Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường trung học phổ thôngtô hiệu, huyện thường tín, thành phố hà nội

Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là công tác giáo dục đạođức và quản lý giáo dục đạo đức cho HSCB còn nhiều hạn chế như: tập trung vào kiếnthức hơn là việc giáo dục, u

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HOÀNG THỊ HƯƠNG

QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH CÁ BIỆT TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TÔ HIỆU, HUYỆN THƯỜNG TÍN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI, 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

HOÀNG THỊ HƯƠNG

QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH CÁ BIỆT TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TÔ HIỆU, HUYỆN THƯỜNG TÍN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS NGUYỄN THỊ THANH NGA

HÀ NỘI, 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi; các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Hoàng Thị Hương

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian nghiên cứu, tôi đã hoàn thành luận văn “Quản lý giáo dụcđạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thànhphố Hà Nội” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức của học sinh trườngTHPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Luận văn này được hoàn thành tại Học viện Khoa học xã hội Tôi xin bày tỏ

lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo hướng dẫn: TS Nguyễn Thị Thanh Nga đã giúp

đỡ, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành bảnluận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo là giảng viên của Học viện Khoahọc xã hội, đặc biệt là các thầy cô trực tiếp giảng dạy lớp Quản lý giáo dục – Khóa

8 – Năm 2017 cho các học viên đã tạo điều kiện cho tôi hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy, cô giáo trong Ban Giám Hiệu học việnKhoa học xã hội Ban Giám Hiệu trường THPT Tô Hiệu – Thường tín - Hà Nội đãtạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong thời gian qua

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trường THPT Tô Hiệu – Thườngtín - Hà Nội đã giúp đỡ tôi trong quá trình làm khảo sát, thực nghiệm

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến gia đình, bạn bè và những ngườithân đã luôn quan tâm, động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và làmluận văn

Hà Nội, ngày 15 tháng 8 năm 2019

Tác giả

Hoàng Thị Hương

sinh cá biệt tại trường THPT 161.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ởtrường THPT 22

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH CÁ BIỆTTẠI TRƯỜNG THPT TÔ HIỆU HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 282.1 Khái quát về trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 282.2 Thực trạng giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT TôHiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 332.3 Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT

Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội 402.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt

Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH

CÁ BIỆT TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TÔ HIỆU,HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 523.1 Cơ sở khoa học của việc đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục đạo đứccho học sinh cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố

Hà Nội 523.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 533.3 Các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý giáodục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu – Thường Tín được

đề xuất 72

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 76

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên về công tác giáo dục đạo đứccho học sinh cá biệt 34Bảng 2.2: Thực trạng mức độ phù hợp khi xây dựng mục tiêu kiến thức,thái độ,

Bảng 2.3 Thực trạng việc thực hiện nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh cábiệt 37

Bảng 2.5 Thực trạng hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường

Bảng 2.6 Thực trạng lập kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại

Bảng 2.7 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh

Bảng 2.8 Thực trạng công tác chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại

Bảng 2.9 Thực trạng quản lý kiểm tra đánh giá giáo dục đạo đức cho học sinh

Bảng 2.10 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cábiệt 47

Biểu đồ 2.1 Nhận thức của học sinh về sự cần thiết của giáo dục đạo đức cho

học sinh cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố

Hà Nội 33

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Giáo dục đạo đức cho học sinh có vai trò hết sức quan trọng, giúp bồi dưỡng,đào tạo con người nhân tài, phát triển nguồn nhân lực cho đất nước, đó là sứ mệnh cao

cả của ngành giáo dục và đào tạo, giúp cho xã hội phát triển mạnh, bền vững

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định công tác giáo dục, nângcao dân trí là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, có tính chất quyết định đến sựthành bại của đất nước Vai trò của giáo dục luôn được Đảng và Nhà nước ta đặcbiệt quan tâm và xác định mục tiêu của giáo dục là phát triển toàn diện đức dục, trí

dục, thể dục, mỹ dục ở tất cả các bậc học, trong đó đặc biệt coi trọng giáo dục đạo đức Trong Nghị quyết số 29-NQ/TW, Hội nghị TW 8 khóa XI ngày 4/11/2013,

BCHTW Đảng CSVN khóa XIđã khẳng định rằng:Chú trọng giáo dục nhân cách,đạo đức, lối sổng, tri thức pháp luật và ỷ thức công dân Tập trung vào những giả trị

cơ bản của văn hóa, truyền thống và đạo lý dân tộc, tỉnh hoa văn hóa nhân loại, giátrị cốt lõi và nhân văn của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Tăngcường giáo dục thể chất, kiến thức quốc phòng, an ninh và hướng nghiệp.[16]

Giáo dục đạo đức có vai trò quan trọng trong việc phát triển nhân cách Giáodục ngoài nhiệm vụ cung cấp cho học sinh kiến thức còn phải giúp các em lĩnh hộiđược những giá trị đạo đức căn bản như: Sự trung thực, tình yêu thương con người,tinh thần trách nhiệm, những nguyên tắc ứng xử trong các mối quan hệ gia đình,cộng đồng và xã hội… Những giá trị đạo đức căn bản này sẽ là nền tảng để conngười trở thành công dân tốt, xây dựng xã hội phát triển, hạnh phúc Chính vị vậy,giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức là vấn đề được cả gia đình, nhàtrường và xã hội quan tâm Những năm gần đây, nền kinh tế thị trường, sự pháttriển công nghệ cao và hội nhập quốc tế đã mang lại nhiều tiến bộ vượt bậc cho conngười Tuy nhiên, mặt trái của nó làm nảy sinh nhiều vấn đề lo ngại, đặc biệt là đạođức học đường của một bộ phận học sinh đang bị xuống cấp Biểu hiện cụ thể như:nghiện game, bỏ bê học hành, nói tục, chửi bậy, không lễ phép, đánh nhau, học lựcyếu kém, gian lận,lối sống thực dụng, thiếu lý tưởng cao đẹp… Đây là những biểuhiện lệch lạc trong hành vi, nhân cách đạo đức của học sinh

Một trong những nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên là công tác giáo dục đạođức và quản lý giáo dục đạo đức cho HSCB còn nhiều hạn chế như: tập trung vào kiếnthức hơn là việc giáo dục, uốn nắn những hành vi lệch chuẩn của học sinh; nội dung,hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức chưa phong phú, xa dời thực tiễn và mangtính giáo điều; công tác phối hợp giữa các lực lượng giáo dục chưa tốt… Vì vậy, nếucông tác giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo dức cho HSCB thực hiện tốt vai tròcủa nó, sẽ góp phần quan trọng trong việc giữ gìn an ninh trật tự xã hội và đảm bảo sựthành công trong tương lai của học sinh Việc nghiên cứu nhằm đánh giá đúng thựctrạng, tìm ra nguyên nhân của những khó khăn trong công tác giáo dục đạo đức vàquản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt rất cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn cao.

Vì vây tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại

trường THPT Tô Hiệu, Thường Tín, thành phố Hà Nội”

làm đề tài luận văn

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

2.1 Các nghiên cứu về giáo dục đạo đức

Giáo dục đạo đức cho học sinh THPT luôn được đặt lên hàng đầu trong mọinền giáo dục Điểm qua trên thế giới qua nhiều thời kỳ, từ thời cổ đại đến nay, cácnhà giáo dục đều quan tâm tới giáo dục đạo đức cho học sinh và cho đó là nhiệm vụ

trọng tâm trong các nhà trường Ở phương Đông, Khổng Tử, là nhà giáo dục đạo

đức, đặt nền móng cho lý luận giáo dục đạo đức học sinh cho đến nay các tư tưởng

về giáo dục đạo đức vẫn còn có giá trị trong nền dục hiện đại của nhiều nước Ở

phương Tây, từ thời cổ đại, Aristôt đã chia con người thành ba bộ phận là xương

thịt, ý chí và lý chí, tương đương với cấu trúc đó có ba nội dung giáo dục là thể dục,đức dục và trí dục Giáo dục dạo đức cho học sinh là một trong ba nội dung của giáodục

J.A.Cômenxki là một nhà giáo dục vĩ đại, người đặt nền móng cho cho việcxây dựng nền giáo dục tiên tiến đã khẳng định: Nhà trường là xưởng rèn nhân cách,quá trình giáo dục phải tuân theo quy luật phát triển tự nhiên “như sinh hoạt của cỏ,cây, hoa, lá, của cuộc sống xem có phù hợp không, nếu không phù hợp sẽ trái quyluật và dẫn tới đổ vỡ trong giáo dục [22, tr.87]

Mác và Ănghen đã xây dựng nên học thuyết khoa học của mình, về sự pháttriển xã hội gắn với phát triển toàn diện con người Hai ông đã chỉ ra sự tất yếu xuấthiện của một kiểu đạo đức mới trong lịch sử - đạo đức cách mạng của giai cấp côngnhân Theo Ph.Ăngghen, đây là nền đạo đức “đang tiêu biểu cho sự lật đổ hiện tại,biểu hiện cho lợi ích của tương lai, tức là đạo đức vô sản, là thứ đạo đức có một sốlượng nhiều nhất những nhân tố hứa hẹn một sự tồn tại lâu dài” [7, tr.136].

