SKKN ứng dụng máy tính cầm tay casio FX 570MS và casio FX 570ES để giải bài tập về tổng hợp dao động điều hòa và dòng điện xoay

TRƯỜNG THPT ĐÀO DUY TỪSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI ỨNG DỤNG MÁY TÍNH CẦM TAY CASIO FX 570MS VÀ CASIO FX 570ES ĐỂ GIẢI BÀI TẬP VỀ TỔNG HỢP DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA VÀ DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU Ng

TRƯỜNG THPT ĐÀO DUY TỪ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI ỨNG DỤNG MÁY TÍNH CẦM TAY CASIO FX 570MS VÀ CASIO FX 570ES ĐỂ GIẢI BÀI TẬP VỀ TỔNG HỢP DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA VÀ DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

Người thực hiện: Trần Thị Ngọc Thư Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh mực (môn): Vật Lí

THANH HOÁ NĂM 2019

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

1 Mở đầu 1.1.Lý do chọn đề tài:

Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) là một trong những nhiệm vụ quantrọng của cải cách giáo dục cũng như cải cách cấp trung học phổ thông Hiệnnay vấn đề đổi mới PPDH nói chung cũng như đổi mới PPDH vật lý nói riêng

đã được pháp chế hóa trong điều 28, Luật Giáo dục: “Phương pháp giáo dục phổthông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phùhợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học,khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thựctiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh(HS)” Việc dạy học không chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức mà quantrọng hơn là dạy cho học sinh phương pháp tự học, tự chiếm lĩnh kiến thức Đặcbiệt đối với hình thức thi trắc nghiệm hiện nay, đòi hỏi người học ngoài việcnắm chắc kiến thức cơ bản còn phải nắm được phương pháp giải nhanh của từngdạng bài tập đặc biệt là kĩ năng sử dụng máy tính cầm tay trong quá trình giải đểrút ngắn thời gian tính toán và cho kết quả chính xác

Việc sử dụng máy tính cầm tay của giáo viên cũng như học sinh trong tínhtoán và giải các bài toán đã trở nên phổ biến trong trường trung học bởi những

ưu điểm của nó như: ngoài thực hiện các phép tính đơn giản như cộng trừ, nhân,chia, lấy căn… , máy tính cầm tay còn hỗ trợ giải các bài toán phức tạp như: hệphương trình bậc nhất hai ẩn, hệ phương trình bậc nhất ba ẩn, giải phương trìnhbậc hai, bậc ba, tính toán số phức, ma trận, vectơ … Thế nhưng việc sử dụngmáy tính cầm tay để giải các bài toán Vật lí đối với giáo viên và học sinh còn rấtmới, đặc biệt việc khai thác và sử dụng các chức năng của máy tính cầm taytrong quá trình giải các bài tập Vật lí đối với một số giáo viên còn rất hạn chếnên việc hướng dẫn học sinh tiếp cận với phương pháp giải bài tập bằng máytính cầm tay chưa mang lại hiệu quả cao, đặc biệt là đối với kì thi trắc nghiệm.Bên cạnh đó, trong các kỳ thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh ĐH-CĐ, Bộ GD-ĐT

đã ban hành danh mục các loại máy tính cầm tay được mang vào phòng thi,trong đó có nhiều loại máy tính có thể sử dụng để giải nhanh các bài toán Vật lí,giảm tối thiểu thời gian làm bài thi của học sinh Qua thực tế giảng dạy môn Vật

lí ở trường THPT ĐÀO DUY TỪ, tôi đã tìm hiểu về các chức năng của máy tínhcầm tay Casio fx 570MS và Casio fx 570ES và vận dụng các chức năng đó đểgiải bài tập về tổng hợp dao động điều hòa và dòng điện xoay chiều đều cho kếtquả nhanh chóng và chính xác hơn so với cách giải thông thường Do đó tôi đã

lựa chọn đề tài “Ứng dụng máy tính cầm tay Casio fx 570MS và Casio fx

570ES để giải bài tập về tổng hợp dao động điều hòa và dòng điện xoay chiều” nhằm mục đích cung cấp cho giáo viên cũng như học sinh một số kinh

nghiệm trong việc sử dụng máy tính cầm tay để tìm nhanh được kết quả các bàitoán Vật lí

1.2 Mục đích nghiên cứu Giúp học sinh biết cách sử dụng máy tính cầm tay Casio fx 570MS và Casio

fx 570ES để giải nhanh các bài tập về tổng hợp dao động điều hòa và dòng điện

xoay chiều.

