
Nước thải của nhà máy (nhiệt điện, sản xuất gang thép…) có nhiệt độ cao hơn
Trang 9rất nhiều so với nhiệt độ môi trường Nguồn nước thải có nhiệt độ quá cao sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến sự sống của các loại sinh vật Ông (bà) hãy đưa ra đánh giá của mình bằng cách cho điểm đối với thực trạng ô nhiễm nhiệt hiện nay? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện tình trạng ô nhiễm càng nặng nề)
Ông (bà) đánh giá như thế nào đối với nồng độ các chất thải độc hại tại môi trường nước ở Hà Nội? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện nồng độ chất độc hại càng lớn)
Một phần do nước thải sinh hoạt của người dân xả trực tiếp xuống khu vực sông (hồ, ao,…) khiến nguồn nước bị nhiễm khuẩn độc hại ( đa phần là E.coli), như vậy, với mức độ nhiễm khuẩn hiện nay, ông (bà) đưa ra điểm đánh giá như thế nào? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện nồng
độ vi khuẩn độc hại càng lớn)
Xin ông (bà) hãy cho đánh giá về vai trò (trọng số) của các chỉ tiêu thực trạng môi trường bằng cách cho điểm theo phương pháp có tổng không đổi (bằng 100) (Vai trò càng cao thì mức điểm đánh giá trên thang 100 càng cao)
Câu trả lời của ông (bà):………
Chỉ tiêu TK MT Nhiệt độ nước
thải
Nồng độ chì trong 1 ml nước
Số lượng vi khuẩn trong 1ml nước Điểm
Cảm ơn ông (bà) đã dành thời gian trả lời phiếu hỏi!
Bảng hỏi về thực trạng môi trường nước tại Hà Nội
Kính gửi chuyên gia B,
Hiện nay thống kê ô nhiễm môi trường nước ở hà Nội đang ở mức nghiêm trọng Để đánh giá thực trạng môi trường nước tại địa bàn Hà Nội, chúng tôi muốn đặt một số câu hỏi liên quan đến vấn đề ô nhiễm nước cho các chuyên gia Từ có có cái nhìn sơ
bộ về thực trạng môi trường tại Hà Nội
Nước thải từ các khu nhà máy, các công đoạn sản xuất của làng nghề thường
có nhiệt độ khá cao, điều này ảnh hưởng đến thủy sinh của các sinh vật dưới
Trang 10nước Ông (bà) hãy đưa ra đánh giá của mình bằng cách cho điểm đối với thực trạng ô nhiễm nhiệt hiện nay (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thể hiện tình trạng ô nhiễm càng nặng nề)
Nước bị nhiễm kim loại nặng, làm thay môi trường cảnh quan và ảnh hưởng đến sức khỏe người dân Ông (bà) đánh giá mức độ ô nhiễm này đang ở mức điểm bao nhiêu? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện nồng độ chất độc hại càng lớn)
Trong chất thải của người và động vật luôn có sự tồn tại của vi khuẩn E.coli
Số lượng e.coli phụ thuộc vào mức độ nhiễm bẩn của nguồn nước Như vậy, với mức độ nhiễm khuẩn nguồn nước hiện nay, ông (bà) đưa ra điểm đánh giá như thế nào? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện nồng độ vi khuẩn độc hại càng lớn)
Xin ông/bà cho đánh giá về vai trò (trọng số) của các chỉ tiêu thực trạng môi trường bằng cách cho điểm theo phương pháp có tổng không đổi và bằng 100 (Vai trò càng cao thì mức điểm đánh giá trên thang 100 càng cao)
Câu trả lời của ông (bà):………
Chỉ tiêu TTMT Nhiệt độ nước
thải
Nồng độ chì trong
1 ml nước
Số lượng vi khuẩn trong 1ml nước Điểm
Cảm ơn ông (bà) đã dành thời gian trả lời phiếu hỏi!