Tiếp tục tư tưởng của C Mác và Ph Ăngghen, trong quá trình đấu tranh chốnglại các học thuyết đạo đức duy tâm, phản động đang đầu độc giai cấp công nhân và

nhân dân lao động, V.I Lênin đã khẳng định sự tất yếu ra đời của “luân lý cộng sản” và

“đạo đức cộng sản” [32, tr.366] Trong đó, V.I Lênin đã chỉ ra thực chất cách mạng củanội dung đạo đức mới đó là: “Những gì góp phần phá hủy xã hội cũ của bọn bóc lột vàgóp phần đoàn kết tất cả những người lao động chung quanh giai cấp vô sản đang sángtạo ra xã hội mới của những người cộng sản” [32, tr.369]

Những luận điểm của các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác - Lênin đã đặt cơ sởphương pháp luận cho việc nghiên cứu quản lý quá trình giáo dục phẩm chất nhân cáchnhằm đảm bảo cho con nguời phát triển một cách toàn diện, là cơ sở khoa học để xâydựng, phát triển và quản lý nền giáo dục mới - nền giáo dục xã hội chủ nghĩa

Sau khi Cách mạng tháng Mười Nga thành công, nước Nga xã hội chủ nghĩa rađời, giáo dục bị phân chia thành hai dòng phát triển là giáo dục tư bản chủ nghĩa vàgiáo dục xã hội chủ nghĩa cùng song song tồn tại Mỗi dòng giáo dục dựa trên những cơ

sở phương pháp luận khác nhau và có những quan niệm khác nhau về giáo dục đạo đứccho học sinh Dòng giáo dục xã hội chủ nghĩa đã xuất hiện nhiều nhà khoa học chuyênnghiên cứu về giáo dục đạo đức cho học sinh Nhiều tác phẩm về giáo dục đạo đức cho

họcsinh ra đời vào thời kỳ này, tiêu biểu là M.I Calinin Nhiều bài viết của M.I.Calinin

về giáo dục đạo đức đã được dịch ra tiếng Việt Đặc biệt là tác phẩm“Giáo dục cộng sản”, do Nhà xuất bản Thanh niên phát hành năm 1973, đã được sử dụng làm tài liệu

giáo dục khá phổ biên trong các nhà trường lúc bấy giờ

Bàn về học sinh cá biệt, của tác giả Fine Benjamin; nhà xuất bản New York:

các bậc phụ huynh, những người giáo viên và tất cả mọi người cách làm thế nào để

ngăn chặn tình trạng học sinh sa sút trong học tập” Tác giả đưa ra nguyên nhân

học kém của trẻ và đưa ra phương pháp mà tất cả chúng ta cần làm để giúp đỡchúng Đây là một tài liệu tham khảo quý báu dành cho phụ huynh và giáo viên.[22,tr 253]

Việt Nam đã viết lên những trang sử hào hùng trong suốt chiều dài lịch sửhàng nghìn năm dựng nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trong quá trình đó, dântộc đã tạo nên nhân cách con người Việt Nam với các giá trị đạo đức tốt đẹp như:Yêu quê hương, đất nước; đoàn kết, anh dũng trong cải tạo thiên nhiên và chốnggiặc ngoại xâm; cần cù, sáng tạo trong lao động sản xuất; ham học hỏi và giàu lòng

nhân nghĩa, thủy chung Bàn về đạo đức, Bác Hồ đã khẳng định “Đạo đức là

nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người, cũng như sông có nguồn thì mới có nước, không có nước thì sông sẽ cạn Theo Bác thì con người có bốn đức: cần - kiệm - liêm - chính….thiếu một đức thì không thành người Đặc biệt Người nhấn mạnh: “Đạo đức cách mạng không phải trên trời rơi xuống mà do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà có, cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”[21, Tr612].Vì vậy, trong nhà trường phải dạy cho thanh thiếu

niên biết yêu tổ quốc, yêu đồng bào; học tập tốt, lao động tốt, kỷ luật tốt; giữ gìn vệ

sinh thật tốt; khiêm tốn, thật thà dũng cảm

Kế thừa tư tưởng của Bác, đã có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục đạo

đức Tiêu biểu như "Giáo trình đạo đức" của Trần Đăng Sinh - Nguyễn Thị Thọ; Tác phẩm “Đạo hiếu- nhân cách của con người Việt Nam” của Phạm Khắc Chương; “Những vấn đề giáo dục đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước

ta ” của Nguyễn Quang Uẩn và Nguyễn Văn Phúc; “Phương pháp giáo dục cho trẻ

em hư” của Phạm Công Sơn -Tô Quốc Tuấn (1997),

2.2 Các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức

Vấn đề quản lý giáo dục đạo đức được nhiều lĩnh vực cũng như các nhà nghiên cứuquan tâm Đã có nhiều công trình là luận văn, luận án nghiên cứu vấn đề này:

Tác giả Bùi Thị Kim Liên (2011) nghiên cứu về “Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cấp THPT tại Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Trực Ninh

- tỉnh Nam Định” Luận văn thạc sỹ Giáo dục học - Học viện Quản lý giáo dục

Đã đề

cập về việc nâng cao đạo đức cho học sinh khối bổ túc văn hóa có học sinh đầu vào

có xếp loại hạnh kiểm thường thấp hơn khối công lập

Nguyễn Văn Thiệu (2014), Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức

cho học sinh ở trường THPT Thăng Long Hà Nội, luận văn thạc sỹ quản lý giáo

dục- Học viện Khoa học xã hội Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý

giáo dục đạo đức cho học sinh trường THPT Thăng long Hà Nội, Hiệu trưởng đềxuất các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức góp phần giáo dục toàn diện cho họcsinh THPT Thăng Long Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

Nguyễn Thanh Phú (2014), Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh

viên trường cao đẳng sư phạm miền Đông Nam bộ”, luận án tiến sĩ quản lý giáo

dục, viện KHGDVN Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số

biện pháp quản lý nhằm đổi mới và nâng cao kết quả giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên các trường cao đẳng sư phạm, góp phần nâng cao chất lượng đào tạogiáo viên cho các trường sư phạm

Nguyễn Thị Thi (2017), Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường

trung học cơ sở thành phố hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục, Luận án tiễn sĩ

trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở thành phố Hà Nội,Luận án đề xuất các giải pháp quản lý giáo dục đạo đức góp phần giáo dục toàn diện chohọc sinh trường trung học cơ sở trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay

Các công trình nghiên cứu về quản lý giáo dục đạo đức cho HSCB hiện naycũng có một số bài viết Tuy nhiên, chủ yếu là dạng các bài viết mang tính chất tổngkết kinh nghiệm của các trường phổ thông, chưa có nghiên cứu khoa học nào Vìvậy, tôi lựa chon đề tài này nhằm góp phần nâng cao chất lượng quản lý hoạt độnggiáo dục đạo đức cho HSCB trường THPT nói chung và trường THPT Tô Hiệu –Thường Tín nói riêng

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Khảo sát và phân tích thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho họcsinh cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín - Thành phố Hà Nội

Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cábiệt trong trường THPT Tô Hiệu – Thường Tín, huyện Thường Tín - Thành phố HàNội góp phần cải thiện nhân cách học sinh cá biệt, đáp ứng yêu cầu của ngành giáodục đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục.

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

cá biệt ở trường THPT

Khảo sát và phân tích thực trạng hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cábiệt và thực trạng quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt trườngTHPT Tô Hiệu – Thường Tín – Hà Nội

Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh

cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu – Thường Tín

4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPT TôHiệu,huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Khách thể nghiên cứu: Hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tạitrường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Giới hạn về khách thể khảo sát:100 học sinh khối 10, 11, 12; 12 cán bộ quản

lý và tổ trưởng, ban quản lý học sinh gồm: 02 ban giám hiệu, 5 tổ trưởng và 5 cán

bộ trong ban quản lý học sinh; 38 giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn củatrường THPT Tô Hiệu – Thường Tín

Giới hạn về thời gian nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu trong 3 năm học: Từnăm 2016 đến năm 2018

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Các nguyên tắc và cách tiếp cận của đề tài

Đề tài nghiên cứu theo nguyên tắc hệ thống trong mối quan hệ biện chứng, liênquan với nhau, qui định theo một logic nhất định và theo nguyên tắc định tính và địnhlượng trong hoạt động quản lý giáo dục đạo đức cho HSCB tại trường THPT

Đề tài tiếp cận vấn đề nghiên cứu theo quan điểm hệ thống cấu trúc; quan điểmlịch sử- lôgic; quan điểm thực tiễn trong quá trình nghiên cứu; chức năng quản lý

5.2 Phương pháp nghiên cứu

5.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các tài liệu,văn bản liên quan đến quản lýgiáo dục đạo đức để hệ thống các vấn đề lí luận của đề tài

5.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

5.2.2.1 Các phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Điều tra bảng hỏi nhằm thu thậpthực trạng giáo dục đạo đức, quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt.Kháchthể điều tra gồm: Cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh

5.2.2.2 Các phương pháp quan sát: Quan sát, ghi chép những vấn đề liên quan đếnquản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt nhằm mô tả, phân tích, nhận định,đánh giá

5.2.2.3 Phương pháp phỏng vấn: Nhằm tìm hiểu và đánh giá thực trạng, nguyênnhân thực trạng giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt.Phỏng vấn cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh, học sinh về các nội dung liên quanđến đề tài Phương pháp này nhằm thu thập các ý tưởng, các kinh nghiệm thực tiễncủa các cán bộ quản lý, cán bộ giáo viên, học sinh trong nhà trường được chọn làmngười được phỏng vấn

5.2.2.4 Các phương pháp xử lí số liệu: Nhằm xử lý kết quả điều tra, đánh giá chínhxác kết quả nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần bổ sung vào hệ

thống lý luận về quản lý giáo dục đạo đức cho HSCB Đề tài có thể làm tài liệu

tham khảo cho công tác nghiên cứu và giảng dạy tại các trường học về nội dung liênquan tới tổ chức hoạt động giáo dục cho học sinh cá biệt trung học phổ thông.