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Sử dụng máy tính cầm tay Casio fx 570MS và Casio fx 570ES để giải nhanhcác bài tập:

- Tổng hợp dao động điều hòa: viết biểu thức dao động điều hòa tổng hợp,tìm dao động thành phần khi biết dao động tổng hợp và một dao động thànhphần

- Dòng điện xoay chiều: Biểu thức u và i, hệ số công suất, giải nhanh một đạilượng chưa biết trong biểu thức vật lí

1.4 Phương pháp nghiên cứu-Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết:

+Giới thiệu về máy tính casio và ứng dụng máy tính casio trong việc giải bài tậpVật lý

+ Tiến hành áp dụng dạy tích hợp sử dụng máy tính cầm tay casio fx 570MS vàcasio fx 570ES để giải nhanh một số bài tập trắc nghiệm vật lý trong một sốchuyên đề bài tập, ôn thi tốt nghiệp, ôn thi đại học

-Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Cho học sinh vậndụng phướng trên để làm đề kiểm tra

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Sử lí kết quả bài kiểm tra đưa ra kết luận

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm2.1.1.Cơ sở lí thuyết

2.1.1.a Trong dao động điều hòa:

Mỗi dao động điều hòa x = Acos(ωt +φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:t +φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:) được biểu diễn dưới dạng số phức:

-Nếu ZL <ZC: Đoạn mạch có tính dungkháng

Cường độ dòng điện i=Io cos(t+ i )

Chú ý: = R + (Z L - Z C ).j: Tổng trở phức Z có gạch trên đầu: R là phần thực, (ZL

-ZC ) là phần ảo)

Chú ý: Do có thể nhầm với dòng điện i nên, i trong số phức được thay bằng j.

2.1.2.Cơ sở thực tiễn Vật lí là môn thi nằm trong tổ hợp các môn thi trắc nghiệm trong các kì thiTHPT, do đó đòi hỏi học sinh ngoài nắm chắc các kiến thức cơ bản còn phải biếtvận dụng kiến thức để giải các bài tập cũng như phải nắm được phương phápgiải nhanh của từng dạng bài tập đặc biệt là kĩ năng sử dụng máy tính cầm taytrong quá trình giải để rút ngắn thời gian tính toán và cho kết quả chính xác Tuynhiên trên thực tế việc sử dụng máy tính cầm tay để giải các bài toán Vật lí đốivới giáo viên và học sinh còn rất mới, đặc biệt việc khai thác và sử dụng cácchức năng của máy tính cầm tay trong quá trình giải các bài tập Vật lí đối vớimột số giáo viên còn rất hạn chế nên việc hướng dẫn học sinh tiếp cận vớiphương pháp giải bài tập bằng máy tính cầm tay chưa mang lại hiệu quả cao,đặc biệt là đối với kì thi trắc nghiệm Trong quá trình giảng dạy môn Vật lí 12tại trường THPT Đào Duy Từ, tôi nhận thấy học sinh khi giải bài tập về phầntổng hợp hai dao động điều hòa và dòng điện xoay chiều thường làm theophương pháp truyền thống mất rất nhiều thời gian và đặc biệt là các em chưabiết biểu diễn dao động điều hòa và dòng điện xoay chiều dưới dạng số phức do

đó việc khai thác các chức năng của máy tính cầm tay Casio fx 570MS và Casio

fx 570ES để giải bài tập còn hạn chế, chưa mang lại hiệu quả, trong khi đó haidòng máy tính nói trên đều có chức năng làm việc với số phức