Bảng hỏi về thực trạng môi trường nước tại Hà Nội
Kính gửi chuyên gia C,
Hiện nay thống kê ô nhiễm môi trường nước ở hà Nội đang ở mức nghiêm trọng Để đánh giá thực trạng môi trường nước tại địa bàn Hà Nội, chúng tôi muốn đặt một số câu hỏi liên quan đến vấn đề ô nhiễm nước cho các chuyên gia Từ có có cái nhìn sơ
bộ về thực trạng môi trường tại Hà Nội
Với thực trạng ô nhiễm nhiệt tại môi trường nước hiện nay tại Hà Nội thì ông
Trang 11(bà) đưa ra mức điểm như thế nào đối với tình trạng này? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thể hiện tình trạng ô nhiễm càng nặng nề)
Một lượng lớn các chất hóa học độc hại sau các công đoạn sản xuất của các khu công nghiệp, làng nghề đã và đang đổ vào môi trường nước (cả tầng nước mặt và nước ngầm), ông bà hãy cho biết nhận định của mình về thực trạng độc hại này bằng cách cho điểm từ 0 đến 5, trong đó, mức điểm càng cao thì nồng độ chất độc hại càng cao
Ông bà đánh giá như thế nào về thực trạng của nồng độ vi khuẩn độc hại hiện nay ở môi trường nước tại địa bàn Hà Nội? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện nồng độ vi khuẩn độc hại càng lớn)
Xin ông/bà cho đánh giá về vai trò (trọng số) của các chỉ tiêu thực trạng môi trường bằng cách cho điểm theo phương pháp có tổng không đổi và bằng 100 (Vai trò càng cao thì mức điểm đánh giá trên thang 100 càng cao)
Câu trả lời của ông (bà):………
Chỉ tiêu TTMT Nhiệt độ nước thải Nồng độ chì
trong 1 ml nước
Số lượng vi khuẩn trong 1ml nước Điểm
Cảm ơn ông (bà) đã dành thời gian trả lời phiếu hỏi!
Bảng hỏi về thực trạng môi trường nước tại Hà Nội
Kính gửi chuyên gia D,
Hiện nay thống kê ô nhiễm môi trường nước ở hà Nội đang ở mức nghiêm trọng Để đánh giá thực trạng môi trường nước tại địa bàn Hà Nội chúng tôi muốn đặt một số câu hỏi liên quan đến vấn đề ô nhiễm nước cho các chuyên gia Từ có có cái nhìn sơ
bộ về thực trạng môi trường tại Hà Nội
Ông bà hãy đưa ra mức điểm đánh giá đối với thực trạng ô nhiễm nhiệt tại các nguồn nước tại địa bàn Hà Nội? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể
Trang 12hiện tình trạng ô nhiễm càng nặng nề)
Nước nhiễm chì, asen có tác hại nghiêm trọng tới sức khỏe cả gia đình, nồng
độ chì trong nước vượt quá tiêu chuẩn như hiện nay Ông bà đánh giá mức độ
ô nhiễm này đang ở mức điểm bao nhiêu? (Cho điểm từ 0-5, mức điểm càng cao thì thể hiện nồng độ chất độc hại càng lớn)
Nguồn gây ô nhiễm sinh học cho môi trường nước là phân rac, nước thải, xác chết sinh vật Số lượng vi khuẩn coliform (thường không gây bệnh cho người
và sinh vật) là biêủ hiện của sự ô nhiễm nước ông bà hãy cho điểm đánh giá thực trạng thông qua chỉ tiêu này từ 0-5
Xin ông/bà cho đánh giá về vai trò (trọng số) của các chỉ tiêu thực trạng môi trường bằng cách cho điểm theo phương pháp có tổng không đổi và bằng 100 (Vai trò càng cao thì mức điểm đánh giá trên thang 100 càng cao)
Câu trả lời của ông (bà):………
Chỉ tiêu
TTMT
Nhiệt độ nước thải Nồng độ chì (độc chất)
trong 1 ml nước
Số lượng vi khuẩn trong 1ml nước Điểm
Cảm ơn ông (bà) đã dành thời gian trả lời phiếu hỏi!
Bảng hỏi về thực trạng môi trường nước tại Hà Nội
Kính gửi chuyên gia E,
Hiện nay thống kê ô nhiễm môi trường nước ở hà Nội đang ở mức nghiêm trọng Để đánh giá thực trạng môi trường nước tại địa bàn Hà Nội, chúng tôi muốn đặt một số câu hỏi liên quan đến vấn đề ô nhiễm nước cho các chuyên gia Từ có có cái nhìn sơ
bộ về thực trạng môi trường tại Hà Nội
Việc sử dụng các loại máy móc, thiết bị ngày càng nhiều như hiện nay tạo ra một nguồn phế thải lớn thải ra môi trường nước dưới dạng nước nóng dẫn đến