Ý nghĩa thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ là căn cứ cho các

trường THPT trong quá trình xây dựng biện pháp quản lý giáo dục đạo đức choHSCB Ngoài ra những đóng góp của đề tài sẽ là nguồn tư liệu hữu ích cho nhữngnghiên cứu sau này tại địa phương

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở

trường THPT

Chương 2: Thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại

trường trung học phổ thông Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Chương 3: Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh sinh cá biệt tại

trường trung học phổ thông Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

Chương 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

CHO HỌC SINH CÁ BIỆT TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Một số vấn đề lý luận cơ bản về giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường trung học phổ thông

1.1.1 Khái niệm đạo đức và giáo dục đạo đức

1.1.1.1 Khái niệm đạo đức

Có nhiều khái niệm đạo đức khác nhau, phụ thuộc vào góc độ tiếp cận vấn

đề Theo Từ điển tiếng Việt: “Đạo đức là những tiêu chuẩn, những nguyên tắc qui

định hành vi quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội Đạo đức là những phẩm chất tốt đẹp của con người theo những tiêu chuẩn đạo đức của một giai cấp nhất định” [33,tr 211]

Dưới góc độ triết học, các nhà nghiên cứu cho rằng “Đạo đức là một trong

những hình thái sớm nhất của ý thức xã hội, bao gồm những nguyên lý, quy tắc, chuẩn mực điều tiết hành vi của con người trong quan hệ với người khác với cộng đồng Căn cứ vào những quy tắc ấy, người ta đánh giá hành vi, phẩm giá của mỗi người bằng các quan hệ thiện và ác, chính nghĩa và phi nghĩa, nghĩa vụ, danh dự”

Dưới góc độ giáo dục học: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt

bao gồm một hệ thống quan niệm về cái thực, cái có trong mối quan hệ của con người với con người” [33,tr 170-171]

Ngày nay sự phát triển của nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, cácqui tắc, chuẩn mực của đạo đức dần biến đổi Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa làcác giá trị đạo đức cũ hoàn toàn mất đi, thay vào đó là các giá trị đạo đức mới Cácgiá trị đạo đức hiện nay ở Việt Nam là sự kết họp sâu sắc truyền thống đạo đức tốt

đẹp của dân tộc với sự phát triển của thời đại, của nhân loại Đó là tinh thần cần cùlao động, sáng tạo, tình yêu quê hương đất nước gắn liền với CNXH, sống và làmviệc theo hiến pháp và pháp luật, có tinh thần nhân đạo và tinh thần quốc tế cao cả.

Từ những quan niệm khác nhau ở trên, có thể hiểu khái niệm đạo đức như

sau: Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt bao gồm một hệ thống những

quan điểm, quan niệm, những quy tắc, nguyên tắc, chuẩn mực xã hội Thông qua các giá trị đạo đức, con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình cho phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của con người và sự tiến bộ của xã hội trong mối quan hệ giữa con người với con người, giữa cá nhân và xã hội.

1.1.1.2 Khái niệm giáo dục đạo đức

Giáo dục đạo đức cho học sinh là bộ phận quan trọng có tính chất nền tảngcủa giáo dục trong mọi cấp học Giáo dục đạo đức là những tác động sư phạm trongnhà trường nhằm hình thành cho học sinh ý thức, tình cảm, niềm tin đạo đức vàhình thành cho học sinh thói quen, hành vi đạo đức trong đời sống xã hội tronggiáo dục đạo đức, nhà trường giữ vai trò chủ đạo định hướng

Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Giáo dục đạo đức là quá trình biến

các chuẩn mực đạo đức, từ những đòi hỏi bên ngoài của xã hội đổi với cả nhân thành những đòi hỏi bên trong của bản thân, thành niềm tin, nhu cầu, thói quen của người được giáo dục” [14, tr.128].

Ngày nay, giáo dục đạo đức cho học sinh là giáo dục đạo đức xã hội chủnghĩa Nâng cao chất lượng giáo dục phầm chất chính trị, đạo đức, pháp luật, giúphọc sinh có tinh thần yêu nước, thấm nhuần lý tưởng xã hội chủ nghĩa, luôn say mêhọc tập, có ý thức tự giác thực hiện các chuẩn mực xã hội, có ý thức tổ chức kỷ luật,kính thầy, yêu bạn, có nếp sống lành mạnh, chấp hành cá qui định của pháp luật

1.1.2 Khái niệm học sinh cá biệt

1.1.2.1 Khái niệm học sinh cá biệt

Trong ngôn ngữ thường ngày, những học sinh có biểu hiện học kém, thườngxuyên bỏ học, trốn tiết, hay nghịch ngợm, đánh nhau, gây mất trật tự trong lớp, hỗnláo với thầy cô, nghiện hút cờ bạc, trộm cắp, trấn lột… thường được gọi là học sinhchậm tiến, học sinh chưa ngoan Theo quan điểm giáo dục đúng đắn đối với loại

học sinh có khiếm khuyết về đạo đức nhân cách, nên thống nhất dùng khái niệm:Học sinh cá biệt.

1.1.2.2 Đặc điểm của học sinh cá biệt

Những HSCB thường có các hành vi không phù hợp với các nội qui, qui địnhcủa nhà trường như: vô kỷ luật, không tích cực học tập, thiếu trung thực, đánh nhau,trốn học, có khiếm khuyết về đạo đức, nhân cách trong quá trình giáo dục: Học sinh

cá biệt thường có 3 biểu hiện chính

Cá biệt do vi phạm có hệ thống nội qui của trường, lớp: mất trật tự trong giờhọc, ham chơi, bỏ tiết, lười học, bỏ học, đi học muộn, nghịch ngợm

Cá biệt do vi phạm chuẩn mực đạo đức: có những hành vi không phù hợp vớicác chuẩn mực đạo đức bị thầy cô, các bạn, dư luận lên án như vô lễ với thầy cô, bố

mẹ, nói dối, thô tục, ăn mặc phản cảm

Cá biệt do vi phạm pháp luật như đánh bạc, trộm cắp

1.1.2.3 Những biểu hiện của học sinh cá biệt

Học sinh cá biệt có hai nhóm chính: Học sinh cá biệt về học tập và học sinh

cá biệt về đạo đức, lối sống

Nhóm học sinh cá biệt về học tập: Có ba loại:

Một là những em có trí tuệ và khả năng nhân thức bình thường nhưng rấtlười biếng trong học tập, hay quay cóp bài của bạn dẫn đến kết quả học tập bị sa sút,yếu kém, từ đó dẫn đến chán học

Hai là những em thiểu năng về trí tuệ: Chậm hiểu bài khi cùng học với cácbạn cùng lớp

Ba là những em thuộc diện khuyết tật (thị giác; thính giác, vị giác hoặc taychân ) dẫn đến gặp khó khăn khi tiếp thu kiến thức trong học tập so với các bạnbình thường khác

Học sinh cá biệt về đạo đức, lối sống: Thường có biểu hiện như:

Thường trốn học, lừa dối bố mẹ, thầy cô đi chơi điện tử, giả mạo chữ ký bố

mẹ trong các đơn xin nghỉ học

Dọa nạt bạn bè, ít tham gia các hoạt động của tập thể lớp, trường;

Hay đua đòi, tiêu tiền hoang phí, sử dụng tiền đóng học bố mẹ cho để đi ăn

quà, chơi điện tử, cá độ bóng đá , thích ăn chơi hơn học tập; thường nghĩ ra các tròtinh nghịch trêu chọc bàn bè, vô lễ với thầy cô, khiêu khích thầy cô, bạn bè nhằmthỏa mãn những nhu cầu tinh nghịch.

Có cách nói năng, ăn mặc, đi đứng, hành động không bình thường để gây sựchú ý Có biểu hiện phân tán tư tưởng trong học tập, yêu đương sớm, dễ bỏ học,trốn học để đi chơi cùng bạn xấu

Có thể nói, những tác hại do các em học sinh cá biệt, những học sinh bỏ họcgây ra là không nhỏ và thậm chí là khá nghiêm trọng Nó làm ảnh hưởng đến chấtlượng giáo dục chung, phong trào thi đua của nhà trường, trật tự trị an xã hội, hạnhphúc gia đình và nghiêm trọng hơn là ảnh hưởng trực tiếp đến tương lai, cuộc sốngcủa các em sau này

Vấn đề là phải có định hướng những giá trị đạo đức phù hợp với sự phát triểncủa xã hội để có hình thức, phương pháp giáo dục đa dạng, biện chứng và thích ứngtrong quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh

1.1.3 Mục tiêu, nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh

cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu – Thường Tín

1.1.3.1 Mục tiêu của giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt

Mục tiêu giáo dục đạo đức trong trường phổ thông là cung cấp cho học sinhnhững tri thức cơ bản về đạo đức nhân văn, văn hóa xã hội, tri thức về cuộc sống,giao tiếp ứng xử, học tập, lao động, hoạt động xã hội Thông qua các nội dung giáodục giúp học sinh phát triển nhân cách toàn diện Cụ thể, mục tiêu giáo dục đạo đứccho học sinh cá biệt bao gồm:

Về kiến thức: Giúp các em nhận thức đầy đủ và đúng đắn về hệ thống chuẩnmực đạo đức phù hợp với xã hội Nhìn nhận lại bản thân, nhận thức được những saitrái trong hành vi của mình

Về thái độ tình cảm: Giúp học sinh có thái độ tự trọng, tự tin vào khả năngcủa bản thân; tinh thần trách nhiệm cao; biết yêu thương, tôn trọng con người; đấutranh với cái ác và bảo vệ lẽ phải Luôn luôn tự hoàn thiện nhân cách bản thân; tôn

trọng những giá trị đạo đức truyền thống và giá trị nhân cách phù hợp với thời đại,tôn trọng những qui định của trường lớp.