Chính vì vậy, việc dạy cho học sinh sử dụng máy tính bỏ túi để giải bàitập sẽ góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng dạy học môn Vật lý.2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

- Trong chương trình vật lý 12, phần bài tập về tổng hợp dao động điều hòa vàbài tập chương dòng điện xoay chiều rất phức tạp và khó giải khi tính bằngphương pháp thủ công vì các đại lượng liên quan đến hàm số lượng giác

- Số tiết bài tập trong phân phối chương trình còn rất ít so với nhu cầu nắm bắtkiến thức của học sinh Qua những năm giảng dạy chương trình Vật lí 12, tôi

nhận thấy học sinh thực sự lúng túng trong quá trình nắm bắt cách giải phần bàitập này.

- Kỹ năng vận dụng kiến thức Toán cho việc giải bài tập còn hạn chế đối vớimột bộ phận không nhỏ học sinh

- Phần lớn học sinh chưa biết khai thác các chức năng của máy tính để vận dụngvào việc giải bài tập, nhất là các chức năng mở rộng và cách sử dụng các hằng

số vật lý có cài đặt sẵn trong máy

- Các loại sách hướng dẫn sử dụng hoặc các loại sách tham khảo trình bàynhững nội dung tổng quát, và chủ yếu là hướng dẫn giải bài tập môn Toán khiếncho học sinh chưa thể nắm rõ và hiểu rõ những chức năng cụ thể của máy tínhcầm tay để từ đó vận dụng vào việc giải các bài tập vật lý

Do đó học sinh khi giải loại bài tập về tổng hợp dao động điều hòa và dòngđiện xoay chiều thường vận dụng pheo phương pháp thủ công mất rất nhiều thờigian Cụ thể:

+ Đối với dạng bài tập về tổng hợp hai dao động điều hòa hay tìm dao độngthành phần khi biết dao động tổng hợp và một dao động thành phần học sinhthường làm như sau:

1 1

2 2 1 1

cos cos

sin sin

A A





để xác định biên độ và pha ban đầu của dao độngtổng hợp hoặc dùng phương pháp cộng các hàm lượng giác với nhau Cách làmnày yêu cầu học sinh ngoài phải nhớ công thức, biến đổi lượng giác còn phảibiết cách dựa vào giữ kiện bài để chọn pha ban đầu cho phù hợp Cách làm nàymất nhiều thời gian và đòi hỏi học sinh phải có kĩ năng biến đổi lượng giác

Ví dụ: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa dao động điều hòacùng phương, cùng tần số: x1 = 2sin(πt - 5π6) cm và xt - 5πt - 5π6) cm và x6) cm và x) cm và x2 = cos(πt - 5π6) cm và xt + πt - 5π6) cm và x/6) cm và x)cm.Phương trình dao động tổng hợp là:

A x= 5cos(πt - 5π6) cm và xt + 1,6) cm và x3)cm C x = cos(πt - 5π6) cm và xt - 5πt - 5π6) cm và x/6) cm và x)cm

B x = cos(πt - 5π6) cm và xt – πt - 5π6) cm và x/6) cm và x)cm D x = 5cos(πt - 5π6) cm và xt – 1,51)cmVới bài tập trên học sinh thường làm như sau:

*Đối với bài tập về viết biểu thức của u và i học sinh thường làm theo cáchtruyền thống: tìm tổng trở của mạch, áp dụng định luật ôm tìm I hoặc U, tìm độlệch pha giữa u và i.

Ví dụ: Một đoạn mạch gồm cuộn dây có R = 100 3Ω, độ tự cảm L = 1/πt - 5π6) cm và x (H)nối tiếp với tụ điện có điện dung C = 50/πt - 5π6) cm và x (μF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điện) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điện

áp xoay chiều: u = 200 2cos( 100πt - 5π6) cm và xt – πt - 5π6) cm và x4) (V) Viết biểu thức điện áp tức thờitrên hai đầu cuộn dây?