Về kỹ năng: Hình thành kỹ năng nhận xét, đánh giá hành vi của bản thân vànhững người xung quanh theo các chuẩn mực đã học; hình thành kỹ năng lựa chọn

và thực hiện các hành vi ứng xử phù hợp với chuẩn mực trong các mối quan hệ vàcác tình huống trong thực tế

1.1.3.2 Nội dung giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt Nội dung giáo dục đạo đứccho học sinh THPT nói chung và học sinh cá biệt nói riêng, bao gồm nhiều vấn đềxoay quanh "chân-thiện-mỹ" và truyền thống văn hóa dân tộc, địa phuơng Nộidung giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt dựa vào các nhóm chuẩn mực đạo đứccủa xã hội Trong quá trình xác định các nội dung giáo dục cần căn cứ vào từngnhóm đối tượng (học sinh cá biệt về học tập, về đạo đức lối sống) để có những nộidung phù hợp

Đối với nhóm học sinh cá biệt về học tập cần giáo dục cho các em có thái độhọc tập tích cực (Chịu trách nhiệm về việc học tập của bản thân, mong muốn đượchọc, sẵn sàng tham gia các hoạt động học tập ), động cơ học tập đúng đắn (học vìkhát khao chiếm lĩnh tri thức khoa học, học để nâng cao trình độ hiểu biết của bảnthân, học để chuẩn bị cho một nghề nghiệp trong tương lai, học để cống hiến cho xãhội và đất nước ) và các kỹ năng học tập hiệu quả (Kỹ năng học tập trên lớp, kỹnăng tự học ở nhà, kỹ năng ghi nhớ tốt, kỹ năng đọc sách hiệu quả, kỹ năng chuẩn

bị và làm bài kiểm tra )

Đối với nhóm học sinh cá biệt về đạo đức, lối sống cần tập trung giáo dụccho các em nhận thức về nghĩa vụ công dân, lòng nhân ái, yêu gia đình, quê hươngđất nước, trung thực, tinh thần trách nhiệm, văn hóa ứng xử giữa con người với conngười Bên cạnh đó cần giáo dục cho các em về những kỹ năng sống như: Kỹ nănggiao tiếp, kỹ năng quan tâm, chăm sóc đến người yếu thế, kỹ năng ứng xử với bạolực học đường

Những nội dung giáo dục đạo đức cần bám sát vào nhiệm vụ năm học, nộidung chương trình các môn học và tổ chức các hoạt động giáo dục tập thể, các nội

qui, qui định của nhà trường

1.1.3.3 Hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt

Cũng như tất cả các loại hình giáo dục khác, giáo dục đạo đức cho học sinh

cá biệt đòi hỏi một hệ thống các hình thức giáo dục thống nhất và đa dạng Điều đóđược quy định trước hết tính đa dạng về mặt tuổi tác, điều kiện sinh sống, học vấn

và những đặc điểm xu hướng, tính cách của học sinh cá biệt

Hình thức giáo dục đạo đức cho học sinh THPT rất phong phú và đa dạng,giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt không những từ các giờ giảng trên lớp mà cònđưa các nội dung, chủ đề giáo dục đạo đức vào mọi hoạt động của cá nhân và tậpthể học sinh cá biệt tại trường lóp, ngoài xã hội qua các hoạt động ngoài giờ lên lópnhư: sinh hoạt dã ngoại, lao động công ích, thể thao, văn nghệ, tham quan,

Hiện nay có nhiều hình thức giáo dục học sinh cá biệt, tại trường THPT TôHiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội thường dùng 3 hình thức giáo dục đạođức cho học sinh cá biệt sau:

ngoại khóa của nhà trường

nhà

trường và các lực lượng ngoài xã hội

1.1.3.4 Phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt

Phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh là cách thức tác động của cácnhà giáo dục lên đối tượng giáo dục để hĩnh thành cho đối tượng giáo dục nhữngchuẩn mực đạo đức cần thiết phù họp với đạo đức xã hội hiện đại

Phương pháp giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT rấtphong phú, đa dạng, kết họp giữa các phương pháp truyền thống và các phươngpháp hiện đại, được thể hiện ở các phương pháp sau:

Phương pháp đàm thoại: là phương pháp tổ chức trò chuyện giữa Ban Giám hiệu,giáo viên và học sinh về các vấn đề đạo đức Trong quá trình giao tiếp, nhà giáo dục tìm

hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh dẫn tới những hành vi lệch chuẩn của học sinh để có thểchia sẻ, đưa ra lời khuyên uốn nắn, định hướng cho các em có thể hiểu và sửa sai.

Phương pháp nêu gương: Dùng những tấm gương của cá nhân, tập thể tiêntiến để giáo dục, kích thích học sinh cá biệt học tập và làm theo tấm gương mẫumực đó Phương pháp nêu gương có vai trò quan trọng đối với việc phát triển nhậnthức về các giá trị đạo đức, hình thành tình cảm đạo đức cho học sinh

Phương pháp đóng vai: Người giáo viên sẽ tổ chức cho học sinh nhập vai vàonhân vật trong những tình huống đạo đức trong thực tiễn học tập tại trường, các tìnhhuống sinh hoạt tại gia đình và tham gia các hoạt động ngoài xã hội để học sinhbộc lộ nhận thức, thái độ, rèn luyện các kỹ năng, hành vi giao tiếp ứng xử đúng đắn

Phương pháp rèn luyện

Là những phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động để rèn luyện cho các

em những thói quen đạo đức, thể hiện được nhận thức và tình cảm đạo đức của các

em thành hành động thực tế

Phương pháp thúc đẩy

Là phương pháp dùng những tác động có tính chất “ cưỡng bách đạo đức bênngoài ” để điều chỉnh, khuyến khích những “ động cơ kích thích bên trong” của họcsinh nhằm xây dựng đạo đức cho học sinh

Những nội quy, quy chế trong nhà trường vừa là những yêu cầu với học sinh,vừa là những điều lệnh có tính chất mệnh lệnh đòi hỏi học sinh tuân theo để cónhững hành vi đúng đắn theo yêu cầu của nhà trường

Khen thưởng: là tán thành, coi trọng, khích lệ những cố gắng của học sinh làm chobản thân học sinh đó vưon lên hơn nữa và động viên khuyến khích các em khác noi theo

Xử phạt: Là phê phán những khiếm khuyết của học sinh, là tác động có tínhchất cưỡng bách đến danh dự lòng tự trọng của cá nhân học sinh để răn đe nhữnghành vi thiếu đạo đức và ngăn ngừa sự tái phạm của học sinh đó và những học sinhkhác Do đó phải thận trọng và đúng mực, không được lạm dụng phương pháp này.Khi xử phạt cần phải làm cho học sinh thấy rõ sai lầm, khuyết điểm, thấy hối hận vàđặc biệt sau đó phải theo dõi, giúp đỡ, động viên học sinh sửa chữa khuyết điểm,

cần phải tỏ rõ thái độ nghiêm khắc nhưng không có lời nói, cử chỉ thô bạo đánh đập,

xỉ nhục hoặc các nhục hình xúc phạm đến thân thể học sinh

1.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học

sinh cá biệt tại trường THPT

1.2.1 Lý luận về quản lý

1.2.1.1 Khái niệm quản lý

Lịch sử phát triển của loài người từ khi có sự phân công lao động đã xuấthiện một dạng lao động mang tính đặc thù, đó là tổ chức, điều khiển các hoạt độnglao động theo những yêu cầu nhất định đó là hoạt động quản lý

Ngày nay, thuật ngữ “Quản lý” trở nên phổ biến, mọi hoạt động của tổ chức,

xã hội đều cần tới quản lý Quản lý là một hoạt động diễn ra trong mọi lĩnh vực,mọi cấp độ và liên quan đến mọi người Quản lý trở thành một khoa học, một nghệthuật và là một nghề trong xã hội hiện đại - nghề quản lý Chính vì vậy mà lý luận

về quản lý ngày càng phong phú và phát triển

Theo F.Taylor: “Quản lý là biết rõ ràng, chính xác điều bạn muốn người

khác làm, và sau đó hiếu được rằng họ đã hoàn thành tốt công việc như thế nào, bằng phương pháp tốt nhất, rẻ nhất”[13, tr 11].

Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản

lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằmlàm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [13, tr 111]

Như vậy, có thể hiểu: Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có tổ chức,

có kế hoạch và hệ thống của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý dựa trên những thôngtin về tình trạng của đối tượng hình thành một môi trường phát huy một cách hiệu quả cáctiềm năng, các cơ hội của cá nhân và tổ chức để đạt được mục tiêu đã đề ra

Sự tác động này được mô hình hóa như sau:

Khái niệm quản lý phản ánh một dạng lao động trí tuệ của con người có chứcnăng đảm bảo và khuyến khích những nỗ lực của những người khác để thực hiệnthành công nhất định Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả các hoạt động củanhững người cộng sự khác cùng chung một tổ chức.

Quan niệm hiện đại về quản lý thừa nhận đó là toàn bộ các hoạt động huyđộng, tổ chức, thực thi các nguồn lực vật chất và tinh thần, sử dụng chúng nhằm tácđộng và gây ảnh hưởng tích cực đến những người khác đẻ đạt được mục tiêu của tổchức hay cộng đồng

Trong luận văn này tác giả sử dụng khái niệm: Quản lý là một quá trình tácđộng có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý lên khách thể và các đối tượngquản lý nhằm sử dụng hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạtđược mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường

1.2.1.2 Bản chất của quản lý

Hoạt động của quản lý về bản chất là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chứcbằng cách thực hiện các chức năng quản lý – Là các hoạt động của chủ thể quản lýtác động lên các đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu đã xác định

1.2.1.3 Chức năng của quản lý

Chức năng của quản lý là hình thức biểu hiện sự tác động có chủ đích củachủ thể quản lý lên đối tượng quản lý và khách thể quản lý Những chức năng cơbản của quản lý gồm 4 chức năng cơ bản: Dự báo và lập kế hoạch; tổ chức thựchiện kế hoạch; lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch; kiểm tra, đánh giá

Lập kế hoạch: là công việc hoạch định, gồm xác định mục tiêu, mục đích

đối với thành tựu tương lai của tổ chức và xác định con đường, biện pháp, cách thức

và các điều kiện đảm bảo thực hiện được các mục tiêu đó

Tồ chức: Là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc, quyền hành và nguồn

lực cho các bộ phận, các thành viên của tổ chức để họ có thể hoạt động và đạt đượccác mục tiêu của tổ chức một cách có hiệu quả ứng với những mục tiêu khác nhauđòi hỏi cấu trúc tổ chức của đơn vị cũng khác nhau Người quản lý cần lựa chọn cấutrúc tổ chức cho phù hợp với những mục tiêu và nguồn lực hiện có Chức năng của

tổ chức bao gồm trong nó việc lập kế hoạch, chỉ đạo thực hiện và việc kiểm tra, nó

xuyên suốt từ đầu đến cuối quá trình quản lý.

Lãnh đạo, điều hành: Là quá trình tác động, huy động và giúp đỡ những cán

bộ dưới quyền thực hiện những nhiệm vụ được phân công Lãnh đạo là quá trình tácđộng đến con người làm cho họ tự nguyện và nhiệt tinh tự giác, nỗ lực phấn đấu đạtcác mục tiêu của tổ chức

Kiểm tra, đánh giá: Kiểm tra là chức năng của quản lý nhằm đánh giá, phát

hiện và điều chỉnh kịp thời giúp cho tổ chức vận hành tối ưu, đạt mục tiêu đề ra Đó

là những hoạt động của chủ thể quản lý nhằm xác định kết quả thực hiện kế hoạchtrên thực tế, tìm ra những mặt ưu điểm, mặt hạn chế, phát hiện những sai lệch, đề rabiện pháp điều chỉnh kịp thời

1.2.2 Khái niệm quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPT

1.2.2.1 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là quản lý hệ thống giáo dục bằng sự tác động có mục đích,

có kế hoạch, có ý thức và tuân thủ các quy luật khách quan của những chủ thể quản

lý giáo dục lên toàn bộ các mắc xích của hệ thống giáo dục nhằm đưa hoạt độnggiáo dục của cả hệ thống đạt tới mục tiêu giáo dục (xây dựng và hoàn thiện nhâncách người lao động phù hợp với yêu cầu phát triển KTXH trong từng giai đoạn cụthể)

1.2.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPT

Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt là sự tác động có chủ đích ,

có căn cứ khoa học, hợp qui luật khách quan của cán bộ quản lý tới các lực lượng giáo dục đạo đức học sinh cá biệt nhằm đảm bảo cho quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt diễn ra đúng kế hoạch và đạt được mục tiêu chuyển hoá những học sinh cá biệt, chuyển hóachuẩn mực giá trị đạo đức của xã hội thành phẩm chất đạo đức của cá nhân học sinh cá biệt với chất lượng cao nhất.

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh nói chung và học sinh cábiệt nói riêng trong trường THPT không thể tách rời các chức năng quản lý của

quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường, về bản chất, quản lý hoạt động

giáo dục đạo đức là hoạt động điều hành công tác giáo dục đạo đức để đạo đức vừa

là yêu cầu, vừa là mục tiêu của nền giáo dục Ở trường phổ thông, đó là quá trìnhtác động của hiệu trưởng lên tất cả các thành tố tham gia vào quá trình giáo dục đạođức học sinh Mục đích của quá trình này nhằm hình thành nhân cách cho học sinh.

Mục đích của quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt là đảm bảo

cho các hoạt động giáo dục diễn ra theo một hệ thống nhất quán, phù hợp với quyluật giáo dục, nhằm khai thác, sử dụng có hiệu quả các tiềm lực của nhà trường và

xã hội cùng tham gia vào quá trình giáo dục giáo dục đạo đức cho học sinh là mộtnhiệm vụ trung tâm của nhà trường, đòi hỏi mọi giáo viên, mọi tổ chức lực lượngtrong nhà trường cùng phải tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh không phải chỉbằng những bài giảng về đạo đức công dân, mà phải thông qua mọi loại hình hoạtđộng đa dạng của nhà trường Điều đó đòi hỏi quá trình giáo dục đạo đức cho họcsinh cần phải được quản lý, tổ chức theo một kế hoạch chung, thống nhất cho mọilực lượng, mọi hoạt động Quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh có nhiệm vụ huyđộng mọi tiềm lực và tổ chức, phối hợp các lực lượng cùng tham gia vào quá trìnhgiáo dục Đảm bảo cho hoạt động của các lực lượng không mâu thuẩn với nhau màphải cùng hướng tới một mục tiêu chung của nhà trường

Nội dung quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh là quản lý toàn bộ các lực

lượng tham gia vào quá trình giáo dục và mọi hoạt động của các lực lượng đó.Phương thức quản lý chủ yếu là thông qua hệ thống kế hoạch giáo dục của nhàtrường giáo dục đạo đức cho học sinh bao giờ cũng diễn ra theo những quy luật củaquá trình giáo dục, người quản lý có chức năng nắm quy luật đó và đề ra các nguyêntắc chỉ đạo hoạt động giáo dục sao cho phù hợp với quy luật Trên cơ sở đó, xácđịnh nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục cho từng loại đối tượng, dựkiến phân chia thời gian theo thời khóa biểu của từng tuần, từng tháng, từng quý,từng học kỳ đến cả năm học, cả khoá học Tức là, người cán bộ quản lý nhà trườngphải xây dựng được kế hoạch quản lý ngắn hạn, trung hạn, dài hạn cho các hoạtđộng giáo dục đạo đức học sinh

Chủ thể quản lý giáo dục đạo đức học sinh trong nhà trường là đội ngũ cán

bộ quản lý giáo dục và các tổ chức quản lý giáo dục của nhà trường, đứng đầu làHiệu trưởng nhà trường

Đối tượng quản lý là các tổ chức và cá nhân tham gia vào quá trình giáo dục

đạo đức cho học sinh Trong đó, bao gồm cả nhà trường, gia đình và xã hội, nhưngchủ yếu vẫn là đội ngũ giáo viên và học sinh của nhà trường

1.2.3 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT Nội

dung quản lý quá trình giáo dục đạo đức cho học sinh THPT nói chung

và học sinh cá biệt nói riêng: Quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh của hiệu phótrung học phổ thông là sự tác động có ý thức của hiệu phó tới hoạt động giáo dụcđạo đức cho học sinh nhằm đưa hoạt động giáo dục đạo đức đạt tới kết quả mong

muốn theo mục đích giáo dục đạo đức đã đặt ra

1.2.3.1 Lập kế hoạch quản lý hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ởtrường THPT

Việc xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm quantrọng, cần thiết trong công tác quản lí giáo dục Đây là một quá trình xác định mụctiêu và các biện pháp tốt nhất để thực hiện mục tiêu đó

Khi lập kế hoạch quản lí giáo dục đạo đức cho học sinh, người cán bộ quản lícần lưu ý các điểm sau đây:

dục trong nhà trường

của

nhà trường hiện tại

+ Phối hợp chặt chẽ, hữu cơ với kế hoạch dạy học trên lớp và kế hoạch hoạtđộng giáo dục khác như: giáo dục lao động, giáo dục trí tuệ, giáo dục thẩm mĩ, giáodục môi trường, giáo dục giá trị sống…

hoạt động tâm sinh lí học sinh để đạt hiệu quả giáo dục cao

trưởng, Bí thư đoàn thanh niên, một số đ/c giáo viên có năng lực trong Ban chấp hành Đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm, bảo vệ., phân công nhiệm vụ rõ ràng cho

các thành viên trong ban quản lý học sinh để theo dõi, giám sát, kiểm tra, đánh giá việc giáo dục đạo đức cho học sinh.

điểm; theo các mặt hoạt động

Như vậy lập kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt của hiệu phó

trường THPT Tô Hiệu – Thường Tín gồm: Xác định mục tiêu giáo dục đạo đức cho

học sinh; Xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh; Xác định các bước thực hiện kế hoạch; Chuẩn bị đội ngũ tham gia giáo dục; Chuẩn bị tài chính, cơ sở vật chất; Kế hoạch chuẩn bị cho các hoạt động giáo dục đạo đức; Lập kế hoạch phụ trợ, thời gian biểu

1.2.3.2 Tổ chức giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPT

Người cán bộ quản lí cần triển khai việc bố trí nhân lực cho công tác giáodục đạo đức cho học sinh một cách hợp lí – Thực hiện hoá kế hoạch

Ban quản lý học sinh (trong đó có phó Hiệu trưởng) có nhiệm vụ xin ý kiếnHiệu trưởng trong việc xây dựng kế hoạch, triển khai chương trình, kiểm tra, đánhgiá các hoạt động giáo dục đạo đức của học sinh nói chung và học sinh cá biệt nóiriêng trong nhà trường

Người cán bộ quản lí cần đưa ra những quy định cụ thể, phù hợp với điềukiện của nhà trường, địa phương và tâm sinh lí lứa tuổi học sinh để công tác giáodục đạo đức cho học sinh trong trường trung học cơ sở đạt hiệu quả cao

Không những thế người cán bộ quản lí cần bố trí, thu xếp về tài lực, vật lực

để công tác giáo dục đạo đức cho học sinh có điều kiện triển khai hiệu quả

Nội dung công tác tổ chức giáo dục đạo đức cho học sinh của người phó hiệu

trưởng bao gồm: Thông baó kế hoạch, các chương trình của hoạt động giáo dục

đạo đức; Quán triệt mục đích, yêu cầu của giáo dục đạo đức; Bố trí, phân công nhiệm vụ cho các lực lượng tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh; Tổ chức phối hợp giữa các lực lượng tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh; Tập huấn cho các lực lượng tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh.

1.2.3.3 Chỉ đạo giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPT

Nội dung của chỉ đạo gồm chỉ huy, ra lệnh, động viên, khuyến khích thườngxuyên và kịp thời cho các bộ phận trong nhà trường đồng thời theo dõi và giám sátđiều chỉnh, sửa chữa, bổ sung để công tác giáo dục đạo đức thực sự được triển khaitheo đúng quy trình sư phạm, đạt yêu cầu của kế hoạch đề ra:

Chỉ đạo giáo dục đạo đức qua giảng dạy bộ môn liên quan

Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm qua giờ sinh hoạt lớp

Chỉ đạo giáo dục đạo đức thông qua hoạt động ngoại khoá dưới cờ…tiếnhành đa dạng với nội dung và hình thức phù hợp với giờ sinh hoạt tập thể

Chỉ đạo phối hợp với lực lượng giáo dục: cán bộ đoàn trường, giáo viên, họcsinh ưu tú, phối kết hợp với cha mẹ học sinh và ban ngành đoàn thể ở địa phươngtrên địa bàn để giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt

1.2.3.4 Kiểm tra đánh giá giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPTQuản lý kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục đạo đức cho học sinh là tác độngcủa phó hiệu trưởng trường THPT đến hoạt động kiểm tra, đánh giá học tập của họcsinh cá biệt, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệttrường THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Nội dung kiểm tra hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt bao gồm:Xây dựng tiêu chí, xác định các khâu kiểm tra hoạt động giáo dục đạo đức cho họcsinh; Kiểm tra hoạt động của các bộ phận tham gia giáo dục đạo đức cho học sinh;Kiểm tra các việc thực hiện các hoạt động giáo dục theo tiến độ kế hoạch đã đề ra;Điều chỉnh những sai lệch trong quá trình thực hiện giáo dục đạo đức cho học sinh;Đánh giá việc thực hiện mục tiêu

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt ở trường THPT

Quá trình quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt bị chi phối và ảnhhưởng bởi các điều kiện khách quan và các yếu tố chủ quan như bẩm sinh - di truyền,môi trường giáo dục, tự giáo dục và hoạt động của cá nhân Trong đó, các yếu tố sinhhọc là tiền đề, môi trường là điều kiện, giáo dục giữ vai trò chủ đạo và hoạt động củacác cá nhân là yếu tố quyết định trực tiếp đối với sự phát triển nhân cách

1.3.1 Các yếu tố thuộc về nhà quản lý

Điều 16 Luật giáo dục 2005 xác định rõ “Cán bộ quản lí giáo dục giữ vai trò

quan trọng trong việc tổ chức, quản lí điều hành các hoạt động giáo dục” [14, tr

37] Cụ thể là:

Người chỉ đường và hoạch định sự phát triển nhà trường: Vạch ra tầm nhìn,

sứ mạng, mục tiêu và các giá trị nhà trường trong xây dựng chiến lược phát triểnnhà trường THPT

Người đề xướng sự thay đổi: Chỉ ra những lĩnh vực cần thay đổi để phát triểnnhà trường theo đường lối, chính sách phát triển Giáo dục và Đào tạo của Đảng vàNhà nước theo xu thế phát triển giáo dục của thời đại

Người thu hút, dẫn dắt các nguồn lực: Tập hợp, thu hút, huy động và pháttriển các nguồn lực (nhân lực, tài lực và vật lực) thực hiện kế hoạch chiến lược pháttriển nhà trường, phát triển đội ngũ,…nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện

Người thúc đẩy phát triển: Đánh giá, uốn nắn, khuyến khích, phát huy thànhtích, tạo các giá trị mới cho nhà trường

Người đại diện cho chính quyền về mặt thực thi pháp luật chính sách, điều lệ,quy chế giáo dục và thực hiện các quy định về mục tiêu, nội dung, chương trình,phương pháp, đánh giá chất lượng giáo dục

Hạt nhân thiết lập bộ máy tổ chức, phát triển, điều hành đội ngũ nhân lực, hỗtrợ sư phạm và hỗ trợ quản lí cho đội ngũ giáo viên để mọi hoạt động của nhàtrường thực hiện đúng tính chất, nguyên lý, mục tiêu, nội dung chương trình,phương pháp giáo dục

Chủ sự trong việc huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực vật chấtnhằm đáp ứng hoạt động giáo dục học sinh

Tác nhân xây dựng mối quan hệ giữa giáo dục nhà trường với giáo dục giađình và xã hội nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động của nhà trường trung học cơ sởtrong một môi trường lành mạnh

Nhân tố tổ chức và vận hành hệ thống thông tin giáo dục Hệ thống thông tinquản lý giáo dục nói chung và hệ thống thông tin quản lí nhà trường nói riêng đểứng dụng công nghệ thông tin trong trường trung học cơ sở, ngoài vai trò là một

nhà giáo, còn có vai trò “kép” là nhà lãnh đạo và nhà quản lí Lãnh đạo để nhà

trường luôn có sự thay đổi và phát triển bền vững, quản lí để các hoạt động nhàtrường luôn ổn định nhằm đạt tới mục tiêu Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng phải làngười có phẩm chất đạo đức, có uy tín, có chuyên môn vững vàng, năng động, sángtạo trong giao tiếp và công tác quản lí Họ cần xây dựng phong cách lãnh đạo dânchủ, quyết đoán trong đó Hiệu trưởng phải là linh hồn, là trung tâm của sự đoàn kếtnhất trí của tập thể sư phạm, thu hút và phát huy tài năng, trí tuệ của cán bộ giáoviên tham gia vào hoạt động

Tóm lại, các yếu tố thuộc về hiệu trưởng ảnh hưởng đến công tác quản lý

giáo dục đạo đức bao gồm: Nhận thức và định hướng của nhà quản lý về giáo dục

đạo đức cho học sinh; Năng lực và kĩ năng quản lý của nhà quản lý; Trách nhiệm giáo dục đạo đức cho học sinh; Sự động viên, khuyến khích của nhà quản lý (chế

độ, chính sách ưu tiên, khen thưởng giáo viên, học sinh).