Với bài tập trên học sinh thường làm như sau:

Z Z R



       →φφ) được biểu diễn dưới dạng số phức:i = - πt - 5π6) cm và x/12

Như vậy cách làm trên mất rất nhiều thời gian và yêu cầu học sinh phải nắmvững các công thức và quan hệ về độ lệch pha giữa các đoạn mạch so với dòngđiện và điện áp

2.3.Các sáng kiến kinh nghiệm và các giải pháp

Để thực hiện đề tài trên của mình tôi đã bố trí các hoạt động thông qua haibuổi học

Buổi 1: 1 Hệ thống kiến thức về tổng hợp hai dao động và dòng điện xoay

chiều

2 Giới thiệu về cách biểu diễn dao động điều hòa và các đại lượng điệnxoay chiều dưới dạng số phức trong máy tính cầm tay Casio fx 570MS và570ES ( như trong phần cơ sở lí thuyết)

3 Hướng dẫn phương pháp giải bằng cách dùng số phức khi giải bài tập

về tổng hợp dao động điều hòa và dòng điện xoay chiều:

3.1 Đối với dao động điều hòa:

Chọn chế độ mặc định của máy tính: CASIO fx – 570ES

+ Máy CASIO fx–570ES bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 1 hiển thị 1 dòng (MthIO) Màn

hình xuất hiện Math.

+ Để thực hiện phép tính về số phức thì bấm máy : MODE 2 màn hình xuất

hiện CMPLX + Để tính dạng toạ độ cực : r  (ta hiểu là A)

+ Bấm máy tính: SHIFT MODE  3 2 + Để tính dạng toạ độ đề các: a + ib Bấm máy tính :SHIFT MODE  3 1

+ Để cài đặt đơn vị đo góc (Deg, Rad):

- Chọn đơn vị đo góc là độ (D) ta bấm máy : SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 3 màn hình

- Chọn đơn vị đo góc là Rad (R) ta bấm máy: SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4 màn hình

hiển thị chữ R + Để nhập ký hiệu góc  ta bấm máy: SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-)

Cần chọn chế độ mặc định theo dạng toạ độ cực r  (ta hiểu là A  )

- Chuyển từ dạng : a + bi sang dạng A  , ta bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 =

- Chuyển từ dạng A  sang dạng : a + bi , ta bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 4 =4.

3.1.1.Những bài toán ứng dụng cụ thể

3.1.1.a Tìm dao động tổng hợp của hao dao động điều hòa cùng phương,

cùng tần số:

a.Với máy FX570ES:

- Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ: CMPLX.

- Chọn đơn vị đo góc là độ (D) ta bấm: SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 3 trên màn hình hiển thị

- Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ: CMPLX.

- Nhập A1, bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhập φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 , bấm + , Nhập A2 , bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhập φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:2

nhấn = Sau đó bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT + = hiển thị kết quả là: A SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT = hiển thị kết quả

là: φ

c.Lưu ý Chế độ hiển thị màn hình kết quả:

Sau khi nhập ta ấn dấu = có thể hiển thị kết quả dưới dạng số vô tỉ, muốn kết quả dưới dạng thập phân ta ấn SHIFT =

(hoặc dùng phím SD ) để chuyển đổi kết quả Hiển thị.

Ví dụ 1: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương, cùng

tần số có phương trình: x1 = 5cos(t +/3) (cm) và x2 = 5cost (cm) Dao độngtổng hợp của vật có phương trình

1 1

2 2 1 1

cos cos

sin sin

A A

-Đơn vị đo góc là độ (D)bấm: SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 3

Nhập:5 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) (6) cm và x0) + 5 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-)  0 = Hiển thị kết quả: 5 330 Vậy :x = 5 3cos(t + /6) cm và x) (cm)

2  2 i thì Bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = Hiển thị: 5 330 )

Bấm chọn MODE 2 màn hình xuất hiện: CMPLX Tìm dao động tổng hợp:

Nhập :5 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-). (/3) + 5 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-)  0 = Hiển thị: 5 31

πt - 5π6) cm và x 6) cm và x

Ví dụ 2: Ba dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số có phương trình lần

lượt là x1= 4 2cos4t (cm) , x2= 4cos(4t +3/4) (cm) và x3=3cos(4t +πt - 5π6) cm và x/4)(cm) Dao động tổng hợp của 3 dao động này có biên độ và pha ban đầu là

4 2 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-) (0) + 4 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-) (3/4) + 3 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-) πt - 5π6) cm và x/4 =

Bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = Hiển thị: 7 /4 →φ Chọn C

Ví dụ 3: Một vật thực hiện đồng thời 3 dao động điều hòa cùng phương, cùng

tần số có phương trình lần lượt là: x1 = A1cos( 2πt - 5π6) cm và xt + 2πt - 5π6) cm và x/3) cm; x2 = A2cos( 2πt - 5π6) cm và xt)cm; x3 = A3cos( 2πt - 5π6) cm và xt - 2πt - 5π6) cm và x/3) cm Tại thời điểm t1 các giá trị li độ x1(t1) = -10cm,

x2(t1) = 40cm, x3(t1) = -20cm Thời điểm t2 = t1 + T/4 các giá trị li độ x1(t2) = 10 3

Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn đơn vị góc tính rad (R) SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4

Nhập máy:

20 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-) 2/3 + 40 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-) 0 + 40 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-) (- 2πt - 5π6) cm và x/3) =

Bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = Hiển thị: 20 - /3 →φ Chọn D

3.1.1.b.Tìm dao động thành phần ( xác định A 2 và  2 ) bằng cách dùng máy tính thực hiện phép trừ:

-Chọn đơn vị đo góc là độ ta bấm: SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 3 trên màn hình hiển thị

Nhập A , bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhập φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: ;bấm - (trừ), Nhập A1 , bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhậpφ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 nhấn =

Sau đó bấm SHIFT + = hiển thị kết quả là: A 2 bấm SHIFT = hiển thị kết quả là: φ 2

c.Các ví dụ :

Ví dụ 1: Một chất điểm dao động điều hoà có phương trình dao động tổng hợp

số là x1=A 1 cos(t + 1) và x2=5cos(t+/6) cm và x)(cm), Biên độ và pha ban đầu củadao động 1 là:

A 5cm; 1 = 2/3 B.10cm; 1= /2 C.5 2(cm) 1 = /4 D 5cm; 1= /3

Giải: Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn đơn vị đo góc là rad (R): SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE

Nhập máy : 5 2 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-)  (5/12) – 5 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-)  (/6) cm và x = Hiển thị: 5  2πt - 5π6) cm và x

Ví dụ 2: Một vật đồng thời tham gia 3 dao động cùng phương, cùng tần số có

phương trình dao động: x1 = 10cos(10t + /2) (cm), x2 = 12cos(10t +/6) cm và x) (cm)

và x3= A 3 cos(10t + 3) (cm) Biết phương trình dao động tổng hợp của ba daođộng trên có dạng x = 6) cm và x 3cos(10t) (cm) Giá trị của A3 và φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:3 lần lượt là:

A 15cm và - /2 B 16) cm và xcm và -/2 C 10cm và -/3 D 18cm và /2 Giải: Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn đơn vị đo góc là rad (R) SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4 Tìm dao động

thành phần thứ 3: x 3 = x - x1 –x2

Nhập máy: 6) cm và x 3 - 10 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT -  (/2) - 12 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT -  /6) cm và x =

Hiển thị: 16) cm và x -1πt - 5π6) cm và x

Ví dụ 3: Ba con lắc lò xo 1,2,3 đặt thẳng đứng cách đều nhau theo thứ tự 1,2,3.

Vị trí cân bằng của 3 vật dao động cùng nằm trên một đường thẳng Chọn trục

ox có phương thẳng đứng, gốc tọa độ ở vị trí cân bằng thì phương trình daođộng lần lượt là: x1 = A1cos( 20t + φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1) (cm), x2 = 5cos( 20t + πt - 5π6) cm và x/6) cm và x) (cm) và

x3= 10 3cos( 20t – πt - 5π6) cm và x/3) (cm) Để ba vật dao động của ba con lắc luôn nằm trênmột đường thẳng thì:

A A1 = 20cm và φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 = πt - 5π6) cm và x/2 C A1 = 20cm và φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 = πt - 5π6) cm và x/4

B A1 = 20 3cm và φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 = πt - 5π6) cm và x/4 D A1 = 20 3cm và φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 = πt - 5π6) cm và x/2

Giải:Vì vật 2 cách đều vật 1 và vật 3 nên:

Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn đơn vị đo góc là rad (R) SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4

Nhập máy: 10 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-)  (/6) cm và x) - 10 3 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-)  (-/3) =

Bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = Hiển thị: 20 1πt - 5π6) cm và x

A1cos( ωt +φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:t – πt - 5π6) cm và x/6) cm và x) cm và x2 = A2cos( ωt +φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:t + πt - 5π6) cm và x/2) cm ( t đo bằng giây) Dao độngtổng hợp có phương trình x = 3cos( ωt +φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:t + φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:) cm Trong số các giá trị hợp lí của

A1 và A2 tìm giá trị của A1 và φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: để A2 có giá trị cực đại:

A A1 = 3cm, φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: = πt - 5π6) cm và x/3 B A1 = 1cm, φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: = πt - 5π6) cm và x/3

C A1 = 1cm, φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: = πt - 5π6) cm và x/6) cm và x D A1 = 3cm, φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: = πt - 5π6) cm và x/6) cm và x

Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn đơn vị đo góc là rad (R) SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4

Nhập máy: 1 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-)  (-/6) cm và x) + 2 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT(-)  (/2) = Bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = Hiển thị: 3 1πt - 5π6) cm và x

(Nếu hiển thị dạng: a+bi thì bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = hiển thị kết quả là: A )

+Với máy F) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnX570MS : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

Ví dụ 1 : Cho mạch gồm: Đoạn AM chứa: R, C mắc nối tiếp với đoạn MB chứa

Giải 1: Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn chế độ máy tính theo R (Radian): SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4

Tìm uAB? Nhập máy:100 2 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-). (-(/3)) + 100 2 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-)  (/6) cm và x =

12

c  t  (V)

c Nếu cho u 1 = U 01 cos(t +  1 ) và u = u 1 + u 2 = U 0 cos(t + )

u2 = u - u1 với: u2 = U02cos(t + 2)

Xác định U02 và 2

* Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2

Nhập U0, bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhập φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:; bấm - (trừ); Nhập U01 , bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-)nhập φ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 nhấn = kết quả

(Nếu hiển thị số phức thì bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT 2 3 = kết quả trên màn hình là:

U02  2)

* Với máy FX570MS : Bấm chọn MODE 2

Nhập U0 , bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhập φ) được biểu diễn dưới dạng số phức: ;bấm - (trừ); Nhập U01 , bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-) nhậpφ) được biểu diễn dưới dạng số phức:1 nhấn = bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (+) = , ta được U 02 ; bấm SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (=) ; ta được φ 2

cuộn cảm thuần mắc nối tiếp một điện áp xoay chiều có biểu thức

u = 100 2cos(t + πt - 5π6) cm và x/4) (V), thì khi đó điện áp hai đầu điện trở thuần có biểu

thức uR=100cos(t) (V) Biểu thức điện áp giữa hai đầu cuộn cảm thuần sẽ là

Giải 1: Với máy FX570ES : Bấm chọn MODE 2 trên màn hình xuất hiện chữ:

CMPLX Chọn chế độ máy tính theo R (Radian): SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT MODE 4

Tìm uL? Nhập máy:100 2 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-). ((/4)) - 100 SHIF) Đặt vào hai đầu đoạn mạch điệnT (-)  0 =

2

3.2.2 Tìm biểu thức i hoặc u trong mạch điện xoay chiều dùng máy tính casio 570ES :

a Phương pháp số phức : Z  R (Z L Z i C) = a + bi ( với a=R; b = (ZL -ZC ) )

- Nếu ZL >ZC : Mạch có tính cảm kháng Nếu ZL <ZC : Mạch có tính dung kháng