1.3.2 Các yếu tố thuộc về giáo viên trung học phổ thông

Trong giai đoạn hiện nay, đội ngũ giáo viên dạy ở trường THPT đều có trình độtốt nghiệp từ đại học sư phạm trở lên Giáo viên đều được đào tạo kiến thức về giáo dụchọc, nghiệp vụ sư phạm, được tiếp xúc làm quen với các hoạt động giáo dục trong nhàtrường Với yêu cầu của xã hội, trong thời kỳ đổi mới của đất nước, đội ngũ giáo viênluôn tích cực trau dồi kiến thức và nghiệp vụ sư phạm, học tập về công nghệ thông tin,biết khai thác tài nguyên phục vụ dạy học trên Internet và sách báo, yêu nghề mến trẻ,yên tâm với công việc, gắn bó với lóp, với trường Tuy nhiên, trong đội ngũ các nhàgiáo không ít các thầy cô mới chỉ chú ý đến “dạy chữ” và chưa quan tâm đến việc “dạyngười” Điều này được thể hiện trong các bài giảng còn thiếu tính thực tiễn, cứng nhắctrong việc xử lý tình huống sư phạm, thiếu sự quan tâm uốn nắn hành vi của học sinh,ngại trong việc tham gia các hoạt động chung của nhà trường mà nhất là hoạt động giáodục đạo đức, nếp sống cho học sinh Vì thế, các nhà quản lý giáo dục nói chung, bangiám hiệu nhà trường nói riêng cần phải có kế hoạch, chương trình và các yêu cầu trongcông tác giáo dục tư tưởng, trình độ nhận thức của giáo viên về nghề nghiệp, nhất là vềgiáo dục đạo đức cho học sinh Việc “dạy chữ, dạy người” là những yêu cầu cần phảiđược thực hiện liên tục và xuyên suốt, mọi nơi, mọi lúc trong tư tưởng của mỗi ngườithầy Chỉ khi nào đội

ngũ giáo viên nhận thấy rõ vai trò, trách nhiệm của mình đối với việc dạy học vàgiáo dục học sinh thì công tác giáo dục đạo đức mới đạt hiệu quả như mong muốn

1.3.3 Các yếu tố thuộc về môi trường giáo dục gia đình, môi trường xã hội

Gia đình là tế bào của xã hội, là nơi đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thànhnhân cách của mỗi cá nhân Giáo dục gia đình có ảnh hưởng sâu sắc, trực tiếp đếnviệc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh Trách nhiệm của cha mẹkhông chỉ là sinh con, nuôi con mà còn phải giáo dục con trưởng thành, có nhâncách, trí tuệ, có ích cho xã hội Hơn thế nữa việc chăm sóc, nuôi dạy con cái nênngười còn là một nhu cầu, một niềm hạnh phúc của các bậc cha mẹ Trong gia đìnhtình yêu thương sâu sắc của cha mẹ có một sức mạnh cảm hóa lớn mà nhà trường,

xã hội không làm được Nhân cách không thể hình thành và phát triển một cách đầy

đủ và bền vững nếu không có một môi trường giáo dục gia đình lành mạnh, thuậnlợi Chính vì lẽ đó giáo dục gia đình chiếm một vị trí quan trọng mà các hình thứcgiáo dục khác không thể thay thế được.Giáo dục trong gia đình là sự giáo dục nhiềuchiều, đa dạng và liên tục từng ngày, từng giờ Việc giáo dục trong gia đình khôngchỉ ở lời nói mà còn bằng cử chỉ, hành động, thái độ, tình cảm, làm gương,…củaông bà, cha mẹ đối với con cháu

Tóm lại, giáo dục gia đình có ý nghĩa to lớn đối với việc hình thành và pháttriển nhân cách học sinh Vì thế, cần có sự quan tâm đúng mức đến vai trò của giađình trong việc giáo dục đạo đức học sinh không ỷ lại vào nhà trường và xã hội

Môi trường xã hội có ảnh hưởng lớn đến quan điểm, lối sống và phẩm chấtđạo đức của học sinh hiện nay Nền kinh tế thị trường cùng với sự du nhập củanhiều văn hóa khác nhau, sự phát triển như vũ bão của công nghệ khiến cho họcsinh khó lọc và lựa chọn thông tin, lựa chọn giá trị sống đúng đắn

1.3.4 Các yếu tố thuộc về đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trường trung học phổ thông.

Đặc điểm tâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông có ảnh hưởng rất lớnđến quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh Vì muốn quá trình quản lý đạt được mụctiêu thì chủ thể quản lý phải hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi của đối tượng quản lý

Lứa tuổi học sinh trường trung học cơ sở bao gồm những em ở độ tuổi từ15,16 tuổi đến 17,18 tuổi Đó là những em đang theo học từ lớp 10 đến lớp 12 ở

trường trung học phổ thông Các em sinh ra vào thời điểm đổi mới của đất nước.Thế hệ các em là sản phẩm của thời kỳ đổi mới Các em bước vào cuộc sống lậpthân, lập nghiệp,trở thành nguồn lực chủ yếu của Công nghiệp hóa, Hiện đại hóatrong những thập kỷ đầu của thế kỉ XXI Do đó, những nhà quản lý, người làm côngtác giáo dục đạo đức cho học sinh truờng trung học phổ thông phải đặc biệt coitrọng giáo dục truyền thống dân tộc và cách mạng để giáo dục đạo đức cho trẻ em.

Học sinh ở lứa tuổi này phát triển mạnh mẽ nhung không đồng đều về mặt cơthể Các em phát triển rất nhanh Trọng lượng cơ thể và các hệ xương phát triển nhanh,tuyến nội tiết bắt đầu hoạt động mạnh (đặc biệt là tuyến giáp trạng), thường dẫn đến rốiloạn của hệ thần kinh Ở lứa tuổi này, hành vi của các em dễ có tính tự phát, tính cáchcủa các em thường có những biểu hiện thất thường, vì nó là thời kỳ chuyển tiếp từ tuổithơ sang tuổi trưởng thành và được phản ánh bằng những tên gọi khác nhau như “thời

kỳ quá độ”, “tuổi khó bảo”, “tuổi khủng hoảng”, Đây là lứa tuổi có bước nhảy vọt vềthể chất lẫn tinh thần, các em đang tách dần khỏi thời thơ ấu để tiến sang giai đoạn pháttriển cơ hơn (người trưởng thành) tạo nên nội dung cơ bản và sự khác biệt trong mọimặt phát triển: Thể chất, trí tuệ, tình cảm, đạo đức, của thời kỳ này Tuy nhiên, kinhnghiệm sống ít ỏi, suy nghĩ của các em chưa đủ chín để các em trở thành người lớn,khiến cho các em có những cách ứng xử và hành động không phù hợp với những áp lựctiêu cực hay sự lôi kéo của bạn bè chưa ngoan hay từ một số người xấu trong cộngđồng như sa vào các tệ nạn xã hội Cho nên các nhà quản lý, các lực lượng tham giagiáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học phổ thông cần phải chú ý tới nhữngđặc điểm đó của học sinh cả về mặt tích cực lẫn mặt hạn chế, nhược điểm để hướngdẫn, giáo dục các em học sinh không để học sinh rơi vào sư phát triển tự phát

Học sinh trường trung học phổ thông không chỉ nhận thức cái tôi của mìnhtrong hiện tại mà lại nhận thức về vị trí của mình trong xã hội tương lai; có thể nhậnthức được những phẩm chất nhân cách được bộc lộ rõ Việc tự phân tích những phẩmchất nhân cách của bản thân là dấu hiệu cần thiết của một nhân cách đang chuẩn bịtrưởng thành và là tiền đề của sự tự giáo dục Điều này đòi hỏi các nhà quản lý giáodục cần biết đến sự ảnh hưởng của tâm lí lứa tuổi học sinh để tôn trọng ý kiến của họcsinh, biết lắng nghe ý kiến của các em, đồng thời phải đưa ra các hình thức, sử dụngcác phương pháp khéo léo để giáo dục đạo đức cho các em học sinh cá biệt

Đặc biệt, đối với những trường trung học phổ thông, để quản lý giáo dục đạođức cho HSCB thành công thì các nhà quản lý phải có đạo đức nghề nghiệp, có kếhoạch xây dựng nội dung, chương trình, hình thức, giải pháp và tổ chức thực hiệncác quá trình giáo dục đạo đức một cách toàn diện, khoa học và hợp lý nhất.Theo lýthuyết QLGD, quản lý hoạt đông giáo dục đạo dức cho HSCB là một bộ phận củaquản lý trường học, với các chức năng như kế hoạch hóa (hoạch định), tổ chức, chỉđạo (điều khiển) và kiểm tra Các chức năng này phải được vận dụng cho từng nộidung quản lý hoạt động giáo dục học sinh cá biệt Đó là, xây dựng kế hoạch quản lýhoạt động giáo dục HSCB, quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, quản lý kỹnăng sống cho học sinh, QLGD đạo đức học sinh, quản lý công tác của GVCN,quản lý sự phối hợp giữa nhà trường với gia đình- xã hội trong công tác giáo dụcHSCB, quản lý việc kiểm tra đánh giá kết quả rèn luyện HSCB t Như vậy muốncông tác quản lý hoạt động giáo dục HSCB đem lại hiệu quả cao cần đảm bảo cácnội dung quản lý một cách phù hợp, linh động, khoa học trong quá trình thực hiện.

Những vấn đề trên đây sẽ là cơ sở lý luận để chứng tôi khảo sát thực trạngquản lý công tác giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt tại trường THPT Tô Hiệu,huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội trong chương 2

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC

CHO HỌC SINH CÁ BIỆTTẠI TRƯỜNG THPT TÔ HIỆU

HUYỆN THƯỜNG TÍN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

2.1 Khái quát về trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

2.1.1 Khái quát về TrườngTHPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nộị

2.1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Trường THPT Tô Hiệu – Thường Tín được thành lập năm 1984 trên mảnhđất thôn An Duyên, xã Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội Những nămđầu cơ sở vật chất của nhà trường còn rất khó khăn phải đi học nhờ trường cấp 2 TôHiệu, đội ngũ giáo viên thiếu nhiều

Trải qua hơn 30 năm xây dựng, nhà trường đã không ngừng phấn đấu vươn lên

để tự khẳng định và hoàn thiện mình Cho đến nay nhà trường đã lớn mạnh về mọi mặt

cả về chất và lượng Chi bộ Đảng của nhà trường trong 5 năm liền vừa qua được côngnhận trong sạch, vững mạnh tiêu biểu Nhiều năm liền trường đạt danh hiệu trường tiêntiến, tiên tiến xuất sắc Công đoàn nhà trường hằng năm luôn được công nhận Côngđoàn vững mạnh Đoàn thanh niên luôn được nhận Bằng khen của Trung ương đoàn vàThành đoàn Hà Nội, nhiều lượt giáo viên đạt chiến sĩ thi đua cấp cơ sở Nhà trườngluôn bám sát nhiệm vụ chính trị được giao, thực hiện nghiêm túc và thành công nhiệm

vụ các năm học do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội giao cho Nhà trường luôn thựchiện tốt quy chế dân chủ trường học, quán triệt đầy đủ trong mọi hoạt động của nhàtrường Các tổ chức chính trị - xã hội trong nhà trường được xây dựng thành một khốiđoàn kết, thống nhất cao Kỷ cương trường học luôn được coi trọng trong mọi lúc, mọinơi, tích cực phòng chống các tệ nạn xã hội Công tác tài chính được thực hiện đúng, đủtheo quy định, đảm bảo chế độ công khai tài chính

Năm học 2018 – 2019 nhà trường có 84 cán bộ, giáo viên, nhân viên trongbiên chế Số lượng học sinh trung bình là 1512 em với 36 lớp, trung bình 42 em /lớp Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học, môi trường cảnh quan sư phạm củanhà trường dần được sửa sang, tăng cường phục vụ thiết thực cho việc dạy, học và

giáo dục toàn diện Hiện nay nhà trường có 25 phòng học lý thuyết, 4 phòng bộmôn, 2 phòng máy vi tính với 50 máy có kết nối Internet, 4 phòng máy chiếu, mộtnhà tập đa năng, thiết bị thí nghiệm, thực hành được củng cố và mua bổ sung đầy

đủ, và 1 khu nhà hành chính

Vấn đề quản lý chất lượng giáo dục là vấn đề luôn được coi trọng hàng đầutại trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội Nhà trường luônyêu cầu các cá nhân, các tổ nhóm chuyên môn, các đoàn thể nâng cao trách nhiệm,tính chủ động sáng tạo, xây dựng kế hoạch cụ thể phù hợp với thực tiễn, với từngthời điểm Đối với đội ngũ giáo viên, nhà trường luôn yêu cầu nắm vững chươngtrình sách giáo khoa, có kỹ năng đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá,

sử dụng thiết bị dạy học, phân phối chương trình giáo dục phổ thông, nắm vững hệthống chuẩn kiến thức, kỹ năng của môn học, thực hiện phân phối chương trình, kếhoạch dạy học theo đúng quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và hướng dẫn của

Sở GD&ĐT Hà Nội Nhà trường luôn thực hiện đầy đủ các hoạt động giáo dục đượcquy định trong kế hoạch giáo dục để đảm bảo thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện(giáo dục tập thể, giáo dục ngoài giờ lên lớp, giáo dục hướng nghiệp, nghề phổthông) Việc sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn được nâng cao về chất lượng Viết sángkiến kinh nghiệm và phổ biến, ứng dụng các sáng kiến kinh nghiệm vào thực tiễngiảng dạy luôn được chú trọng Đảm bảo sinh hoạt tổ, các đoàn thể nghiêm túc, pháthuy tính tự giác của các thành viên với nội dung hoạt động phong phú, thích hợp vớikhả năng, điều kiện cá nhân, tổ chức của trường Bồi dưỡng giáo viên thườngxuyên, thông qua việc dự giờ thăm lớp của giáo viên, tổ chức rút kinh nghiệm giảngdạy ở các tổ, nhóm chuyên môn, hội thảo và thi giáo viên giỏi

2.1.1.2 Kết quả đào tạo của Nhà trường

Trong thời gian qua nhà trường đã tăng cường chỉ đạo đổi mới phương phápdạy học và kiểm tra đánh giá học sinh Các bài giảng được thiết kế khoa học, sắpxếp hợp lý hoạt động của giáo viên và học sinh, thiết kế hệ thống câu hỏi hợp lý, tậptrung vào trọng tâm, tránh nặng nề quá tải để bồi dưỡng năng lực, độc lập suy nghĩ

và vận dụng sáng tạo kiến thức đã học của học sinh Nhà trường đã tăng cường ứngdụng công nghệ thông tin trong dạy học, từng bước nâng cao trình độ ứng dụng

công nghệ thông tin cho giáo viên, khuyến khích sử dụng hợp lý giáo án điện tử, sửdụng các phương tiện nghe nhìn, thực hiện đầy đủ thí nghiệm, thực hành, liên hệthực tế trong giảng dạy phù hợp với nội dung từng bài học Nhà trường luôn chútrọng tới dạy học sát đối tượng, duy trì chất lượng đại trà, coi trọng bồi dưỡng họcsinh khá, giỏi, giúp đỡ học sinh có học lực yếu, kém Việc kiểm tra đánh giá kết quảhọc tập của học sinh được đảm bảo khách quan, thống nhất theo chuẩn kiến thức, kỹnăng của chương trình giáo dục phổ thông làm cơ sở Trong 5 năm qua, học sinhnhà trường đạt nhiều giải nhất, nhì trong các kỳ thi chọn học sinh giỏi của thànhphố Học sinh thi đỗ đại học với tỷ lệ cao so với mặt bằng chung.

Tuy nhiên, chất lượng giáo dục không đồng đều giữa các lớp Còn một số lớp tỷ

lệ học sinh giỏi còn thấp so với mặt bằng của trường, thành phố, tỷ lệ học sinh yếu kém

ở một số lớp còn cao, còn tình trạng học sinh trốn học, gây gổ đánh nhau trong trường,nói tục, chửi bậy đặc biệt là các lớp GVCN chưa có kinh nghiệm

2.1.1.3 Thuận lợi và khó khăn.

Thuận lợi:

Ban giám hiệu và tập thể giáo viên đoàn kết cùng nhau xây dựng Nhà trườngphát triển; Nề nếp làm việc ngày càng đi vào ổn định, đại bộ phận giáo viên có nhậnthức đúng đắn về yêu cầu bức thiết việc đổi mới phương pháp làm việc và giảng dạy

Chất lượng học sinh đầu vào ngày càng cao của thành phố hà Nội

Được sự quan tâm thiết thực, hiệu quả của các cấp lãnh đạo và chính quyềnđịa phương

Cha mẹ học sinh có những đóng góp đáng kể cả về vật chất lẫn tinh thần chocác hoạt động của nhà trường

Khó khăn:

Điều kiện dạy và học còn phải học hai ca Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục

vụ hoạt động dạy và học theo mô hình tiên tiến còn thiếu: Các lớp học chính khóachưa có máy chiếu để hỗ trợ giảng dạy

Sức khỏe của một bộ phận giáo viên suy giảm Năng lực của giáo viên chưađồng bộ Còn tồn tại một số giáo viên năng lực chủ nhiệm còn chưa có kinh nghiệm,chưa thiết lập được mối quan hệ chặt chẽ, thường xuyên với Cha mẹ học sinh

Một số học sinh thuộc vùng nông thôn, phải tham gia lao động giúp bố mẹnhiều nên ít có thời gian đi học ôn tập nâng cao kiến thức; Một bộ phận học sinh ýthức chấp hành nội quy chưa tốt.

Cha mẹ học sinh thuộc một số làng nghề truyền thống ít quan tâm tới con cái

và học hành, học sinh thiếu sự quan tâm, kiểm soát của cha mẹ

Hà Nội

2.1.2.2 Nội dung khảo sát thực trạng

Đề tài nghiên cứu tiến hành khảo sát các nội dung sau đây:

THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội thông qua các hoạt động như:nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về sự cần thiết giáo dục đạo đức cho chohọc sinh cá biệt; mục tiêu giáo dục; nội dung, phương pháp và hình thức giáo dụcđạo đức

THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội với các nội dung cụ thể là:Quản lý lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá giáo dục đạo đức choHSCB trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội

2.1.2.3 Đối tượng khảo sát

- Cán bộ quản lý, tổ trưởng, ban quản lý học sinh : 12 phiếu

- Giáo viên: 38 phiếu

- Học sinh: 100 phiếu

2.1.2.4 Phương pháp khảo sát

Để khảo sát về thực trạng quản lý giáo dục đạo đức cho cho học sinh cá biệttrường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố Hà Nội, tác giả sử dụng 02phương pháp nghiên cứu chính Đó là: Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi vàphương pháp phỏng vấn sâu

Để đạt được mục đích khảo sát, tác giả đề tài xây dựng phiếu trưng cầu ýkiến với 50 phiếu điều tra của cán bộ quản lý và giáo viên; 100 phiếu điều tra củahọc sinh

tổ trưởng….); 10 giáo viên và 20 học sinh của nhà trường Kết quả của phỏng vấnsâu sẽ là những minh chứng để phân tích sâu hơn về các nội dung của giáo dục đạođức cho cho học sinh cá biệt trường THPT Tô Hiệu, huyện Thường Tín, thành phố

Hà Nội

2.1.2.5 Đánh giá kết quả khảo sát

Các phiếu điều tra, các ý kiến của đối tượng khảo sát và tài liệu liên quan đượctập hợp lại theo phương pháp thống kê Trong quá trình khảo sát, để đưa ra những nhậnxét có căn cứ, đề tài sử dụng các thang đánh giá và quy định các mức điểm như sau: